https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D7%A8%D7%95%D7%99%3A%D7%A8%D7%91%D7%99_%D7%99%D7%A6%D7%97%D7%A7_%D7%9E%D7%90%D7%99%D7%A8_%D7%90%D7%9C%D7%98%D7%A2%D7%A8
רוי:רבי יצחק מאיר אלטער - ווערסיע היסטאריע
2026-05-16T11:12:43Z
ווערסיע היסטאריע פאר דעם בלאט אויפן וויקי
MediaWiki 1.39.4
https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%A8%D7%91%D7%99_%D7%99%D7%A6%D7%97%D7%A7_%D7%9E%D7%90%D7%99%D7%A8_%D7%90%D7%9C%D7%98%D7%A2%D7%A8&diff=334653&oldid=prev
תנא קמא: תנא קמא האט אריבערגעפירט בלאט דרעפט:רבי יצחק מאיר אלטער צו רוי:רבי יצחק מאיר אלטער אן לאזן א ווייטערפירונג
2025-02-12T01:59:49Z
<p>תנא קמא האט אריבערגעפירט בלאט <a href="/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%A8%D7%91%D7%99_%D7%99%D7%A6%D7%97%D7%A7_%D7%9E%D7%90%D7%99%D7%A8_%D7%90%D7%9C%D7%98%D7%A2%D7%A8&action=edit&redlink=1" class="new" title="דרעפט:רבי יצחק מאיר אלטער (בלאַט עקזיסטירט נאכנישט)">דרעפט:רבי יצחק מאיר אלטער</a> צו <a href="/%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%A8%D7%91%D7%99_%D7%99%D7%A6%D7%97%D7%A7_%D7%9E%D7%90%D7%99%D7%A8_%D7%90%D7%9C%D7%98%D7%A2%D7%A8" title="רוי:רבי יצחק מאיר אלטער">רוי:רבי יצחק מאיר אלטער</a> אן לאזן א ווייטערפירונג</p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<tr class="diff-title" lang="yi">
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td>
<td colspan="1" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 01:59, 12 פעברואר 2025</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-notice" lang="yi"><div class="mw-diff-empty">(קיין אונטערשייד)</div>
</td></tr></table>
תנא קמא
https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%A8%D7%91%D7%99_%D7%99%D7%A6%D7%97%D7%A7_%D7%9E%D7%90%D7%99%D7%A8_%D7%90%D7%9C%D7%98%D7%A2%D7%A8&diff=334652&oldid=prev
תנא קמא אין 01:58, 12 פעברואר 2025
2025-02-12T01:58:01Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="yi">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 01:58, 12 פעברואר 2025</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">שורה 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 1:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{דרעפט}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{דרעפט}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ר' </del>יצחק מאיר''', <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וועלכער איז שפּעטער געווארן </del>בארימט אלס "'''חידושי הרי"ם'''"<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, איז געבוירן געווארן אינעם יאר תקנ"ט. זיין פאטער ר</del>' <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ישראל ראטענבערג, רב אין [[מאגנישאוו|מאַגנישאָוו]] און אין [[גער]]</del>, איז געווען <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">א תלמיד פון </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רבי לוי יצחק פון בארדיטשוב</del>|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ר' לוי יצחק פון בערדיטשעוו</del>]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, און איינער פון דעם [[</del>רבי <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ישראל האפשטיין|קאָזשעניצער מגיד]]'ס מקורבים. ר' ישראל האט געבראכט דעם יונגן יצחק מאיר צום קאזשעניצער מגיד ר' ישראל וועלכער פלעגט רעדן מיט אים אין לערנען. דער גביר ר' משה חלפן־ליפשיץ פון [[ווארשע]] האט אים גענומען פאר אַן איידעם. זייענדיג ביי דעם שווער אויף קעסט, האט דער יונגער איידעם געלערנט טאג און נאכט. א פּאר יאר שפּעטער האט ער אנגעהויבן זאגן שיעורים פאר שארפע תלמידים, און ער איז באלד געווארן באקאנט אלס דער "ווארשעווער עילוי"</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רבי </ins>יצחק מאיר''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(תקנ"ט–כ"ג אדר תרכ"ו)</ins>, בארימט אלס "'''חידושי הרי"ם'''" <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אויפ</ins>'<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ן נאמען פון זיינע ספרים</ins>, איז געווען <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער ערשטער </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">גור (חסידות)</ins>|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">גורער</ins>]] רבי.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ווען <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">עס </del>האט אנגעהויבן גיין <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זיין שווער </del>מיט דער פּוטער אראפּ, און עס האבן זיך אנגעהויבן שלעכטע צייטן, האט מען פארגעשלאגן דעם יונגן עילוי פארשידענע רבנות שטעלעס, אבער ער האט אפּגעזאגט אַלע אנבאטן. ער האט אנגעהויבן האנדלען מיט ספרים, און ער האט פארדינט "וואסער אויף [[קאשע]]". אויך פון ווארשע פלעגט ער פארן צום קאזשעניצער מגיד, און צייטנווייז אויך צום לובלינער "חוזה". נאכן מגיד'ס פּטירה פלעגט ער פארן צו זיין זון ר' [[רבי משה אליקים בריעה האפשטיין|משה אליקים בריעה]]. שפּעטער האט ער זיך אנגעשלאסן אין די חסידים פון דעם פּשיסכער רבין [[רבי שמחה בונם באנהארד|ר' שמחה בונים]], און ער איז געווארן זיין תלמיד מובהק, זיין בארימטסטער תלמיד. נאכן פּשיסכער'ס פּטירה האבן די חסידים געוואלט קרוינען אים פאר זיין נאכפאלגער. ער האט, אבער, צוריקגעוויזן זייער פארלאנג, און ער האט זיי באוואויגן צו איבערגעבן די רבי'שע קרוין [[רבי מנחם מענדל מארגנשטערן|ר' מנחם מענדלען]] פון [[טאמאשאוו|טאָמאַשאָוו]], וועלכער איז געווארן באקאנט אלס קאצקער רבי.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==ביאגראפיע==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ר' איטשע מאיר איז געבוירן געווארן אינעם יאר תקנ"ט צו זיין פאטער ר' ישראל ראטענבערג, רב אין [[מאגנישאוו|מאַגנישאָוו]] און שפעטער אין [[גער]], בן-אחר-בן פון [[מהר"ם מראטנבורג]], און צו זיין מוטער חיה שרה. ר' ישראל איז געווען א תלמיד פון [[רבי לוי יצחק פון בארדיטשוב|ר' לוי יצחק פון בערדיטשעוו]], און איינער פון דעם [[רבי ישראל האפשטיין|קאָזשעניצער מגיד]]'ס מקורבים. ר' ישראל האט געבראכט דעם יונגן יצחק מאיר צום קאזשעניצער מגיד ר' ישראל וועלכער פלעגט רעדן מיט אים אין לערנען. דער גביר ר' משה חלפן־ליפשיץ פון [[ווארשע]] האט אים גענומען פאר אַן איידעם. זייענדיג ביי דעם שווער אויף קעסט, האט דער יונגער איידעם געלערנט טאג און נאכט. א פּאר יאר שפּעטער האט ער אנגעהויבן זאגן שיעורים פאר שארפע תלמידים, און ער איז באלד געווארן באקאנט אלס דער "ווארשעווער עילוי". ער האט געלערנט ביי [[רבי אריה לייב צינץ|רבי לייבוש חריף]] פון פלאצק.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ווען <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאר זיין שווער </ins>האט אנגעהויבן גיין מיט דער פּוטער אראפּ, און עס האבן זיך אנגעהויבן שלעכטע צייטן, האט מען פארגעשלאגן דעם יונגן עילוי פארשידענע רבנות שטעלעס, אבער ער האט אפּגעזאגט אַלע אנבאטן. ער האט אנגעהויבן האנדלען מיט ספרים, און ער האט פארדינט "וואסער אויף [[קאשע]]". אויך פון ווארשע פלעגט ער פארן צום קאזשעניצער מגיד, און צייטנווייז אויך צום לובלינער "חוזה". נאכן מגיד'ס פּטירה פלעגט ער פארן צו זיין זון ר' [[רבי משה אליקים בריעה האפשטיין|משה אליקים בריעה]]. שפּעטער האט ער זיך אנגעשלאסן אין די חסידים פון דעם פּשיסכער רבין [[רבי שמחה בונם באנהארד|ר' שמחה בונים]], און ער איז געווארן זיין תלמיד מובהק, זיין בארימטסטער תלמיד. נאכן פּשיסכער'ס פּטירה האבן די חסידים געוואלט קרוינען אים פאר זיין נאכפאלגער. ער האט, אבער, צוריקגעוויזן זייער פארלאנג, און ער האט זיי באוואויגן צו איבערגעבן די רבי'שע קרוין [[רבי מנחם מענדל מארגנשטערן|ר' מנחם מענדלען]] פון [[טאמאשאוו|טאָמאַשאָוו]], וועלכער איז געווארן באקאנט אלס קאצקער רבי.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>נאך דעם קאצקער'ס פּטירה האט דער "חידושי הרי"ם" איבערגענומען די רבי'שע קרוין. ער האט געגרינדעט די [[גור (חסידות)|גערער דינאסטיע]] וועלכע האט זיך פארשפּרייט און פארצווייגט ווייט און ברייט. זיינע ספרים "חידושי הרי"ם" אויף ש"ס, און שאלות ותשובות פארנעמען א הויך ארט אין דער לומד'ישער וועלט. זיין "ספר הזכות", איז א חסידיש ספר. דער סאָכאַטשאָווער רבי [[רבי אברהם בורנשטיין|ר' אברהם]] האט געזאגט, אז דער "חידושי הרי"ם" איז געווען זיבן מאל שטארקער אין נסתר ווי אין נגלה.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>נאך דעם קאצקער'ס פּטירה האט דער "חידושי הרי"ם" איבערגענומען די רבי'שע קרוין. ער האט געגרינדעט די [[גור (חסידות)|גערער דינאסטיע]] וועלכע האט זיך פארשפּרייט און פארצווייגט ווייט און ברייט. זיינע ספרים "חידושי הרי"ם" אויף ש"ס, און שאלות ותשובות פארנעמען א הויך ארט אין דער לומד'ישער וועלט. זיין "ספר הזכות", איז א חסידיש ספר. דער סאָכאַטשאָווער רבי [[רבי אברהם בורנשטיין|ר' אברהם]] האט געזאגט, אז דער "חידושי הרי"ם" איז געווען זיבן מאל שטארקער אין נסתר ווי אין נגלה.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">שורה 8:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 11:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער "חידושי הרי"ם" האט אבער געהאט קיין נחת אין זיין פאמיליע לעבן. זיינע דרייצן קינדער זענען אויסגעשטארבן ביי זיין לעב-צייט. ער איז נפטר געווארן דריי און צוואנציג טעג אין אדר, אין דעם יאר תרכ"ו. זיין אייניקל ר' [[רבי יהודה אריה לייב אלטער|יהודה אריה ליב]], וועמען ער האט ערצויגן און וועלכער איז שפּעטער געווארן בארימט אונטערן נאמען "שפת אמת" האט איבער גענומען די גערער קרוין וועלכע ער האט געטראגן פינף און דרייסיג יאר.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער "חידושי הרי"ם" האט אבער געהאט קיין נחת אין זיין פאמיליע לעבן. זיינע דרייצן קינדער זענען אויסגעשטארבן ביי זיין לעב-צייט. ער איז נפטר געווארן דריי און צוואנציג טעג אין אדר, אין דעם יאר תרכ"ו. זיין אייניקל ר' [[רבי יהודה אריה לייב אלטער|יהודה אריה ליב]], וועמען ער האט ערצויגן און וועלכער איז שפּעטער געווארן בארימט אונטערן נאמען "שפת אמת" האט איבער גענומען די גערער קרוין וועלכע ער האט געטראגן פינף און דרייסיג יאר.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אגב'דיגס</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יעדער איד דארף זיך אפּלערנען פון אברהם אבינו מקיים צו זיין די מצוה פון הכנסת אורחים שטענדיק</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אין אַלע צייטן און אונטער אַלע אומשטענדן. אברהם איז געווען אונזער שטאַם־פאָטער, אַ מלך, אַ נביא, אַ הונדערט יאָריקער זקן, פּונקט דענצמאָל איז ער געווען קראַנק, און דערצו נאָך האָט ער פאַרדעכטיקט די דריי אורחים אַז זיי זענען אַראַבער, געצן־דינער, און דאָך </del>"<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וירץ", און דאָך איז ער אַליין געלאָפן מקבל פּנים זיין זיי.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{DEFAULTSORT</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אלטער</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יצחק מאיר}}</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[קאַטעגאָריע:פוילישע אדמורי</ins>"<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ם]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַ שידוך פאַרהערער האָט געפרעגט דעם יונגיטשקן "חידושי הרי"מ": עס איז פאַראַן אַ מחלוקת וועגן דער צאָל מלקות. איינער האַלט אַז מען דאַרף שלאָגן ניין און דרייסיג, און איינער האַלט פערציג. פרעגט זיך צי עס איז פאַראַן אַ פאַל אַז מען זאָל קאָנען שלאָגן די זעלבע צאָל מלקות לויט ביידע תנאים? און דער יונגער עילוי האָט תיכף געענטפערט</del>:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[קאַטעגאָריע:גור|יצחק מאיר אלטער]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[he</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רבי יצחק מאיר אלתר]]</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יאָ, עס איז מעגלעך. ווען איינער, וועלכער איז אַליין אַ שליח בית־דין, האָט עובר געווען אויף ניין און דרייסיג לאו'ן פאַר וועלכע עס קומט צו שלאָגן אים ניין און דרייסיג מאָל מלקות. דערווייל האָט דאָס בית דין געשיקט אים מקיים פּסק זיין אַ צווייטן וועלכער האָט עובר געווען אויף אַ לאו, ער זאָל שלאָגן יענעם מלקות. אָבער אויפן אָרט פון צו גיבן יענעם ניין און דרייסיג מלקות, האָט ער געגיבן אים פערציג. לויט דעם "מאן דאמר וועלכער האַלט ניין און דרייסיג, האָט דאָך דער שליח עובר געווען אויף אַ נייעם לאו פון "לא יוסף", קומט דאָך שוין צו שלאָגן אים פאַר פערציג לאו'ן, נעמלעך פערציג מאָל ניין און דרייסיג. לויט דעם "מאן דאמר" וועלכער האַלט "פערציג", האָט דאָך דער שליח געטון ריכטיק, און ער האָט ניט עובר געווען אויף "לא יוסיף", און עס קומט צו שלאָגן אים בלויז פאַר די פריערדיקע ניין און דרייסיג לאו'ן, נעמלעך ניין און דרייסיג מאָל צו פערציג מלקות. איז אין אָט דעם פאַל גלייכן זיך אויס ביידע תנאים. ווייל ניין און דרייסיג מאָל פערציג, און פערציג מאָל ניין און דרייסיג באַטרעפן דאָס זעלבע.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
</table>
תנא קמא
https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%A8%D7%91%D7%99_%D7%99%D7%A6%D7%97%D7%A7_%D7%9E%D7%90%D7%99%D7%A8_%D7%90%D7%9C%D7%98%D7%A2%D7%A8&diff=334648&oldid=prev
תנא קמא: ראזמארין
2025-02-11T21:48:16Z
<p>ראזמארין</p>
<p><b>נייער בלאַט</b></p><div>{{דרעפט}}<br />
'''ר' יצחק מאיר''', וועלכער איז שפּעטער געווארן בארימט אלס "'''חידושי הרי"ם'''", איז געבוירן געווארן אינעם יאר תקנ"ט. זיין פאטער ר' ישראל ראטענבערג, רב אין [[מאגנישאוו|מאַגנישאָוו]] און אין [[גער]], איז געווען א תלמיד פון [[רבי לוי יצחק פון בארדיטשוב|ר' לוי יצחק פון בערדיטשעוו]], און איינער פון דעם [[רבי ישראל האפשטיין|קאָזשעניצער מגיד]]'ס מקורבים. ר' ישראל האט געבראכט דעם יונגן יצחק מאיר צום קאזשעניצער מגיד ר' ישראל וועלכער פלעגט רעדן מיט אים אין לערנען. דער גביר ר' משה חלפן־ליפשיץ פון [[ווארשע]] האט אים גענומען פאר אַן איידעם. זייענדיג ביי דעם שווער אויף קעסט, האט דער יונגער איידעם געלערנט טאג און נאכט. א פּאר יאר שפּעטער האט ער אנגעהויבן זאגן שיעורים פאר שארפע תלמידים, און ער איז באלד געווארן באקאנט אלס דער "ווארשעווער עילוי".<br />
<br />
ווען עס האט אנגעהויבן גיין זיין שווער מיט דער פּוטער אראפּ, און עס האבן זיך אנגעהויבן שלעכטע צייטן, האט מען פארגעשלאגן דעם יונגן עילוי פארשידענע רבנות שטעלעס, אבער ער האט אפּגעזאגט אַלע אנבאטן. ער האט אנגעהויבן האנדלען מיט ספרים, און ער האט פארדינט "וואסער אויף [[קאשע]]". אויך פון ווארשע פלעגט ער פארן צום קאזשעניצער מגיד, און צייטנווייז אויך צום לובלינער "חוזה". נאכן מגיד'ס פּטירה פלעגט ער פארן צו זיין זון ר' [[רבי משה אליקים בריעה האפשטיין|משה אליקים בריעה]]. שפּעטער האט ער זיך אנגעשלאסן אין די חסידים פון דעם פּשיסכער רבין [[רבי שמחה בונם באנהארד|ר' שמחה בונים]], און ער איז געווארן זיין תלמיד מובהק, זיין בארימטסטער תלמיד. נאכן פּשיסכער'ס פּטירה האבן די חסידים געוואלט קרוינען אים פאר זיין נאכפאלגער. ער האט, אבער, צוריקגעוויזן זייער פארלאנג, און ער האט זיי באוואויגן צו איבערגעבן די רבי'שע קרוין [[רבי מנחם מענדל מארגנשטערן|ר' מנחם מענדלען]] פון [[טאמאשאוו|טאָמאַשאָוו]], וועלכער איז געווארן באקאנט אלס קאצקער רבי.<br />
<br />
נאך דעם קאצקער'ס פּטירה האט דער "חידושי הרי"ם" איבערגענומען די רבי'שע קרוין. ער האט געגרינדעט די [[גור (חסידות)|גערער דינאסטיע]] וועלכע האט זיך פארשפּרייט און פארצווייגט ווייט און ברייט. זיינע ספרים "חידושי הרי"ם" אויף ש"ס, און שאלות ותשובות פארנעמען א הויך ארט אין דער לומד'ישער וועלט. זיין "ספר הזכות", איז א חסידיש ספר. דער סאָכאַטשאָווער רבי [[רבי אברהם בורנשטיין|ר' אברהם]] האט געזאגט, אז דער "חידושי הרי"ם" איז געווען זיבן מאל שטארקער אין נסתר ווי אין נגלה.<br />
<br />
דער "חידושי הרי"ם" האט אבער געהאט קיין נחת אין זיין פאמיליע לעבן. זיינע דרייצן קינדער זענען אויסגעשטארבן ביי זיין לעב-צייט. ער איז נפטר געווארן דריי און צוואנציג טעג אין אדר, אין דעם יאר תרכ"ו. זיין אייניקל ר' [[רבי יהודה אריה לייב אלטער|יהודה אריה ליב]], וועמען ער האט ערצויגן און וועלכער איז שפּעטער געווארן בארימט אונטערן נאמען "שפת אמת" האט איבער גענומען די גערער קרוין וועלכע ער האט געטראגן פינף און דרייסיג יאר.<br />
<br />
אגב'דיגס: יעדער איד דארף זיך אפּלערנען פון אברהם אבינו מקיים צו זיין די מצוה פון הכנסת אורחים שטענדיק, אין אַלע צייטן און אונטער אַלע אומשטענדן. אברהם איז געווען אונזער שטאַם־פאָטער, אַ מלך, אַ נביא, אַ הונדערט יאָריקער זקן, פּונקט דענצמאָל איז ער געווען קראַנק, און דערצו נאָך האָט ער פאַרדעכטיקט די דריי אורחים אַז זיי זענען אַראַבער, געצן־דינער, און דאָך "וירץ", און דאָך איז ער אַליין געלאָפן מקבל פּנים זיין זיי.<br />
<br />
אַ שידוך פאַרהערער האָט געפרעגט דעם יונגיטשקן "חידושי הרי"מ": עס איז פאַראַן אַ מחלוקת וועגן דער צאָל מלקות. איינער האַלט אַז מען דאַרף שלאָגן ניין און דרייסיג, און איינער האַלט פערציג. פרעגט זיך צי עס איז פאַראַן אַ פאַל אַז מען זאָל קאָנען שלאָגן די זעלבע צאָל מלקות לויט ביידע תנאים? און דער יונגער עילוי האָט תיכף געענטפערט:<br />
<br />
יאָ, עס איז מעגלעך. ווען איינער, וועלכער איז אַליין אַ שליח בית־דין, האָט עובר געווען אויף ניין און דרייסיג לאו'ן פאַר וועלכע עס קומט צו שלאָגן אים ניין און דרייסיג מאָל מלקות. דערווייל האָט דאָס בית דין געשיקט אים מקיים פּסק זיין אַ צווייטן וועלכער האָט עובר געווען אויף אַ לאו, ער זאָל שלאָגן יענעם מלקות. אָבער אויפן אָרט פון צו גיבן יענעם ניין און דרייסיג מלקות, האָט ער געגיבן אים פערציג. לויט דעם "מאן דאמר וועלכער האַלט ניין און דרייסיג, האָט דאָך דער שליח עובר געווען אויף אַ נייעם לאו פון "לא יוסף", קומט דאָך שוין צו שלאָגן אים פאַר פערציג לאו'ן, נעמלעך פערציג מאָל ניין און דרייסיג. לויט דעם "מאן דאמר" וועלכער האַלט "פערציג", האָט דאָך דער שליח געטון ריכטיק, און ער האָט ניט עובר געווען אויף "לא יוסיף", און עס קומט צו שלאָגן אים בלויז פאַר די פריערדיקע ניין און דרייסיג לאו'ן, נעמלעך ניין און דרייסיג מאָל צו פערציג מלקות. איז אין אָט דעם פאַל גלייכן זיך אויס ביידע תנאים. ווייל ניין און דרייסיג מאָל פערציג, און פערציג מאָל ניין און דרייסיג באַטרעפן דאָס זעלבע.</div>
תנא קמא