שלום זכר - ווערסיע היסטאריע

עברי אנכי: /* מנהגים */ הגהה

2025-04-22T22:15:08Z

מנהגים: הגהה

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 22:15, 22 אפריל 2025
שורה 37:		שורה 37:
	מען סערווירט לייכטע צובייס און געטראנקען, ווי פירות{{הערה\|שם=ערה}}, בונדלעך, [[נוס\|ניס]], און ביר{{הערה\|שם=זכי}}{{הערה\|יהודה שורפין, [https://he.chabad.org/library/article_cdo/aid/4371308 חומוס מבושל ובירה: יודעים מה זה "שלום זכר"?], בית חב"ד}}. עס איז א מנהג צו עסן [[ארבעס]] (דערפאר צומאל גערופן "זכר בונדלעך") און [[לינזן]] צוליב פארשידענע טעמים: וויבאלד בונדלעך איז א "מאכל אבלים"{{הערה\|{{בבלי\|בבא בתרא\|טז\|ב}}}}, און מען קומט טרייסטן דאס קינד{{הערה\|{{היברובוקס\|2=אבן ישראל\|3=26905\|page=5\|באנד=חלק ב\|לינק טעקסט=שער א' - סעודת ברית מילה}}}}, און גלייכצייטיג ווייזט עס אויך אויף שמחה{{הערה\|{{היברובוקס\|2=שו"ת מור ואהלות\|3=45208\|page=100\|4=אהל ברכות והודאות}}; לויט {{מדרש רבה\|בראשית\|סג\|יד}}}}. טייל געבן אן דעם טעם וויבאלד "ארבעס" איז פון לשון הפסוק "{{מנוקד\|וְהַרְבָּה 'אַרְבֶּה' אֶת זַרְעֲךָ כְּכוֹכְבֵי הַשָּׁמַיִם}}" ({{תנ"ך\|בראשית\|כב\|יז}}){{הערה\|[[רבי יקותיאל יהודה האלבערשטאם]] '''שפע חיים''' מכתבים, חלק א' עמוד קע"ה}}. אויך ווערט אנגעוויזן אז ניס ווייזט אויף מילה{{הערה\|דארט, לויט {{מדרש רבה\|שיר השירים\|ו\|יא}}\|דארט=ברי}}.		מען סערווירט לייכטע צובייס און געטראנקען, ווי פירות{{הערה\|שם=ערה}}, בונדלעך, [[נוס\|ניס]], און ביר{{הערה\|שם=זכי}}{{הערה\|יהודה שורפין, [https://he.chabad.org/library/article_cdo/aid/4371308 חומוס מבושל ובירה: יודעים מה זה "שלום זכר"?], בית חב"ד}}. עס איז א מנהג צו עסן [[ארבעס]] (דערפאר צומאל גערופן "זכר בונדלעך") און [[לינזן]] צוליב פארשידענע טעמים: וויבאלד בונדלעך איז א "מאכל אבלים"{{הערה\|{{בבלי\|בבא בתרא\|טז\|ב}}}}, און מען קומט טרייסטן דאס קינד{{הערה\|{{היברובוקס\|2=אבן ישראל\|3=26905\|page=5\|באנד=חלק ב\|לינק טעקסט=שער א' - סעודת ברית מילה}}}}, און גלייכצייטיג ווייזט עס אויך אויף שמחה{{הערה\|{{היברובוקס\|2=שו"ת מור ואהלות\|3=45208\|page=100\|4=אהל ברכות והודאות}}; לויט {{מדרש רבה\|בראשית\|סג\|יד}}}}. טייל געבן אן דעם טעם וויבאלד "ארבעס" איז פון לשון הפסוק "{{מנוקד\|וְהַרְבָּה 'אַרְבֶּה' אֶת זַרְעֲךָ כְּכוֹכְבֵי הַשָּׁמַיִם}}" ({{תנ"ך\|בראשית\|כב\|יז}}){{הערה\|[[רבי יקותיאל יהודה האלבערשטאם]] '''שפע חיים''' מכתבים, חלק א' עמוד קע"ה}}. אויך ווערט אנגעוויזן אז ניס ווייזט אויף מילה{{הערה\|דארט, לויט {{מדרש רבה\|שיר השירים\|ו\|יא}}\|דארט=ברי}}.

	דער אריגינעלער מנהג איז צו פּראוון דעם שלום זכר אין הויז פונעם קינד און די יולדת{{הערה\|תרומת הדשן, רמ"א}}. טייל שרייבן אז מען עס אפּהאלטן דווקא דארט{{הערה\|{{היברובוקס\|רבי ישראל ברוך ברוין\|אבן ישראל\|26905\|page=5\|באנד=חלק ב\|לינק טעקסט=שער א', סעודת ברית מילה}}}}, אבער פילע פירן זיך עס אפצוהאלטן אין בית מדרש אד"ג{{הערה\|{{אוצר החכמה\|2=אוצר הברית\|3=85446\|page=128\|4=א\|לינק טעקסט=פרק ג', סי' ב' ס"ז}}}}. טייל פירן זיך צו ליינען קריאת שמע ביי א שלום זכר{{הערה\|אורחות רבינו, חלק ג' עמוד קנט}}.		דער אריגינעלער מנהג איז צו פּראוון דעם שלום זכר אין הויז פונעם קינד און די יולדת{{הערה\|תרומת הדשן, רמ"א}}. טייל שרייבן אז מען דארף עס אפּהאלטן דווקא דארט{{הערה\|{{היברובוקס\|רבי ישראל ברוך ברוין\|אבן ישראל\|26905\|page=5\|באנד=חלק ב\|לינק טעקסט=שער א', סעודת ברית מילה}}}}, אבער פילע פירן זיך עס אפצוהאלטן אין בית מדרש אד"ג{{הערה\|{{אוצר החכמה\|2=אוצר הברית\|3=85446\|page=128\|4=א\|לינק טעקסט=פרק ג', סי' ב' ס"ז}}}}. טייל פירן זיך צו ליינען קריאת שמע ביי א שלום זכר{{הערה\|אורחות רבינו, חלק ג' עמוד קנט}}.

	עס איז נישטא דער זעלבער מנהג ביי די געבורט פון א מיידל. אבער עס איז דא וואס זאגן אז דער [[קידוש (שמחה)\|קידוש]] וואס מען מאכט אין שול ווען א מיידל ווערט געבוירן איז אנשטאט דעם. עס איז פארהאן א גירסא אין מסכת שמחות (אבל רבתי), וואס ווערט געברענגט אין די ראשונים{{הערה\|שם=אח}}{{הערה\|{{בבלי\|כתובות\|יז\|א\|מפרש=רמב"ן}}}}, וואו עס ווערט דערמאנט א סעודה וואס הייסט "שבוע הבת"{{הערה\|זעט [[שאול ליברמן]], [https://tosefta.alhatorah.org/Parshan/Tosefta_Kifshutah/Megillah/3.14 תוספתא כפשוטה, מגילה ג, יד], 47-48}}.		עס איז נישטא דער זעלבער מנהג ביי די געבורט פון א מיידל. אבער עס איז דא וואס זאגן אז דער [[קידוש (שמחה)\|קידוש]] וואס מען מאכט אין שול ווען א מיידל ווערט געבוירן איז אנשטאט דעם. עס איז פארהאן א גירסא אין מסכת שמחות (אבל רבתי), וואס ווערט געברענגט אין די ראשונים{{הערה\|שם=אח}}{{הערה\|{{בבלי\|כתובות\|יז\|א\|מפרש=רמב"ן}}}}, וואו עס ווערט דערמאנט א סעודה וואס הייסט "שבוע הבת"{{הערה\|זעט [[שאול ליברמן]], [https://tosefta.alhatorah.org/Parshan/Tosefta_Kifshutah/Megillah/3.14 תוספתא כפשוטה, מגילה ג, יד], 47-48}}.

עברי אנכי: /* נאך טעמים */ הגהה

2025-04-22T21:47:28Z

נאך טעמים: הגהה

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 21:47, 22 אפריל 2025
שורה 15:		שורה 15:
	*צו טרייסטן דאס קינד'ס נשמה וואס טרויערט אויף די פאקט אז זי איז אראפּגעקומען אויף דעם וועלט וואס איז אזוי פיל מיט שלעכטס און טומאה{{הערה\|{{אוצר החכמה\|רבי שלמה קלוגער\|חכמת התורה\|194274\|page=17\|באנד=כז (תזריע יב, ב)\|שנת הוצאה=תשע"ד\|עמ=יב}}}}.		*צו טרייסטן דאס קינד'ס נשמה וואס טרויערט אויף די פאקט אז זי איז אראפּגעקומען אויף דעם וועלט וואס איז אזוי פיל מיט שלעכטס און טומאה{{הערה\|{{אוצר החכמה\|רבי שלמה קלוגער\|חכמת התורה\|194274\|page=17\|באנד=כז (תזריע יב, ב)\|שנת הוצאה=תשע"ד\|עמ=יב}}}}.
	*צו "דערמאנען" דאס קינד די [[שבועה]] וואס מען האט אים באשוואוירן איידער'ן געבורט{{הערה\|שם=נדהל}}: "תהי צדיק ואל תהי רשע"{{הערה\|שם=ריע}}.		*צו "דערמאנען" דאס קינד די [[שבועה]] וואס מען האט אים באשוואוירן איידער'ן געבורט{{הערה\|שם=נדהל}}: "תהי צדיק ואל תהי רשע"{{הערה\|שם=ריע}}.
	*לויט'ן חז"ל{{הערה\|{{מדרש רבה\|ויקרא\|כז\|י}}}} אז דאס קינד ווערט פארטיג און גרייט צום [[ברית מילה]] איבער שבת{{הערה\|שם=דשה\|{{טור\|יורה דעה\|שה\|מפרש=דרישה}}}}{{ביאור\|זעט [[רבי ישראל האפשטיין\|עבודת ישראל]] [[שית:Avodat_Yisrael,_Sefer_Vayikra,_Emor/2\|פרשת אמור]]; {{היברובוקס\|2=דרך פקודיך\|3=41429\|page=53\|4=חלק המעשה כ"ו\|לינק טעקסט=מצות מילה (ב)}}; און נאך, אז די ענין דערפון איז שבת אויפדערנאכט. אבער זעט ~~אין~~ דארט, [https://beta.hebrewbooks.org/reader/reader.aspx?sfid=41429#p=60 חלק המחשבה] אות י"ב א מנהג און טעם עס צו אפהאלטן בייטאג, "ונהרא נהרא ופשטיה".}}.		*לויט'ן חז"ל{{הערה\|{{מדרש רבה\|ויקרא\|כז\|י}}}} אז דאס קינד ווערט פארטיג און גרייט צום [[ברית מילה]] איבער שבת{{הערה\|שם=דשה\|{{טור\|יורה דעה\|שה\|מפרש=דרישה}}}}{{ביאור\|זעט [[רבי ישראל האפשטיין\|עבודת ישראל]] [[שית:Avodat_Yisrael,_Sefer_Vayikra,_Emor/2\|פרשת אמור]]; {{היברובוקס\|2=דרך פקודיך\|3=41429\|page=53\|4=חלק המעשה כ"ו\|לינק טעקסט=מצות מילה (ב)}}; און נאך, אז די ענין דערפון איז שבת אויפדערנאכט. אבער זעט דארט, [https://beta.hebrewbooks.org/reader/reader.aspx?sfid=41429#p=60 חלק המחשבה] אות י"ב א מנהג און טעם עס צו אפהאלטן בייטאג, "ונהרא נהרא ופשטיה".}}.
	*א סעודת מצוה לכבוד די בעפארשטייענדע ערשטע מצוה (ברית מילה) וואס דאס קינד גייט מקיים זיין{{הערה\|שם=ריע}}.		*א סעודת מצוה לכבוד די בעפארשטייענדע ערשטע מצוה (ברית מילה) וואס דאס קינד גייט מקיים זיין{{הערה\|שם=ריע}}.
	*אן אויפנאמע פאר דאס קינד וועלכע איז ריין פון זונד, ווי דער שטייגער צו מקבל פנים זיין אום שבת א צדיק וואס קומט אין שטאט{{הערה\|שם=ליפ\|{{היברובוקס\|רבי שבתי ליפשיץ\|שרביט הזהב החדש - ברית אבות\|20898\|page=31\|לינק טעקסט=קונטרס מפתח של חיה אות מ"ג}}}}.		*אן אויפנאמע פאר דאס קינד וועלכע איז ריין פון זונד, ווי דער שטייגער צו מקבל פנים זיין אום שבת א צדיק וואס קומט אין שטאט{{הערה\|שם=ליפ\|{{היברובוקס\|רבי שבתי ליפשיץ\|שרביט הזהב החדש - ברית אבות\|20898\|page=31\|לינק טעקסט=קונטרס מפתח של חיה אות מ"ג}}}}.

עברי אנכי: /* מקור און טעם */ הגהה

2025-04-22T21:31:45Z

מקור און טעם: הגהה

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 21:31, 22 אפריל 2025
שורה 8:		שורה 8:
	דער ערשטער מקור צו א סעודה פרייטאג-צו-נאכטס איז פון [[רבי אהרן הכהן מלוניל]], א ראשון פון פרובאנס פראנקרייך, וועלכער שרייבט אז "מען פירט זיך אין אלע אונזערע מקומות אז ווער עס מל'עט זיין זון, אדער ווער עס ברענגט זיין זון אדער טאכטער אונטער די חופה, מאכט שלום מיט אלע זיינע פיינט און רופט צונויף יעדן צו עסן און זיך פרייען מיט אים, כדי מען זאל אים בענטשן און נישט שעלטן, און די גאנצע געמיינדע קומט זיך צוזאם, זקנים ונשים וטף, שבת אויפדערנאכט און די נאכט פארן אכטן טאג"{{הערה\|שם=אח\|{{היברובוקס\|רבי אהרן הכהן מלוניל\|אורחות חיים\|31445\|page=64\|באנד=ב\|מקום הוצאה=בערלין\|שנת הוצאה=תרס"ב\|עמ=14\|לינק טעקסט=הלכות מילה}}}}.		דער ערשטער מקור צו א סעודה פרייטאג-צו-נאכטס איז פון [[רבי אהרן הכהן מלוניל]], א ראשון פון פרובאנס פראנקרייך, וועלכער שרייבט אז "מען פירט זיך אין אלע אונזערע מקומות אז ווער עס מל'עט זיין זון, אדער ווער עס ברענגט זיין זון אדער טאכטער אונטער די חופה, מאכט שלום מיט אלע זיינע פיינט און רופט צונויף יעדן צו עסן און זיך פרייען מיט אים, כדי מען זאל אים בענטשן און נישט שעלטן, און די גאנצע געמיינדע קומט זיך צוזאם, זקנים ונשים וטף, שבת אויפדערנאכט און די נאכט פארן אכטן טאג"{{הערה\|שם=אח\|{{היברובוקס\|רבי אהרן הכהן מלוניל\|אורחות חיים\|31445\|page=64\|באנד=ב\|מקום הוצאה=בערלין\|שנת הוצאה=תרס"ב\|עמ=14\|לינק טעקסט=הלכות מילה}}}}.

	דער '[[רבי ישראל איסרלין\|תרומת הדשן]]' ברענגט ~~פון "אחד מהגדולים… וואס האט געוואלט זאגן~~, אז דאס וואס מיר פירן זיך היינט נאכן געבורט פון א זכר צו אריינגיין און טועם זיין אינעם ערשטן שבת דערויף, דאס ווערט גערעכנט אלס א סעודת מצוה, און דאס איז אט דער סעודת ''''ישוע הבן''''" פונעם אויבנדערמאנטן רבינו חננאל (ד.ה. אז ער לערנט דאס אפּ אז דאס איז ווי א [[סעודת הודאה]] צו מפרסם זיין דעם נס אז דער זכר איז געראטעוועט געווארן{{ביאור\|[[רבי יחזקאל לאנדא]] פרעגט{{הערה\|{{היברובוקס\|2=דגול מרבבה\|3=45389\|page=73\|לינק טעקסט=סימן קע"ח}}}} אויף די שיטה פונעם תרומת הדשן, אז לויט אים וואלט מען אויך געדארפט אפהאלטן א סעודה פאר די געבורט פון א מיידל, און דערפאר ערקלערט ער די שיטה פון תוספות אז עס איז די סעודה [[וואכנאכט\|א נאכט פאר'ן ברית]]. זעט מער אין כהן, בית אהרן וישראל.}}), "און מען האט עס קובע געווען אום שבת אויפדערנאכט, וואס דאן געפינען זיך אלע אינדערהיים"{{הערה\|תרומת הדשן {{שיתופתא\|Terumat_HaDeshen%2C_Part_I.269.2\|סימן רסט}}; ווי ערקלערט אין [[s:ים של שלמה/בבא קמא/ז/לז\|ים של שלמה, בבא קמא, סי' לז]].}}. אנדערע ווילן זאגן אז דאס איז דער סעודה פון "'''שבוע הבן'''"{{הערה\|שם=ריע}}. דער [[תרומת הדשן]] ווערט געברענגט אין רמ"א: "נהגו לעשות סעודה ומשתה בליל שבת לאחר שנולד זכר נכנסים אצל התינוק לטעום שם, והוא ג"כ סעודת מצוה".{{הערה\|שם=רמא\|{{שלחן ערוך\|יורה דעה\|רסה\|יב\|מפרש=רמ"א}}}}.		דער '[[רבי ישראל איסרלין\|תרומת הדשן]]' ברענגט, אז "דאס וואס מיר פירן זיך היינט נאכן געבורט פון א זכר צו אריינגיין און טועם זיין אינעם ערשטן שבת דערויף, דאס ווערט גערעכנט אלס א סעודת מצוה, און דאס איז אט דער סעודת ''''ישוע הבן''''" פונעם אויבנדערמאנטן רבינו חננאל (ד.ה. אז ער לערנט דאס אפּ אז דאס איז ווי א [[סעודת הודאה]] צו מפרסם זיין דעם נס אז דער זכר איז געראטעוועט געווארן{{ביאור\|[[רבי יחזקאל לאנדא]] פרעגט{{הערה\|{{היברובוקס\|2=דגול מרבבה\|3=45389\|page=73\|לינק טעקסט=סימן קע"ח}}}} אויף די שיטה פונעם תרומת הדשן, אז לויט אים וואלט מען אויך געדארפט אפהאלטן א סעודה פאר די געבורט פון א מיידל, און דערפאר ערקלערט ער די שיטה פון תוספות אז עס איז די סעודה [[וואכנאכט\|א נאכט פאר'ן ברית]]. זעט מער אין כהן, בית אהרן וישראל.}}), "און מען האט עס קובע געווען אום שבת אויפדערנאכט, וואס דאן געפינען זיך אלע אינדערהיים"{{הערה\|תרומת הדשן {{שיתופתא\|Terumat_HaDeshen%2C_Part_I.269.2\|סימן רסט}}; ווי ערקלערט אין [[s:ים של שלמה/בבא קמא/ז/לז\|ים של שלמה, בבא קמא, סי' לז]].}}. אנדערע ווילן זאגן אז דאס איז דער סעודה פון "'''שבוע הבן'''"{{הערה\|שם=ריע}}. דער [[תרומת הדשן]] ווערט געברענגט אין רמ"א: "נהגו לעשות סעודה ומשתה בליל שבת לאחר שנולד זכר נכנסים אצל התינוק לטעום שם, והוא ג"כ סעודת מצוה".{{הערה\|שם=רמא\|{{שלחן ערוך\|יורה דעה\|רסה\|יב\|מפרש=רמ"א}}}}.

	===נאך טעמים===		===נאך טעמים===

תנא קמא אין 02:46, 27 מערץ 2025

2025-03-27T02:46:53Z

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 02:46, 27 מערץ 2025
שורה 50:		שורה 50:
	*{{היברובוקס\|הרב ישראל יעקב כהן\|קובץ בית אהרן וישראל\|13540\|page=114\|באנד=עה\|שנת הוצאה=שבט-אדר תשנ"ח\|לינק טעקסט=מנהג עריכת "שלום זכר" ומקורותיו}}		*{{היברובוקס\|הרב ישראל יעקב כהן\|קובץ בית אהרן וישראל\|13540\|page=114\|באנד=עה\|שנת הוצאה=שבט-אדר תשנ"ח\|לינק טעקסט=מנהג עריכת "שלום זכר" ומקורותיו}}
	*[https://daf-yomi.com/Data/UploadedFiles/DY_Item/1359-sFile.pdf שלום זכר], daf-yomi.com		*[https://daf-yomi.com/Data/UploadedFiles/DY_Item/1359-sFile.pdf שלום זכר], daf-yomi.com
			*Avraham Rosenthal, [https://www.yeshiva.co/midrash/43331 Understanding the Shalom Zachor], י"ב חשון תש"פ, ישיבה.קא
	*{{פרויקט בן-יהודה\|זיהוי=55903\|שם=יהודה ברגמן\|שם היצירה=שבוע הבן, שבעת ימי המשתה ושבעת ימי האבל}}		*{{פרויקט בן-יהודה\|זיהוי=55903\|שם=יהודה ברגמן\|שם היצירה=שבוע הבן, שבעת ימי המשתה ושבעת ימי האבל}}
	*Preß, Jesajas. “[https://sammlungen.ub.uni-frankfurt.de/cm/periodical/pageview/2838073 Zu Schebua Ha-Ben.]” ''Monatsschrift Für Geschichte Und Wissenschaft Des Judentums'' 76 (N. F. 40), no. 6 (1932): 575–77.		*Preß, Jesajas. “[https://sammlungen.ub.uni-frankfurt.de/cm/periodical/pageview/2838073 Zu Schebua Ha-Ben.]” ''Monatsschrift Für Geschichte Und Wissenschaft Des Judentums'' 76 (N. F. 40), no. 6 (1932): 575–77.

תנא קמא אין 02:40, 27 מערץ 2025

2025-03-27T02:40:15Z

תנא קמא אין 02:19, 27 מערץ 2025

2025-03-27T02:19:21Z

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 02:19, 27 מערץ 2025
שורה 31:		שורה 31:
	דער [[פרי מגדים]] שרייבט{{הערה\|משבצות זהב, [https://beta.hebrewbooks.org/tursa.aspx?a=oc_x2381 או"ח סי' תמ"ד סק"ט]}}, אז אויב דאס קינד איז געבוירן שבת אויפדערנאכט זאל מען אפהאלטן דעם סעודה די ערשטע שבת, אבער אנדערע פירן זיך יא צו מאכן די צווייטע שבת{{הערה\|שם=ליפ}}. מען פראוועט די זכר די שבת נאכ'ן געבורט, אויך אין פאל מען ווייסט אז די ברית וועט נישט פארקומען אין צייט{{הערה\|שם=ברי\|{{אוצר החכמה\|2=ברית יצחק\|3=10633\|page=3\|שנת הוצאה=תרכ"ה\|לינק טעקסט=ליל שמיני קודם המילה.}}}}.		דער [[פרי מגדים]] שרייבט{{הערה\|משבצות זהב, [https://beta.hebrewbooks.org/tursa.aspx?a=oc_x2381 או"ח סי' תמ"ד סק"ט]}}, אז אויב דאס קינד איז געבוירן שבת אויפדערנאכט זאל מען אפהאלטן דעם סעודה די ערשטע שבת, אבער אנדערע פירן זיך יא צו מאכן די צווייטע שבת{{הערה\|שם=ליפ}}. מען פראוועט די זכר די שבת נאכ'ן געבורט, אויך אין פאל מען ווייסט אז די ברית וועט נישט פארקומען אין צייט{{הערה\|שם=ברי\|{{אוצר החכמה\|2=ברית יצחק\|3=10633\|page=3\|שנת הוצאה=תרכ"ה\|לינק טעקסט=ליל שמיני קודם המילה.}}}}.

	דער דרישה ברענגט א מנהג זיך צו ווידער צוזאמענעמען ביים יולדת אויך שבת אינדערפרי{{הערה\|שם=דשה}}. אזוי ברענגט אויך דער [[ערוך השולחן]]{{הערה\|שם=ערה\|[[~~s:ערוך_השולחן_יורה_דעה_רסה#סימן_רסה_סעיף_לז~~\|סי' רס"~~ה סל"ז]]~~}}, און ~~אזוי איז פארצייכנט דער מנהג אין~~ די ~~נאטיצן פון~~ [[יעקב ליפשיץ (קאוונע)\|יעקב ליפשיץ]] {{העב\|יעקב ליפשיץ (קובנה)}}~~{{הערה\|שם=זכי\|{{היברובוקס\|יעקב ליפשיץ~~\|זכרון יעקב\|46626\|page=103\|שנת הוצאה=1924\|לינק טעקסט=פרק כב. חיי היהודים}}}}~~, וועלכע שרייבן אז מען האט עס איינגעצוימט צוליב די מיה און טירחא פונעם בעל ברית און די פינאנציעלע ארעמקייט~~.		דער דרישה ברענגט א מנהג זיך צו ווידער צוזאמענעמען ביים יולדת אויך שבת אינדערפרי{{הערה\|שם=דשה}}. אזוי ברענגט אויך דער [[ערוך השולחן]]{{הערה\|שם=ערה\|{{ערוך השולחן\|יורה דעה\|רסה\|לז}}}}. מען פלעגט דאן שיקן "זכר-[[פרוכט\|אויפּס]]" און אנדערע גוטע זאכן צו איר הויז{{הערה\|{{היברובוקס\|יצחק ריבקינד\|יידישע שפראך\|43579\|page=24\|קעפל=פון מיין ווערטערביכל\|באנד=15, נומ' 1\|שנת הוצאה=תשט"ו}}}}. מען האט עס איינגעצוימט צוליב די מיה און טירחא פונעם בעל ברית און די פינאנציעלע ארעמקייט{{הערה\|שם=זכי\|{{היברובוקס\|[[יעקב ליפשיץ (קאוונע)\|יעקב ליפשיץ]] {{העב\|יעקב ליפשיץ (קובנה)}}\|זכרון יעקב\|46626\|page=103\|שנת הוצאה=1924\|לינק טעקסט=פרק כב. חיי היהודים}}}}.

	מען רופט אויס אין בית המדרש אז דער-און-דער מאכט א שלום זכר, אבער מען לאדענט נישט דירעקט איין, וויבאלד עס איז א סעודת מצוה צו וועלכן מען דארף קומען אויב געלאדענט{{הערה\|{{היברובוקס\|יעקב הגוזר\|זכרון ברית לראשונים\|49231\|page=165\|מקום הוצאה=קראקא\|שנת הוצאה=תרנ"ב\|עמ=147\|לינק טעקסט=חלק המילואים סי' א}}}}.		מען רופט אויס אין בית המדרש אז דער-און-דער מאכט א שלום זכר, אבער מען לאדענט נישט דירעקט איין, וויבאלד עס איז א סעודת מצוה צו וועלכן מען דארף קומען אויב געלאדענט{{הערה\|{{היברובוקס\|יעקב הגוזר\|זכרון ברית לראשונים\|49231\|page=165\|מקום הוצאה=קראקא\|שנת הוצאה=תרנ"ב\|עמ=147\|לינק טעקסט=חלק המילואים סי' א}}}}.

תנא קמא אין 02:07, 27 מערץ 2025

2025-03-27T02:07:53Z

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 02:07, 27 מערץ 2025
שורה 12:		שורה 12:
	===נאך טעמים===		===נאך טעמים===
	אויסער די אויבנדערמאנטע ווערן אנגעגעבן נאך טעמים פאר'ן סעודה, און פארוואס מען האלט דאס אפ אום שבת:		אויסער די אויבנדערמאנטע ווערן אנגעגעבן נאך טעמים פאר'ן סעודה, און פארוואס מען האלט דאס אפ אום שבת:
	*צו טרייסטן דאס קינד וואס איז ווי אן אבל ווייל ער האט פארגעסן די גאנצע תורה וואס ער האט געלערנט איידער'ן געבורט, ווען די מלאך האט אים געקלאפט אויפ'ן מויל{{הערה\|[https://tablet.otzar.org/#/book/151129/p/41/t/1234/fs/0/start/0/end/0/c הגהות מהרש"ל אויף טור יורה דעה] סי' רסה; {{טור\|יורה דעה\|רסד\|אן=חלק\|מפרש=דרישה}}; געברענגט אין {{שלחן ערוך\|יורה דעה\|רסה\|יב\|מפרש=טורי זהב\|אן=חלק}}. זעט כהן, בית אהרן וישראל.}}, ווי געברענגט אין חז"ל{{הערה\|שם=נדהל\|{{בבלי\|נדה\|ל\|ב}}}}. מען האלט עס אפּ אום שבת וויבאלד אום שבת איז געגעבן געווארן די תורה{{הערה\|מהרי"ד פון בעלזא, פרשת תזריע; לויט די גמרא "דכולי עלמא בשבת ניתנה תורה" ({{בבלי\|שבת\|פו\|ב}}).}}.		*צו טרייסטן דאס קינד וואס איז ווי אן אבל ווייל ער האט פארגעסן די גאנצע תורה וואס ער האט געלערנט איידער'ן געבורט, ווען די מלאך האט אים געקלאפט אויפ'ן מויל{{הערה\|[https://tablet.otzar.org/#/book/151129/p/41/t/1234/fs/0/start/0/end/0/c הגהות מהרש"ל אויף טור יורה דעה] סי' רסה; {{טור\|יורה דעה\|רסד\|אן=חלק\|מפרש=דרישה}}; געברענגט אין {{שלחן ערוך\|יורה דעה\|רסה\|יב\|מפרש=טורי זהב\|אן=חלק}}. זעט כהן, בית אהרן וישראל.}}, ווי געברענגט אין חז"ל{{הערה\|שם=נדהל\|{{בבלי\|נדה\|ל\|ב}}}}. מען האלט עס אפּ אום שבת וויבאלד אום שבת איז געגעבן געווארן די תורה{{הערה\|מהרי"ד פון בעלזא, פרשת תזריע; לויט די גמרא "דכולי עלמא בשבת ניתנה תורה" ({{בבלי\|שבת\|פו\|ב}}).}}.
			*צו טרייסטן דאס קינד'ס נשמה וואס טרויערט אויף די פאקט אז זי איז אראפּגעקומען אויף דעם וועלט וואס איז אזוי פיל מיט שלעכטס און טומאה{{הערה\|רבי שלמה קלוגער, חכמת שלמה, תזריע}}.
	*צו "דערמאנען" דאס קינד די [[שבועה]] וואס מען האט אים באשוואוירן איידער'ן געבורט{{הערה\|שם=נדהל}}: "תהי צדיק ואל תהי רשע"{{הערה\|שם=ריע}}.		*צו "דערמאנען" דאס קינד די [[שבועה]] וואס מען האט אים באשוואוירן איידער'ן געבורט{{הערה\|שם=נדהל}}: "תהי צדיק ואל תהי רשע"{{הערה\|שם=ריע}}.
	*לויט'ן חז"ל{{הערה\|{{מדרש רבה\|ויקרא\|כז\|י}}}} אז דאס קינד ווערט פארטיג און גרייט צום [[ברית מילה]] איבער שבת{{הערה\|שם=דשה\|{{טור\|יורה דעה\|שה\|מפרש=דרישה}}}}{{ביאור\|זעט [[רבי ישראל האפשטיין\|עבודת ישראל]] [[שית:Avodat_Yisrael,_Sefer_Vayikra,_Emor/2\|פרשת אמור]]; {{היברובוקס\|2=דרך פקודיך\|3=41429\|page=53\|4=חלק המעשה כ"ו\|לינק טעקסט=מצות מילה (ב)}}; און נאך, אז די ענין דערפון איז שבת אויפדערנאכט. אבער זעט אין דארט, [https://beta.hebrewbooks.org/reader/reader.aspx?sfid=41429#p=60 חלק המחשבה] אות י"ב א מנהג און טעם עס צו אפהאלטן בייטאג, "ונהרא נהרא ופשטיה".}}.		*לויט'ן חז"ל{{הערה\|{{מדרש רבה\|ויקרא\|כז\|י}}}} אז דאס קינד ווערט פארטיג און גרייט צום [[ברית מילה]] איבער שבת{{הערה\|שם=דשה\|{{טור\|יורה דעה\|שה\|מפרש=דרישה}}}}{{ביאור\|זעט [[רבי ישראל האפשטיין\|עבודת ישראל]] [[שית:Avodat_Yisrael,_Sefer_Vayikra,_Emor/2\|פרשת אמור]]; {{היברובוקס\|2=דרך פקודיך\|3=41429\|page=53\|4=חלק המעשה כ"ו\|לינק טעקסט=מצות מילה (ב)}}; און נאך, אז די ענין דערפון איז שבת אויפדערנאכט. אבער זעט אין דארט, [https://beta.hebrewbooks.org/reader/reader.aspx?sfid=41429#p=60 חלק המחשבה] אות י"ב א מנהג און טעם עס צו אפהאלטן בייטאג, "ונהרא נהרא ופשטיה".}}.

תנא קמא אין 01:57, 27 מערץ 2025

2025-03-27T01:57:10Z

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 01:57, 27 מערץ 2025
שורה 38:		שורה 38:
	דער אריגינעלער מנהג איז צו פּראוון דעם שלום זכר אין הויז פונעם קינד און די יולדת{{הערה\|תרומת הדשן, רמ"א}}. טייל שרייבן אז מען עס אפּהאלטן דווקא דארט{{הערה\|{{היברובוקס\|רבי ישראל ברוך ברוין\|אבן ישראל\|26905\|page=5\|באנד=חלק ב\|לינק טעקסט=שער א', סעודת ברית מילה}}}}, אבער פילע פירן זיך עס אפצוהאלטן אין בית מדרש אד"ג{{הערה\|{{אוצר החכמה\|2=אוצר הברית\|3=85446\|page=128\|4=א\|לינק טעקסט=פרק ג', סי' ב' ס"ז}}}}. טייל פירן זיך צו ליינען קריאת שמע ביי א שלום זכר{{הערה\|אורחות רבינו, חלק ג' עמוד קנט}}.		דער אריגינעלער מנהג איז צו פּראוון דעם שלום זכר אין הויז פונעם קינד און די יולדת{{הערה\|תרומת הדשן, רמ"א}}. טייל שרייבן אז מען עס אפּהאלטן דווקא דארט{{הערה\|{{היברובוקס\|רבי ישראל ברוך ברוין\|אבן ישראל\|26905\|page=5\|באנד=חלק ב\|לינק טעקסט=שער א', סעודת ברית מילה}}}}, אבער פילע פירן זיך עס אפצוהאלטן אין בית מדרש אד"ג{{הערה\|{{אוצר החכמה\|2=אוצר הברית\|3=85446\|page=128\|4=א\|לינק טעקסט=פרק ג', סי' ב' ס"ז}}}}. טייל פירן זיך צו ליינען קריאת שמע ביי א שלום זכר{{הערה\|אורחות רבינו, חלק ג' עמוד קנט}}.

	עס איז נישטא דער זעלבער מנהג ביי די געבורט פון א מיידל. אבער עס איז דא וואס זאגן אז דער קידוש וואס מען מאכט אין שול ווען א מיידל ווערט געבוירן איז אנשטאט דעם. אין מסכת שמחות (אבל רבתי) ווערט דערמאנט א סעודה וואס הייסט "שבוע הבת"{{הערה\|~~{{מסכת קטנה\|שמחות\|~~ג~~\|ב}}~~}}.		עס איז נישטא דער זעלבער מנהג ביי די געבורט פון א מיידל. אבער עס איז דא וואס זאגן אז דער [[קידוש (שמחה)\|קידוש]] וואס מען מאכט אין שול ווען א מיידל ווערט געבוירן איז אנשטאט דעם. עס איז פארהאן א גירסא אין מסכת שמחות (אבל רבתי), וואס ווערט געברענגט אין די ראשונים{{הערה\|שם=אח}}{{הערה\|{{בבלי\|כתובות\|יז\|א\|מפרש=רמב"ן}}}}, וואו עס ווערט דערמאנט א סעודה וואס הייסט "שבוע הבת"{{הערה\|זעט [[שאול ליברמן]], [https://tosefta.alhatorah.org/Parshan/Tosefta_Kifshutah/Megillah/3.14 תוספתא כפשוטה, מגילה ג, יד], 47-48}}.

	==אין הלכה==		==אין הלכה==

תנא קמא אין 01:44, 27 מערץ 2025

2025-03-27T01:44:07Z

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 01:44, 27 מערץ 2025
שורה 8:		שורה 8:
	דער ערשטער מקור צו א סעודה פרייטאג-צו-נאכטס איז פון [[רבי אהרן הכהן מלוניל]], א ראשון פון פרובאנס פראנקרייך, וועלכער שרייבט אז "מען פירט זיך אין אלע אונזערע מקומות אז ווער עס מל'עט זיין זון, אדער ווער עס ברענגט זיין זון אדער טאכטער אונטער די חופה, מאכט שלום מיט אלע זיינע פיינט און רופט צונויף יעדן צו עסן און זיך פרייען מיט אים, כדי מען זאל אים בענטשן און נישט שעלטן, און די גאנצע געמיינדע קומט זיך צוזאם, זקנים ונשים וטף, שבת אויפדערנאכט און די נאכט פארן אכטן טאג"{{הערה\|שם=אח\|{{היברובוקס\|רבי אהרן הכהן מלוניל\|אורחות חיים\|31445\|page=64\|באנד=ב\|מקום הוצאה=בערלין\|שנת הוצאה=תרס"ב\|עמ=14\|לינק טעקסט=הלכות מילה}}}}.		דער ערשטער מקור צו א סעודה פרייטאג-צו-נאכטס איז פון [[רבי אהרן הכהן מלוניל]], א ראשון פון פרובאנס פראנקרייך, וועלכער שרייבט אז "מען פירט זיך אין אלע אונזערע מקומות אז ווער עס מל'עט זיין זון, אדער ווער עס ברענגט זיין זון אדער טאכטער אונטער די חופה, מאכט שלום מיט אלע זיינע פיינט און רופט צונויף יעדן צו עסן און זיך פרייען מיט אים, כדי מען זאל אים בענטשן און נישט שעלטן, און די גאנצע געמיינדע קומט זיך צוזאם, זקנים ונשים וטף, שבת אויפדערנאכט און די נאכט פארן אכטן טאג"{{הערה\|שם=אח\|{{היברובוקס\|רבי אהרן הכהן מלוניל\|אורחות חיים\|31445\|page=64\|באנד=ב\|מקום הוצאה=בערלין\|שנת הוצאה=תרס"ב\|עמ=14\|לינק טעקסט=הלכות מילה}}}}.

	דער '[[רבי ישראל איסרלין\|תרומת הדשן]]' ברענגט פון "אחד מהגדולים… וואס האט געוואלט זאגן, אז דאס וואס מיר פירן זיך היינט נאכן געבורט פון א זכר צו אריינגיין און טועם זיין אינעם ערשטן שבת דערויף, דאס ווערט גערעכנט אלס א סעודת מצוה, און דאס איז אט דער סעודת ''''ישוע הבן''''" פונעם אויבנדערמאנטן רבינו חננאל (ד.ה. אז ער לערנט דאס אפּ אז דאס איז ווי א [[סעודת הודאה]] צו מפרסם זיין דעם נס אז דער זכר איז געראטעוועט געווארן{{ביאור\|[[רבי יחזקאל לאנדא]] פרעגט{{הערה\|{{היברובוקס\|2=דגול מרבבה\|3=45389\|page=73\|לינק טעקסט=סימן קע"ח}}}} אויף די שיטה פונעם תרומת הדשן, אז לויט אים וואלט מען אויך געדארפט אפהאלטן א סעודה פאר די געבורט פון א מיידל, און דערפאר ערקלערט ער די שיטה פון תוספות אז עס איז די סעודה [[וואכנאכט\|א נאכט פאר'ן ברית]]~~{{הערה\|שם=קובץ\|~~זעט מער ~~פון {{היברובוקס\|הרב ישראל יעקב~~ כהן~~\|קובץ~~ בית אהרן וישראל~~\|13540\|page=114\|באנד=עה\|שנת הוצאה=שבט-אדר תשנ"ח\|לינק טעקסט=מנהג עריכת "שלום זכר" ומקורותיו}}}}~~.}}), "און מען האט עס קובע געווען אום שבת אויפדערנאכט, וואס דאן געפינען זיך אלע אינדערהיים"{{הערה\|תרומת הדשן {{שיתופתא\|Terumat_HaDeshen%2C_Part_I.269.2\|סימן רסט}}; ווי ערקלערט אין [[s:ים של שלמה/בבא קמא/ז/לז\|ים של שלמה, בבא קמא, סי' לז]].}}. אנדערע ווילן זאגן אז דאס איז דער סעודה פון "'''שבוע הבן'''"{{הערה\|שם=ריע}}. דער [[תרומת הדשן]] ווערט געברענגט אין רמ"א: "נהגו לעשות סעודה ומשתה בליל שבת לאחר שנולד זכר נכנסים אצל התינוק לטעום שם, והוא ג"כ סעודת מצוה".{{הערה\|שם=רמא\|{{שלחן ערוך\|יורה דעה\|רסה\|יב\|מפרש=רמ"א}}}}.		דער '[[רבי ישראל איסרלין\|תרומת הדשן]]' ברענגט פון "אחד מהגדולים… וואס האט געוואלט זאגן, אז דאס וואס מיר פירן זיך היינט נאכן געבורט פון א זכר צו אריינגיין און טועם זיין אינעם ערשטן שבת דערויף, דאס ווערט גערעכנט אלס א סעודת מצוה, און דאס איז אט דער סעודת ''''ישוע הבן''''" פונעם אויבנדערמאנטן רבינו חננאל (ד.ה. אז ער לערנט דאס אפּ אז דאס איז ווי א [[סעודת הודאה]] צו מפרסם זיין דעם נס אז דער זכר איז געראטעוועט געווארן{{ביאור\|[[רבי יחזקאל לאנדא]] פרעגט{{הערה\|{{היברובוקס\|2=דגול מרבבה\|3=45389\|page=73\|לינק טעקסט=סימן קע"ח}}}} אויף די שיטה פונעם תרומת הדשן, אז לויט אים וואלט מען אויך געדארפט אפהאלטן א סעודה פאר די געבורט פון א מיידל, און דערפאר ערקלערט ער די שיטה פון תוספות אז עס איז די סעודה [[וואכנאכט\|א נאכט פאר'ן ברית]]. זעט מער אין כהן, בית אהרן וישראל.}}), "און מען האט עס קובע געווען אום שבת אויפדערנאכט, וואס דאן געפינען זיך אלע אינדערהיים"{{הערה\|תרומת הדשן {{שיתופתא\|Terumat_HaDeshen%2C_Part_I.269.2\|סימן רסט}}; ווי ערקלערט אין [[s:ים של שלמה/בבא קמא/ז/לז\|ים של שלמה, בבא קמא, סי' לז]].}}. אנדערע ווילן זאגן אז דאס איז דער סעודה פון "'''שבוע הבן'''"{{הערה\|שם=ריע}}. דער [[תרומת הדשן]] ווערט געברענגט אין רמ"א: "נהגו לעשות סעודה ומשתה בליל שבת לאחר שנולד זכר נכנסים אצל התינוק לטעום שם, והוא ג"כ סעודת מצוה".{{הערה\|שם=רמא\|{{שלחן ערוך\|יורה דעה\|רסה\|יב\|מפרש=רמ"א}}}}.

	===נאך טעמים===		===נאך טעמים===
	אויסער די אויבנדערמאנטע ווערן אנגעגעבן נאך טעמים פאר'ן סעודה, און פארוואס מען האלט דאס אפ אום שבת:		אויסער די אויבנדערמאנטע ווערן אנגעגעבן נאך טעמים פאר'ן סעודה, און פארוואס מען האלט דאס אפ אום שבת:
	*צו טרייסטן דאס קינד ~~אויף דעם~~ וואס ער האט פארגעסן די גאנצע תורה געלערנט איידער'ן געבורט, ווען די מלאך האט אים געקלאפט אויפ'ן מויל{{הערה\|[https://tablet.otzar.org/#/book/151129/p/41/t/1234/fs/0/start/0/end/0/c הגהות מהרש"ל אויף טור יורה דעה] סי' רסה; {{טור\|יורה דעה\|רסד\|אן=חלק\|מפרש=דרישה}}}}, ווי געברענגט אין חז"ל{{הערה\|שם=נדהל\|{{בבלי\|נדה\|ל\|ב}}}}. מען האלט עס אפּ אום שבת וויבאלד אום שבת איז געגעבן געווארן די תורה{{הערה\|מהרי"ד פון בעלזא, פרשת תזריע; לויט די גמרא "דכולי עלמא בשבת ניתנה תורה" ({{בבלי\|שבת\|פו\|ב}}).}}.		*צו טרייסטן דאס קינד וואס איז ווי אן אבל ווייל ער האט פארגעסן די גאנצע תורה וואס ער האט געלערנט איידער'ן געבורט, ווען די מלאך האט אים געקלאפט אויפ'ן מויל{{הערה\|[https://tablet.otzar.org/#/book/151129/p/41/t/1234/fs/0/start/0/end/0/c הגהות מהרש"ל אויף טור יורה דעה] סי' רסה; {{טור\|יורה דעה\|רסד\|אן=חלק\|מפרש=דרישה}}; געברענגט אין {{שלחן ערוך\|יורה דעה\|רסה\|יב\|מפרש=טורי זהב\|אן=חלק}}. זעט כהן, בית אהרן וישראל.}}, ווי געברענגט אין חז"ל{{הערה\|שם=נדהל\|{{בבלי\|נדה\|ל\|ב}}}}. מען האלט עס אפּ אום שבת וויבאלד אום שבת איז געגעבן געווארן די תורה{{הערה\|מהרי"ד פון בעלזא, פרשת תזריע; לויט די גמרא "דכולי עלמא בשבת ניתנה תורה" ({{בבלי\|שבת\|פו\|ב}}).}}.
	*צו "דערמאנען" דאס קינד די [[שבועה]] וואס מען האט אים באשוואוירן איידער'ן געבורט{{הערה\|שם=נדהל}}: "תהי צדיק ואל תהי רשע"{{הערה\|שם=ריע}}.		*צו "דערמאנען" דאס קינד די [[שבועה]] וואס מען האט אים באשוואוירן איידער'ן געבורט{{הערה\|שם=נדהל}}: "תהי צדיק ואל תהי רשע"{{הערה\|שם=ריע}}.
	*לויט'ן חז"ל{{הערה\|{{מדרש רבה\|ויקרא\|כז\|י}}}} אז דאס קינד ווערט פארטיג און גרייט צום [[ברית מילה]] איבער שבת{{הערה\|שם=דשה\|{{טור\|יורה דעה\|שה\|מפרש=דרישה}}}}{{ביאור\|זעט [[רבי ישראל האפשטיין\|עבודת ישראל]] [[שית:Avodat_Yisrael,_Sefer_Vayikra,_Emor/2\|פרשת אמור]]; {{היברובוקס\|2=דרך פקודיך\|3=41429\|page=53\|4=חלק המעשה כ"ו\|לינק טעקסט=מצות מילה (ב)}}; און נאך, אז די ענין דערפון איז שבת אויפדערנאכט. אבער זעט אין דארט, [https://beta.hebrewbooks.org/reader/reader.aspx?sfid=41429#p=60 חלק המחשבה] אות י"ב א מנהג און טעם עס צו אפהאלטן בייטאג, "ונהרא נהרא ופשטיה".}}.		*לויט'ן חז"ל{{הערה\|{{מדרש רבה\|ויקרא\|כז\|י}}}} אז דאס קינד ווערט פארטיג און גרייט צום [[ברית מילה]] איבער שבת{{הערה\|שם=דשה\|{{טור\|יורה דעה\|שה\|מפרש=דרישה}}}}{{ביאור\|זעט [[רבי ישראל האפשטיין\|עבודת ישראל]] [[שית:Avodat_Yisrael,_Sefer_Vayikra,_Emor/2\|פרשת אמור]]; {{היברובוקס\|2=דרך פקודיך\|3=41429\|page=53\|4=חלק המעשה כ"ו\|לינק טעקסט=מצות מילה (ב)}}; און נאך, אז די ענין דערפון איז שבת אויפדערנאכט. אבער זעט אין דארט, [https://beta.hebrewbooks.org/reader/reader.aspx?sfid=41429#p=60 חלק המחשבה] אות י"ב א מנהג און טעם עס צו אפהאלטן בייטאג, "ונהרא נהרא ופשטיה".}}.
	*א סעודת מצוה לכבוד די בעפארשטייענדע ערשטע מצוה (ברית מילה) וואס דאס קינד גייט מקיים זיין{{הערה\|שם=ריע}}.		*א סעודת מצוה לכבוד די בעפארשטייענדע ערשטע מצוה (ברית מילה) וואס דאס קינד גייט מקיים זיין{{הערה\|שם=ריע}}.
	*אן אויפנאמע פאר דאס קינד וועלכע איז ריין פון זונד, ווי דער שטייגער צו מקבל פנים זיין אום שבת א צדיק וואס קומט אין שטאט{{הערה\|שם=ליפ\|{{היברובוקס\|[[רבי שבתי ליפשיץ]]\|שרביט הזהב החדש - ברית אבות\|20898\|page=31\|לינק טעקסט=קונטרס מפתח של חיה אות מ"ג}}}}.		*אן אויפנאמע פאר דאס קינד וועלכע איז ריין פון זונד, ווי דער שטייגער צו מקבל פנים זיין אום שבת א צדיק וואס קומט אין שטאט{{הערה\|שם=ליפ\|{{היברובוקס\|רבי שבתי ליפשיץ\|שרביט הזהב החדש - ברית אבות\|20898\|page=31\|לינק טעקסט=קונטרס מפתח של חיה אות מ"ג}}}}.

	==נאמען==		==נאמען==
שורה 37:		שורה 37:

	דער אריגינעלער מנהג איז צו פּראוון דעם שלום זכר אין הויז פונעם קינד און די יולדת{{הערה\|תרומת הדשן, רמ"א}}. טייל שרייבן אז מען עס אפּהאלטן דווקא דארט{{הערה\|{{היברובוקס\|רבי ישראל ברוך ברוין\|אבן ישראל\|26905\|page=5\|באנד=חלק ב\|לינק טעקסט=שער א', סעודת ברית מילה}}}}, אבער פילע פירן זיך עס אפצוהאלטן אין בית מדרש אד"ג{{הערה\|{{אוצר החכמה\|2=אוצר הברית\|3=85446\|page=128\|4=א\|לינק טעקסט=פרק ג', סי' ב' ס"ז}}}}. טייל פירן זיך צו ליינען קריאת שמע ביי א שלום זכר{{הערה\|אורחות רבינו, חלק ג' עמוד קנט}}.		דער אריגינעלער מנהג איז צו פּראוון דעם שלום זכר אין הויז פונעם קינד און די יולדת{{הערה\|תרומת הדשן, רמ"א}}. טייל שרייבן אז מען עס אפּהאלטן דווקא דארט{{הערה\|{{היברובוקס\|רבי ישראל ברוך ברוין\|אבן ישראל\|26905\|page=5\|באנד=חלק ב\|לינק טעקסט=שער א', סעודת ברית מילה}}}}, אבער פילע פירן זיך עס אפצוהאלטן אין בית מדרש אד"ג{{הערה\|{{אוצר החכמה\|2=אוצר הברית\|3=85446\|page=128\|4=א\|לינק טעקסט=פרק ג', סי' ב' ס"ז}}}}. טייל פירן זיך צו ליינען קריאת שמע ביי א שלום זכר{{הערה\|אורחות רבינו, חלק ג' עמוד קנט}}.

			עס איז נישטא דער זעלבער מנהג ביי די געבורט פון א מיידל. אבער עס איז דא וואס זאגן אז דער קידוש וואס מען מאכט אין שול ווען א מיידל ווערט געבוירן איז אנשטאט דעם. אין מסכת שמחות (אבל רבתי) ווערט דערמאנט א סעודה וואס הייסט "שבוע הבת"{{הערה\|{{מסכת קטנה\|שמחות\|ג\|ב}}}}.

	==אין הלכה==		==אין הלכה==
שורה 45:		שורה 47:

	==ביבליאגראפיע==		==ביבליאגראפיע==
			*{{היברובוקס\|הרב ישראל יעקב כהן\|קובץ בית אהרן וישראל\|13540\|page=114\|באנד=עה\|שנת הוצאה=שבט-אדר תשנ"ח\|לינק טעקסט=מנהג עריכת "שלום זכר" ומקורותיו}}
	*Yehuda Shurpin, [https://www.lubavitchhouse.com/library/article_cdo/aid/4232286/jewish/Why-Chickpeas-Beer-at-a-Shalom-Zachar.htm Why Chickpeas & Beer at a Shalom Zachar?], lubavitchhouse.com		*Yehuda Shurpin, [https://www.lubavitchhouse.com/library/article_cdo/aid/4232286/jewish/Why-Chickpeas-Beer-at-a-Shalom-Zachar.htm Why Chickpeas & Beer at a Shalom Zachar?], lubavitchhouse.com
	*[https://daf-yomi.com/Data/UploadedFiles/DY_Item/1359-sFile.pdf שלום זכר], daf-yomi.com		*[https://daf-yomi.com/Data/UploadedFiles/DY_Item/1359-sFile.pdf שלום זכר], daf-yomi.com
			*{{פרויקט בן-יהודה\|זיהוי=55903\|שם=יהודה ברגמן\|שם היצירה=שבוע הבן, שבעת ימי המשתה ושבעת ימי האבל}}
			*Preß, Jesajas. “[https://sammlungen.ub.uni-frankfurt.de/cm/periodical/pageview/2838073 Zu Schebua Ha-Ben.]” ''Monatsschrift Für Geschichte Und Wissenschaft Des Judentums'' 76 (N. F. 40), no. 6 (1932): 575–77.
	==ביאורים==		==ביאורים==
	{{ביאורים}}		{{ביאורים}}

תנא קמא אין 00:48, 27 מערץ 2025

2025-03-27T00:48:56Z

זעט די חילוקים

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 22:15, 22 אפריל 2025
שורה 37:		שורה 37:
	מען סערווירט לייכטע צובייס און געטראנקען, ווי פירות{{הערה\|שם=ערה}}, בונדלעך, [[נוס\|ניס]], און ביר{{הערה\|שם=זכי}}{{הערה\|יהודה שורפין, [https://he.chabad.org/library/article_cdo/aid/4371308 חומוס מבושל ובירה: יודעים מה זה "שלום זכר"?], בית חב"ד}}. עס איז א מנהג צו עסן [[ארבעס]] (דערפאר צומאל גערופן "זכר בונדלעך") און [[לינזן]] צוליב פארשידענע טעמים: וויבאלד בונדלעך איז א "מאכל אבלים"{{הערה\|{{בבלי\|בבא בתרא\|טז\|ב}}}}, און מען קומט טרייסטן דאס קינד{{הערה\|{{היברובוקס\|2=אבן ישראל\|3=26905\|page=5\|באנד=חלק ב\|לינק טעקסט=שער א' - סעודת ברית מילה}}}}, און גלייכצייטיג ווייזט עס אויך אויף שמחה{{הערה\|{{היברובוקס\|2=שו"ת מור ואהלות\|3=45208\|page=100\|4=אהל ברכות והודאות}}; לויט {{מדרש רבה\|בראשית\|סג\|יד}}}}. טייל געבן אן דעם טעם וויבאלד "ארבעס" איז פון לשון הפסוק "{{מנוקד\|וְהַרְבָּה 'אַרְבֶּה' אֶת זַרְעֲךָ כְּכוֹכְבֵי הַשָּׁמַיִם}}" ({{תנ"ך\|בראשית\|כב\|יז}}){{הערה\|[[רבי יקותיאל יהודה האלבערשטאם]] '''שפע חיים''' מכתבים, חלק א' עמוד קע"ה}}. אויך ווערט אנגעוויזן אז ניס ווייזט אויף מילה{{הערה\|דארט, לויט {{מדרש רבה\|שיר השירים\|ו\|יא}}\|דארט=ברי}}.		מען סערווירט לייכטע צובייס און געטראנקען, ווי פירות{{הערה\|שם=ערה}}, בונדלעך, [[נוס\|ניס]], און ביר{{הערה\|שם=זכי}}{{הערה\|יהודה שורפין, [https://he.chabad.org/library/article_cdo/aid/4371308 חומוס מבושל ובירה: יודעים מה זה "שלום זכר"?], בית חב"ד}}. עס איז א מנהג צו עסן [[ארבעס]] (דערפאר צומאל גערופן "זכר בונדלעך") און [[לינזן]] צוליב פארשידענע טעמים: וויבאלד בונדלעך איז א "מאכל אבלים"{{הערה\|{{בבלי\|בבא בתרא\|טז\|ב}}}}, און מען קומט טרייסטן דאס קינד{{הערה\|{{היברובוקס\|2=אבן ישראל\|3=26905\|page=5\|באנד=חלק ב\|לינק טעקסט=שער א' - סעודת ברית מילה}}}}, און גלייכצייטיג ווייזט עס אויך אויף שמחה{{הערה\|{{היברובוקס\|2=שו"ת מור ואהלות\|3=45208\|page=100\|4=אהל ברכות והודאות}}; לויט {{מדרש רבה\|בראשית\|סג\|יד}}}}. טייל געבן אן דעם טעם וויבאלד "ארבעס" איז פון לשון הפסוק "{{מנוקד\|וְהַרְבָּה 'אַרְבֶּה' אֶת זַרְעֲךָ כְּכוֹכְבֵי הַשָּׁמַיִם}}" ({{תנ"ך\|בראשית\|כב\|יז}}){{הערה\|[[רבי יקותיאל יהודה האלבערשטאם]] '''שפע חיים''' מכתבים, חלק א' עמוד קע"ה}}. אויך ווערט אנגעוויזן אז ניס ווייזט אויף מילה{{הערה\|דארט, לויט {{מדרש רבה\|שיר השירים\|ו\|יא}}\|דארט=ברי}}.

	דער אריגינעלער מנהג איז צו פּראוון דעם שלום זכר אין הויז פונעם קינד און די יולדת{{הערה\|תרומת הדשן, רמ"א}}. טייל שרייבן אז מען עס אפּהאלטן דווקא דארט{{הערה\|{{היברובוקס\|רבי ישראל ברוך ברוין\|אבן ישראל\|26905\|page=5\|באנד=חלק ב\|לינק טעקסט=שער א', סעודת ברית מילה}}}}, אבער פילע פירן זיך עס אפצוהאלטן אין בית מדרש אד"ג{{הערה\|{{אוצר החכמה\|2=אוצר הברית\|3=85446\|page=128\|4=א\|לינק טעקסט=פרק ג', סי' ב' ס"ז}}}}. טייל פירן זיך צו ליינען קריאת שמע ביי א שלום זכר{{הערה\|אורחות רבינו, חלק ג' עמוד קנט}}.		דער אריגינעלער מנהג איז צו פּראוון דעם שלום זכר אין הויז פונעם קינד און די יולדת{{הערה\|תרומת הדשן, רמ"א}}. טייל שרייבן אז מען דארף עס אפּהאלטן דווקא דארט{{הערה\|{{היברובוקס\|רבי ישראל ברוך ברוין\|אבן ישראל\|26905\|page=5\|באנד=חלק ב\|לינק טעקסט=שער א', סעודת ברית מילה}}}}, אבער פילע פירן זיך עס אפצוהאלטן אין בית מדרש אד"ג{{הערה\|{{אוצר החכמה\|2=אוצר הברית\|3=85446\|page=128\|4=א\|לינק טעקסט=פרק ג', סי' ב' ס"ז}}}}. טייל פירן זיך צו ליינען קריאת שמע ביי א שלום זכר{{הערה\|אורחות רבינו, חלק ג' עמוד קנט}}.

	עס איז נישטא דער זעלבער מנהג ביי די געבורט פון א מיידל. אבער עס איז דא וואס זאגן אז דער [[קידוש (שמחה)\|קידוש]] וואס מען מאכט אין שול ווען א מיידל ווערט געבוירן איז אנשטאט דעם. עס איז פארהאן א גירסא אין מסכת שמחות (אבל רבתי), וואס ווערט געברענגט אין די ראשונים{{הערה\|שם=אח}}{{הערה\|{{בבלי\|כתובות\|יז\|א\|מפרש=רמב"ן}}}}, וואו עס ווערט דערמאנט א סעודה וואס הייסט "שבוע הבת"{{הערה\|זעט [[שאול ליברמן]], [https://tosefta.alhatorah.org/Parshan/Tosefta_Kifshutah/Megillah/3.14 תוספתא כפשוטה, מגילה ג, יד], 47-48}}.		עס איז נישטא דער זעלבער מנהג ביי די געבורט פון א מיידל. אבער עס איז דא וואס זאגן אז דער [[קידוש (שמחה)\|קידוש]] וואס מען מאכט אין שול ווען א מיידל ווערט געבוירן איז אנשטאט דעם. עס איז פארהאן א גירסא אין מסכת שמחות (אבל רבתי), וואס ווערט געברענגט אין די ראשונים{{הערה\|שם=אח}}{{הערה\|{{בבלי\|כתובות\|יז\|א\|מפרש=רמב"ן}}}}, וואו עס ווערט דערמאנט א סעודה וואס הייסט "שבוע הבת"{{הערה\|זעט [[שאול ליברמן]], [https://tosefta.alhatorah.org/Parshan/Tosefta_Kifshutah/Megillah/3.14 תוספתא כפשוטה, מגילה ג, יד], 47-48}}.

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 21:47, 22 אפריל 2025
שורה 15:		שורה 15:
	*צו טרייסטן דאס קינד'ס נשמה וואס טרויערט אויף די פאקט אז זי איז אראפּגעקומען אויף דעם וועלט וואס איז אזוי פיל מיט שלעכטס און טומאה{{הערה\|{{אוצר החכמה\|רבי שלמה קלוגער\|חכמת התורה\|194274\|page=17\|באנד=כז (תזריע יב, ב)\|שנת הוצאה=תשע"ד\|עמ=יב}}}}.		*צו טרייסטן דאס קינד'ס נשמה וואס טרויערט אויף די פאקט אז זי איז אראפּגעקומען אויף דעם וועלט וואס איז אזוי פיל מיט שלעכטס און טומאה{{הערה\|{{אוצר החכמה\|רבי שלמה קלוגער\|חכמת התורה\|194274\|page=17\|באנד=כז (תזריע יב, ב)\|שנת הוצאה=תשע"ד\|עמ=יב}}}}.
	*צו "דערמאנען" דאס קינד די [[שבועה]] וואס מען האט אים באשוואוירן איידער'ן געבורט{{הערה\|שם=נדהל}}: "תהי צדיק ואל תהי רשע"{{הערה\|שם=ריע}}.		*צו "דערמאנען" דאס קינד די [[שבועה]] וואס מען האט אים באשוואוירן איידער'ן געבורט{{הערה\|שם=נדהל}}: "תהי צדיק ואל תהי רשע"{{הערה\|שם=ריע}}.
	*לויט'ן חז"ל{{הערה\|{{מדרש רבה\|ויקרא\|כז\|י}}}} אז דאס קינד ווערט פארטיג און גרייט צום [[ברית מילה]] איבער שבת{{הערה\|שם=דשה\|{{טור\|יורה דעה\|שה\|מפרש=דרישה}}}}{{ביאור\|זעט [[רבי ישראל האפשטיין\|עבודת ישראל]] [[שית:Avodat_Yisrael,_Sefer_Vayikra,_Emor/2\|פרשת אמור]]; {{היברובוקס\|2=דרך פקודיך\|3=41429\|page=53\|4=חלק המעשה כ"ו\|לינק טעקסט=מצות מילה (ב)}}; און נאך, אז די ענין דערפון איז שבת אויפדערנאכט. אבער זעט ~~אין~~ דארט, [https://beta.hebrewbooks.org/reader/reader.aspx?sfid=41429#p=60 חלק המחשבה] אות י"ב א מנהג און טעם עס צו אפהאלטן בייטאג, "ונהרא נהרא ופשטיה".}}.		*לויט'ן חז"ל{{הערה\|{{מדרש רבה\|ויקרא\|כז\|י}}}} אז דאס קינד ווערט פארטיג און גרייט צום [[ברית מילה]] איבער שבת{{הערה\|שם=דשה\|{{טור\|יורה דעה\|שה\|מפרש=דרישה}}}}{{ביאור\|זעט [[רבי ישראל האפשטיין\|עבודת ישראל]] [[שית:Avodat_Yisrael,_Sefer_Vayikra,_Emor/2\|פרשת אמור]]; {{היברובוקס\|2=דרך פקודיך\|3=41429\|page=53\|4=חלק המעשה כ"ו\|לינק טעקסט=מצות מילה (ב)}}; און נאך, אז די ענין דערפון איז שבת אויפדערנאכט. אבער זעט דארט, [https://beta.hebrewbooks.org/reader/reader.aspx?sfid=41429#p=60 חלק המחשבה] אות י"ב א מנהג און טעם עס צו אפהאלטן בייטאג, "ונהרא נהרא ופשטיה".}}.
	*א סעודת מצוה לכבוד די בעפארשטייענדע ערשטע מצוה (ברית מילה) וואס דאס קינד גייט מקיים זיין{{הערה\|שם=ריע}}.		*א סעודת מצוה לכבוד די בעפארשטייענדע ערשטע מצוה (ברית מילה) וואס דאס קינד גייט מקיים זיין{{הערה\|שם=ריע}}.
	*אן אויפנאמע פאר דאס קינד וועלכע איז ריין פון זונד, ווי דער שטייגער צו מקבל פנים זיין אום שבת א צדיק וואס קומט אין שטאט{{הערה\|שם=ליפ\|{{היברובוקס\|רבי שבתי ליפשיץ\|שרביט הזהב החדש - ברית אבות\|20898\|page=31\|לינק טעקסט=קונטרס מפתח של חיה אות מ"ג}}}}.		*אן אויפנאמע פאר דאס קינד וועלכע איז ריין פון זונד, ווי דער שטייגער צו מקבל פנים זיין אום שבת א צדיק וואס קומט אין שטאט{{הערה\|שם=ליפ\|{{היברובוקס\|רבי שבתי ליפשיץ\|שרביט הזהב החדש - ברית אבות\|20898\|page=31\|לינק טעקסט=קונטרס מפתח של חיה אות מ"ג}}}}.

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 02:19, 27 מערץ 2025
שורה 31:		שורה 31:
	דער [[פרי מגדים]] שרייבט{{הערה\|משבצות זהב, [https://beta.hebrewbooks.org/tursa.aspx?a=oc_x2381 או"ח סי' תמ"ד סק"ט]}}, אז אויב דאס קינד איז געבוירן שבת אויפדערנאכט זאל מען אפהאלטן דעם סעודה די ערשטע שבת, אבער אנדערע פירן זיך יא צו מאכן די צווייטע שבת{{הערה\|שם=ליפ}}. מען פראוועט די זכר די שבת נאכ'ן געבורט, אויך אין פאל מען ווייסט אז די ברית וועט נישט פארקומען אין צייט{{הערה\|שם=ברי\|{{אוצר החכמה\|2=ברית יצחק\|3=10633\|page=3\|שנת הוצאה=תרכ"ה\|לינק טעקסט=ליל שמיני קודם המילה.}}}}.		דער [[פרי מגדים]] שרייבט{{הערה\|משבצות זהב, [https://beta.hebrewbooks.org/tursa.aspx?a=oc_x2381 או"ח סי' תמ"ד סק"ט]}}, אז אויב דאס קינד איז געבוירן שבת אויפדערנאכט זאל מען אפהאלטן דעם סעודה די ערשטע שבת, אבער אנדערע פירן זיך יא צו מאכן די צווייטע שבת{{הערה\|שם=ליפ}}. מען פראוועט די זכר די שבת נאכ'ן געבורט, אויך אין פאל מען ווייסט אז די ברית וועט נישט פארקומען אין צייט{{הערה\|שם=ברי\|{{אוצר החכמה\|2=ברית יצחק\|3=10633\|page=3\|שנת הוצאה=תרכ"ה\|לינק טעקסט=ליל שמיני קודם המילה.}}}}.

	דער דרישה ברענגט א מנהג זיך צו ווידער צוזאמענעמען ביים יולדת אויך שבת אינדערפרי{{הערה\|שם=דשה}}. אזוי ברענגט אויך דער [[ערוך השולחן]]{{הערה\|שם=ערה\|[[~~s:ערוך_השולחן_יורה_דעה_רסה#סימן_רסה_סעיף_לז~~\|סי' רס"~~ה סל"ז]]~~}}, און ~~אזוי איז פארצייכנט דער מנהג אין~~ די ~~נאטיצן פון~~ [[יעקב ליפשיץ (קאוונע)\|יעקב ליפשיץ]] {{העב\|יעקב ליפשיץ (קובנה)}}~~{{הערה\|שם=זכי\|{{היברובוקס\|יעקב ליפשיץ~~\|זכרון יעקב\|46626\|page=103\|שנת הוצאה=1924\|לינק טעקסט=פרק כב. חיי היהודים}}}}~~, וועלכע שרייבן אז מען האט עס איינגעצוימט צוליב די מיה און טירחא פונעם בעל ברית און די פינאנציעלע ארעמקייט~~.		דער דרישה ברענגט א מנהג זיך צו ווידער צוזאמענעמען ביים יולדת אויך שבת אינדערפרי{{הערה\|שם=דשה}}. אזוי ברענגט אויך דער [[ערוך השולחן]]{{הערה\|שם=ערה\|{{ערוך השולחן\|יורה דעה\|רסה\|לז}}}}. מען פלעגט דאן שיקן "זכר-[[פרוכט\|אויפּס]]" און אנדערע גוטע זאכן צו איר הויז{{הערה\|{{היברובוקס\|יצחק ריבקינד\|יידישע שפראך\|43579\|page=24\|קעפל=פון מיין ווערטערביכל\|באנד=15, נומ' 1\|שנת הוצאה=תשט"ו}}}}. מען האט עס איינגעצוימט צוליב די מיה און טירחא פונעם בעל ברית און די פינאנציעלע ארעמקייט{{הערה\|שם=זכי\|{{היברובוקס\|[[יעקב ליפשיץ (קאוונע)\|יעקב ליפשיץ]] {{העב\|יעקב ליפשיץ (קובנה)}}\|זכרון יעקב\|46626\|page=103\|שנת הוצאה=1924\|לינק טעקסט=פרק כב. חיי היהודים}}}}.

	מען רופט אויס אין בית המדרש אז דער-און-דער מאכט א שלום זכר, אבער מען לאדענט נישט דירעקט איין, וויבאלד עס איז א סעודת מצוה צו וועלכן מען דארף קומען אויב געלאדענט{{הערה\|{{היברובוקס\|יעקב הגוזר\|זכרון ברית לראשונים\|49231\|page=165\|מקום הוצאה=קראקא\|שנת הוצאה=תרנ"ב\|עמ=147\|לינק טעקסט=חלק המילואים סי' א}}}}.		מען רופט אויס אין בית המדרש אז דער-און-דער מאכט א שלום זכר, אבער מען לאדענט נישט דירעקט איין, וויבאלד עס איז א סעודת מצוה צו וועלכן מען דארף קומען אויב געלאדענט{{הערה\|{{היברובוקס\|יעקב הגוזר\|זכרון ברית לראשונים\|49231\|page=165\|מקום הוצאה=קראקא\|שנת הוצאה=תרנ"ב\|עמ=147\|לינק טעקסט=חלק המילואים סי' א}}}}.

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 02:40, 27 מערץ 2025
שורה 13:		שורה 13:
	אויסער די אויבנדערמאנטע ווערן אנגעגעבן נאך טעמים פאר'ן סעודה, און פארוואס מען האלט דאס אפ אום שבת:		אויסער די אויבנדערמאנטע ווערן אנגעגעבן נאך טעמים פאר'ן סעודה, און פארוואס מען האלט דאס אפ אום שבת:
	*צו טרייסטן דאס קינד וואס איז ווי אן אבל ווייל ער האט פארגעסן די גאנצע תורה וואס ער האט געלערנט איידער'ן געבורט, ווען די מלאך האט אים געקלאפט אויפ'ן מויל{{הערה\|[https://tablet.otzar.org/#/book/151129/p/41/t/1234/fs/0/start/0/end/0/c הגהות מהרש"ל אויף טור יורה דעה] סי' רסה; {{טור\|יורה דעה\|רסד\|אן=חלק\|מפרש=דרישה}}; געברענגט אין {{שלחן ערוך\|יורה דעה\|רסה\|יב\|מפרש=טורי זהב\|אן=חלק}}. זעט כהן, בית אהרן וישראל.}}, ווי געברענגט אין חז"ל{{הערה\|שם=נדהל\|{{בבלי\|נדה\|ל\|ב}}}}. מען האלט עס אפּ אום שבת וויבאלד אום שבת איז געגעבן געווארן די תורה{{הערה\|מהרי"ד פון בעלזא, פרשת תזריע; לויט די גמרא "דכולי עלמא בשבת ניתנה תורה" ({{בבלי\|שבת\|פו\|ב}}).}}.		*צו טרייסטן דאס קינד וואס איז ווי אן אבל ווייל ער האט פארגעסן די גאנצע תורה וואס ער האט געלערנט איידער'ן געבורט, ווען די מלאך האט אים געקלאפט אויפ'ן מויל{{הערה\|[https://tablet.otzar.org/#/book/151129/p/41/t/1234/fs/0/start/0/end/0/c הגהות מהרש"ל אויף טור יורה דעה] סי' רסה; {{טור\|יורה דעה\|רסד\|אן=חלק\|מפרש=דרישה}}; געברענגט אין {{שלחן ערוך\|יורה דעה\|רסה\|יב\|מפרש=טורי זהב\|אן=חלק}}. זעט כהן, בית אהרן וישראל.}}, ווי געברענגט אין חז"ל{{הערה\|שם=נדהל\|{{בבלי\|נדה\|ל\|ב}}}}. מען האלט עס אפּ אום שבת וויבאלד אום שבת איז געגעבן געווארן די תורה{{הערה\|מהרי"ד פון בעלזא, פרשת תזריע; לויט די גמרא "דכולי עלמא בשבת ניתנה תורה" ({{בבלי\|שבת\|פו\|ב}}).}}.
	*צו טרייסטן דאס קינד'ס נשמה וואס טרויערט אויף די פאקט אז זי איז אראפּגעקומען אויף דעם וועלט וואס איז אזוי פיל מיט שלעכטס און טומאה{{הערה\|רבי שלמה קלוגער, חכמת ~~שלמה~~, ~~תזריע~~}}.		*צו טרייסטן דאס קינד'ס נשמה וואס טרויערט אויף די פאקט אז זי איז אראפּגעקומען אויף דעם וועלט וואס איז אזוי פיל מיט שלעכטס און טומאה{{הערה\|{{אוצר החכמה\|רבי שלמה קלוגער\|חכמת התורה\|194274\|page=17\|באנד=כז (תזריע יב, ב)\|שנת הוצאה=תשע"ד\|עמ=יב}}}}.
	*צו "דערמאנען" דאס קינד די [[שבועה]] וואס מען האט אים באשוואוירן איידער'ן געבורט{{הערה\|שם=נדהל}}: "תהי צדיק ואל תהי רשע"{{הערה\|שם=ריע}}.		*צו "דערמאנען" דאס קינד די [[שבועה]] וואס מען האט אים באשוואוירן איידער'ן געבורט{{הערה\|שם=נדהל}}: "תהי צדיק ואל תהי רשע"{{הערה\|שם=ריע}}.
	*לויט'ן חז"ל{{הערה\|{{מדרש רבה\|ויקרא\|כז\|י}}}} אז דאס קינד ווערט פארטיג און גרייט צום [[ברית מילה]] איבער שבת{{הערה\|שם=דשה\|{{טור\|יורה דעה\|שה\|מפרש=דרישה}}}}{{ביאור\|זעט [[רבי ישראל האפשטיין\|עבודת ישראל]] [[שית:Avodat_Yisrael,_Sefer_Vayikra,_Emor/2\|פרשת אמור]]; {{היברובוקס\|2=דרך פקודיך\|3=41429\|page=53\|4=חלק המעשה כ"ו\|לינק טעקסט=מצות מילה (ב)}}; און נאך, אז די ענין דערפון איז שבת אויפדערנאכט. אבער זעט אין דארט, [https://beta.hebrewbooks.org/reader/reader.aspx?sfid=41429#p=60 חלק המחשבה] אות י"ב א מנהג און טעם עס צו אפהאלטן בייטאג, "ונהרא נהרא ופשטיה".}}.		*לויט'ן חז"ל{{הערה\|{{מדרש רבה\|ויקרא\|כז\|י}}}} אז דאס קינד ווערט פארטיג און גרייט צום [[ברית מילה]] איבער שבת{{הערה\|שם=דשה\|{{טור\|יורה דעה\|שה\|מפרש=דרישה}}}}{{ביאור\|זעט [[רבי ישראל האפשטיין\|עבודת ישראל]] [[שית:Avodat_Yisrael,_Sefer_Vayikra,_Emor/2\|פרשת אמור]]; {{היברובוקס\|2=דרך פקודיך\|3=41429\|page=53\|4=חלק המעשה כ"ו\|לינק טעקסט=מצות מילה (ב)}}; און נאך, אז די ענין דערפון איז שבת אויפדערנאכט. אבער זעט אין דארט, [https://beta.hebrewbooks.org/reader/reader.aspx?sfid=41429#p=60 חלק המחשבה] אות י"ב א מנהג און טעם עס צו אפהאלטן בייטאג, "ונהרא נהרא ופשטיה".}}.
שורה 31:		שורה 31:
	דער [[פרי מגדים]] שרייבט{{הערה\|משבצות זהב, [https://beta.hebrewbooks.org/tursa.aspx?a=oc_x2381 או"ח סי' תמ"ד סק"ט]}}, אז אויב דאס קינד איז געבוירן שבת אויפדערנאכט זאל מען אפהאלטן דעם סעודה די ערשטע שבת, אבער אנדערע פירן זיך יא צו מאכן די צווייטע שבת{{הערה\|שם=ליפ}}. מען פראוועט די זכר די שבת נאכ'ן געבורט, אויך אין פאל מען ווייסט אז די ברית וועט נישט פארקומען אין צייט{{הערה\|שם=ברי\|{{אוצר החכמה\|2=ברית יצחק\|3=10633\|page=3\|שנת הוצאה=תרכ"ה\|לינק טעקסט=ליל שמיני קודם המילה.}}}}.		דער [[פרי מגדים]] שרייבט{{הערה\|משבצות זהב, [https://beta.hebrewbooks.org/tursa.aspx?a=oc_x2381 או"ח סי' תמ"ד סק"ט]}}, אז אויב דאס קינד איז געבוירן שבת אויפדערנאכט זאל מען אפהאלטן דעם סעודה די ערשטע שבת, אבער אנדערע פירן זיך יא צו מאכן די צווייטע שבת{{הערה\|שם=ליפ}}. מען פראוועט די זכר די שבת נאכ'ן געבורט, אויך אין פאל מען ווייסט אז די ברית וועט נישט פארקומען אין צייט{{הערה\|שם=ברי\|{{אוצר החכמה\|2=ברית יצחק\|3=10633\|page=3\|שנת הוצאה=תרכ"ה\|לינק טעקסט=ליל שמיני קודם המילה.}}}}.

	דער דרישה ברענגט א מנהג זיך צו ווידער צוזאמענעמען ביים יולדת אויך שבת אינדערפרי{{הערה\|שם=דשה}}. אזוי ברענגט אויך דער [[ערוך השולחן]]{{הערה\|שם=ערה\|{{ערוך השולחן\|יורה דעה\|רסה\|לז}}}}. מען פלעגט דאן שיקן "זכר-[[פרוכט\|אויפּס]]" און אנדערע גוטע זאכן צו איר הויז{{הערה\|{{היברובוקס\|יצחק ריבקינד\|יידישע שפראך\|43579\|page=24\|קעפל=פון מיין ווערטערביכל\|באנד=15, נומ' 1\|שנת הוצאה=תשט"ו}}}}. מען האט עס איינגעצוימט צוליב די מיה און טירחא פונעם בעל ברית און די פינאנציעלע ארעמקייט{{הערה\|שם=זכי\|{{היברובוקס\|[[~~יעקב ליפשיץ (קאוונע)\|~~יעקב ליפשיץ]] {{העב\|יעקב ליפשיץ (קובנה)}}\|זכרון יעקב\|46626\|page=103\|שנת הוצאה=1924\|לינק טעקסט=פרק כב. חיי היהודים}}}}.		דער דרישה ברענגט א מנהג זיך צו ווידער צוזאמענעמען ביים יולדת אויך שבת אינדערפרי{{הערה\|שם=דשה}}. אזוי ברענגט אויך דער [[ערוך השולחן]]{{הערה\|שם=ערה\|{{ערוך השולחן\|יורה דעה\|רסה\|לז}}}}. מען פלעגט דאן שיקן "זכר-[[פרוכט\|אויפּס]]" און אנדערע גוטע זאכן צו איר הויז{{הערה\|{{היברובוקס\|יצחק ריבקינד\|יידישע שפראך\|43579\|page=24\|קעפל=פון מיין ווערטערביכל\|באנד=15, נומ' 1\|שנת הוצאה=תשט"ו}}}}. מען האט עס איינגעצוימט צוליב די מיה און טירחא פונעם בעל ברית און די פינאנציעלע ארעמקייט{{הערה\|שם=זכי\|{{היברובוקס\|[[יעקב ליפשיץ]] {{העב\|יעקב ליפשיץ (קובנה)}}\|זכרון יעקב\|46626\|page=103\|באנד=א\|שנת הוצאה=1924\|עמ=65\|לינק טעקסט=פרק כב. חיי היהודים}}}}.

	מען רופט אויס אין בית המדרש אז דער-און-דער מאכט א שלום זכר, אבער מען לאדענט נישט דירעקט איין, וויבאלד עס איז א סעודת מצוה צו וועלכן מען דארף קומען אויב געלאדענט{{הערה\|{{היברובוקס\|יעקב הגוזר\|זכרון ברית לראשונים\|49231\|page=165\|מקום הוצאה=קראקא\|שנת הוצאה=תרנ"ב\|עמ=147\|לינק טעקסט=חלק המילואים סי' א}}}}.		מען רופט אויס אין בית המדרש אז דער-און-דער מאכט א שלום זכר, אבער מען לאדענט נישט דירעקט איין, וויבאלד עס איז א סעודת מצוה צו וועלכן מען דארף קומען אויב געלאדענט{{הערה\|{{היברובוקס\|יעקב הגוזר\|זכרון ברית לראשונים\|49231\|page=165\|מקום הוצאה=קראקא\|שנת הוצאה=תרנ"ב\|עמ=147\|לינק טעקסט=חלק המילואים סי' א}}}}.

	מען סערווירט לייכטע צובייס און געטראנקען, ווי פירות{{הערה\|שם=ערה}}, בונדלעך, [[נוס\|ניס]], און ביר{{הערה\|שם=זכי}}. עס איז א מנהג צו עסן [[ארבעס]] (דערפאר צומאל גערופן "זכר בונדלעך") און [[לינזן]] צוליב פארשידענע טעמים: וויבאלד ~~דאס~~ איז א "מאכל אבלים"{{הערה\|{{בבלי\|בבא בתרא\|טז\|ב}}}}, און מען קומט טרייסטן דאס קינד{{הערה\|{{היברובוקס\|2=אבן ישראל\|3=26905\|page=5\|באנד=חלק ב\|לינק טעקסט=שער א' - סעודת ברית מילה}}}}, און גלייכצייטיג ווייזט עס אויך אויף שמחה{{הערה\|{{היברובוקס\|2=שו"ת מור ואהלות\|3=45208\|page=100\|4=אהל ברכות והודאות}}; לויט {{מדרש רבה\|בראשית\|סג\|יד}}}}. טייל געבן אן דעם טעם וויבאלד "ארבעס" איז פון לשון הפסוק "{{מנוקד\|וְהַרְבָּה 'אַרְבֶּה' אֶת זַרְעֲךָ כְּכוֹכְבֵי הַשָּׁמַיִם}}" ({{תנ"ך\|בראשית\|כב\|יז}}){{הערה\|[[רבי יקותיאל יהודה האלבערשטאם]] '''שפע חיים''' מכתבים, חלק א' עמוד קע"ה}}. אויך ווערט אנגעוויזן אז ניס ווייזט אויף מילה{{הערה\|דארט, לויט {{מדרש רבה\|שיר השירים\|ו\|יא}}\|דארט=ברי}}.		מען סערווירט לייכטע צובייס און געטראנקען, ווי פירות{{הערה\|שם=ערה}}, בונדלעך, [[נוס\|ניס]], און ביר{{הערה\|שם=זכי}}{{הערה\|יהודה שורפין, [https://he.chabad.org/library/article_cdo/aid/4371308 חומוס מבושל ובירה: יודעים מה זה "שלום זכר"?], בית חב"ד}}. עס איז א מנהג צו עסן [[ארבעס]] (דערפאר צומאל גערופן "זכר בונדלעך") און [[לינזן]] צוליב פארשידענע טעמים: וויבאלד בונדלעך איז א "מאכל אבלים"{{הערה\|{{בבלי\|בבא בתרא\|טז\|ב}}}}, און מען קומט טרייסטן דאס קינד{{הערה\|{{היברובוקס\|2=אבן ישראל\|3=26905\|page=5\|באנד=חלק ב\|לינק טעקסט=שער א' - סעודת ברית מילה}}}}, און גלייכצייטיג ווייזט עס אויך אויף שמחה{{הערה\|{{היברובוקס\|2=שו"ת מור ואהלות\|3=45208\|page=100\|4=אהל ברכות והודאות}}; לויט {{מדרש רבה\|בראשית\|סג\|יד}}}}. טייל געבן אן דעם טעם וויבאלד "ארבעס" איז פון לשון הפסוק "{{מנוקד\|וְהַרְבָּה 'אַרְבֶּה' אֶת זַרְעֲךָ כְּכוֹכְבֵי הַשָּׁמַיִם}}" ({{תנ"ך\|בראשית\|כב\|יז}}){{הערה\|[[רבי יקותיאל יהודה האלבערשטאם]] '''שפע חיים''' מכתבים, חלק א' עמוד קע"ה}}. אויך ווערט אנגעוויזן אז ניס ווייזט אויף מילה{{הערה\|דארט, לויט {{מדרש רבה\|שיר השירים\|ו\|יא}}\|דארט=ברי}}.

	דער אריגינעלער מנהג איז צו פּראוון דעם שלום זכר אין הויז פונעם קינד און די יולדת{{הערה\|תרומת הדשן, רמ"א}}. טייל שרייבן אז מען עס אפּהאלטן דווקא דארט{{הערה\|{{היברובוקס\|רבי ישראל ברוך ברוין\|אבן ישראל\|26905\|page=5\|באנד=חלק ב\|לינק טעקסט=שער א', סעודת ברית מילה}}}}, אבער פילע פירן זיך עס אפצוהאלטן אין בית מדרש אד"ג{{הערה\|{{אוצר החכמה\|2=אוצר הברית\|3=85446\|page=128\|4=א\|לינק טעקסט=פרק ג', סי' ב' ס"ז}}}}. טייל פירן זיך צו ליינען קריאת שמע ביי א שלום זכר{{הערה\|אורחות רבינו, חלק ג' עמוד קנט}}.		דער אריגינעלער מנהג איז צו פּראוון דעם שלום זכר אין הויז פונעם קינד און די יולדת{{הערה\|תרומת הדשן, רמ"א}}. טייל שרייבן אז מען עס אפּהאלטן דווקא דארט{{הערה\|{{היברובוקס\|רבי ישראל ברוך ברוין\|אבן ישראל\|26905\|page=5\|באנד=חלק ב\|לינק טעקסט=שער א', סעודת ברית מילה}}}}, אבער פילע פירן זיך עס אפצוהאלטן אין בית מדרש אד"ג{{הערה\|{{אוצר החכמה\|2=אוצר הברית\|3=85446\|page=128\|4=א\|לינק טעקסט=פרק ג', סי' ב' ס"ז}}}}. טייל פירן זיך צו ליינען קריאת שמע ביי א שלום זכר{{הערה\|אורחות רבינו, חלק ג' עמוד קנט}}.
שורה 49:		שורה 49:
	==ביבליאגראפיע==		==ביבליאגראפיע==
	*{{היברובוקס\|הרב ישראל יעקב כהן\|קובץ בית אהרן וישראל\|13540\|page=114\|באנד=עה\|שנת הוצאה=שבט-אדר תשנ"ח\|לינק טעקסט=מנהג עריכת "שלום זכר" ומקורותיו}}		*{{היברובוקס\|הרב ישראל יעקב כהן\|קובץ בית אהרן וישראל\|13540\|page=114\|באנד=עה\|שנת הוצאה=שבט-אדר תשנ"ח\|לינק טעקסט=מנהג עריכת "שלום זכר" ומקורותיו}}
	*Yehuda Shurpin, [https://www.lubavitchhouse.com/library/article_cdo/aid/4232286/jewish/Why-Chickpeas-Beer-at-a-Shalom-Zachar.htm Why Chickpeas & Beer at a Shalom Zachar?], lubavitchhouse.com
	*[https://daf-yomi.com/Data/UploadedFiles/DY_Item/1359-sFile.pdf שלום זכר], daf-yomi.com		*[https://daf-yomi.com/Data/UploadedFiles/DY_Item/1359-sFile.pdf שלום זכר], daf-yomi.com
	*{{פרויקט בן-יהודה\|זיהוי=55903\|שם=יהודה ברגמן\|שם היצירה=שבוע הבן, שבעת ימי המשתה ושבעת ימי האבל}}		*{{פרויקט בן-יהודה\|זיהוי=55903\|שם=יהודה ברגמן\|שם היצירה=שבוע הבן, שבעת ימי המשתה ושבעת ימי האבל}}