רוי:פראנצויזישע רעוואלוציע - ווערסיע היסטאריע

צמא לדעת: החלפת טקסט – "{{דעסקריפציע||ענגליש=" ב־"{{דעסקריפציע||ענגליש = "

2023-10-26T21:46:38Z

החלפת טקסט – "{{דעסקריפציע||ענגליש=" ב־"{{דעסקריפציע||ענגליש = "

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 21:46, 26 אקטאבער 2023
שורה 1:		שורה 1:
	{{דעסקריפציע\|\|ענגליש=revolution in France from 1789 to 1799\|העב=תקופה של תהפוכות שלטוניות וחברתיות בצרפת, 1789-1799\|דייטש=Revolution in Frankreich Ende des 18. Jahrhunderts\|}}		{{דעסקריפציע\|\|ענגליש = revolution in France from 1789 to 1799\|העב=תקופה של תהפוכות שלטוניות וחברתיות בצרפת, 1789-1799\|דייטש=Revolution in Frankreich Ende des 18. Jahrhunderts\|}}
	די '''פראנצויזישע רעוואלוציע''' ({{שפראך-fr\|Révolution française}}) באצייכנט די היסטארישע צייט אפשניט צווישן [[ה'תקמ"ט]] (1789) און [[ה'תרנ"ט]] (1799) אין [[פראנקרייך]], וואס איז דאן געווען די איבערקערעניש ווען די [[מאנארכיע]] [[רעגירונג]] איז אונטער געגאנגען, און די [[קאטוילישע קירכע]] איז פארמיידן געווארן. דורך דער רעוואלוציע האט זיך די פראנצויזישע געזעלשאפט אינגאנצן געענדערט. אין מאי 1789 האט מען אנולירט די אלטע רעגירונג און מען האט איינגעפירט א [[קאנסטיטוציענעלע מאנארכיע]]. דאס האט אויסגעהאלטן ביז סעפטעמבער 1792 ווען מען האט איינגעפירט די [[ערשטע פראנצויזישע רעפובליק]], וואס האט געברענגט צו דער הינריכטונג פון [[לואי דער זעכצנטער]] אום יאנואר 1793 און א תקופה פון פאליטישן איבערקערניש. דאס האט זיך געצויגן ביז נאוועמבער 1799, ווען מען האט באשטימט [[נאפאלעאן באנאפארטע]] ווי ערשטער קאנסול.		די '''פראנצויזישע רעוואלוציע''' ({{שפראך-fr\|Révolution française}}) באצייכנט די היסטארישע צייט אפשניט צווישן [[ה'תקמ"ט]] (1789) און [[ה'תרנ"ט]] (1799) אין [[פראנקרייך]], וואס איז דאן געווען די איבערקערעניש ווען די [[מאנארכיע]] [[רעגירונג]] איז אונטער געגאנגען, און די [[קאטוילישע קירכע]] איז פארמיידן געווארן. דורך דער רעוואלוציע האט זיך די פראנצויזישע געזעלשאפט אינגאנצן געענדערט. אין מאי 1789 האט מען אנולירט די אלטע רעגירונג און מען האט איינגעפירט א [[קאנסטיטוציענעלע מאנארכיע]]. דאס האט אויסגעהאלטן ביז סעפטעמבער 1792 ווען מען האט איינגעפירט די [[ערשטע פראנצויזישע רעפובליק]], וואס האט געברענגט צו דער הינריכטונג פון [[לואי דער זעכצנטער]] אום יאנואר 1793 און א תקופה פון פאליטישן איבערקערניש. דאס האט זיך געצויגן ביז נאוועמבער 1799, ווען מען האט באשטימט [[נאפאלעאן באנאפארטע]] ווי ערשטער קאנסול.

צמא לדעת: החלפת טקסט – "קאַטעגאָריע:וויקידאטא שפראכן דעסקריפציע" ב־""

2023-10-24T12:04:38Z

החלפת טקסט – "קאַטעגאָריע:וויקידאטא שפראכן דעסקריפציע" ב־""

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 12:04, 24 אקטאבער 2023
שורה 41:		שורה 41:
	[[קאטעגאריע:אויף יידיש]]		[[קאטעגאריע:אויף יידיש]]
	{{קרד/ויקי/יידיש}}		{{קרד/ויקי/יידיש}}
	~~[[קאַטעגאָריע:וויקידאטא שפראכן דעסקריפציע]]~~

בוט צמא לדעת: דעסקריפציע

2023-10-23T22:36:33Z

דעסקריפציע

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 22:36, 23 אקטאבער 2023
שורה 1:		שורה 1:
			{{דעסקריפציע\|\|ענגליש=revolution in France from 1789 to 1799\|העב=תקופה של תהפוכות שלטוניות וחברתיות בצרפת, 1789-1799\|דייטש=Revolution in Frankreich Ende des 18. Jahrhunderts\|}}
	די '''פראנצויזישע רעוואלוציע''' ({{שפראך-fr\|Révolution française}}) באצייכנט די היסטארישע צייט אפשניט צווישן [[ה'תקמ"ט]] (1789) און [[ה'תרנ"ט]] (1799) אין [[פראנקרייך]], וואס איז דאן געווען די איבערקערעניש ווען די [[מאנארכיע]] [[רעגירונג]] איז אונטער געגאנגען, און די [[קאטוילישע קירכע]] איז פארמיידן געווארן. דורך דער רעוואלוציע האט זיך די פראנצויזישע געזעלשאפט אינגאנצן געענדערט. אין מאי 1789 האט מען אנולירט די אלטע רעגירונג און מען האט איינגעפירט א [[קאנסטיטוציענעלע מאנארכיע]]. דאס האט אויסגעהאלטן ביז סעפטעמבער 1792 ווען מען האט איינגעפירט די [[ערשטע פראנצויזישע רעפובליק]], וואס האט געברענגט צו דער הינריכטונג פון [[לואי דער זעכצנטער]] אום יאנואר 1793 און א תקופה פון פאליטישן איבערקערניש. דאס האט זיך געצויגן ביז נאוועמבער 1799, ווען מען האט באשטימט [[נאפאלעאן באנאפארטע]] ווי ערשטער קאנסול.		די '''פראנצויזישע רעוואלוציע''' ({{שפראך-fr\|Révolution française}}) באצייכנט די היסטארישע צייט אפשניט צווישן [[ה'תקמ"ט]] (1789) און [[ה'תרנ"ט]] (1799) אין [[פראנקרייך]], וואס איז דאן געווען די איבערקערעניש ווען די [[מאנארכיע]] [[רעגירונג]] איז אונטער געגאנגען, און די [[קאטוילישע קירכע]] איז פארמיידן געווארן. דורך דער רעוואלוציע האט זיך די פראנצויזישע געזעלשאפט אינגאנצן געענדערט. אין מאי 1789 האט מען אנולירט די אלטע רעגירונג און מען האט איינגעפירט א [[קאנסטיטוציענעלע מאנארכיע]]. דאס האט אויסגעהאלטן ביז סעפטעמבער 1792 ווען מען האט איינגעפירט די [[ערשטע פראנצויזישע רעפובליק]], וואס האט געברענגט צו דער הינריכטונג פון [[לואי דער זעכצנטער]] אום יאנואר 1793 און א תקופה פון פאליטישן איבערקערניש. דאס האט זיך געצויגן ביז נאוועמבער 1799, ווען מען האט באשטימט [[נאפאלעאן באנאפארטע]] ווי ערשטער קאנסול.

שורה 40:		שורה 41:
	[[קאטעגאריע:אויף יידיש]]		[[קאטעגאריע:אויף יידיש]]
	{{קרד/ויקי/יידיש}}		{{קרד/ויקי/יידיש}}
			[[קאַטעגאָריע:וויקידאטא שפראכן דעסקריפציע]]

אחד יחיד: אוועקגענומען קאַטעגאָריע:אומבאקוקט דורך HotCat

2023-05-12T13:12:33Z

אוועקגענומען קאַטעגאָריע:אומבאקוקט דורך HotCat

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 13:12, 12 מאי 2023
שורה 38:		שורה 38:
	{{שטומף\|היסטאריע}}		{{שטומף\|היסטאריע}}
	[[he:המהפכה הצרפתית]]		[[he:המהפכה הצרפתית]]
	~~[[קאטעגאריע:אומבאקוקט]]~~
	[[קאטעגאריע:אויף יידיש]]		[[קאטעגאריע:אויף יידיש]]
	{{קרד/ויקי/יידיש}}		{{קרד/ויקי/יידיש}}

בוט העברות: בוט העברות האט באוועגט בלאט פראנצויזישע רעוואלוציע צו רוי:פראנצויזישע רעוואלוציע אן לאזן א ווייטערפירונג: סינון

2023-01-08T22:53:05Z

בוט העברות האט באוועגט בלאט פראנצויזישע רעוואלוציע צו רוי:פראנצויזישע רעוואלוציע אן לאזן א ווייטערפירונג: סינון

→ עלטערע ווערסיע	רעוויזיע פון 22:53, 8 יאנואר 2023
(קיין אונטערשייד)

צמא לדעת: החלפת טקסט – "נייטיק" ב־"נויטיג"

2023-01-06T01:42:22Z

החלפת טקסט – "נייטיק" ב־"נויטיג"

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 01:42, 6 יאנואר 2023
שורה 9:		שורה 9:
	ווערנט די 80ער יארן פונעם [[18טער י"ה\|18טן יארהונדערט]], אונטער דער הערשאפט פון [[לואי דער זעכצנטער]], איז די רעגירונג איינגעפאלן א דאנק דעם יאך פון אן אלגעמיינעם קריזיס וואס מען האט נישט געקענט פאררעכטן צוליב דער שטענטע-ארדנונג און דעם רעזשים פון פריווילעגיע. אין 1789 האט די קרוין נישט געקענט אפצאלן אירע חובות און אויך נישט אריינצופירן די נייטיגע רעפארמעס.		ווערנט די 80ער יארן פונעם [[18טער י"ה\|18טן יארהונדערט]], אונטער דער הערשאפט פון [[לואי דער זעכצנטער]], איז די רעגירונג איינגעפאלן א דאנק דעם יאך פון אן אלגעמיינעם קריזיס וואס מען האט נישט געקענט פאררעכטן צוליב דער שטענטע-ארדנונג און דעם רעזשים פון פריווילעגיע. אין 1789 האט די קרוין נישט געקענט אפצאלן אירע חובות און אויך נישט אריינצופירן די נייטיגע רעפארמעס.

	אין 1789 האט די קרוין נישט געהאט די מעגליכקייט צו באצאלן אירע חובות און אויך נישט צו מאביליזירן גענוג פאליטישע קראפט איינצופירן די ~~נייטיקע~~ רעפארמעס, און זי האט געדארפט פארזאמלען [[גענעראל-שטענדע פון 1789\|גענעראל-שטענדע]] כדי צו דערגגרייכן די הסכמה פון אלע אירע בירגער צו העכערן די שטייערן, צום ערשטן מאל זייט 1614. אין יוני 1789 זענען די שטענדע געווארן פארוואנדלט אין א נאציאנאלער פארזאמלונג, וואס האט אוועקגעמאכט די פריערדיגע אינסטיטוציעס פון רעגירונג אין א סעריע ראדיקאלישע ענדערונגען, וואס האבן איינגעשלאסן אבאליציע פון פיודאליזם, האלטן די [[קאטוילישע קירכע]] אונטער דער פירערשאפט פון דעם שטאַט און פארברייטערן די רעכט צו וויילן.		אין 1789 האט די קרוין נישט געהאט די מעגליכקייט צו באצאלן אירע חובות און אויך נישט צו מאביליזירן גענוג פאליטישע קראפט איינצופירן די נויטיגע רעפארמעס, און זי האט געדארפט פארזאמלען [[גענעראל-שטענדע פון 1789\|גענעראל-שטענדע]] כדי צו דערגגרייכן די הסכמה פון אלע אירע בירגער צו העכערן די שטייערן, צום ערשטן מאל זייט 1614. אין יוני 1789 זענען די שטענדע געווארן פארוואנדלט אין א נאציאנאלער פארזאמלונג, וואס האט אוועקגעמאכט די פריערדיגע אינסטיטוציעס פון רעגירונג אין א סעריע ראדיקאלישע ענדערונגען, וואס האבן איינגעשלאסן אבאליציע פון פיודאליזם, האלטן די [[קאטוילישע קירכע]] אונטער דער פירערשאפט פון דעם שטאַט און פארברייטערן די רעכט צו וויילן.

	דאס האט אלץ צוגעברענגט אפשוואכן די אבסאלוטע רעגירונג און האט געעפנט דעם וועג איינצופירן נייע מאדעלן, אונטער דעם איינפלוס פון אידעען פון דער אויפקלערונג וואס זענען געווען פארשפרייט ביי די אינטעליגעציע. ווען די גענעראל-שטענדע האט געעפנט האבן די פשוטע מענטשן, די "דריטע שטענדע" אויסגערופן אז זיי פאדערן ציווילע גלייכרעכטן, און זיי האבן אויפגעשטעלט די נאציאנאלע פארזאמלונג. די רעגירונג האט פראבירט זיי אונטערדריקן, אבער אום 14טן יולי 1789 זענען די מאסן ארויס אויף די גאסן און זיי האבן איינגענומען די [[באסטיל]], און גלייכצייטיג האט דיסציפלין אין דער מיליטער זיך אפגעשוואכט. דער קעניג האט נאכגעגעבן און האט מסכים געווען צו ארבעטן מיט זיי צוזאמען. אויך האט אויסגעבראכן א כוואליע פון פויערן־ראיאטן אין די דערפישע געגנטן. אום 6טן אויגוסט האט מען באשטעטיגט די מעלדונג פון גלייכרעכטן פון דעם מענטש און דעם בירגער, און די פארזאמלונג האט אנגעהויבן איינארדענען ברייטע רעפארעמס מיט א האפענונג אויפצושטעלן א קאנסטיטוציאנעלע רעגירונג.		דאס האט אלץ צוגעברענגט אפשוואכן די אבסאלוטע רעגירונג און האט געעפנט דעם וועג איינצופירן נייע מאדעלן, אונטער דעם איינפלוס פון אידעען פון דער אויפקלערונג וואס זענען געווען פארשפרייט ביי די אינטעליגעציע. ווען די גענעראל-שטענדע האט געעפנט האבן די פשוטע מענטשן, די "דריטע שטענדע" אויסגערופן אז זיי פאדערן ציווילע גלייכרעכטן, און זיי האבן אויפגעשטעלט די נאציאנאלע פארזאמלונג. די רעגירונג האט פראבירט זיי אונטערדריקן, אבער אום 14טן יולי 1789 זענען די מאסן ארויס אויף די גאסן און זיי האבן איינגענומען די [[באסטיל]], און גלייכצייטיג האט דיסציפלין אין דער מיליטער זיך אפגעשוואכט. דער קעניג האט נאכגעגעבן און האט מסכים געווען צו ארבעטן מיט זיי צוזאמען. אויך האט אויסגעבראכן א כוואליע פון פויערן־ראיאטן אין די דערפישע געגנטן. אום 6טן אויגוסט האט מען באשטעטיגט די מעלדונג פון גלייכרעכטן פון דעם מענטש און דעם בירגער, און די פארזאמלונג האט אנגעהויבן איינארדענען ברייטע רעפארעמס מיט א האפענונג אויפצושטעלן א קאנסטיטוציאנעלע רעגירונג.

צמא לדעת: החלפת טקסט – "לעכקייט" ב־"ליכקייט"

2023-01-06T01:05:54Z

החלפת טקסט – "לעכקייט" ב־"ליכקייט"

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 01:05, 6 יאנואר 2023
שורה 9:		שורה 9:
	ווערנט די 80ער יארן פונעם [[18טער י"ה\|18טן יארהונדערט]], אונטער דער הערשאפט פון [[לואי דער זעכצנטער]], איז די רעגירונג איינגעפאלן א דאנק דעם יאך פון אן אלגעמיינעם קריזיס וואס מען האט נישט געקענט פאררעכטן צוליב דער שטענטע-ארדנונג און דעם רעזשים פון פריווילעגיע. אין 1789 האט די קרוין נישט געקענט אפצאלן אירע חובות און אויך נישט אריינצופירן די נייטיגע רעפארמעס.		ווערנט די 80ער יארן פונעם [[18טער י"ה\|18טן יארהונדערט]], אונטער דער הערשאפט פון [[לואי דער זעכצנטער]], איז די רעגירונג איינגעפאלן א דאנק דעם יאך פון אן אלגעמיינעם קריזיס וואס מען האט נישט געקענט פאררעכטן צוליב דער שטענטע-ארדנונג און דעם רעזשים פון פריווילעגיע. אין 1789 האט די קרוין נישט געקענט אפצאלן אירע חובות און אויך נישט אריינצופירן די נייטיגע רעפארמעס.

	אין 1789 האט די קרוין נישט געהאט די ~~מעגלעכקייט~~ צו באצאלן אירע חובות און אויך נישט צו מאביליזירן גענוג פאליטישע קראפט איינצופירן די נייטיקע רעפארמעס, און זי האט געדארפט פארזאמלען [[גענעראל-שטענדע פון 1789\|גענעראל-שטענדע]] כדי צו דערגגרייכן די הסכמה פון אלע אירע בירגער צו העכערן די שטייערן, צום ערשטן מאל זייט 1614. אין יוני 1789 זענען די שטענדע געווארן פארוואנדלט אין א נאציאנאלער פארזאמלונג, וואס האט אוועקגעמאכט די פריערדיגע אינסטיטוציעס פון רעגירונג אין א סעריע ראדיקאלישע ענדערונגען, וואס האבן איינגעשלאסן אבאליציע פון פיודאליזם, האלטן די [[קאטוילישע קירכע]] אונטער דער פירערשאפט פון דעם שטאַט און פארברייטערן די רעכט צו וויילן.		אין 1789 האט די קרוין נישט געהאט די מעגליכקייט צו באצאלן אירע חובות און אויך נישט צו מאביליזירן גענוג פאליטישע קראפט איינצופירן די נייטיקע רעפארמעס, און זי האט געדארפט פארזאמלען [[גענעראל-שטענדע פון 1789\|גענעראל-שטענדע]] כדי צו דערגגרייכן די הסכמה פון אלע אירע בירגער צו העכערן די שטייערן, צום ערשטן מאל זייט 1614. אין יוני 1789 זענען די שטענדע געווארן פארוואנדלט אין א נאציאנאלער פארזאמלונג, וואס האט אוועקגעמאכט די פריערדיגע אינסטיטוציעס פון רעגירונג אין א סעריע ראדיקאלישע ענדערונגען, וואס האבן איינגעשלאסן אבאליציע פון פיודאליזם, האלטן די [[קאטוילישע קירכע]] אונטער דער פירערשאפט פון דעם שטאַט און פארברייטערן די רעכט צו וויילן.

	דאס האט אלץ צוגעברענגט אפשוואכן די אבסאלוטע רעגירונג און האט געעפנט דעם וועג איינצופירן נייע מאדעלן, אונטער דעם איינפלוס פון אידעען פון דער אויפקלערונג וואס זענען געווען פארשפרייט ביי די אינטעליגעציע. ווען די גענעראל-שטענדע האט געעפנט האבן די פשוטע מענטשן, די "דריטע שטענדע" אויסגערופן אז זיי פאדערן ציווילע גלייכרעכטן, און זיי האבן אויפגעשטעלט די נאציאנאלע פארזאמלונג. די רעגירונג האט פראבירט זיי אונטערדריקן, אבער אום 14טן יולי 1789 זענען די מאסן ארויס אויף די גאסן און זיי האבן איינגענומען די [[באסטיל]], און גלייכצייטיג האט דיסציפלין אין דער מיליטער זיך אפגעשוואכט. דער קעניג האט נאכגעגעבן און האט מסכים געווען צו ארבעטן מיט זיי צוזאמען. אויך האט אויסגעבראכן א כוואליע פון פויערן־ראיאטן אין די דערפישע געגנטן. אום 6טן אויגוסט האט מען באשטעטיגט די מעלדונג פון גלייכרעכטן פון דעם מענטש און דעם בירגער, און די פארזאמלונג האט אנגעהויבן איינארדענען ברייטע רעפארעמס מיט א האפענונג אויפצושטעלן א קאנסטיטוציאנעלע רעגירונג.		דאס האט אלץ צוגעברענגט אפשוואכן די אבסאלוטע רעגירונג און האט געעפנט דעם וועג איינצופירן נייע מאדעלן, אונטער דעם איינפלוס פון אידעען פון דער אויפקלערונג וואס זענען געווען פארשפרייט ביי די אינטעליגעציע. ווען די גענעראל-שטענדע האט געעפנט האבן די פשוטע מענטשן, די "דריטע שטענדע" אויסגערופן אז זיי פאדערן ציווילע גלייכרעכטן, און זיי האבן אויפגעשטעלט די נאציאנאלע פארזאמלונג. די רעגירונג האט פראבירט זיי אונטערדריקן, אבער אום 14טן יולי 1789 זענען די מאסן ארויס אויף די גאסן און זיי האבן איינגענומען די [[באסטיל]], און גלייכצייטיג האט דיסציפלין אין דער מיליטער זיך אפגעשוואכט. דער קעניג האט נאכגעגעבן און האט מסכים געווען צו ארבעטן מיט זיי צוזאמען. אויך האט אויסגעבראכן א כוואליע פון פויערן־ראיאטן אין די דערפישע געגנטן. אום 6טן אויגוסט האט מען באשטעטיגט די מעלדונג פון גלייכרעכטן פון דעם מענטש און דעם בירגער, און די פארזאמלונג האט אנגעהויבן איינארדענען ברייטע רעפארעמס מיט א האפענונג אויפצושטעלן א קאנסטיטוציאנעלע רעגירונג.

צמא לדעת: החלפת טקסט – "לעכער" ב־"ליכער"

2023-01-02T01:32:28Z

החלפת טקסט – "לעכער" ב־"ליכער"

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 01:32, 2 יאנואר 2023
שורה 3:		שורה 3:
	דער געדאנק פון דער רעוואלוציע איז געווען צו בריינגען אויף דער וועלט [[דעמאקראטיע]], [[ליבעראליזם]], [[גלייכרעכטיגייט]], [[פלארעליזם]], [[אויטאריטעט צעטיילונג]], [[סאציאלאגיע]], אא"וו. די פרינציפן פון דער רעוואלוציע ווערן היינט גערעכנט די יסודות פון מאדערנער ליבעראלער דעמאקראטיע.{{sfn\|Livesey\|2001\|p=19}}		דער געדאנק פון דער רעוואלוציע איז געווען צו בריינגען אויף דער וועלט [[דעמאקראטיע]], [[ליבעראליזם]], [[גלייכרעכטיגייט]], [[פלארעליזם]], [[אויטאריטעט צעטיילונג]], [[סאציאלאגיע]], אא"וו. די פרינציפן פון דער רעוואלוציע ווערן היינט גערעכנט די יסודות פון מאדערנער ליבעראלער דעמאקראטיע.{{sfn\|Livesey\|2001\|p=19}}

	די רעוואלוציע האט געמאכט א טיפן איינדרוק אויף דעם מהלך פון [[מאדערנער היסטאריע]], און פון דעמאלסט אן האט אנגעהויבן אראפגיין די אבסאלוטע מאנארכיעס און אנשטאט זיי זענען אונטערגעוואקסן [[רעפובליק]]ן און ליבעראלע דעמאקראטיעס.<ref>Livesey, James. ''Making Democracy in the French Revolution'' p. 19 "The Revolution created and elaborated...the ideal of democracy, which forms the creative tension with the notion of sovereignty that informs the functioning of modern democratic liberal states. This was the truly original contribution of the Revolution to modern political culture."</ref> היסטאריקער האלטן ברייט אז די רעוואלוציע איז געווען איינע פון די וויכטיגסטע געשעענישן אין דער ~~מענטשלעכער~~ היסטאריע.<ref name="Linda S 2004">Frey, Linda S., and Marsha L. Frey. 2004. "Foreword." In ''The French Revolution''.</ref><ref name="Ferenc Fehér 1990 pp. 117-30">Fehér, Ferenc. 1990. ''The French Revolution and the Birth of Modernity''. pp. 117–30.</ref><ref name="Joel Colton 1978 p. 341">[[Robert Roswell Palmer\|Palmer, Robert R.]], and [[Joel Colton]]. [1950] 1978. ''[[A History of the Modern World]]'' (5th ed.).</ref>		די רעוואלוציע האט געמאכט א טיפן איינדרוק אויף דעם מהלך פון [[מאדערנער היסטאריע]], און פון דעמאלסט אן האט אנגעהויבן אראפגיין די אבסאלוטע מאנארכיעס און אנשטאט זיי זענען אונטערגעוואקסן [[רעפובליק]]ן און ליבעראלע דעמאקראטיעס.<ref>Livesey, James. ''Making Democracy in the French Revolution'' p. 19 "The Revolution created and elaborated...the ideal of democracy, which forms the creative tension with the notion of sovereignty that informs the functioning of modern democratic liberal states. This was the truly original contribution of the Revolution to modern political culture."</ref> היסטאריקער האלטן ברייט אז די רעוואלוציע איז געווען איינע פון די וויכטיגסטע געשעענישן אין דער מענטשליכער היסטאריע.<ref name="Linda S 2004">Frey, Linda S., and Marsha L. Frey. 2004. "Foreword." In ''The French Revolution''.</ref><ref name="Ferenc Fehér 1990 pp. 117-30">Fehér, Ferenc. 1990. ''The French Revolution and the Birth of Modernity''. pp. 117–30.</ref><ref name="Joel Colton 1978 p. 341">[[Robert Roswell Palmer\|Palmer, Robert R.]], and [[Joel Colton]]. [1950] 1978. ''[[A History of the Modern World]]'' (5th ed.).</ref>

	צווישן 1700 און 1789, האט זיך די פראנצויזישע באפעלקערונג געמערט פון 18 מיליאן צו 26 מיליאן, וואס האט געברענגט צו א גרויסע צאל פון די ארבעטסלאז, און אין דער זעלבער צייט איז עסן געווארן וואס טייערער צוליב יארן פון שוואכע גערעטענישן.{{sfn\|Fursenko, McArthur\|1976\|p=484}}		צווישן 1700 און 1789, האט זיך די פראנצויזישע באפעלקערונג געמערט פון 18 מיליאן צו 26 מיליאן, וואס האט געברענגט צו א גרויסע צאל פון די ארבעטסלאז, און אין דער זעלבער צייט איז עסן געווארן וואס טייערער צוליב יארן פון שוואכע גערעטענישן.{{sfn\|Fursenko, McArthur\|1976\|p=484}}

צמא לדעת: החלפת טקסט – "וויכטיק" ב־"וויכטיג"

2023-01-02T01:22:55Z

החלפת טקסט – "וויכטיק" ב־"וויכטיג"

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 01:22, 2 יאנואר 2023
שורה 3:		שורה 3:
	דער געדאנק פון דער רעוואלוציע איז געווען צו בריינגען אויף דער וועלט [[דעמאקראטיע]], [[ליבעראליזם]], [[גלייכרעכטיגייט]], [[פלארעליזם]], [[אויטאריטעט צעטיילונג]], [[סאציאלאגיע]], אא"וו. די פרינציפן פון דער רעוואלוציע ווערן היינט גערעכנט די יסודות פון מאדערנער ליבעראלער דעמאקראטיע.{{sfn\|Livesey\|2001\|p=19}}		דער געדאנק פון דער רעוואלוציע איז געווען צו בריינגען אויף דער וועלט [[דעמאקראטיע]], [[ליבעראליזם]], [[גלייכרעכטיגייט]], [[פלארעליזם]], [[אויטאריטעט צעטיילונג]], [[סאציאלאגיע]], אא"וו. די פרינציפן פון דער רעוואלוציע ווערן היינט גערעכנט די יסודות פון מאדערנער ליבעראלער דעמאקראטיע.{{sfn\|Livesey\|2001\|p=19}}

	די רעוואלוציע האט געמאכט א טיפן איינדרוק אויף דעם מהלך פון [[מאדערנער היסטאריע]], און פון דעמאלסט אן האט אנגעהויבן אראפגיין די אבסאלוטע מאנארכיעס און אנשטאט זיי זענען אונטערגעוואקסן [[רעפובליק]]ן און ליבעראלע דעמאקראטיעס.<ref>Livesey, James. ''Making Democracy in the French Revolution'' p. 19 "The Revolution created and elaborated...the ideal of democracy, which forms the creative tension with the notion of sovereignty that informs the functioning of modern democratic liberal states. This was the truly original contribution of the Revolution to modern political culture."</ref> היסטאריקער האלטן ברייט אז די רעוואלוציע איז געווען איינע פון די ~~וויכטיקסטע~~ געשעענישן אין דער מענטשלעכער היסטאריע.<ref name="Linda S 2004">Frey, Linda S., and Marsha L. Frey. 2004. "Foreword." In ''The French Revolution''.</ref><ref name="Ferenc Fehér 1990 pp. 117-30">Fehér, Ferenc. 1990. ''The French Revolution and the Birth of Modernity''. pp. 117–30.</ref><ref name="Joel Colton 1978 p. 341">[[Robert Roswell Palmer\|Palmer, Robert R.]], and [[Joel Colton]]. [1950] 1978. ''[[A History of the Modern World]]'' (5th ed.).</ref>		די רעוואלוציע האט געמאכט א טיפן איינדרוק אויף דעם מהלך פון [[מאדערנער היסטאריע]], און פון דעמאלסט אן האט אנגעהויבן אראפגיין די אבסאלוטע מאנארכיעס און אנשטאט זיי זענען אונטערגעוואקסן [[רעפובליק]]ן און ליבעראלע דעמאקראטיעס.<ref>Livesey, James. ''Making Democracy in the French Revolution'' p. 19 "The Revolution created and elaborated...the ideal of democracy, which forms the creative tension with the notion of sovereignty that informs the functioning of modern democratic liberal states. This was the truly original contribution of the Revolution to modern political culture."</ref> היסטאריקער האלטן ברייט אז די רעוואלוציע איז געווען איינע פון די וויכטיגסטע געשעענישן אין דער מענטשלעכער היסטאריע.<ref name="Linda S 2004">Frey, Linda S., and Marsha L. Frey. 2004. "Foreword." In ''The French Revolution''.</ref><ref name="Ferenc Fehér 1990 pp. 117-30">Fehér, Ferenc. 1990. ''The French Revolution and the Birth of Modernity''. pp. 117–30.</ref><ref name="Joel Colton 1978 p. 341">[[Robert Roswell Palmer\|Palmer, Robert R.]], and [[Joel Colton]]. [1950] 1978. ''[[A History of the Modern World]]'' (5th ed.).</ref>

	צווישן 1700 און 1789, האט זיך די פראנצויזישע באפעלקערונג געמערט פון 18 מיליאן צו 26 מיליאן, וואס האט געברענגט צו א גרויסע צאל פון די ארבעטסלאז, און אין דער זעלבער צייט איז עסן געווארן וואס טייערער צוליב יארן פון שוואכע גערעטענישן.{{sfn\|Fursenko, McArthur\|1976\|p=484}}		צווישן 1700 און 1789, האט זיך די פראנצויזישע באפעלקערונג געמערט פון 18 מיליאן צו 26 מיליאן, וואס האט געברענגט צו א גרויסע צאל פון די ארבעטסלאז, און אין דער זעלבער צייט איז עסן געווארן וואס טייערער צוליב יארן פון שוואכע גערעטענישן.{{sfn\|Fursenko, McArthur\|1976\|p=484}}

צמא לדעת: החלפת טקסט – "פריערדיק" ב־"פריערדיג"

2023-01-01T22:25:34Z

החלפת טקסט – "פריערדיק" ב־"פריערדיג"

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 22:25, 1 יאנואר 2023
שורה 9:		שורה 9:
	ווערנט די 80ער יארן פונעם [[18טער י"ה\|18טן יארהונדערט]], אונטער דער הערשאפט פון [[לואי דער זעכצנטער]], איז די רעגירונג איינגעפאלן א דאנק דעם יאך פון אן אלגעמיינעם קריזיס וואס מען האט נישט געקענט פאררעכטן צוליב דער שטענטע-ארדנונג און דעם רעזשים פון פריווילעגיע. אין 1789 האט די קרוין נישט געקענט אפצאלן אירע חובות און אויך נישט אריינצופירן די נייטיגע רעפארמעס.		ווערנט די 80ער יארן פונעם [[18טער י"ה\|18טן יארהונדערט]], אונטער דער הערשאפט פון [[לואי דער זעכצנטער]], איז די רעגירונג איינגעפאלן א דאנק דעם יאך פון אן אלגעמיינעם קריזיס וואס מען האט נישט געקענט פאררעכטן צוליב דער שטענטע-ארדנונג און דעם רעזשים פון פריווילעגיע. אין 1789 האט די קרוין נישט געקענט אפצאלן אירע חובות און אויך נישט אריינצופירן די נייטיגע רעפארמעס.

	אין 1789 האט די קרוין נישט געהאט די מעגלעכקייט צו באצאלן אירע חובות און אויך נישט צו מאביליזירן גענוג פאליטישע קראפט איינצופירן די נייטיקע רעפארמעס, און זי האט געדארפט פארזאמלען [[גענעראל-שטענדע פון 1789\|גענעראל-שטענדע]] כדי צו דערגגרייכן די הסכמה פון אלע אירע בירגער צו העכערן די שטייערן, צום ערשטן מאל זייט 1614. אין יוני 1789 זענען די שטענדע געווארן פארוואנדלט אין א נאציאנאלער פארזאמלונג, וואס האט אוועקגעמאכט די ~~פריערדיקע~~ אינסטיטוציעס פון רעגירונג אין א סעריע ראדיקאלישע ענדערונגען, וואס האבן איינגעשלאסן אבאליציע פון פיודאליזם, האלטן די [[קאטוילישע קירכע]] אונטער דער פירערשאפט פון דעם שטאַט און פארברייטערן די רעכט צו וויילן.		אין 1789 האט די קרוין נישט געהאט די מעגלעכקייט צו באצאלן אירע חובות און אויך נישט צו מאביליזירן גענוג פאליטישע קראפט איינצופירן די נייטיקע רעפארמעס, און זי האט געדארפט פארזאמלען [[גענעראל-שטענדע פון 1789\|גענעראל-שטענדע]] כדי צו דערגגרייכן די הסכמה פון אלע אירע בירגער צו העכערן די שטייערן, צום ערשטן מאל זייט 1614. אין יוני 1789 זענען די שטענדע געווארן פארוואנדלט אין א נאציאנאלער פארזאמלונג, וואס האט אוועקגעמאכט די פריערדיגע אינסטיטוציעס פון רעגירונג אין א סעריע ראדיקאלישע ענדערונגען, וואס האבן איינגעשלאסן אבאליציע פון פיודאליזם, האלטן די [[קאטוילישע קירכע]] אונטער דער פירערשאפט פון דעם שטאַט און פארברייטערן די רעכט צו וויילן.

	דאס האט אלץ צוגעברענגט אפשוואכן די אבסאלוטע רעגירונג און האט געעפנט דעם וועג איינצופירן נייע מאדעלן, אונטער דעם איינפלוס פון אידעען פון דער אויפקלערונג וואס זענען געווען פארשפרייט ביי די אינטעליגעציע. ווען די גענעראל-שטענדע האט געעפנט האבן די פשוטע מענטשן, די "דריטע שטענדע" אויסגערופן אז זיי פאדערן ציווילע גלייכרעכטן, און זיי האבן אויפגעשטעלט די נאציאנאלע פארזאמלונג. די רעגירונג האט פראבירט זיי אונטערדריקן, אבער אום 14טן יולי 1789 זענען די מאסן ארויס אויף די גאסן און זיי האבן איינגענומען די [[באסטיל]], און גלייכצייטיג האט דיסציפלין אין דער מיליטער זיך אפגעשוואכט. דער קעניג האט נאכגעגעבן און האט מסכים געווען צו ארבעטן מיט זיי צוזאמען. אויך האט אויסגעבראכן א כוואליע פון פויערן־ראיאטן אין די דערפישע געגנטן. אום 6טן אויגוסט האט מען באשטעטיגט די מעלדונג פון גלייכרעכטן פון דעם מענטש און דעם בירגער, און די פארזאמלונג האט אנגעהויבן איינארדענען ברייטע רעפארעמס מיט א האפענונג אויפצושטעלן א קאנסטיטוציאנעלע רעגירונג.		דאס האט אלץ צוגעברענגט אפשוואכן די אבסאלוטע רעגירונג און האט געעפנט דעם וועג איינצופירן נייע מאדעלן, אונטער דעם איינפלוס פון אידעען פון דער אויפקלערונג וואס זענען געווען פארשפרייט ביי די אינטעליגעציע. ווען די גענעראל-שטענדע האט געעפנט האבן די פשוטע מענטשן, די "דריטע שטענדע" אויסגערופן אז זיי פאדערן ציווילע גלייכרעכטן, און זיי האבן אויפגעשטעלט די נאציאנאלע פארזאמלונג. די רעגירונג האט פראבירט זיי אונטערדריקן, אבער אום 14טן יולי 1789 זענען די מאסן ארויס אויף די גאסן און זיי האבן איינגענומען די [[באסטיל]], און גלייכצייטיג האט דיסציפלין אין דער מיליטער זיך אפגעשוואכט. דער קעניג האט נאכגעגעבן און האט מסכים געווען צו ארבעטן מיט זיי צוזאמען. אויך האט אויסגעבראכן א כוואליע פון פויערן־ראיאטן אין די דערפישע געגנטן. אום 6טן אויגוסט האט מען באשטעטיגט די מעלדונג פון גלייכרעכטן פון דעם מענטש און דעם בירגער, און די פארזאמלונג האט אנגעהויבן איינארדענען ברייטע רעפארעמס מיט א האפענונג אויפצושטעלן א קאנסטיטוציאנעלע רעגירונג.

	דער פרואוו צו שאפן א ברייטן אפמאך, וואס איז געפירט געווארן דורך אזעלכע פיגורן ווי דער [[מארקיז דע לא פאיעט\|מאַרקיז דע לאַ פאַיעט]] און [[אנארע מיראבוי]], איז דורכגעפאלן. די דיספאריטעטן צווישן די שיכטעס און פראקציעס אין דער גענעראל־שטענדע זענען געווארן וואס גרעסער נאך ווען מען האט נאכגעגעבן די ~~פריערדיקע~~ פאדערונגען.		דער פרואוו צו שאפן א ברייטן אפמאך, וואס איז געפירט געווארן דורך אזעלכע פיגורן ווי דער [[מארקיז דע לא פאיעט\|מאַרקיז דע לאַ פאַיעט]] און [[אנארע מיראבוי]], איז דורכגעפאלן. די דיספאריטעטן צווישן די שיכטעס און פראקציעס אין דער גענעראל־שטענדע זענען געווארן וואס גרעסער נאך ווען מען האט נאכגעגעבן די פריערדיגע פאדערונגען.

	== סיבות פאר דער רעוואלוציע ==		== סיבות פאר דער רעוואלוציע ==

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 01:32, 2 יאנואר 2023
שורה 3:		שורה 3:
	דער געדאנק פון דער רעוואלוציע איז געווען צו בריינגען אויף דער וועלט [[דעמאקראטיע]], [[ליבעראליזם]], [[גלייכרעכטיגייט]], [[פלארעליזם]], [[אויטאריטעט צעטיילונג]], [[סאציאלאגיע]], אא"וו. די פרינציפן פון דער רעוואלוציע ווערן היינט גערעכנט די יסודות פון מאדערנער ליבעראלער דעמאקראטיע.{{sfn\|Livesey\|2001\|p=19}}		דער געדאנק פון דער רעוואלוציע איז געווען צו בריינגען אויף דער וועלט [[דעמאקראטיע]], [[ליבעראליזם]], [[גלייכרעכטיגייט]], [[פלארעליזם]], [[אויטאריטעט צעטיילונג]], [[סאציאלאגיע]], אא"וו. די פרינציפן פון דער רעוואלוציע ווערן היינט גערעכנט די יסודות פון מאדערנער ליבעראלער דעמאקראטיע.{{sfn\|Livesey\|2001\|p=19}}

	די רעוואלוציע האט געמאכט א טיפן איינדרוק אויף דעם מהלך פון [[מאדערנער היסטאריע]], און פון דעמאלסט אן האט אנגעהויבן אראפגיין די אבסאלוטע מאנארכיעס און אנשטאט זיי זענען אונטערגעוואקסן [[רעפובליק]]ן און ליבעראלע דעמאקראטיעס.<ref>Livesey, James. ''Making Democracy in the French Revolution'' p. 19 "The Revolution created and elaborated...the ideal of democracy, which forms the creative tension with the notion of sovereignty that informs the functioning of modern democratic liberal states. This was the truly original contribution of the Revolution to modern political culture."</ref> היסטאריקער האלטן ברייט אז די רעוואלוציע איז געווען איינע פון די וויכטיגסטע געשעענישן אין דער ~~מענטשלעכער~~ היסטאריע.<ref name="Linda S 2004">Frey, Linda S., and Marsha L. Frey. 2004. "Foreword." In ''The French Revolution''.</ref><ref name="Ferenc Fehér 1990 pp. 117-30">Fehér, Ferenc. 1990. ''The French Revolution and the Birth of Modernity''. pp. 117–30.</ref><ref name="Joel Colton 1978 p. 341">[[Robert Roswell Palmer\|Palmer, Robert R.]], and [[Joel Colton]]. [1950] 1978. ''[[A History of the Modern World]]'' (5th ed.).</ref>		די רעוואלוציע האט געמאכט א טיפן איינדרוק אויף דעם מהלך פון [[מאדערנער היסטאריע]], און פון דעמאלסט אן האט אנגעהויבן אראפגיין די אבסאלוטע מאנארכיעס און אנשטאט זיי זענען אונטערגעוואקסן [[רעפובליק]]ן און ליבעראלע דעמאקראטיעס.<ref>Livesey, James. ''Making Democracy in the French Revolution'' p. 19 "The Revolution created and elaborated...the ideal of democracy, which forms the creative tension with the notion of sovereignty that informs the functioning of modern democratic liberal states. This was the truly original contribution of the Revolution to modern political culture."</ref> היסטאריקער האלטן ברייט אז די רעוואלוציע איז געווען איינע פון די וויכטיגסטע געשעענישן אין דער מענטשליכער היסטאריע.<ref name="Linda S 2004">Frey, Linda S., and Marsha L. Frey. 2004. "Foreword." In ''The French Revolution''.</ref><ref name="Ferenc Fehér 1990 pp. 117-30">Fehér, Ferenc. 1990. ''The French Revolution and the Birth of Modernity''. pp. 117–30.</ref><ref name="Joel Colton 1978 p. 341">[[Robert Roswell Palmer\|Palmer, Robert R.]], and [[Joel Colton]]. [1950] 1978. ''[[A History of the Modern World]]'' (5th ed.).</ref>

	צווישן 1700 און 1789, האט זיך די פראנצויזישע באפעלקערונג געמערט פון 18 מיליאן צו 26 מיליאן, וואס האט געברענגט צו א גרויסע צאל פון די ארבעטסלאז, און אין דער זעלבער צייט איז עסן געווארן וואס טייערער צוליב יארן פון שוואכע גערעטענישן.{{sfn\|Fursenko, McArthur\|1976\|p=484}}		צווישן 1700 און 1789, האט זיך די פראנצויזישע באפעלקערונג געמערט פון 18 מיליאן צו 26 מיליאן, וואס האט געברענגט צו א גרויסע צאל פון די ארבעטסלאז, און אין דער זעלבער צייט איז עסן געווארן וואס טייערער צוליב יארן פון שוואכע גערעטענישן.{{sfn\|Fursenko, McArthur\|1976\|p=484}}

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 01:22, 2 יאנואר 2023
שורה 3:		שורה 3:
	דער געדאנק פון דער רעוואלוציע איז געווען צו בריינגען אויף דער וועלט [[דעמאקראטיע]], [[ליבעראליזם]], [[גלייכרעכטיגייט]], [[פלארעליזם]], [[אויטאריטעט צעטיילונג]], [[סאציאלאגיע]], אא"וו. די פרינציפן פון דער רעוואלוציע ווערן היינט גערעכנט די יסודות פון מאדערנער ליבעראלער דעמאקראטיע.{{sfn\|Livesey\|2001\|p=19}}		דער געדאנק פון דער רעוואלוציע איז געווען צו בריינגען אויף דער וועלט [[דעמאקראטיע]], [[ליבעראליזם]], [[גלייכרעכטיגייט]], [[פלארעליזם]], [[אויטאריטעט צעטיילונג]], [[סאציאלאגיע]], אא"וו. די פרינציפן פון דער רעוואלוציע ווערן היינט גערעכנט די יסודות פון מאדערנער ליבעראלער דעמאקראטיע.{{sfn\|Livesey\|2001\|p=19}}

	די רעוואלוציע האט געמאכט א טיפן איינדרוק אויף דעם מהלך פון [[מאדערנער היסטאריע]], און פון דעמאלסט אן האט אנגעהויבן אראפגיין די אבסאלוטע מאנארכיעס און אנשטאט זיי זענען אונטערגעוואקסן [[רעפובליק]]ן און ליבעראלע דעמאקראטיעס.<ref>Livesey, James. ''Making Democracy in the French Revolution'' p. 19 "The Revolution created and elaborated...the ideal of democracy, which forms the creative tension with the notion of sovereignty that informs the functioning of modern democratic liberal states. This was the truly original contribution of the Revolution to modern political culture."</ref> היסטאריקער האלטן ברייט אז די רעוואלוציע איז געווען איינע פון די ~~וויכטיקסטע~~ געשעענישן אין דער מענטשלעכער היסטאריע.<ref name="Linda S 2004">Frey, Linda S., and Marsha L. Frey. 2004. "Foreword." In ''The French Revolution''.</ref><ref name="Ferenc Fehér 1990 pp. 117-30">Fehér, Ferenc. 1990. ''The French Revolution and the Birth of Modernity''. pp. 117–30.</ref><ref name="Joel Colton 1978 p. 341">[[Robert Roswell Palmer\|Palmer, Robert R.]], and [[Joel Colton]]. [1950] 1978. ''[[A History of the Modern World]]'' (5th ed.).</ref>		די רעוואלוציע האט געמאכט א טיפן איינדרוק אויף דעם מהלך פון [[מאדערנער היסטאריע]], און פון דעמאלסט אן האט אנגעהויבן אראפגיין די אבסאלוטע מאנארכיעס און אנשטאט זיי זענען אונטערגעוואקסן [[רעפובליק]]ן און ליבעראלע דעמאקראטיעס.<ref>Livesey, James. ''Making Democracy in the French Revolution'' p. 19 "The Revolution created and elaborated...the ideal of democracy, which forms the creative tension with the notion of sovereignty that informs the functioning of modern democratic liberal states. This was the truly original contribution of the Revolution to modern political culture."</ref> היסטאריקער האלטן ברייט אז די רעוואלוציע איז געווען איינע פון די וויכטיגסטע געשעענישן אין דער מענטשלעכער היסטאריע.<ref name="Linda S 2004">Frey, Linda S., and Marsha L. Frey. 2004. "Foreword." In ''The French Revolution''.</ref><ref name="Ferenc Fehér 1990 pp. 117-30">Fehér, Ferenc. 1990. ''The French Revolution and the Birth of Modernity''. pp. 117–30.</ref><ref name="Joel Colton 1978 p. 341">[[Robert Roswell Palmer\|Palmer, Robert R.]], and [[Joel Colton]]. [1950] 1978. ''[[A History of the Modern World]]'' (5th ed.).</ref>

	צווישן 1700 און 1789, האט זיך די פראנצויזישע באפעלקערונג געמערט פון 18 מיליאן צו 26 מיליאן, וואס האט געברענגט צו א גרויסע צאל פון די ארבעטסלאז, און אין דער זעלבער צייט איז עסן געווארן וואס טייערער צוליב יארן פון שוואכע גערעטענישן.{{sfn\|Fursenko, McArthur\|1976\|p=484}}		צווישן 1700 און 1789, האט זיך די פראנצויזישע באפעלקערונג געמערט פון 18 מיליאן צו 26 מיליאן, וואס האט געברענגט צו א גרויסע צאל פון די ארבעטסלאז, און אין דער זעלבער צייט איז עסן געווארן וואס טייערער צוליב יארן פון שוואכע גערעטענישן.{{sfn\|Fursenko, McArthur\|1976\|p=484}}