רוי:פי - ווערסיע היסטאריע

צמא לדעת: החלפת טקסט – "דעלטע" ב־"דעלטא"

2024-07-30T20:40:21Z

החלפת טקסט – "דעלטע" ב־"דעלטא"

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 20:40, 30 יולי 2024
שורה 42:		שורה 42:
	== דאס אננעמען פונעם סימבאל {{פי}} ==		== דאס אננעמען פונעם סימבאל {{פי}} ==
	[[טעקע:Leonhard_Euler.jpg\|קליין\|[[לעאנהארד אוילער]] האט פאפולאריזירט דעם באניץ פונעם גריכישן אות {{פי}} אין זיינע ווערק וואס ער האט פארעפנטליכט אין 1736 און 1748.]]		[[טעקע:Leonhard_Euler.jpg\|קליין\|[[לעאנהארד אוילער]] האט פאפולאריזירט דעם באניץ פונעם גריכישן אות {{פי}} אין זיינע ווערק וואס ער האט פארעפנטליכט אין 1736 און 1748.]]
	אין די פריעסטע באניצונגען איש דער [[גריכישער אות\|גריכישער אות {{פי}}]] געווען א פארקירצונג פון דעם גריכיש ווארט פאר [[ארומנעם\|פעריפעריע]] (περιφέρεια),<ref>{{Cite book\|url=https://books.google.com/books?id=KTgPAAAAQAAJ&pg=PP3\|title=Theorematum in libris Archimedis de sphaera et cylindro declarario\|last=Oughtred\|first=William\|date=1652\|publisher=Excudebat L. Lichfield, Veneunt apud T. Robinson\|isbn=\|location=\|pages=\|language=la\|quote=δ.π :: semidiameter. semiperipheria}}</ref> און איז געווארן קאמבינירט אין פראפארציעס מיט [[~~דעלטע~~ (אות)\|δ]] (פאר [[דיאמעטער]]) אדער [[רהא\|ρ]] (פאר [[ראדיוס]]) צו שאפן קרייז קאנסטאנטן.<ref name=":0">{{Cite book\|url=https://books.google.com/?id=bT5suOONXlgC&lpg=PA9&pg=PA9\|title=A History of Mathematical Notations: Vol. II\|last=Cajori\|first=Florian\|date=2007\|publisher=Cosimo, Inc.\|isbn=978-1-60206-714-1\|location=\|pages=8–13\|language=ענגליש\|quote=the ratio of the length of a circle to its diameter was represented in the fractional form by the use of two letters ... J.A. Segner ... in 1767, he represented 3.14159... by δ:π, as did Oughtred more than a century earlier}}</ref><ref name=":1">{{Cite book\|url=https://books.google.com/?id=uTytJGnTf1kC&lpg=PA312&pg=PA312\|title=History of Mathematics\|last=Smith\|first=David E.\|date=1958\|publisher=Courier Corporation\|isbn=978-0-486-20430-7\|location=\|pages=312\|language=en}}</ref><ref>{{Cite journal\|last=Archibald\|first=R.C.\|date=1921\|title=Historical Notes on the Relation <math>e^{-(\pi/2)} = i^i</math>\|jstor=2972388\|journal=The American Mathematical Monthly\|volume=28\|issue=3\|pages=116–121\|doi=10.2307/2972388\|quote=It is noticeable that these letters are ''never'' used separately, that is, {{פי}} is ''not'' used for 'Semiperipheria'\|via=}}</ref> (פאר דעם האבן מאטעמאטיקער ווי א מאל געניצט בוכשטאבן ווי ''c'' אדער ''p'' אנשטאט דעם.<ref name="Arndt_a" />) דאס ערשטע מאל וואס איז באריכטעט איז ווען [[William Oughtred\|אוטרעד]] האט געניצט "<math>\delta . \pi</math>", ארויסצודרוקן די פראפארציע פון פעריפעריע און דיאמעטער אין די 1647 און שפעטערע אויסגאבעס פון ''Clavis Mathematicae''.<ref name="Arndt_a" /><ref>זעט, צום ביישפיל, {{cite book\|url=https://books.google.com/books?id=ddMxgr27tNkC&pg=PA69#v=onepage&q&f=false\|title=Clavis Mathematicæ\|last=Oughtred\|first=William\|date=1648\|publisher=Thomas Harper\|isbn=\|location=London\|page=69\|language=לאטיין\|trans-title=דער שליסל צו מאטעמאטיק\|df=dmy-all}} (איבערזעצונג אויף ענגליש : {{Cite book\|url=https://books.google.com/books?id=S50yAQAAMAAJ&pg=PA99\|title=Key of the Mathematics\|last=Oughtred\|first=William\|date=1694\|publisher=J. Salusbury\|isbn=\|location=\|pages=\|language=ענגליש}})</ref> אזוי אויך האט [[Isaac Barrow\|בארא]] געניצט "<math display="inline">\frac \pi \delta</math>" צו רעפרעזענטירן דעם קאנסטאנט 3.14...,<ref>{{Cite book\|chapter-url=https://archive.org/stream/mathematicalwor00whewgoog#page/n405/mode/1up\|title=The mathematical works of Isaac Barrow ..\|last=Barrow\|first=Isaac\|date=1860\|publisher=Cambridge University press\|others=הארווארד אוניווערסיטעט\|isbn=\|editor-last=Whewell\|editor-first=William\|location=\|pages=381\|language=לאטיין\|chapter=Lecture XXIV}}</ref> און גרעגארי האט געניצט "<math display="inline">\frac \pi \rho</math>" צו רעפרעזענטירן 6.28... .<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal\|last=Gregorii\|first=Davidis\|date=1695\|title=Davidis Gregorii M.D. Astronomiae Professoris Sauiliani & S.R.S. Catenaria, Ad Reverendum Virum D. Henricum Aldrich S.T.T. Decanum Aedis Christi Oxoniae\|jstor=102382\|journal=Philosophical Transactions\|language=לאטיין\|volume=19\|pages=637–652}}</ref>		אין די פריעסטע באניצונגען איש דער [[גריכישער אות\|גריכישער אות {{פי}}]] געווען א פארקירצונג פון דעם גריכיש ווארט פאר [[ארומנעם\|פעריפעריע]] (περιφέρεια),<ref>{{Cite book\|url=https://books.google.com/books?id=KTgPAAAAQAAJ&pg=PP3\|title=Theorematum in libris Archimedis de sphaera et cylindro declarario\|last=Oughtred\|first=William\|date=1652\|publisher=Excudebat L. Lichfield, Veneunt apud T. Robinson\|isbn=\|location=\|pages=\|language=la\|quote=δ.π :: semidiameter. semiperipheria}}</ref> און איז געווארן קאמבינירט אין פראפארציעס מיט [[דעלטא (אות)\|δ]] (פאר [[דיאמעטער]]) אדער [[רהא\|ρ]] (פאר [[ראדיוס]]) צו שאפן קרייז קאנסטאנטן.<ref name=":0">{{Cite book\|url=https://books.google.com/?id=bT5suOONXlgC&lpg=PA9&pg=PA9\|title=A History of Mathematical Notations: Vol. II\|last=Cajori\|first=Florian\|date=2007\|publisher=Cosimo, Inc.\|isbn=978-1-60206-714-1\|location=\|pages=8–13\|language=ענגליש\|quote=the ratio of the length of a circle to its diameter was represented in the fractional form by the use of two letters ... J.A. Segner ... in 1767, he represented 3.14159... by δ:π, as did Oughtred more than a century earlier}}</ref><ref name=":1">{{Cite book\|url=https://books.google.com/?id=uTytJGnTf1kC&lpg=PA312&pg=PA312\|title=History of Mathematics\|last=Smith\|first=David E.\|date=1958\|publisher=Courier Corporation\|isbn=978-0-486-20430-7\|location=\|pages=312\|language=en}}</ref><ref>{{Cite journal\|last=Archibald\|first=R.C.\|date=1921\|title=Historical Notes on the Relation <math>e^{-(\pi/2)} = i^i</math>\|jstor=2972388\|journal=The American Mathematical Monthly\|volume=28\|issue=3\|pages=116–121\|doi=10.2307/2972388\|quote=It is noticeable that these letters are ''never'' used separately, that is, {{פי}} is ''not'' used for 'Semiperipheria'\|via=}}</ref> (פאר דעם האבן מאטעמאטיקער ווי א מאל געניצט בוכשטאבן ווי ''c'' אדער ''p'' אנשטאט דעם.<ref name="Arndt_a" />) דאס ערשטע מאל וואס איז באריכטעט איז ווען [[William Oughtred\|אוטרעד]] האט געניצט "<math>\delta . \pi</math>", ארויסצודרוקן די פראפארציע פון פעריפעריע און דיאמעטער אין די 1647 און שפעטערע אויסגאבעס פון ''Clavis Mathematicae''.<ref name="Arndt_a" /><ref>זעט, צום ביישפיל, {{cite book\|url=https://books.google.com/books?id=ddMxgr27tNkC&pg=PA69#v=onepage&q&f=false\|title=Clavis Mathematicæ\|last=Oughtred\|first=William\|date=1648\|publisher=Thomas Harper\|isbn=\|location=London\|page=69\|language=לאטיין\|trans-title=דער שליסל צו מאטעמאטיק\|df=dmy-all}} (איבערזעצונג אויף ענגליש : {{Cite book\|url=https://books.google.com/books?id=S50yAQAAMAAJ&pg=PA99\|title=Key of the Mathematics\|last=Oughtred\|first=William\|date=1694\|publisher=J. Salusbury\|isbn=\|location=\|pages=\|language=ענגליש}})</ref> אזוי אויך האט [[Isaac Barrow\|בארא]] געניצט "<math display="inline">\frac \pi \delta</math>" צו רעפרעזענטירן דעם קאנסטאנט 3.14...,<ref>{{Cite book\|chapter-url=https://archive.org/stream/mathematicalwor00whewgoog#page/n405/mode/1up\|title=The mathematical works of Isaac Barrow ..\|last=Barrow\|first=Isaac\|date=1860\|publisher=Cambridge University press\|others=הארווארד אוניווערסיטעט\|isbn=\|editor-last=Whewell\|editor-first=William\|location=\|pages=381\|language=לאטיין\|chapter=Lecture XXIV}}</ref> און גרעגארי האט געניצט "<math display="inline">\frac \pi \rho</math>" צו רעפרעזענטירן 6.28... .<ref name=":1" /><ref>{{Cite journal\|last=Gregorii\|first=Davidis\|date=1695\|title=Davidis Gregorii M.D. Astronomiae Professoris Sauiliani & S.R.S. Catenaria, Ad Reverendum Virum D. Henricum Aldrich S.T.T. Decanum Aedis Christi Oxoniae\|jstor=102382\|journal=Philosophical Transactions\|language=לאטיין\|volume=19\|pages=637–652}}</ref>

	== פי אין יידישע מקורות ==		== פי אין יידישע מקורות ==

צמא לדעת: החלפת טקסט – "{{דעסקריפציע||ענגליש=" ב־"{{דעסקריפציע||ענגליש = "

2023-10-26T21:20:02Z

החלפת טקסט – "{{דעסקריפציע||ענגליש=" ב־"{{דעסקריפציע||ענגליש = "

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 21:20, 26 אקטאבער 2023
שורה 1:		שורה 1:
	{{דעסקריפציע\|\|ענגליש=ratio of the circumference of a circle to its diameter\|העב=קבוע מתמטי ליחס בין היקף מעגל לקוטרו\|דייטש=mathematische Konstante\|}}		{{דעסקריפציע\|\|ענגליש = ratio of the circumference of a circle to its diameter\|העב=קבוע מתמטי ליחס בין היקף מעגל לקוטרו\|דייטש=mathematische Konstante\|}}
	[[טעקע:Pi-unrolled slow.gif\|270px\|ממוזער\|פי איז גלייך צום [[ארומנעם]] פון א [[קרייז]] מיט [[דיאמעטער]] 1 (און [[ראדיוס]] ½)]]		[[טעקע:Pi-unrolled slow.gif\|270px\|ממוזער\|פי איז גלייך צום [[ארומנעם]] פון א [[קרייז]] מיט [[דיאמעטער]] 1 (און [[ראדיוס]] ½)]]
	[[טעקע:Pi-symbol.svg\|קליין\|150px\|דער גריכישער אות פי]]		[[טעקע:Pi-symbol.svg\|קליין\|150px\|דער גריכישער אות פי]]

צמא לדעת: החלפת טקסט – "קאַטעגאָריע:וויקידאטא שפראכן דעסקריפציע" ב־""

2023-10-24T11:35:31Z

החלפת טקסט – "קאַטעגאָריע:וויקידאטא שפראכן דעסקריפציע" ב־""

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 11:35, 24 אקטאבער 2023
שורה 149:		שורה 149:
	{{קרד/ויקי/יידיש}}		{{קרד/ויקי/יידיש}}
	[[he:פאי]]		[[he:פאי]]
	~~[[קאַטעגאָריע:וויקידאטא שפראכן דעסקריפציע]]~~

בוט צמא לדעת: דעסקריפציע

2023-10-23T22:35:12Z

דעסקריפציע

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 22:35, 23 אקטאבער 2023
שורה 1:		שורה 1:
			{{דעסקריפציע\|\|ענגליש=ratio of the circumference of a circle to its diameter\|העב=קבוע מתמטי ליחס בין היקף מעגל לקוטרו\|דייטש=mathematische Konstante\|}}
	[[טעקע:Pi-unrolled slow.gif\|270px\|ממוזער\|פי איז גלייך צום [[ארומנעם]] פון א [[קרייז]] מיט [[דיאמעטער]] 1 (און [[ראדיוס]] ½)]]		[[טעקע:Pi-unrolled slow.gif\|270px\|ממוזער\|פי איז גלייך צום [[ארומנעם]] פון א [[קרייז]] מיט [[דיאמעטער]] 1 (און [[ראדיוס]] ½)]]
	[[טעקע:Pi-symbol.svg\|קליין\|150px\|דער גריכישער אות פי]]		[[טעקע:Pi-symbol.svg\|קליין\|150px\|דער גריכישער אות פי]]
שורה 148:		שורה 149:
	{{קרד/ויקי/יידיש}}		{{קרד/ויקי/יידיש}}
	[[he:פאי]]		[[he:פאי]]
			[[קאַטעגאָריע:וויקידאטא שפראכן דעסקריפציע]]

אחד יחיד: רעדאגירונג

2023-06-07T09:09:29Z

רעדאגירונג

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 09:09, 7 יוני 2023
שורה 141:		שורה 141:
	}}		}}


	~~{{שטומף\|מאטעמאטיק}}~~

	[[קאַטעגאָריע:נומערן]]		[[קאַטעגאָריע:נומערן]]

אחד יחיד: צוגעלייגט קאַטעגאָריע:נישט שלעכט דורך HotCat

2023-06-07T09:08:26Z

צוגעלייגט קאַטעגאָריע:נישט שלעכט דורך HotCat

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 09:08, 7 יוני 2023
שורה 145:		שורה 145:

	[[קאַטעגאָריע:נומערן]]		[[קאַטעגאָריע:נומערן]]
	[[קאַטעגאָריע:אויף יידיש]]		[[קאַטעגאָריע:אויף יידיש]]
			[[קאַטעגאָריע:נישט שלעכט]]

	{{קרד/ויקי/יידיש}}		{{קרד/ויקי/יידיש}}
	[[he:פאי]]		[[he:פאי]]

אחד יחיד: אוועקגענומען קאַטעגאָריע:אומבאקוקט דורך HotCat

2023-06-07T09:08:11Z

אוועקגענומען קאַטעגאָריע:אומבאקוקט דורך HotCat

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 09:08, 7 יוני 2023
שורה 145:		שורה 145:

	[[קאַטעגאָריע:נומערן]]		[[קאַטעגאָריע:נומערן]]
	~~[[קאַטעגאָריע:אומבאקוקט]]~~
	[[קאַטעגאָריע:אויף יידיש]]		[[קאַטעגאָריע:אויף יידיש]]
	{{קרד/ויקי/יידיש}}		{{קרד/ויקי/יידיש}}
	[[he:פאי]]		[[he:פאי]]

מוטי באט: הוספת קישור בינוויקי he:פאי

2023-04-20T19:55:00Z

הוספת קישור בינוויקי he:פאי

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 19:55, 20 אפריל 2023
שורה 148:		שורה 148:
	[[קאַטעגאָריע:אויף יידיש]]		[[קאַטעגאָריע:אויף יידיש]]
	{{קרד/ויקי/יידיש}}		{{קרד/ויקי/יידיש}}
			[[he:פאי]]

תנא קמא: החלפת טקסט – "|refs" ב־"|הערות"

2023-02-28T22:56:46Z

החלפת טקסט – "|refs" ב־"|הערות"

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 22:56, 28 פעברואר 2023
שורה 136:		שורה 136:
	==רעפערענצן==		==רעפערענצן==
	{{רעפליסטע		{{רעפליסטע
	\|~~refs~~=		\|הערות=
	<ref name="Newton">{{harvnb\|Arndt\|Haenel\|2006\|p=188}}. Newton quoted by Arndt.</ref>		<ref name="Newton">{{harvnb\|Arndt\|Haenel\|2006\|p=188}}. Newton quoted by Arndt.</ref>
	<ref name="Arndt_a">{{harvnb\|Arndt\|Haenel\|2006\|p=166}}</ref>		<ref name="Arndt_a">{{harvnb\|Arndt\|Haenel\|2006\|p=166}}</ref>

תנא קמא: החלפת טקסט – "הערה|נאמען=" ב־"הערה|שם="

2023-01-30T07:40:40Z

החלפת טקסט – "הערה|נאמען=" ב־"הערה|שם="

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 07:40, 30 יאנואר 2023
שורה 7:		שורה 7:
	דאס איז א אומראציאנעלער נומער, ד. ה. אז עס איז נישט מעגליך צו דאס ארויסברענגען ווי א פראפארציע פון צוויי גאנצע נומערן. דאס האט [[יאהאן היינריך לאמבערט\|לאמבערט]] [[מאטעמאטישער דערווייז\|דערוויזן]] אין יאר 1761. אבער, מען רעפרעזענטירט <math>\pi</math> ווי א פראקציע, למשל 22/7.		דאס איז א אומראציאנעלער נומער, ד. ה. אז עס איז נישט מעגליך צו דאס ארויסברענגען ווי א פראפארציע פון צוויי גאנצע נומערן. דאס האט [[יאהאן היינריך לאמבערט\|לאמבערט]] [[מאטעמאטישער דערווייז\|דערוויזן]] אין יאר 1761. אבער, מען רעפרעזענטירט <math>\pi</math> ווי א פראקציע, למשל 22/7.

	אין יאר [[1882]] האט [[פערדינאנד לינדעמאן]] באוויזן דעם לינדעמאן־ווייערשטראס טעארעם פון וואס עס ווערט געדרונגען אז <math>\ \pi</math>איז א [[טראנסצענדענטישע צאל]].{{הערה\|~~נאמען~~=Mayer		אין יאר [[1882]] האט [[פערדינאנד לינדעמאן]] באוויזן דעם לינדעמאן־ווייערשטראס טעארעם פון וואס עס ווערט געדרונגען אז <math>\ \pi</math>איז א [[טראנסצענדענטישע צאל]].{{הערה\|שם=Mayer
	\|{{cite web\|first=Steve\|last=Mayer \|url=http://dialspace.dial.pipex.com/town/way/po28/maths/docs/pi.html \|archive-url=https://web.archive.org/web/20000929033317/http://dialspace.dial.pipex.com/town/way/po28/maths/docs/pi.html \|archive-date=2000-09-29 \|title=The Transcendence of π\|accessdate={{ר}}4טן נאוועמבער 2007}}}} פון דעם באווייז קומט אויס אז מען קען נישט ווייזן <math>\ \pi</math> מיט אן ענדלעכע צאל פון גאנצע צאלן, [[ברוכצאל]]ן, אדער זייערע ווארצלען, צוזאמען מיט די פיר הויפט־פעולות פון [[חשבון]]. איין רעזולטאט פון דעם טעארעם איז אז מען קען נישט, ניצנדיק א ווירע און א צירקל, שאפן א קוואדראט מיט דעם גלייכן שטח ווי א געוויסער קרייז, איינער פון די קלאסישע פראבלעמען פון מאטעמאטיק.		\|{{cite web\|first=Steve\|last=Mayer \|url=http://dialspace.dial.pipex.com/town/way/po28/maths/docs/pi.html \|archive-url=https://web.archive.org/web/20000929033317/http://dialspace.dial.pipex.com/town/way/po28/maths/docs/pi.html \|archive-date=2000-09-29 \|title=The Transcendence of π\|accessdate={{ר}}4טן נאוועמבער 2007}}}} פון דעם באווייז קומט אויס אז מען קען נישט ווייזן <math>\ \pi</math> מיט אן ענדלעכע צאל פון גאנצע צאלן, [[ברוכצאל]]ן, אדער זייערע ווארצלען, צוזאמען מיט די פיר הויפט־פעולות פון [[חשבון]]. איין רעזולטאט פון דעם טעארעם איז אז מען קען נישט, ניצנדיק א ווירע און א צירקל, שאפן א קוואדראט מיט דעם גלייכן שטח ווי א געוויסער קרייז, איינער פון די קלאסישע פראבלעמען פון מאטעמאטיק.

שורה 15:		שורה 15:
	<math>\ \pi</math> איז אן [[אומראציאנעלע צאל]], ד"ה מען קען אים נישט שרייבן ווי א [[ברוכצאל]] פון צוויי [[גאנצע צאל]]ן. די אייגנשאפט איז באוויזן געווארן אין יאר [[1761]] דורך [[יאהאן היינריך לאמבערט]].{{הערה\|זעט באווייזן אין דעם ארטיקל [[:en:Proof that π is irrational\|Proof that π is irrational]] אין דעם [[ענגלישע וויקיפעדיע\|ענגליש-וויקיפעדיע]]}}		<math>\ \pi</math> איז אן [[אומראציאנעלע צאל]], ד"ה מען קען אים נישט שרייבן ווי א [[ברוכצאל]] פון צוויי [[גאנצע צאל]]ן. די אייגנשאפט איז באוויזן געווארן אין יאר [[1761]] דורך [[יאהאן היינריך לאמבערט]].{{הערה\|זעט באווייזן אין דעם ארטיקל [[:en:Proof that π is irrational\|Proof that π is irrational]] אין דעם [[ענגלישע וויקיפעדיע\|ענגליש-וויקיפעדיע]]}}

	אין יאר [[1882]] האט [[פערדינאנד לינדעמאן]] באוויזן דעם [[לינדעמאן טעארעם]] פון וואס עס קומט ארויס דירעקט אז <math>\ \pi</math> איז א [[טרנסצענדענטאלע צאל]].{{הערה\|~~נאמען~~=Mayer}} פון דעם באווייז קומט אויס אז <math>\ \pi</math> קען נישט ווערן גערעכנט פון גאנצע צאלן, ברוכצאלן אדער זייערע ווארצלען צוזאמען מיט די פיר פעולות פון [[חשבון]]. נאך אן אויסקום איז אז מען קען נישט, דורך [[קאנסטרוקציע מיט א ווירע און א צירקל]], שאפן א [[קוואדראט]] וואס זיין שטח איז [[גלייכהייט\|גלייך]] צום שטח פון א געגעבענעם קרייז – איינער פון די [[קלאסישע פראבלעמען פון געאמעטריע]].		אין יאר [[1882]] האט [[פערדינאנד לינדעמאן]] באוויזן דעם [[לינדעמאן טעארעם]] פון וואס עס קומט ארויס דירעקט אז <math>\ \pi</math> איז א [[טרנסצענדענטאלע צאל]].{{הערה\|שם=Mayer}} פון דעם באווייז קומט אויס אז <math>\ \pi</math> קען נישט ווערן גערעכנט פון גאנצע צאלן, ברוכצאלן אדער זייערע ווארצלען צוזאמען מיט די פיר פעולות פון [[חשבון]]. נאך אן אויסקום איז אז מען קען נישט, דורך [[קאנסטרוקציע מיט א ווירע און א צירקל]], שאפן א [[קוואדראט]] וואס זיין שטח איז [[גלייכהייט\|גלייך]] צום שטח פון א געגעבענעם קרייז – איינער פון די [[קלאסישע פראבלעמען פון געאמעטריע]].

	== רעכענען {{פי}} ==		== רעכענען {{פי}} ==

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 21:20, 26 אקטאבער 2023
שורה 1:		שורה 1:
	{{דעסקריפציע\|\|ענגליש=ratio of the circumference of a circle to its diameter\|העב=קבוע מתמטי ליחס בין היקף מעגל לקוטרו\|דייטש=mathematische Konstante\|}}		{{דעסקריפציע\|\|ענגליש = ratio of the circumference of a circle to its diameter\|העב=קבוע מתמטי ליחס בין היקף מעגל לקוטרו\|דייטש=mathematische Konstante\|}}
	[[טעקע:Pi-unrolled slow.gif\|270px\|ממוזער\|פי איז גלייך צום [[ארומנעם]] פון א [[קרייז]] מיט [[דיאמעטער]] 1 (און [[ראדיוס]] ½)]]		[[טעקע:Pi-unrolled slow.gif\|270px\|ממוזער\|פי איז גלייך צום [[ארומנעם]] פון א [[קרייז]] מיט [[דיאמעטער]] 1 (און [[ראדיוס]] ½)]]
	[[טעקע:Pi-symbol.svg\|קליין\|150px\|דער גריכישער אות פי]]		[[טעקע:Pi-symbol.svg\|קליין\|150px\|דער גריכישער אות פי]]

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 07:40, 30 יאנואר 2023
שורה 7:		שורה 7:
	דאס איז א אומראציאנעלער נומער, ד. ה. אז עס איז נישט מעגליך צו דאס ארויסברענגען ווי א פראפארציע פון צוויי גאנצע נומערן. דאס האט [[יאהאן היינריך לאמבערט\|לאמבערט]] [[מאטעמאטישער דערווייז\|דערוויזן]] אין יאר 1761. אבער, מען רעפרעזענטירט <math>\pi</math> ווי א פראקציע, למשל 22/7.		דאס איז א אומראציאנעלער נומער, ד. ה. אז עס איז נישט מעגליך צו דאס ארויסברענגען ווי א פראפארציע פון צוויי גאנצע נומערן. דאס האט [[יאהאן היינריך לאמבערט\|לאמבערט]] [[מאטעמאטישער דערווייז\|דערוויזן]] אין יאר 1761. אבער, מען רעפרעזענטירט <math>\pi</math> ווי א פראקציע, למשל 22/7.

	אין יאר [[1882]] האט [[פערדינאנד לינדעמאן]] באוויזן דעם לינדעמאן־ווייערשטראס טעארעם פון וואס עס ווערט געדרונגען אז <math>\ \pi</math>איז א [[טראנסצענדענטישע צאל]].{{הערה\|~~נאמען~~=Mayer		אין יאר [[1882]] האט [[פערדינאנד לינדעמאן]] באוויזן דעם לינדעמאן־ווייערשטראס טעארעם פון וואס עס ווערט געדרונגען אז <math>\ \pi</math>איז א [[טראנסצענדענטישע צאל]].{{הערה\|שם=Mayer
	\|{{cite web\|first=Steve\|last=Mayer \|url=http://dialspace.dial.pipex.com/town/way/po28/maths/docs/pi.html \|archive-url=https://web.archive.org/web/20000929033317/http://dialspace.dial.pipex.com/town/way/po28/maths/docs/pi.html \|archive-date=2000-09-29 \|title=The Transcendence of π\|accessdate={{ר}}4טן נאוועמבער 2007}}}} פון דעם באווייז קומט אויס אז מען קען נישט ווייזן <math>\ \pi</math> מיט אן ענדלעכע צאל פון גאנצע צאלן, [[ברוכצאל]]ן, אדער זייערע ווארצלען, צוזאמען מיט די פיר הויפט־פעולות פון [[חשבון]]. איין רעזולטאט פון דעם טעארעם איז אז מען קען נישט, ניצנדיק א ווירע און א צירקל, שאפן א קוואדראט מיט דעם גלייכן שטח ווי א געוויסער קרייז, איינער פון די קלאסישע פראבלעמען פון מאטעמאטיק.		\|{{cite web\|first=Steve\|last=Mayer \|url=http://dialspace.dial.pipex.com/town/way/po28/maths/docs/pi.html \|archive-url=https://web.archive.org/web/20000929033317/http://dialspace.dial.pipex.com/town/way/po28/maths/docs/pi.html \|archive-date=2000-09-29 \|title=The Transcendence of π\|accessdate={{ר}}4טן נאוועמבער 2007}}}} פון דעם באווייז קומט אויס אז מען קען נישט ווייזן <math>\ \pi</math> מיט אן ענדלעכע צאל פון גאנצע צאלן, [[ברוכצאל]]ן, אדער זייערע ווארצלען, צוזאמען מיט די פיר הויפט־פעולות פון [[חשבון]]. איין רעזולטאט פון דעם טעארעם איז אז מען קען נישט, ניצנדיק א ווירע און א צירקל, שאפן א קוואדראט מיט דעם גלייכן שטח ווי א געוויסער קרייז, איינער פון די קלאסישע פראבלעמען פון מאטעמאטיק.

שורה 15:		שורה 15:
	<math>\ \pi</math> איז אן [[אומראציאנעלע צאל]], ד"ה מען קען אים נישט שרייבן ווי א [[ברוכצאל]] פון צוויי [[גאנצע צאל]]ן. די אייגנשאפט איז באוויזן געווארן אין יאר [[1761]] דורך [[יאהאן היינריך לאמבערט]].{{הערה\|זעט באווייזן אין דעם ארטיקל [[:en:Proof that π is irrational\|Proof that π is irrational]] אין דעם [[ענגלישע וויקיפעדיע\|ענגליש-וויקיפעדיע]]}}		<math>\ \pi</math> איז אן [[אומראציאנעלע צאל]], ד"ה מען קען אים נישט שרייבן ווי א [[ברוכצאל]] פון צוויי [[גאנצע צאל]]ן. די אייגנשאפט איז באוויזן געווארן אין יאר [[1761]] דורך [[יאהאן היינריך לאמבערט]].{{הערה\|זעט באווייזן אין דעם ארטיקל [[:en:Proof that π is irrational\|Proof that π is irrational]] אין דעם [[ענגלישע וויקיפעדיע\|ענגליש-וויקיפעדיע]]}}

	אין יאר [[1882]] האט [[פערדינאנד לינדעמאן]] באוויזן דעם [[לינדעמאן טעארעם]] פון וואס עס קומט ארויס דירעקט אז <math>\ \pi</math> איז א [[טרנסצענדענטאלע צאל]].{{הערה\|~~נאמען~~=Mayer}} פון דעם באווייז קומט אויס אז <math>\ \pi</math> קען נישט ווערן גערעכנט פון גאנצע צאלן, ברוכצאלן אדער זייערע ווארצלען צוזאמען מיט די פיר פעולות פון [[חשבון]]. נאך אן אויסקום איז אז מען קען נישט, דורך [[קאנסטרוקציע מיט א ווירע און א צירקל]], שאפן א [[קוואדראט]] וואס זיין שטח איז [[גלייכהייט\|גלייך]] צום שטח פון א געגעבענעם קרייז – איינער פון די [[קלאסישע פראבלעמען פון געאמעטריע]].		אין יאר [[1882]] האט [[פערדינאנד לינדעמאן]] באוויזן דעם [[לינדעמאן טעארעם]] פון וואס עס קומט ארויס דירעקט אז <math>\ \pi</math> איז א [[טרנסצענדענטאלע צאל]].{{הערה\|שם=Mayer}} פון דעם באווייז קומט אויס אז <math>\ \pi</math> קען נישט ווערן גערעכנט פון גאנצע צאלן, ברוכצאלן אדער זייערע ווארצלען צוזאמען מיט די פיר פעולות פון [[חשבון]]. נאך אן אויסקום איז אז מען קען נישט, דורך [[קאנסטרוקציע מיט א ווירע און א צירקל]], שאפן א [[קוואדראט]] וואס זיין שטח איז [[גלייכהייט\|גלייך]] צום שטח פון א געגעבענעם קרייז – איינער פון די [[קלאסישע פראבלעמען פון געאמעטריע]].

	== רעכענען {{פי}} ==		== רעכענען {{פי}} ==