מייבאים כמותיים, בדוקי עריכות אוטומטית, ביוראקראטן, אינטערפעיס רעדאקטארן, emailconfirmed, אינטערפעיס אדמיניסטראַטאָרן, מנטרים, סיסאפן, צוות טכני, מייבאים, מעדכנים, אספקלריה רעדאקטארן
102,362
רעדאגירונגען
ק
החלפת טקסט – "{{דעסקריפציע||ענגליש=" ב־"{{דעסקריפציע||ענגליש = "
ק (טשעקטי און אנדערע רייניגונג, typos fixed: בֿ ← ב (2), ײַ ← יי (6), וווּ ← וואוּ, <references/> ← {{רעפערענצן}}, , ← , (2)) |
ק (החלפת טקסט – "{{דעסקריפציע||ענגליש=" ב־"{{דעסקריפציע||ענגליש = ") |
||
| (12 מיטלסטע ווערסיעס פון 4 באַניצער נישט געוויזן.) | |||
| שורה 1: | שורה 1: | ||
{{דעסקריפציע||ענגליש = group of diseases involving abnormal cell growth and spread|העב=שם כללי למספר סוגי מחלות, רובן קטלניות|דייטש=bösartige Tumorerkrankung|}} | |||
'''קענסער''' (אויך '''ראַק''', '''קאַנסער''', '''קרעפס''') (אין דאקטוירישער שפראך: בייזוואוקס) איז אַ [[קראַנקייט]] ווען עס פאסירט א ניט־קאָנטראָלירטע צו-וואסקן זיך פון [[צעל|קעמערלעך]] (צעלן) און זיי טוען אדער אַריינדרינגען אין דערנעבנדיגע [[געוועבן]] אָדער געפירט ווערן צו אַנדערע ערטער אינעם קערפער און דארט זיך צו-וואקסן ([[מעטאַסטאַסיס]]<ref>metastasis</ref>, דאס איז ווען די קענסער־קעמערלעך ווערן געפירט דורכן בלוט אָדער לימפע<ref>lymph</ref>־סיסטעם, רוב קענסערס וועלן פארמירן א שטיק. | '''קענסער''' (אויך '''ראַק''', '''קאַנסער''', '''קרעפס''') (אין דאקטוירישער שפראך: בייזוואוקס) איז אַ [[קראַנקייט]] ווען עס פאסירט א ניט־קאָנטראָלירטע צו-וואסקן זיך פון [[צעל|קעמערלעך]] (צעלן) און זיי טוען אדער אַריינדרינגען אין דערנעבנדיגע [[געוועבן]] אָדער געפירט ווערן צו אַנדערע ערטער אינעם קערפער און דארט זיך צו-וואקסן ([[מעטאַסטאַסיס]]<ref>metastasis</ref>, דאס איז ווען די קענסער־קעמערלעך ווערן געפירט דורכן בלוט אָדער לימפע<ref>lymph</ref>־סיסטעם, רוב קענסערס וועלן פארמירן א שטיק. | ||
| שורה 16: | שורה 17: | ||
== דיאגנאז == | == דיאגנאז == | ||
די אפטיילונג פון רפואה וואס גיט זיך אפ מיט קענסער ווערט אנגערופן [[אנקאלאגיע]], און ווען א פאמיליע דאקטער וועט פארדאכטן אז א מענטש ליידט פון קענסער וועט ער דעם פאציענט רעקאמענדירן צו זען א '''אנקאלאג''' וואס וועט פאר אלעם באטראכטן די סימפטאמען, און אויב איז פאראן אן ערנסטער פארדאכט אויף קענסער וועט ער דאס פעסשטעלן מיטן הילף פון א [[ | די אפטיילונג פון רפואה וואס גיט זיך אפ מיט קענסער ווערט אנגערופן [[אנקאלאגיע]], און ווען א פאמיליע דאקטער וועט פארדאכטן אז א מענטש ליידט פון קענסער וועט ער דעם פאציענט רעקאמענדירן צו זען א '''אנקאלאג''' וואס וועט פאר אלעם באטראכטן די סימפטאמען, און אויב איז פאראן אן ערנסטער פארדאכט אויף קענסער וועט ער דאס פעסשטעלן מיטן הילף פון א [[פאַטאָלאָג]] וועט ער וועט ערשטנס נעמען אן אינערלעך בילד פונעם קערפער צי א ([[קאמפיוטירטע טאמאגראפיע|CT]]) אדער א ([[מאגנעטיש רעזאנאנץ אימאזשירן|MRI]]). נאכדעם וואס ער באשטעטיגט דורכן בילד אז עס איז טאקע פאראן א אומגעוואונטשענער געוואוקס דארף מען נאכגיין צו וויסן צוויי וויכטיגע פונקטן. די צוויי פונקטן זענען: איינס, צי איז דאס א וואקסנדער קענסער אדער א שטילער קענסער, צוויי, פון וואנעט איז דער מקור פונעם געוואוקס ד.ה. פון וואספארא צעל האט ער זיך צושפרייט. דאס ווערט געטון דורך בודק זיין א צעל פונעם געוואוקס. דער צעל ווערט ארויסגענומען דורך אַ [[ביאָפּסיע]] (מוסטער פון אַ לעבעדיקן מענטש) אָדער כירורגיע (מוסטער דורך אַן אָפּעראַציע), אויך א בלוט-פראבע וועט ווערן באנוצט אין געוויסע פעלער צו דיאגנאזירן קענסער. | ||
== די באהאנדלונג == | == די באהאנדלונג == | ||
| שורה 24: | שורה 25: | ||
די הצלחה פון דער באהאנדלונג ווענדט זיך אין פארשידענע פאקטארן פון זיי ווי פרי ס'איז דערקענט געווארן אינעם סארט קענסער ד.ה. ווי ווייט דער סארט קענסער צעל טוט צוגיין דורך כעמאטעראפיע, אבער מען דארף אויך שטארק נעמען אין באטראכט דער כלליותדיגער צושטאנד פונעם געזונט פון פאציענט דאס איז צוליב ווייל כעמאטעראפיע האט גאר שטארקע זייטיגע אומגעוואונטשענע ווירקונג און דאס אלץ איז נאר ווען די ארגאנען זענען נישט געשעדיגט געווארן, ווייל אויב זיי זענען שוין געשעדיגט געווארן איז שוין דא א פראגע צי קען מען בכלל לעבן אן דעם ארגאן ווייל עס איז נישט פאראן קיין מעגליכקייט צוריקצושטעלן א געשעדיגטן ארגאן (אויסער דורך אן [[איבערפלאנצונג]], אבער געווענליך ווערט דאס נישט געמאכט אין פאל פון קענסער). | די הצלחה פון דער באהאנדלונג ווענדט זיך אין פארשידענע פאקטארן פון זיי ווי פרי ס'איז דערקענט געווארן אינעם סארט קענסער ד.ה. ווי ווייט דער סארט קענסער צעל טוט צוגיין דורך כעמאטעראפיע, אבער מען דארף אויך שטארק נעמען אין באטראכט דער כלליותדיגער צושטאנד פונעם געזונט פון פאציענט דאס איז צוליב ווייל כעמאטעראפיע האט גאר שטארקע זייטיגע אומגעוואונטשענע ווירקונג און דאס אלץ איז נאר ווען די ארגאנען זענען נישט געשעדיגט געווארן, ווייל אויב זיי זענען שוין געשעדיגט געווארן איז שוין דא א פראגע צי קען מען בכלל לעבן אן דעם ארגאן ווייל עס איז נישט פאראן קיין מעגליכקייט צוריקצושטעלן א געשעדיגטן ארגאן (אויסער דורך אן [[איבערפלאנצונג]], אבער געווענליך ווערט דאס נישט געמאכט אין פאל פון קענסער). | ||
וואָס מער דער פארשריט וואס די וויסנשאַפטלעכע פאָרשונגען מאכן, אַלץ מער ספּעציפיש ווערן די באַהאַנדלונגען לויטן טיפּ קענסער. פאַר אַ סך מיני ראַק זענען שוין | וואָס מער דער פארשריט וואס די וויסנשאַפטלעכע פאָרשונגען מאכן, אַלץ מער ספּעציפיש ווערן די באַהאַנדלונגען לויטן טיפּ קענסער. פאַר אַ סך מיני ראַק זענען שוין פארהאן רפואות וואָס צילעווען ספּעציפישע קענסערס. | ||
אומבאַהאַנדלטערהייט קענען קענסערס דערפירן צו ערנסטע שאדן אינעם קערפער און אויך צו טויט, כאָטש נישט אין יעדן פאַל. | אומבאַהאַנדלטערהייט קענען קענסערס דערפירן צו ערנסטע שאדן אינעם קערפער און אויך צו טויט, כאָטש נישט אין יעדן פאַל. | ||
== די סיבה == | == די סיבה == | ||
דאָס ניט־רעגולירטע צעוואַקסן זיך וואָס איז כאַראַקטעריסטיש פאַר קענסער ווערט אַרויסגערופן דורכן שאָדן צו [[די ען איי|די־ען־איי]], וואָס דערפירט צו [[מוטאַציעס]]<ref>mutations</ref> אין [[גענעס]] (genes) וואָס קאָדירן די [[ | דאָס ניט־רעגולירטע צעוואַקסן זיך וואָס איז כאַראַקטעריסטיש פאַר קענסער ווערט אַרויסגערופן דורכן שאָדן צו [[די ען איי|די־ען־איי]], וואָס דערפירט צו [[מוטאַציעס]]<ref>mutations</ref> אין [[גענעס]] (genes) וואָס קאָדירן די [[פראָטעיִנען]] וואָס קאָנטראָלירן די קעמערלעך־ (צעלן־)צעטיילונג. אַ סך מוטאַציעס קענען זיין נויטיג צו פאַרוואַנדלען אַ נאָרמאַל קעמערל אין אַ בייזוואוּקסיג (malignant) קעמערל. די מוטאַציעס קענען אַרויסגערופן ווערן דורך כעמיקאַלן אָדער פיזישע גורמים וואָס הייסן [[קאַרצינאָגענען]] (carcinogens), דורכן אויסגעשטעלט ווערן אויף ראַדיִאָאַקטיווע מאַטעריאַלן, אָדער געוויסע [[ווירוס]]ן וואָס קענען אַריינגעבן זייער [[די־ען־איי]] אין מענטשליכן גענאָם. די מוטאַציעס קענען געשען סתּם, אָדער קענען איבערגעגעבן בירושה דורך מוטאַציעס אין די־ען־איי. | ||
אַ סך פאָרמעס קענסער זענען פאַרבונדן מיט סביבה'דיגע פאַקטאָרן ווי למשל טאַבאק־רויך, באַשטראַלונג, אַלקאָהאָל און געוויסע ווירוסן. כאטש טייל פון זיי קען מען אויסמיידן, איז נישטאָ קיין אופן אין גאַנצן צו פאַרמיידן די קראַנקייט, און פאָלקסגעזונט־פּראָגראַמען (ווי צ"ב וואַקצינירונג) זענען | אַ סך פאָרמעס קענסער זענען פאַרבונדן מיט סביבה'דיגע פאַקטאָרן ווי למשל טאַבאק־רויך, באַשטראַלונג, אַלקאָהאָל און געוויסע ווירוסן. כאטש טייל פון זיי קען מען אויסמיידן, איז נישטאָ קיין אופן אין גאַנצן צו פאַרמיידן די קראַנקייט, און פאָלקסגעזונט־פּראָגראַמען (ווי צ"ב וואַקצינירונג) זענען וויכטיג איבער דער וועלט. | ||
צוליב איר גרויזאמע פאלגן ווערט די קרענק אנגערופן אין פאלקס שפראך '''יענע מחלה''' אדער '''יענע מעשה'''. | צוליב איר גרויזאמע פאלגן ווערט די קרענק אנגערופן אין פאלקס שפראך '''יענע מחלה''' אדער '''יענע מעשה'''. | ||
| שורה 39: | שורה 40: | ||
[[קאַטעגאָריע:קענסערס| ]] | [[קאַטעגאָריע:קענסערס| ]] | ||
[[קאַטעגאָריע: | [[קאַטעגאָריע:אויף יידיש]] | ||
[[קאַטעגאָריע: | [[קאַטעגאָריע:וויכטיגע ארטיקלען]] | ||
{{קרד/ויקי/יידיש}} | {{קרד/ויקי/יידיש}} | ||
[[he:סרטן (מחלה)]] | |||