רוי:שבועות - ווערסיע היסטאריע

ספריאל: סתם...

2025-05-14T16:46:14Z

סתם...

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 16:46, 14 מאי 2025
שורה 1:		שורה 1:
	{{דעסקריפציע\|\|ענגליש = Jewish holiday, the Holiday of Water is also celebrated during Shavuot in Israel\|העב=חג ביהדות, השני מבין שלוש הרגלים\|דייטש=jüdisches Wochenfest\|}}		{{דעסקריפציע\|\|ענגליש = Jewish holiday, the Holiday of Water is also celebrated during Shavuot in Israel\|העב=חג ביהדות, השני מבין שלוש הרגלים\|דייטש=jüdisches Wochenfest\|}}
	'''שבועות''' ~~(אַרויסגערעדט: שוואועס)~~ איז איינער פון די "[[שלש רגלים]]", פון דריי יידישע [[יום טוב\|ימים–טובים]]: [[פסח]], שבועות, [[סוכות]]. דער יום–טוב געפאלט דעם [[ו' סיון\|6טן]] אין [[סיון]] (דאָס איז אין [[ארץ–ישׂראל]], אין חוץ לארץ איז דער יום–טוב אויך צומאָרגנס, דעם [[ז' סיון\|7טן]] טאָג אין סיון).		'''שבועות''' איז איינער פון די "[[שלש רגלים]]", פון דריי יידישע [[יום טוב\|ימים–טובים]]: [[פסח]], שבועות, [[סוכות]]. דער יום–טוב געפאלט דעם [[ו' סיון\|6טן]] אין [[סיון]] (דאָס איז אין [[ארץ–ישׂראל\|ארץ–ישראל]], אין חוץ לארץ איז דער יום–טוב אויך צומאָרגנס, דעם [[ז' סיון\|7טן]] טאָג אין סיון).

	דער נאָמען "חג שבועות" שטייט אין [[חומש]] ([[דברים]] ט"ז) און איז דער טייטש דער יום–טוב פון די "וואָכן", ווייל ווי דער חומש זאגט אין [[ויקרא]] כ"ג דאַרף מען [[ספירת העומר\|אָפציילן]] זיבן וואָכן (49 טעג) פון 1טן טאָג [[עומר]] "ממחרת השבת" (פון צומאָרגנס פון שבת), און דער פופציגסטער טאָג איז יום–טוב שבועות. אין חומש ווערט אָבער ניט געשטאַנען קלאָר, וואָס מען מיינט "ממחרת השבת". נאָר די [[תורה שבעל פה]] דערקלערט, אַז דאָס מיינט מען נישט פון "צומאָרגנס פון שבת", פון זונטאג, נאָר מען מיינט פון "צומאָרגנס פון פסח".{{הערה\|[[מסכת מנחות]] ס"ה}} דאָס איז איינער פון די הויפט–פונקטן, אין וועלכן די [[פרושים]], די וואס הערן צו צו די פירושים וואס די חכמי ישראל וואָס האלטן פון [[תורה שבעל פה]], אונטערשיידן זיך פון אַנדערע יודישע סעקטעס, ווי [[צדוקים]], [[שומרונים]], [[קראי\|~~קאַראַיִמער~~]], וועלכע האַלטן, אַז [[ממחרת השבת]] מיינט מען פון זונטאג, און דעריבער פאַלט ביי זיי שבועות שטענדיק אויס אין זונטאג. און חומש הייסט דער יום–טוב אויך "חג הקציר" ([[מסכת שמות]] כ"ג), דאָס הייסט דער יום–טוב פון שניידן [[תבואה]], [[יום הביכורים\|יום הבּיכּורים]] ([[במדבר]] כ"ה), דאָס הייסט דער טאָג פון דער ערשטער–צייטיקער תבואה. אין דער [[משנה]] און [[גמרא]] הייסט ער אויך "עצרת", און כּדי אים אונטערצושיידן פון [[שמיני עצרת]] ווערט ער טייל מאָל אָנגערופן "עצרת של פסח".		דער נאָמען "חג שבועות" שטייט אין [[חומש]] ([[דברים]] ט"ז) און איז דער טייטש דער יום–טוב פון די "וואָכן", ווייל ווי דער חומש זאגט אין [[ויקרא]] כ"ג דאַרף מען [[ספירת העומר\|אָפציילן]] זיבן וואָכן (49 טעג) פון 1טן טאָג [[עומר]] "ממחרת השבת" (פון צומאָרגנס פון שבת), און דער פופציגסטער טאָג איז יום–טוב שבועות. אין חומש ווערט אָבער ניט געשטאַנען קלאָר, וואָס מען מיינט "ממחרת השבת". נאָר די [[תורה שבעל פה]] דערקלערט, אַז דאָס מיינט מען נישט פון "צומאָרגנס פון שבת", פון זונטאג, נאָר מען מיינט פון "צומאָרגנס פון פסח".{{הערה\|[[מסכת מנחות]] ס"ה}} דאָס איז איינער פון די הויפט–פונקטן, אין וועלכן די [[פרושים]], די וואס הערן צו צו די פירושים וואס די חכמי ישראל וואָס האלטן פון [[תורה שבעל פה]], אונטערשיידן זיך פון אַנדערע יודישע סעקטעס, ווי [[צדוקים]], [[שומרונים]], [[קראי\|קראים]], וועלכע האַלטן, אַז [[ממחרת השבת]] מיינט מען פון זונטאג, און דעריבער פאַלט ביי זיי שבועות שטענדיק אויס אין זונטאג. און חומש הייסט דער יום–טוב אויך "חג הקציר" ([[מסכת שמות]] כ"ג), דאָס הייסט דער יום–טוב פון שניידן [[תבואה]], [[יום הביכורים\|יום הבּיכּורים]] ([[במדבר]] כ"ה), דאָס הייסט דער טאָג פון דער ערשטער–צייטיקער תבואה. אין דער [[משנה]] און [[גמרא]] הייסט ער אויך "עצרת", און כּדי אים אונטערצושיידן פון [[שמיני עצרת]] ווערט ער טייל מאָל אָנגערופן "עצרת של פסח".

	== ווען דער בית המקדש איז געשטאנען==		==ווען דער בית המקדש איז געשטאנען==

	אין [[בית המקדש]] איז דער יום–טוב געפייערט געוואָרן מיט אָנהייבן ברענגען ביכּורים און אויך מיט ברענגען אויסער די יום–טוב [[קרבנות]] אויך צוויי ברויט פון נייער תבואה ([[שתי הלחם]]) מיט די כבשי עצרת און נאך קרבנות.		אין [[בית המקדש]] איז דער יום–טוב געפייערט געוואָרן מיט אָנהייבן ברענגען ביכּורים און אויך מיט ברענגען אויסער די יום–טוב [[קרבנות]] אויך צוויי ברויט פון נייער תבואה ([[שתי הלחם]]) מיט די כבשי עצרת און נאך קרבנות.
שורה 12:		שורה 12:
	==זמן מתן תורתינו==		==זמן מתן תורתינו==

	אין דאַווענען ווערט ער אויך אָנגערופן "זמן מתן תורתנו", ווייל לויט ~~דער יודישער טראַדיציע~~{{הערה\|[[מסכת שבת]] פ"ו}} איז אין ערשטער טאָג שבועות געגעבן געוואָרן צו יודן די תורה אויפן [[הר סיני]]. מען ליינט דעריבער די תורה פון חומש [[שמות]] די [[פרשה]] פון [[קבלת התורה]] און [[עשרת הדברות]].		אין דאַווענען ווערט ער אויך אָנגערופן "זמן מתן תורתנו", ווייל לויט קבלת חז"ל{{הערה\|[[מסכת שבת]] פ"ו}} איז אין ערשטער טאָג שבועות געגעבן געוואָרן צו יודן די תורה אויפן [[הר סיני]]. מען ליינט דעריבער די תורה פון חומש [[שמות]] די [[פרשה]] פון [[קבלת התורה]] און [[עשרת הדברות]].

	== תורה ליינען ==		==תורה ליינען==
	דעם ערשטן טאג ליינט מען אין דער תורה "בחדש השלישי", און די הפטורה ליינט מען די מעשה מרכבה אין אנהייב [[ספר יחזקאל]].		דעם ערשטן טאג ליינט מען אין דער תורה "בחדש השלישי", און די הפטורה ליינט מען די מעשה מרכבה אין אנהייב [[ספר יחזקאל]].

	דעם צווייטן טאג ליינט מען "כל הבכור", און די הפטורה איז "תפלה לחבקוק" אין [[תרי עשר]].		דעם צווייטן טאג ליינט מען "כל הבכור", און די הפטורה איז "תפלה לחבקוק" אין [[תרי עשר]].

	== מנהגים ==		==מנהגים==

	דער יום שבועות האט נישט קיין ספעציעלע מצווה. זי איז בלויז בארימט מיט אירע ~~הייליגע טראדיציאנאלע~~ מנהגים.		דער יום שבועות האט נישט קיין ספעציעלע מצווה. זי איז בלויז בארימט מיט אירע ספעציעלע מנהגים.

	=== תיקון ליל שבועות ===		=== בלומען ===
			מען פירט זיך צו שטעלן ביימער אין בית המדרש, און באצירן דעם ארון הקודש און ספר תורה מיט בלומען און רויזן. אויך די הייזער באצירט מען מיט בלומען.

			===תיקון ליל שבועות===
	די נאַכט צום ערשטן טאָג שבועות פירט מען זיך אויף צו זיין און צו זאָגן [[תיקון ליל שבועות]], קיצור פון [[תנ"ך]], [[משנה]], [[גמרא]], און [[זוהר]].		די נאַכט צום ערשטן טאָג שבועות פירט מען זיך אויף צו זיין און צו זאָגן [[תיקון ליל שבועות]], קיצור פון [[תנ"ך]], [[משנה]], [[גמרא]], און [[זוהר]].

	מען פירט זיך אז מען טובל'ט זיך אין מקווה באשמורת הבוקר.		מען פירט זיך אז מען טובל'ט זיך אין מקווה באשמורת הבוקר.

	אהבה רבה		=== אהבה רבה ===

	און ווי קען מען פארפאסן אזא ארטיקל אנעם דערמאנען ווי אזוי חסידים ואנשי מעשה בכל מקומות מושבותיהם, טוען ביים דאווענען ביי די תפלת אהבה רבה זיך אויסגיסן די הערצער פארן טאטען אין הימל.		און ווי קען מען פארפאסן אזא ארטיקל אנעם דערמאנען ווי אזוי חסידים ואנשי מעשה בכל מקומות מושבותיהם, טוען ביים דאווענען ביי די תפלת אהבה רבה זיך אויסגיסן די הערצער פארן טאטען אין הימל.

שורה 36:		שורה 38:
	אין סאטמאר זינגט מען דעם באקאנטן ניגון וואס שטאמט פון [[רבי צבי הירש פון רימאנאוו\|רבי הערשלע פון רימאנוב]].		אין סאטמאר זינגט מען דעם באקאנטן ניגון וואס שטאמט פון [[רבי צבי הירש פון רימאנאוו\|רבי הערשלע פון רימאנוב]].

	=== אקדמות ===		===אקדמות===
	{{הויפט ארטיקל\|אקדמות}}		{{הויפט ארטיקל\|אקדמות}}
	עס איז אַ [[מנהג]] ביי אשכנזים צו זאָגן [[אקדמות]] דעם ערשטן טאג שבועות אלס הקדמה צום ליינען די תורה וואס רעדט וועגן די [[עשרת הדברות]].		עס איז אַ [[מנהג]] ביי אשכנזים צו זאָגן [[אקדמות]] דעם ערשטן טאג שבועות אלס הקדמה צום ליינען די תורה וואס רעדט וועגן די [[עשרת הדברות]]. דער מחבר דערפון איז ר' מאיר שליח ציבור.

	דער מחבר דערפון איז ר' מאיר בעל אקדמות, און ס'איז באקאנט די לאנגע מעשה מיט סמבטיון און מיטן גלח, וואס צוליב דעם איז ער אהינגעגאנגען צו די עשרת השבטים. מאנכע מאכן אוועק די מעשה, איינע פון די הויפט ראיות אויף דעם נישט ריכטיגקייט פון דעם מעשה איז, אז ער ליגט אין איינע פון די דערפער נעבן ארץ ישראל.

	=== מגלת רות ===		===מגלת רות===
	{{הויפט ארטיקל\|מגילת רות}}		{{הויפט ארטיקל\|מגילת רות}}
	אין אסאך קהילות ליינט מען [[מגילת רות]] (אין חוץ לארץ דעם צווייטן טאג). דעם טעם זאגט מען ווייל [[דוד המלך]] איז נפטר געווארן אום שבועות, און זיין [[יחוס]] ווערט דערציילט אין רות.		אין אסאך קהילות ליינט מען [[מגילת רות]] (אין חוץ לארץ דעם צווייטן טאג). דעם טעם זאגט מען ווייל [[דוד המלך]] איז נפטר געווארן אום שבועות, און זיין [[יחוס]] ווערט דערציילט אין רות.

	=== יציב פתגם ===		===יציב פתגם===
	דעם צווייטן טאג שבועות איז א מנהג צו ~~זינגען~~ דעם פייט "יציב פתגם" נאך די ערשטע צוויי פסוקים פון דער הפטורה.		דעם צווייטן טאג שבועות איז א מנהג צו זאגן דעם פייט "יציב פתגם" נאך די ערשטע צוויי פסוקים פון דער הפטורה.

	=== מילכיגע מאכלים ===		===מילכיגע מאכלים===
	עס איז א מנהג צו עסן ~~מילכיג'ס~~ שבועות. טייל עסן א מילכיגע יום־טוב'דיגע סעודה. אנדערע עסן מילכיגע מאכלים פאר דער סעודה ווייל מ'וויל עסן פלייש ביי דער סעודה לכבוד יום־טוב.		עס איז א מנהג צו עסן מילכיגס שבועות. טייל עסן א מילכיגע יום־טוב'דיגע סעודה. אנדערע עסן מילכיגע מאכלים פאר דער סעודה ווייל מ'וויל עסן פלייש ביי דער סעודה לכבוד יום־טוב.

	אסאך טעמים זענען דערויף געזאגט געווארן.		אסאך טעמים זענען דערויף געזאגט געווארן.

	נאר אין קורצן וועלן מיר אויסרעכענען עטליכע:		נאר אין קורצן וועלן מיר אויסרעכענען עטליכע:
	1. ווען די אידן זענען צוריקגעקומען פון בארג סיני, האבן זיי נישט געקענט עסן זייערע פארטיגע פליישיגע מאכלים צוליב טריפות (מ'האט דאך נישט געהאט גע'שחט'ן כדת וכדין פאר מתן תורה) האט מען געגעסן נאר מילעכיג'ס. 2. אלס זכר צו דעם "ויקח חמאה וחלב" פון אברהם אבינו פאר די מלאכים, וואס נאר א דאנק דעם האבן משה רבינו באזיגט די מלאכים. (כמבואר בחז"ל במס' שבת שם).
	3. תורה נמשלה לחלב כמבואר במס' תענית.		* ווען די אידן זענען צוריקגעקומען פון בארג סיני, האבן זיי נישט געקענט עסן זייערע פארטיגע פליישיגע מאכלים צוליב טריפות (מ'האט דאך נישט געהאט גע'שחט'ן כדת וכדין פאר מתן תורה) האט מען געגעסן נאר מילעכיג'ס.
	4. דער בני יששכר זאגט א טעם על פי חסידות ווייל חלב איז חסד. און די תורה איז געגעבן געווארן פאר די אידן במידת החסד, ווארום דער אייבערשטער איז נישט מחויב על פי מידת הדין לגלות מסטורין דיליה (זיינע מעשים). אין קאנטראסט צו פרנסה, ווי דער מידת הדין איז מחייב צו פארזארגן א מענטשענס באדערפערנישן כדי ער זאל קענען לעבן אויף דער וועלט און דינען דעם בורא, פונקט אזוי ווי יעדער האר דארף פארזארגן פאר זיינע קנעכט, און אפי' א בעל חי' פארזארגט פאר אירע קינדער,
			* אלס זכר צו דעם "ויקח חמאה וחלב" פון אברהם אבינו פאר די מלאכים, וואס נאר א דאנק דעם האבן משה רבינו באזיגט די מלאכים. (כמבואר בחז"ל במס' שבת שם).

			* תורה נמשלה לחלב כמבואר במס' תענית.
			* דער בני יששכר זאגט א טעם על פי חסידות ווייל חלב איז חסד. און די תורה איז געגעבן געווארן פאר די אידן במידת החסד, ווארום דער אייבערשטער איז נישט מחויב על פי מידת הדין לגלות מסטורין דיליה (זיינע מעשים). אין קאנטראסט צו פרנסה, ווי דער מידת הדין איז מחייב צו פארזארגן א מענטשענס באדערפערנישן כדי ער זאל קענען לעבן אויף דער וועלט און דינען דעם בורא, פונקט אזוי ווי יעדער האר דארף פארזארגן פאר זיינע קנעכט, און אפי' א בעל חי' פארזארגט פאר אירע קינדער,

	==רעפערענצן==		==רעפערענצן==

בוט צמא לדעת אין 16:56, 19 יוני 2024

2024-06-19T16:56:52Z

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 16:56, 19 יוני 2024
שורה 71:		שורה 71:
	[[HE:שבועות]]		[[HE:שבועות]]
	{{קרד/ויקי/יידיש}}		{{קרד/ויקי/יידיש}}
			[[קאַטעגאָריע:סיון]]

צמא לדעת: החלפת טקסט – "{{דעסקריפציע||ענגליש=" ב־"{{דעסקריפציע||ענגליש = "

2023-10-26T23:21:59Z

החלפת טקסט – "{{דעסקריפציע||ענגליש=" ב־"{{דעסקריפציע||ענגליש = "

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 23:21, 26 אקטאבער 2023
שורה 1:		שורה 1:
	{{דעסקריפציע\|\|ענגליש=Jewish holiday, the Holiday of Water is also celebrated during Shavuot in Israel\|העב=חג ביהדות, השני מבין שלוש הרגלים\|דייטש=jüdisches Wochenfest\|}}		{{דעסקריפציע\|\|ענגליש = Jewish holiday, the Holiday of Water is also celebrated during Shavuot in Israel\|העב=חג ביהדות, השני מבין שלוש הרגלים\|דייטש=jüdisches Wochenfest\|}}
	'''שבועות''' (אַרויסגערעדט: שוואועס) איז איינער פון די "[[שלש רגלים]]", פון דריי יידישע [[יום טוב\|ימים–טובים]]: [[פסח]], שבועות, [[סוכות]]. דער יום–טוב געפאלט דעם [[ו' סיון\|6טן]] אין [[סיון]] (דאָס איז אין [[ארץ–ישׂראל]], אין חוץ לארץ איז דער יום–טוב אויך צומאָרגנס, דעם [[ז' סיון\|7טן]] טאָג אין סיון).		'''שבועות''' (אַרויסגערעדט: שוואועס) איז איינער פון די "[[שלש רגלים]]", פון דריי יידישע [[יום טוב\|ימים–טובים]]: [[פסח]], שבועות, [[סוכות]]. דער יום–טוב געפאלט דעם [[ו' סיון\|6טן]] אין [[סיון]] (דאָס איז אין [[ארץ–ישׂראל]], אין חוץ לארץ איז דער יום–טוב אויך צומאָרגנס, דעם [[ז' סיון\|7טן]] טאָג אין סיון).

צמא לדעת: החלפת טקסט – "קאַטעגאָריע:וויקידאטא שפראכן דעסקריפציע" ב־""

2023-10-24T13:24:01Z

החלפת טקסט – "קאַטעגאָריע:וויקידאטא שפראכן דעסקריפציע" ב־""

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 13:24, 24 אקטאבער 2023
שורה 71:		שורה 71:
	[[HE:שבועות]]		[[HE:שבועות]]
	{{קרד/ויקי/יידיש}}		{{קרד/ויקי/יידיש}}
	~~[[קאַטעגאָריע:וויקידאטא שפראכן דעסקריפציע]]~~

בוט צמא לדעת: דעסקריפציע

2023-10-23T22:44:06Z

דעסקריפציע

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 22:44, 23 אקטאבער 2023
שורה 1:		שורה 1:
			{{דעסקריפציע\|\|ענגליש=Jewish holiday, the Holiday of Water is also celebrated during Shavuot in Israel\|העב=חג ביהדות, השני מבין שלוש הרגלים\|דייטש=jüdisches Wochenfest\|}}
	'''שבועות''' (אַרויסגערעדט: שוואועס) איז איינער פון די "[[שלש רגלים]]", פון דריי יידישע [[יום טוב\|ימים–טובים]]: [[פסח]], שבועות, [[סוכות]]. דער יום–טוב געפאלט דעם [[ו' סיון\|6טן]] אין [[סיון]] (דאָס איז אין [[ארץ–ישׂראל]], אין חוץ לארץ איז דער יום–טוב אויך צומאָרגנס, דעם [[ז' סיון\|7טן]] טאָג אין סיון).		'''שבועות''' (אַרויסגערעדט: שוואועס) איז איינער פון די "[[שלש רגלים]]", פון דריי יידישע [[יום טוב\|ימים–טובים]]: [[פסח]], שבועות, [[סוכות]]. דער יום–טוב געפאלט דעם [[ו' סיון\|6טן]] אין [[סיון]] (דאָס איז אין [[ארץ–ישׂראל]], אין חוץ לארץ איז דער יום–טוב אויך צומאָרגנס, דעם [[ז' סיון\|7טן]] טאָג אין סיון).

שורה 70:		שורה 71:
	[[HE:שבועות]]		[[HE:שבועות]]
	{{קרד/ויקי/יידיש}}		{{קרד/ויקי/יידיש}}
			[[קאַטעגאָריע:וויקידאטא שפראכן דעסקריפציע]]

צמא לדעת: החלפת טקסט – "{{ייִדישע חגים}}" ב־"{{חגי ישראל ומועדיו}}"

2023-05-11T22:50:30Z

החלפת טקסט – "{{ייִדישע חגים}}" ב־"{{חגי ישראל ומועדיו}}"

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 22:50, 11 מאי 2023
שורה 61:		שורה 61:
	{{רעפליסטע}}		{{רעפליסטע}}

	{{~~ייִדישע חגים~~}}		{{חגי ישראל ומועדיו}}
	{{שבועות}}		{{שבועות}}

צמא לדעת אין 22:36, 11 מאי 2023

2023-05-11T22:36:49Z

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 22:36, 11 מאי 2023
שורה 62:		שורה 62:

	{{ייִדישע חגים}}		{{ייִדישע חגים}}
			{{שבועות}}

	[[קאַטעגאָריע:ימים טובים]]		[[קאַטעגאָריע:ימים טובים]]

בוט צמא לדעת: רבי פייפלינקס

2023-05-05T14:37:04Z

רבי פייפלינקס

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 14:37, 5 מאי 2023
שורה 33:		שורה 33:
	ובפרט ביי די ווערטער פון ותן בלבנו בינה להבן ולהשכיל לשמוע ללמוד וללמד וכו', א שטיין צוגייט און די ווענט וויינען מיט.		ובפרט ביי די ווערטער פון ותן בלבנו בינה להבן ולהשכיל לשמוע ללמוד וללמד וכו', א שטיין צוגייט און די ווענט וויינען מיט.

	אין סאטמאר זינגט מען דעם באקאנטן ניגון וואס שטאמט פון [[רבי צבי הירש פון רימאנאוו\|הערשלע פון רימאנוב]].		אין סאטמאר זינגט מען דעם באקאנטן ניגון וואס שטאמט פון [[רבי צבי הירש פון רימאנאוו\|רבי הערשלע פון רימאנוב]].

	=== אקדמות ===		=== אקדמות ===

צמא לדעת: החלפת טקסט – "רבי [[" ב־"[[רבי "

2023-05-04T22:50:55Z

החלפת טקסט – "רבי [[" ב־"[[רבי "

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 22:50, 4 מאי 2023
שורה 33:		שורה 33:
	ובפרט ביי די ווערטער פון ותן בלבנו בינה להבן ולהשכיל לשמוע ללמוד וללמד וכו', א שטיין צוגייט און די ווענט וויינען מיט.		ובפרט ביי די ווערטער פון ותן בלבנו בינה להבן ולהשכיל לשמוע ללמוד וללמד וכו', א שטיין צוגייט און די ווענט וויינען מיט.

	אין סאטמאר זינגט מען דעם באקאנטן ניגון וואס שטאמט פון ~~רבי~~ [[צבי הירש פון רימאנאוו\|הערשלע פון רימאנוב]].		אין סאטמאר זינגט מען דעם באקאנטן ניגון וואס שטאמט פון [[רבי צבי הירש פון רימאנאוו\|הערשלע פון רימאנוב]].

	=== אקדמות ===		=== אקדמות ===

צמא לדעת: קאטעגאריע, אינערליכע פארבינדונגען

2023-01-15T09:52:02Z

קאטעגאריע, אינערליכע פארבינדונגען

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 09:52, 15 יאנואר 2023
שורה 1:		שורה 1:
	'''שבועות''' (אַרויסגערעדט: שוואועס) איז איינער פון די "[[שלש רגלים]]", פון דריי יידישע [[יום טוב\|ימים–טובים]]: [[פסח]], שבועות, [[סוכות]]. דער יום–טוב געפאלט דעם [[ו' סיון\|6טן]] אין [[סיון]] (דאָס איז אין [[ארץ–ישׂראל]], אין חוץ לארץ איז דער יום–טוב אויך צומאָרגנס, דעם [[ז' סיון\|7טן]] טאָג אין סיון).		'''שבועות''' (אַרויסגערעדט: שוואועס) איז איינער פון די "[[שלש רגלים]]", פון דריי יידישע [[יום טוב\|ימים–טובים]]: [[פסח]], שבועות, [[סוכות]]. דער יום–טוב געפאלט דעם [[ו' סיון\|6טן]] אין [[סיון]] (דאָס איז אין [[ארץ–ישׂראל]], אין חוץ לארץ איז דער יום–טוב אויך צומאָרגנס, דעם [[ז' סיון\|7טן]] טאָג אין סיון).

	דער נאָמען "חג שבועות" שטייט אין [[חומש]] ([[~~דברים\|~~דברים]] ט"ז) און איז דער טייטש דער יום–טוב פון די "וואָכן", ווייל ווי דער חומש זאגט אין [[ויקרא]] כ"ג דאַרף מען [[ספירת העומר\|אָפציילן]] זיבן וואָכן (49 טעג) פון 1טן טאָג [[עומר]] "ממחרת השבת" (פון צומאָרגנס פון שבת), און דער פופציגסטער טאָג איז יום–טוב שבועות. אין חומש ווערט אָבער ניט געשטאַנען קלאָר, וואָס מען מיינט "ממחרת השבת". נאָר די [[תורה שבעל פה]] דערקלערט, אַז דאָס מיינט מען נישט פון "צומאָרגנס פון שבת", פון זונטאג, נאָר מען מיינט פון "צומאָרגנס פון פסח".{{הערה\|[[מסכת מנחות]] ס"ה}} דאָס איז איינער פון די הויפט–פונקטן, אין וועלכן די [[פרושים]], די וואס הערן צו צו די פירושים וואס די חכמי ישראל וואָס האלטן פון [[תורה שבעל פה]], אונטערשיידן זיך פון אַנדערע יודישע סעקטעס, ווי [[צדוקים]], [[שומרונים]], [[קראי\|קאַראַיִמער]], וועלכע האַלטן, אַז [[ממחרת השבת]] מיינט מען פון זונטאג, און דעריבער פאַלט ביי זיי שבועות שטענדיק אויס אין זונטאג. און חומש הייסט דער יום–טוב אויך "חג הקציר" ([[מסכת שמות]] כ"ג), דאָס הייסט דער יום–טוב פון שניידן [[תבואה]], [[יום הביכורים\|יום הבּיכּורים]] ([[במדבר]] כ"ה), דאָס הייסט דער טאָג פון דער ערשטער–צייטיקער תבואה. אין דער [[משנה]] און [[גמרא]] הייסט ער אויך "עצרת", און כּדי אים אונטערצושיידן פון [[שמיני עצרת]] ווערט ער טייל מאָל אָנגערופן "עצרת של פסח".		דער נאָמען "חג שבועות" שטייט אין [[חומש]] ([[דברים]] ט"ז) און איז דער טייטש דער יום–טוב פון די "וואָכן", ווייל ווי דער חומש זאגט אין [[ויקרא]] כ"ג דאַרף מען [[ספירת העומר\|אָפציילן]] זיבן וואָכן (49 טעג) פון 1טן טאָג [[עומר]] "ממחרת השבת" (פון צומאָרגנס פון שבת), און דער פופציגסטער טאָג איז יום–טוב שבועות. אין חומש ווערט אָבער ניט געשטאַנען קלאָר, וואָס מען מיינט "ממחרת השבת". נאָר די [[תורה שבעל פה]] דערקלערט, אַז דאָס מיינט מען נישט פון "צומאָרגנס פון שבת", פון זונטאג, נאָר מען מיינט פון "צומאָרגנס פון פסח".{{הערה\|[[מסכת מנחות]] ס"ה}} דאָס איז איינער פון די הויפט–פונקטן, אין וועלכן די [[פרושים]], די וואס הערן צו צו די פירושים וואס די חכמי ישראל וואָס האלטן פון [[תורה שבעל פה]], אונטערשיידן זיך פון אַנדערע יודישע סעקטעס, ווי [[צדוקים]], [[שומרונים]], [[קראי\|קאַראַיִמער]], וועלכע האַלטן, אַז [[ממחרת השבת]] מיינט מען פון זונטאג, און דעריבער פאַלט ביי זיי שבועות שטענדיק אויס אין זונטאג. און חומש הייסט דער יום–טוב אויך "חג הקציר" ([[מסכת שמות]] כ"ג), דאָס הייסט דער יום–טוב פון שניידן [[תבואה]], [[יום הביכורים\|יום הבּיכּורים]] ([[במדבר]] כ"ה), דאָס הייסט דער טאָג פון דער ערשטער–צייטיקער תבואה. אין דער [[משנה]] און [[גמרא]] הייסט ער אויך "עצרת", און כּדי אים אונטערצושיידן פון [[שמיני עצרת]] ווערט ער טייל מאָל אָנגערופן "עצרת של פסח".

	== ווען דער בית המקדש איז געשטאנען==		== ווען דער בית המקדש איז געשטאנען==
שורה 17:		שורה 17:

	דעם צווייטן טאג ליינט מען "כל הבכור", און די הפטורה איז "תפלה לחבקוק" אין [[תרי עשר]].		דעם צווייטן טאג ליינט מען "כל הבכור", און די הפטורה איז "תפלה לחבקוק" אין [[תרי עשר]].


	== מנהגים ==		== מנהגים ==
שורה 40:		שורה 39:
	עס איז אַ [[מנהג]] ביי אשכנזים צו זאָגן [[אקדמות]] דעם ערשטן טאג שבועות אלס הקדמה צום ליינען די תורה וואס רעדט וועגן די [[עשרת הדברות]].		עס איז אַ [[מנהג]] ביי אשכנזים צו זאָגן [[אקדמות]] דעם ערשטן טאג שבועות אלס הקדמה צום ליינען די תורה וואס רעדט וועגן די [[עשרת הדברות]].

	דער מחבר דערפון איז ר' מאיר בעל אקדמות, און ס'איז באקאנט די לאנגע מעשה מיט סמבטיון און מיטן גלח, וואס צוליב דעם איז ער אהינגעגאנגען צו די עשרת השבטים. מאנכע מאכן אוועק די מעשה, איינע פון די הויפט ראיות אויף דעם נישט ריכטיגקייט פון דעם מעשה איז, אז ער ליגט אין איינע פון די דערפער נעבן ארץ ישראל.		דער מחבר דערפון איז ר' מאיר בעל אקדמות, און ס'איז באקאנט די לאנגע מעשה מיט סמבטיון און מיטן גלח, וואס צוליב דעם איז ער אהינגעגאנגען צו די עשרת השבטים. מאנכע מאכן אוועק די מעשה, איינע פון די הויפט ראיות אויף דעם נישט ריכטיגקייט פון דעם מעשה איז, אז ער ליגט אין איינע פון די דערפער נעבן ארץ ישראל.


	=== מגלת רות ===		=== מגלת רות ===
	{{הויפט ארטיקל\|מגילת רות}}		{{הויפט ארטיקל\|מגילת רות}}
	אין אסאך קהילות ליינט מען [[מגילת רות]] (אין חוץ לארץ דעם צווייטן טאג). דעם טעם זאגט מען ווייל [[דוד המלך]] איז נפטר געווארן אום שבועות, און זיין [[יחוס]] ווערט דערציילט אין רות.		אין אסאך קהילות ליינט מען [[מגילת רות]] (אין חוץ לארץ דעם צווייטן טאג). דעם טעם זאגט מען ווייל [[דוד המלך]] איז נפטר געווארן אום שבועות, און זיין [[יחוס]] ווערט דערציילט אין רות.

	=== יציב פתגם ===		=== יציב פתגם ===
שורה 55:		שורה 53:
	אסאך טעמים זענען דערויף געזאגט געווארן.		אסאך טעמים זענען דערויף געזאגט געווארן.

	נאר אין קורצן וועלן מיר אויסרעכענען עטליכע:		נאר אין קורצן וועלן מיר אויסרעכענען עטליכע:
	1. ווען די אידן זענען צוריקגעקומען פון בארג סיני, האבן זיי נישט געקענט עסן זייערע פארטיגע פליישיגע מאכלים צוליב טריפות (מ'האט דאך נישט געהאט גע'שחט'ן כדת וכדין פאר מתן תורה) האט מען געגעסן נאר מילעכיג'ס. 2. אלס זכר צו דעם "ויקח חמאה וחלב" פון אברהם אבינו פאר די מלאכים, וואס נאר א דאנק דעם האבן משה רבינו באזיגט די מלאכים. (כמבואר בחז"ל במס' שבת שם).		1. ווען די אידן זענען צוריקגעקומען פון בארג סיני, האבן זיי נישט געקענט עסן זייערע פארטיגע פליישיגע מאכלים צוליב טריפות (מ'האט דאך נישט געהאט גע'שחט'ן כדת וכדין פאר מתן תורה) האט מען געגעסן נאר מילעכיג'ס. 2. אלס זכר צו דעם "ויקח חמאה וחלב" פון אברהם אבינו פאר די מלאכים, וואס נאר א דאנק דעם האבן משה רבינו באזיגט די מלאכים. (כמבואר בחז"ל במס' שבת שם).
	3. תורה נמשלה לחלב כמבואר במס' תענית.		3. תורה נמשלה לחלב כמבואר במס' תענית.
	4. דער בני יששכר זאגט א טעם על פי חסידות ווייל חלב איז חסד. און די תורה איז געגעבן געווארן פאר די אידן במידת החסד, ווארום דער אייבערשטער איז נישט מחויב על פי מידת הדין לגלות מסטורין דיליה (זיינע מעשים). אין קאנטראסט צו פרנסה, ווי דער מידת הדין איז מחייב צו פארזארגן א מענטשענס באדערפערנישן כדי ער זאל קענען לעבן אויף דער וועלט און דינען דעם בורא, פונקט אזוי ווי יעדער האר דארף פארזארגן פאר זיינע קנעכט, און אפי' א בעל חי' פארזארגט פאר אירע קינדער,		4. דער בני יששכר זאגט א טעם על פי חסידות ווייל חלב איז חסד. און די תורה איז געגעבן געווארן פאר די אידן במידת החסד, ווארום דער אייבערשטער איז נישט מחויב על פי מידת הדין לגלות מסטורין דיליה (זיינע מעשים). אין קאנטראסט צו פרנסה, ווי דער מידת הדין איז מחייב צו פארזארגן א מענטשענס באדערפערנישן כדי ער זאל קענען לעבן אויף דער וועלט און דינען דעם בורא, פונקט אזוי ווי יעדער האר דארף פארזארגן פאר זיינע קנעכט, און אפי' א בעל חי' פארזארגט פאר אירע קינדער,

	==רעפערענצן==		==רעפערענצן==
	{{רעפליסטע}}		{{רעפליסטע}}


	{{ייִדישע חגים}}		{{ייִדישע חגים}}
שורה 68:		שורה 65:
	[[קאַטעגאָריע:ימים טובים]]		[[קאַטעגאָריע:ימים טובים]]
	[[קאַטעגאָריע:שבועות\|*]]		[[קאַטעגאָריע:שבועות\|*]]
	[[קאַטעגאָריע:אויף יידיש]]		[[קאַטעגאָריע:אידישקייט ארטיקלען צו פארברייטערן]]
			[[קאַטעגאָריע:אויף יידיש]]
			[[HE:שבועות]]
	{{קרד/ויקי/יידיש}}		{{קרד/ויקי/יידיש}}