https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D7%A8%D7%95%D7%99%3A%D7%AA%D7%9C%D7%9E%D7%95%D7%93 2026-06-09T02:30:16Z ווערסיע היסטאריע פאר דעם בלאט אויפן וויקי MediaWiki 1.39.4 https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%AA%D7%9C%D7%9E%D7%95%D7%93&diff=339548&oldid=prev 2025-12-19T17:08:39Z

<p></p> <a href="https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%AA%D7%9C%D7%9E%D7%95%D7%93&amp;diff=339548&amp;oldid=339546">זעט די חילוקים</a>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%AA%D7%9C%D7%9E%D7%95%D7%93&diff=339546&oldid=prev 2025-12-18T22:01:23Z

<p>תנא קמא האט אריבערגעפירט בלאט <a href="/%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%AA%D7%9C%D7%9E%D7%95%D7%93" class="mw-redirect" title="דרעפט:תלמוד">דרעפט:תלמוד</a> צו <a href="/%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%AA%D7%9C%D7%9E%D7%95%D7%93" title="רוי:תלמוד">רוי:תלמוד</a></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 22:01, 18 דעצעמבער 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="yi"><div class="mw-diff-empty">(קיין אונטערשייד)</div> </td></tr></table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%AA%D7%9C%D7%9E%D7%95%D7%93&diff=339535&oldid=prev 2025-12-17T15:44:44Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 15:44, 17 דעצעמבער 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l20">שורה 20:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 20:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===גמרא===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===גמרא===</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[טעקע:Carl Schleicher Eine Streitfrage aus dem Talmud.jpg|קליין|"א שטרייט־פראגע פונעם תלמוד", קארל שלייכער]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די גמרא איז דער חז&quot;לישער פּירוש און די אַנאַליז אויף דער משנה, וואָס איז צונויפגעשטעלט געוואָרן פון [[אמוראים]], חכמים וואָס זענען געווען טעטיג פון אַרום 200 ביז 500 לויט דער ציווילער צייט־רעכענונג. די גמרא האָט אויפגענומען די משנה, און האָט ערקלערט אומקלאָרע ווערטער, געזוכט מקורים אין תּנ״ך, און צוגעפּאַסט די הלכות צו נײע סיטואַציעס. די גמרא איז געשריבן בעיקר אין אראמיש, מיט עטלעכע לשון-קודשע טיילן.  </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די גמרא איז דער חז&quot;לישער פּירוש און די אַנאַליז אויף דער משנה, וואָס איז צונויפגעשטעלט געוואָרן פון [[אמוראים]], חכמים וואָס זענען געווען טעטיג פון אַרום 200 ביז 500 לויט דער ציווילער צייט־רעכענונג. די גמרא האָט אויפגענומען די משנה, און האָט ערקלערט אומקלאָרע ווערטער, געזוכט מקורים אין תּנ״ך, און צוגעפּאַסט די הלכות צו נײע סיטואַציעס. די גמרא איז געשריבן בעיקר אין אראמיש, מיט עטלעכע לשון-קודשע טיילן.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l69">שורה 69:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 70:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==לימוד און קולטורעלע השפּעה==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==לימוד און קולטורעלע השפּעה==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[טעקע:First page of the first tractate of the Talmud (Daf Beis of Maseches Brachos).jpg|קליין|ערשטער עמוד פון מסכת ברכות]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער תלמוד איז דער צענטראַלער זייל פון אידישן געדאַנק, וואָס דעקט אַ סך פאַכן, אַריינגערעכנט הלכה, אגדה, און פילאָזאָפיע.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער תלמוד איז דער צענטראַלער זייל פון אידישן געדאַנק, וואָס דעקט אַ סך פאַכן, אַריינגערעכנט הלכה, אגדה, און פילאָזאָפיע.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>לימוד תּורה, און בפרט תּלמוד, ווערט פאַרהאַלטן אַלס אַ חוב קדוש. דער עיקר פונעם תּלמוד איז נישט נאָר די מסקנות נאָר אויך דער פּראָצעס פון טראַכטן און די דיאַלעקטיק.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>לימוד תּורה, און בפרט תּלמוד, ווערט פאַרהאַלטן אַלס אַ חוב קדוש. דער עיקר פונעם תּלמוד איז נישט נאָר די מסקנות נאָר אויך דער פּראָצעס פון טראַכטן און די דיאַלעקטיק.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l77">שורה 77:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 79:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==דרוק־היסטאָריע און צענזור==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==דרוק־היסטאָריע און צענזור==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[File:Talmud set.JPG|thumb|right|א פולער סעט פון תלמוד בבלי]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די ערשטע קאָמפּלעטע אויסגאַבע פון דעם תלמוד בבלי איז געדרוקט געוואָרן אין ווענעציע דורך [[דניאל באמבערג|דניאל באָמבערג]] אין 1520–1523. בּאָמבּערג'ס אויסגאַבע האָט פעסטגעשטעלט דעם סטאַנדאַרטיזירטן פּאַזשינירונג און די קלאַסישע צורת הדף: די גמרא טעקסט איז אינעם צענטער, מיט [[רש&quot;י]]'ס פּירוש אויפן אינעווייניגסטן דף־ראַנד און די [[תוספות]] אויפן אויסערן דף־ראַנד. די תוספות זענען פירושים פון די תּלמידים פון רש&quot;י (12טן-13טן יאָרהונדערט), וועלכע האָבן זיך פאַרקוקט טיפער אין די סתירות פון תּלמוד. די פּירושים ווערן געדרוקט אין [[רש&quot;י אותיות]]. די ווילנער ש&quot;ס אויסגאַבע (1880–1886) איז געוואָרן די הויפּט־מהדורא, נאכקערנדיג דעם בּאָמבּערג פאָרמאַט.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די ערשטע קאָמפּלעטע אויסגאַבע פון דעם תלמוד בבלי איז געדרוקט געוואָרן אין ווענעציע דורך [[דניאל באמבערג|דניאל באָמבערג]] אין 1520–1523. בּאָמבּערג'ס אויסגאַבע האָט פעסטגעשטעלט דעם סטאַנדאַרטיזירטן פּאַזשינירונג און די קלאַסישע צורת הדף: די גמרא טעקסט איז אינעם צענטער, מיט [[רש&quot;י]]'ס פּירוש אויפן אינעווייניגסטן דף־ראַנד און די [[תוספות]] אויפן אויסערן דף־ראַנד. די תוספות זענען פירושים פון די תּלמידים פון רש&quot;י (12טן-13טן יאָרהונדערט), וועלכע האָבן זיך פאַרקוקט טיפער אין די סתירות פון תּלמוד. די פּירושים ווערן געדרוקט אין [[רש&quot;י אותיות]]. די ווילנער ש&quot;ס אויסגאַבע (1880–1886) איז געוואָרן די הויפּט־מהדורא, נאכקערנדיג דעם בּאָמבּערג פאָרמאַט.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l85">שורה 85:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 88:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>מאדערנע אויסגאַבעס: היינט זענען דאָ אַ רייע איבערזעצונגען ווי דער „שטיינזאַלץ תּלמוד“ און דער „שאָטענשטיין תּלמוד“ (ArtScroll), וואָס מאַכן דעם תּלמוד צוגענגליך צו אַ גרעסערן עולם דורך איבערזעצונג אין לשון-קודש און ענגליש, מיט ברייטע ביאורים.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>מאדערנע אויסגאַבעס: היינט זענען דאָ אַ רייע איבערזעצונגען ווי דער „שטיינזאַלץ תּלמוד“ און דער „שאָטענשטיין תּלמוד“ (ArtScroll), וואָס מאַכן דעם תּלמוד צוגענגליך צו אַ גרעסערן עולם דורך איבערזעצונג אין לשון-קודש און ענגליש, מיט ברייטע ביאורים.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*https://alldaf.org/</ins></div></td></tr> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%AA%D7%9C%D7%9E%D7%95%D7%93&diff=339534&oldid=prev 2025-12-17T14:21:50Z

<p></p> <a href="https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%AA%D7%9C%D7%9E%D7%95%D7%93&amp;diff=339534&amp;oldid=339533">זעט די חילוקים</a>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%AA%D7%9C%D7%9E%D7%95%D7%93&diff=339533&oldid=prev 2025-12-17T04:55:33Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 04:55, 17 דעצעמבער 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">שורה 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 1:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער '''תלמוד''' איז דער צענטראַלער טעקסט פון אידנטום, וואָס איז דער צווייטער אין אויטאָריטעט נאָך דעם תנ&quot;ך. ער שטעלט מיט זיך פאָר אַ הויפּט־קוואַל פון הלכה און אידישער טעאָלאָגיע. דער תלמוד שליסט איין די תורה שבעל־פּה, וואָס איז קאָמפּילירט געוואָרן אין דער [[משנה]] און אירע פּירושים, די [[גמרא]]. עס רעקאָרדירט די לערנונגען, מיינונגען און מחלוקת פון טויזנטער חכמים איבער אַ סך פאַכן, אַריינגערעכנט הלכה, עטיק, פילאָזאָפיע, מנהגים, היסטאָריע, און פאָלקס־מעשׂיות.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער '''תלמוד''' איז דער צענטראַלער טעקסט פון אידנטום, וואָס איז דער צווייטער אין אויטאָריטעט נאָך דעם <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>תנ&quot;ך<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>. ער שטעלט מיט זיך פאָר אַ הויפּט־קוואַל פון <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>הלכה<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>און אידישער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[טעאלאגיע|</ins>טעאָלאָגיע<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>. דער תלמוד שליסט איין די <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[תורה שבעל פה|</ins>תורה שבעל־פּה<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, וואָס איז קאָמפּילירט געוואָרן אין דער [[משנה]] און אירע פּירושים, די [[גמרא]]. עס רעקאָרדירט די לערנונגען, מיינונגען און מחלוקת פון טויזנטער חכמים איבער אַ סך פאַכן, אַריינגערעכנט הלכה, עטיק, פילאָזאָפיע, מנהגים, היסטאָריע, און פאָלקס־מעשׂיות.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער טערמין &quot;תלמוד&quot; (וואָס מיינט 'לערנען') איז אַן אַלטער למדנישער בּאַגריף. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">די </del>גמרא איז אַן <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַראַמעאיש </del>וואָרט וואָס מיינט &quot;לערנען&quot; אָדער &quot;פאַרענדיגונג&quot;. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער תלמוד ווערט אָפט אָנגערופן </del>&quot;גמרא&quot;, טיילמאל כדי צו אויסמיידן קריסטליכע צענזור וואָס האָט פאַרפאָלגט דעם &quot;תלמוד&quot;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==עטימאָלאָגיע און נאָמען==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער טערמין &quot;תלמוד&quot; (וואָס מיינט 'לערנען') איז אַן אַלטער למדנישער בּאַגריף.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&quot;'''</ins>גמרא<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''&quot; איז דער נאָמען, וואָס ווערט היינט ברייט באַנוצט פאַרן תּלמוד. דאָס וואָרט </ins>איז אַן <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַראַמיש </ins>וואָרט וואָס מיינט &quot;לערנען&quot; אָדער &quot;פאַרענדיגונג&quot;. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אין קלאַסישע אויסגאַבעס פון תּלמוד איז דאָס וואָרט &quot;תּלמוד&quot; פיל מאָל אויסגעטוישט געוואָרן מיט </ins>&quot;גמרא&quot;, טיילמאל כדי צו אויסמיידן קריסטליכע צענזור וואָס האָט פאַרפאָלגט דעם &quot;תלמוד&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''ש״ס''' איז אַ ראשי־תבות פאַר &quot;שישה סדרים&quot; (&quot;זעקס סדרים&quot;), וועלכער באַצייכנט די גאַנצע משנה און גמרא</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==סטרוקטור און קאָמפּאָזיציע==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==סטרוקטור און קאָמפּאָזיציע==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">שורה 7:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 10:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===משנה===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===משנה===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די משנה איז די ערשטע גרויסע געשריבענע קאָמפּילאַציע פון אידישער בעל־פּה טראַדיציע, וואָס מען האָט מורא געהאַט אַז זי וועט פאַרגעסן ווערן. רבי יהודה הנשיא, אַ הויפּט־רב פון דער תנאישער תּקופה, האָט זי צונויפגעשטעלט אין ארץ־ישראל אַרום 200 לויט דער ציווילער צייט־רעכענונג. די משנה איז צעטיילט אין זעקס הויפּט סדרים, וואָס מען רופט ש&quot;ס (פאַר '''ש'''שה '''ס'''דרים).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די משנה איז די ערשטע גרויסע געשריבענע קאָמפּילאַציע פון אידישער בעל־פּה טראַדיציע, וואָס מען האָט מורא געהאַט אַז זי וועט פאַרגעסן ווערן. רבי יהודה הנשיא, אַ הויפּט־רב פון דער תנאישער תּקופה, האָט זי צונויפגעשטעלט אין ארץ־ישראל אַרום 200 לויט דער ציווילער צייט־רעכענונג. די משנה איז צעטיילט אין זעקס הויפּט סדרים, וואָס מען רופט ש&quot;ס (פאַר '''ש'''שה '''ס'''דרים)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># זרעים: געזעצן פון אַגריקולטור, תּפילה און ברכות.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># מועד: געזעצן פון שבת און יוֹם־טוב.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># נשים: חתונה, גט און פאַמיליע געזעצן.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># נזיקין: געזעצן פון שאָדנס, ציווילע און קרימינעלע געזעצן.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># קדשים: געזעצן פון קרבנות און בית־המקדש.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># טהרות: געזעצן פון טומאה און טהרה.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יעדער סדר אַנטהאַלט אין זיך אַ רייע &quot;מסכתות&quot;. אין סך־הכּל זענען דאָ 63 מסכתות אין דער משנה</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===גמרא===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===גמרא===</div></td></tr> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%AA%D7%9C%D7%9E%D7%95%D7%93&diff=339532&oldid=prev 2025-12-17T04:47:06Z

<p>בס&quot;ד</p> <p><b>נייער בלאַט</b></p><div>דער '''תלמוד''' איז דער צענטראַלער טעקסט פון אידנטום, וואָס איז דער צווייטער אין אויטאָריטעט נאָך דעם תנ&quot;ך. ער שטעלט מיט זיך פאָר אַ הויפּט־קוואַל פון הלכה און אידישער טעאָלאָגיע. דער תלמוד שליסט איין די תורה שבעל־פּה, וואָס איז קאָמפּילירט געוואָרן אין דער [[משנה]] און אירע פּירושים, די [[גמרא]]. עס רעקאָרדירט די לערנונגען, מיינונגען און מחלוקת פון טויזנטער חכמים איבער אַ סך פאַכן, אַריינגערעכנט הלכה, עטיק, פילאָזאָפיע, מנהגים, היסטאָריע, און פאָלקס־מעשׂיות.<br /> <br /> דער טערמין &quot;תלמוד&quot; (וואָס מיינט 'לערנען') איז אַן אַלטער למדנישער בּאַגריף. די גמרא איז אַן אַראַמעאיש וואָרט וואָס מיינט &quot;לערנען&quot; אָדער &quot;פאַרענדיגונג&quot;. דער תלמוד ווערט אָפט אָנגערופן &quot;גמרא&quot;, טיילמאל כדי צו אויסמיידן קריסטליכע צענזור וואָס האָט פאַרפאָלגט דעם &quot;תלמוד&quot;.<br /> <br /> ==סטרוקטור און קאָמפּאָזיציע==<br /> דער תלמוד איז דער אַנטוואָרט פון די רבנים אויף דער חורבן בית המקדש, וואָס איז געשען נאָך די דורכגעפאַלענע אידישע רעבעליעס קעגן רוים. די חכמים האָבן געפירט דעם רעליגיעזן לעבן באַזירט אויף נאָרמען און לערנונגען, וואָס האָבן געהאָלפן די אידן איבערצולעבן די גלות.<br /> <br /> ===משנה===<br /> די משנה איז די ערשטע גרויסע געשריבענע קאָמפּילאַציע פון אידישער בעל־פּה טראַדיציע, וואָס מען האָט מורא געהאַט אַז זי וועט פאַרגעסן ווערן. רבי יהודה הנשיא, אַ הויפּט־רב פון דער תנאישער תּקופה, האָט זי צונויפגעשטעלט אין ארץ־ישראל אַרום 200 לויט דער ציווילער צייט־רעכענונג. די משנה איז צעטיילט אין זעקס הויפּט סדרים, וואָס מען רופט ש&quot;ס (פאַר '''ש'''שה '''ס'''דרים).<br /> <br /> ===גמרא===<br /> די גמרא איז דער רבנישער פּירוש און די אַנאַליז אויף דער משנה, וואָס איז צונויפגעשטעלט געוואָרן פון [[אמוראים]], חכמים וואָס זענען געווען טעטיג פון אַרום 200 ביז 500 לויט דער ציווילער צייט־רעכענונג. די אַנאַליזן ווערן געפירט דורך אַ דיאַלעקטישן שקלא וטריא, און די דיסקוסיע־איינהייטן ווערן גערופן סוגיא.<br /> <br /> אַ היפּשער טייל פונעם תּלמוד איז געבויט פון דעם אַנאָנימען שיכט, דער '''סתם''', וואָס באַשטייט פון שפּעטערע רעדאַקציאָנעלע גלאָסן און דיסקוסיעס, אַ סך מאָל געשריבן אין קאָנווערסאַציאָנעלן אַראַמישן סטיל. דער סתם פאַרנעמט מער ווי 50% פון דעם תלמוד בבלי.<br /> <br /> ===די צוויי תלמודים און זייער אויטאָריטעט===<br /> עס זענען דאָ צוויי פאַרסיעס פונעם תלמוד: דער [[תלמוד ירושלמי]], וואָס איז רעדאַגירט געוואָרן אין ארץ־ישראל, און דער [[תלמוד בבלי]], וואָס איז רעדאַגירט געוואָרן אין [[בבל]] (היינט איראַק). זיי ביידע טיילן די זעלבע משנה, אָבער זייערע גמרא־טיילן זענען אַנדערש.<br /> <br /> דער תלמוד ירושלמי איז קירצער און מער קאָנסיז, געשריבן אין מערב־אַראַמיש. ער דעקט 39 מסכתות, אַריינגערעכנט די גאַנצע סדר זרעים (לאַנדווירטשאַפט), אָפּשפּיגלענדיג די אַגריקולטורעלע לעבן אין ארץ־ישראל. דער תלמוד ירושלמי איז געפינישט געוואָרן פריער, אַרום 350–400 לויט דער ציווילער צייט־רעכענונג.<br /> <br /> דער תלמוד בבלי איז פיל לענגער, אַרום 2.5 מיליאָן ווערטער, און איז געשריבן אין מזרח־אַראַמיש. ער דעקט 36 און אַ האַלב מסכתות, און איז רעדאַגירט געוואָרן שפּעטער, אַרום 500 לויט דער ציווילער צייט־רעכענונג.<br /> <br /> דער בבלי האָט אַ גרעסערע אויטאָריטעט איבערן ירושלמי, ווייל בבל איז געווען דער דאָמינאַנטער צענטער פון אידישן לעבן ביזן מיטל־אַלטער. די ערשטע קאָדיפיקאַטאָרן פון הלכה האָבן גענוצט דעם בבלי אַלס יסוד פאַר זייערע לעגאַלע שרייבונגען.<br /> <br /> ==לימוד און קולטורעלע השפּעה==<br /> דער תלמוד איז דער צענטראַלער זייל פון אידישן געדאַנק, וואָס דעקט אַ סך פאַכן, אַריינגערעכנט הלכה, אגדה, און פילאָזאָפיע. די לערנונגען ווערן טראַדיציאָנעל דורכגעפירט הויך און מיט אַ מנגינה.<br /> * [[חברותא]]: די הויפּט־מעטאָדע פון לערנען איז אין אַ פּאָר פּאַרטנערס.<br /> • [[דף היומי]]: אַ פאַרשפּרייטע פּראַקטיק היינט איז דאָס טעגליכע לערנען פון איין בלאַט גמרא, וואָס מען האָט איינגעפירט אין 1923, און דאָס פאַרענדיגן דעם גאַנצן תלמוד ווערט געפייערט מיט אַ [[סיום]].<br /> • הלכה און אגדה: די גמרא בּאַשטייט פון בּיידע טיילן, הלכה און אגדה (מעשׂיות און עטיק). די אגדה איז אָפט פאַרוועבן אין די הלכה־דיסקוסיעס, און טיילמאל זענען די דיסקוסיעס זעלבסט טעאָרעטיש, אַפילו וועגן זאַכן וואָס קענען קיינמאָל נישט פּאַסירן, כדי צו דערגיין ג־טליכע חכמה.<br /> <br /> ==דרוק־היסטאָריע און צענזור==<br /> די ערשטע קאָמפּלעטע אויסגאַבע פון דעם תלמוד בבלי איז געדרוקט געוואָרן אין ווענעציע דורך דניאל בּאָמבּערג אין 1520–1523. בּאָמבּערג'ס אויסגאַבע האָט פעסטגעשטעלט דעם סטאַנדאַרד פּאַזשינירונג און די קלאַסישע צורת הדף: די גמרא טעקסט איז אינעם צענטער, מיט רש&quot;י'ס פּירוש אויפן אינעווייניגסטן זייט־ראַנד און די תוספות אויפן אויסערן זייט־ראַנד. די ווילנער ש&quot;ס אויסגאַבע (1880–1886) איז געוואָרן די הויפּט־מהדורא, נאכקערנדיג דעם בּאָמבּערג פאָרמאַט.<br /> <br /> די קריסטליכע צענזור האָט שטאַרק פאַרפאָלגט דעם תלמוד. אין 1244, זענען 24 וואָגנס מיט תלמוד־בענד פאַרבּרענט געוואָרן אין פּאַריז, און אין 1553, האָט פּאָפּ יוליוס III באַפוילן שׂרפות אין רוים. דערפאַר איז דאָס וואָרט &quot;תלמוד&quot; אָפט פאַרבייט געוואָרן מיט &quot;גמרא&quot; אָדער ש&quot;ס אין דרוק־ווערק.</div>

תנא קמא