מייבאים כמותיים, בדוקי עריכות אוטומטית, ביוראקראטן, אינטערפעיס רעדאקטארן, emailconfirmed, אינטערפעיס אדמיניסטראַטאָרן, מנטרים, סיסאפן, צוות טכני, מייבאים, מעדכנים, אספקלריה רעדאקטארן
102,362
רעדאגירונגען
ק
החלפת טקסט – "לעכער" ב־"ליכער"
ק (החלפת טקסט – "נידעריק" ב־"נידריג") |
ק (החלפת טקסט – "לעכער" ב־"ליכער") |
||
| שורה 25: | שורה 25: | ||
| accessdate=2007-04-01 }} }} | | accessdate=2007-04-01 }} }} | ||
די ערד, ווי מיר רופן זי '''ערד קוגל''', איז פאקטיש נישט הונדערט פראצענט רונדיג, זי האט די פארעם פון א פלאכן [[ספערויד]]. זי איז 26 מייל לענגער אין דער ברייט ווי אין דער לענג (צווישן דעם [[צפון פאלוס]] און דעם [[דרום פאלוס]]). די וועלט לויפט ארום אין קאסמאס מיט א שנעלקייט פון 66,000 מייל פער שטונדע (אגב, עס איז נישט דא קיין שום מחלוקה דערין ווי טייל מענטשן מיינען) . דאס האט מען ערשט אויסגעפינען ווען מען האט די ערשטע מאל דערגרייכט אויף דער לבנה מיט סאטעליט טעכנאלאגיע. דער | די ערד, ווי מיר רופן זי '''ערד קוגל''', איז פאקטיש נישט הונדערט פראצענט רונדיג, זי האט די פארעם פון א פלאכן [[ספערויד]]. זי איז 26 מייל לענגער אין דער ברייט ווי אין דער לענג (צווישן דעם [[צפון פאלוס]] און דעם [[דרום פאלוס]]). די וועלט לויפט ארום אין קאסמאס מיט א שנעלקייט פון 66,000 מייל פער שטונדע (אגב, עס איז נישט דא קיין שום מחלוקה דערין ווי טייל מענטשן מיינען) . דאס האט מען ערשט אויסגעפינען ווען מען האט די ערשטע מאל דערגרייכט אויף דער לבנה מיט סאטעליט טעכנאלאגיע. דער דורכשניטליכער דיאמעטער פון דער ערד איז 12,742 ק"מ, אומגעפער [[π]]/{{ר}}40,000 ק"מ, צוליב דעם וואס מ'האט אריגינעל דעפינירט דעם [[מעטער]] צו זיין 1/10,000,000 פונעם דיסטאנץ צווישן דעם [[עקוואטאר]] און דעם [[צפון פאלוס]] דורך [[פאריז]], [[פראנקרייך]]. | ||
דער נידריקסטער פונקט אויף דער ערד איז 418- מעטער ביים [[ים המלח]], און דער העכסטער פונקט איז דער שפיץ פונעם [[עווערעסט]] בארג, געשאצט 8,848 מעטער. די דורכשניט הייך פון דער ערד איבערן ים פלאך איז 840 מעטער. | דער נידריקסטער פונקט אויף דער ערד איז 418- מעטער ביים [[ים המלח]], און דער העכסטער פונקט איז דער שפיץ פונעם [[עווערעסט]] בארג, געשאצט 8,848 מעטער. די דורכשניט הייך פון דער ערד איבערן ים פלאך איז 840 מעטער. | ||
די יבשה פון דער ערד ווערט צעטיילט אין זיבן [[קאנטינענט]]ן: [[אויסטראליע]], [[אזיע]], [[אייראפע]], [[אנטארקטיקע]], [[צפון אמעריקע|צפון]] און [[דרום אמעריקע]], און [[אפריקע]], און פארשידענע ימען. אויך קען די ערד ווערן צעטיילט אינעם [[צפון האלבקיילעך|צפון]] און [[דרום האלבקיילעך|דרום]] | די יבשה פון דער ערד ווערט צעטיילט אין זיבן [[קאנטינענט]]ן: [[אויסטראליע]], [[אזיע]], [[אייראפע]], [[אנטארקטיקע]], [[צפון אמעריקע|צפון]] און [[דרום אמעריקע]], און [[אפריקע]], און פארשידענע ימען. אויך קען די ערד ווערן צעטיילט אינעם [[צפון האלבקיילעך|צפון]] און [[דרום האלבקיילעך|דרום]] האלבקייליכער, צענטרירט אויף די צוויי [[צפון פאלוס|פאלוסן]]. (מען רעדט אויך וועגן די [[מזרח האלבקיילעך|מזרח]] און [[מערב האלבקיילעך|מערב]] האלבקייליכער, אבער דאס איז נישט קיין געאגראפישן באגריף.) | ||
=== פארעם === | === פארעם === | ||
| שורה 61: | שורה 61: | ||
== ארביט און ראטאציע == | == ארביט און ראטאציע == | ||
=== ראטאציע === | === ראטאציע === | ||
די תקופה פון דער ערדס ראטאציע אין פארהעלטעניש צו דער זון—דער | די תקופה פון דער ערדס ראטאציע אין פארהעלטעניש צו דער זון—דער דורכשניטליכער זון טאג—איז 86,400 סעקונדעס. דער ערדס ראטאציע אין פארהעלטעניש צו די שטערן—דער שטערן טאג—איז 86,164.0989 סעקונדעס, ד"ה 23ש 56מ 4.0989ס. | ||
צוליב דער ראטאציע פון דער ערד, זען אויס אלע הימלישע קערפער אז זיי רוקן קיין מערב מיט א גיך פון 15° א שעה. | צוליב דער ראטאציע פון דער ערד, זען אויס אלע הימלישע קערפער אז זיי רוקן קיין מערב מיט א גיך פון 15° א שעה. | ||
| שורה 92: | שורה 92: | ||
== לעבן == | == לעבן == | ||
די ערד איז די איינציגע סביבה וואו (לויטן היינטיגן וויסן) ס'איז דא לעבן. ארום דער ערד איז דא אן [[ערד'ס אטמאספער|אטמאספעאר]] וואס אנטהאלט [[זויערשטאף]], דער וויכסטיקער מיטל פאר לעבן, און ארום דעם זויערשטאף איז דא א שיכט פון [[אזאן]] וואס שיצט קעגן | די ערד איז די איינציגע סביבה וואו (לויטן היינטיגן וויסן) ס'איז דא לעבן. ארום דער ערד איז דא אן [[ערד'ס אטמאספער|אטמאספעאר]] וואס אנטהאלט [[זויערשטאף]], דער וויכסטיקער מיטל פאר לעבן, און ארום דעם זויערשטאף איז דא א שיכט פון [[אזאן]] וואס שיצט קעגן שעדליכער ראדיאציע. | ||
==לופט== | ==לופט== | ||