https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D7%A8%D7%95%D7%99%3A%D7%A1%D7%A4%D7%A8_%D7%9C%D7%91_%D7%98%D7%95%D7%91 רוי:ספר לב טוב - ווערסיע היסטאריע 2026-04-21T11:33:11Z ווערסיע היסטאריע פאר דעם בלאט אויפן וויקי MediaWiki 1.39.4 https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%A1%D7%A4%D7%A8_%D7%9C%D7%91_%D7%98%D7%95%D7%91&diff=337801&oldid=prev תנא קמא אין 08:49, 14 יולי 2025 2025-07-14T08:49:23Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 08:49, 14 יולי 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">שורה 8:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 8:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער ספר איז געשריבן געווארן אלס א עטיש-רעליגיעזע ווערק אין 20 קאפיטלעך, וועלכע גיבן אנווייזונגען וועגן געהעריגער אידישער אויפפירונג, סיי אין רעליגיעזן קאנטעקסט (למשל, תקנות פון תפילה און שוהל), און סיי אינעם טאג-טעגליכן לעבן. דאס ספר אנטהאלט הלכות, מנהגים, מעשיות און משלים.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער ספר איז געשריבן געווארן אלס א עטיש-רעליגיעזע ווערק אין 20 קאפיטלעך, וועלכע גיבן אנווייזונגען וועגן געהעריגער אידישער אויפפירונג, סיי אין רעליגיעזן קאנטעקסט (למשל, תקנות פון תפילה און שוהל), און סיי אינעם טאג-טעגליכן לעבן. דאס ספר אנטהאלט הלכות, מנהגים, מעשיות און משלים.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">כאטש דער מחבר ציט פון פארשידענע מקורים, איז זיין הויפט-מקור דער 'ספר המוסר' פון [[רבי יהודה כלץ]], וועלכער איז א קיצור פון ספר 'מנורת המאור' פון רבי ישראל אבן נקווה. ספר 'לב טוב' איז פארבונדן מיט 'ספר המוסר' סיי אין סטרוקטור און סיי אינהאלט. דער מחבר דערמאנט אויך אנדערע מקורים ווי ראשית חכמה און [[ארבעה טורים]]{{הערה|שם=ייווא|[https://encyclopedia.yivo.org/article/2255 Lev Tov, Seyfer - YIVO Encyclopedia].}}.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער מחבר האט געשריבן זיין ווערק אויף אידיש, רעדאקטירט און געענדערט דעם אינהאלט פון זיינע מקורים, און צוגעלייגט אסאך צו זיי צו מאכן דאס בוך פאסיג פאר זיין בדעה'דיגן עולם, דעם אשכנזישן איד. ער האט אריינגענומען פארשידענע אספעקטן פון אשכנזישן לעבן, ווי רעפערענצן צו באקאנטע אשכנזישע פערזענלעכקייטן (ווי מהר&quot;ל מפראג), זייערע גלויבנס און מנהגים{{הערה|שם=ייווא}}.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער מחבר האט געשריבן זיין ווערק אויף אידיש, רעדאקטירט און געענדערט דעם אינהאלט פון זיינע מקורים, און צוגעלייגט אסאך צו זיי צו מאכן דאס בוך פאסיג פאר זיין בדעה'דיגן עולם, דעם אשכנזישן איד. ער האט אריינגענומען פארשידענע אספעקטן פון אשכנזישן לעבן, ווי רעפערענצן צו באקאנטע אשכנזישע פערזענלעכקייטן (ווי מהר&quot;ל מפראג), זייערע גלויבנס און מנהגים{{הערה|שם=ייווא}}.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">שורה 18:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 16:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==מחבר==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==מחבר==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>עס זענען זייער ווייניג ביאגראפישע ידיעות וועגן ר' יצחק בן אליקום מפוזנא. למעשה, זענען די איינציגע באקאנטע פאקטן <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זײן </del>נאמען — יצחק, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זײן </del>טאטנס נאמען — אליקום (אדער אליקים), און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זײן </del>פארבינדונג מיט דער שטאָט פּוזנא. מאַקס עריק, דער הויפּט־פארשער פונעם &quot;לב טוב&quot;, האט קלאר געשטעלט, אז מער אינפארמאציע וועגן דעם מחבר איז נישט באקאנט{{הערה|עריק, געשיכטע, ז' 297.}}.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>עס זענען זייער ווייניג ביאגראפישע ידיעות וועגן ר' יצחק בן אליקום מפוזנא. למעשה, זענען די איינציגע באקאנטע פאקטן <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זיין </ins>נאמען — יצחק, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זיין </ins>טאטנס נאמען — אליקום (אדער אליקים), און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זיין </ins>פארבינדונג מיט דער שטאָט פּוזנא. מאַקס עריק, דער הויפּט־פארשער פונעם &quot;לב טוב&quot;, האט קלאר געשטעלט, אז מער אינפארמאציע וועגן דעם מחבר איז נישט באקאנט{{הערה|עריק, געשיכטע, ז' 297.}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ער איז אפּענבאר געווען צוגעצויגן צו קבלה, אזוי אז [[רבי משה זכות]] האט אים געשיקט זיין חיבור, &quot;תיקון סופרים&quot;, פאר הסכמה{{הערה|אקספארד, באָדלעיען ביבליאטעק, כתב יד אפּפּענהיים 554, וואס אנטהאלט אויך ר' יצחק'ס תשובה.}}{{הערה|שם=יודאיקע}}.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ער איז אפּענבאר געווען צוגעצויגן צו קבלה, אזוי אז [[רבי משה זכות]] האט אים געשיקט זיין חיבור, &quot;תיקון סופרים&quot;, פאר הסכמה{{הערה|אקספארד, באָדלעיען ביבליאטעק, כתב יד אפּפּענהיים 554, וואס אנטהאלט אויך ר' יצחק'ס תשובה.}}{{הערה|שם=יודאיקע}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>הגם די שטאט פּוזנא ווייזט נישט אלץ אויף געבורט אדער לאנגע וואוינארט, איז אבער מסתמא, אז ר' יצחק האט געוואוינט אין פּוזנא א געוויסע צייט, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווײל </del>דער נאמען פון דער שטאט איז פאַרבונדן מיט <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זײן </del>נאמען אין דער הקדמה פון <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זײן </del>ספר. עס איז אויך מסתמא, אז ער האט געוואוינט אין פּראג א צייט, אזוי ארום ש&quot;פ, ווען <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זײן </del>ספר איז צום ערשטן מאל געדרוקט געווארן, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווײל </del>מחברים פלעגן וואוינען אין דרוק־ארט בשעת די ערשטע אויפלאגע פונעם ספר, כּדי אויפצוּפּאסן אויפן דרוק־פּראצעס{{הערה|רובין, כובש, עמ' 44.}}. די שטעט פּראג און פּוזנא זענען געווען א קולטורעלע געגנט, וואו רבנים און תלמידי־חכמים פלעגן וואנדערן{{הערה|רובין, כובש, עמ' 46.}}. פּראג איז געווען א באקאנטער דרוק־צענטער פאר העברעאישע און אידישע ספרים אין מזרח־אייראפּע. דער בית דפוס פון ר' יעקב ב&quot;ק, וואו דער &quot;לב טוב&quot; איז געדרוקט געווארן, האט אנגעהויבן איר טעטיגקייט אין איטאליע און זיך אריבערגעצויגן קיין פּראג אין שס&quot;ה. ר' יעקב ב&quot;ק איז נפטר געווארן אין שע&quot;ח, צוויי יאר פאר דער ערשטער אויפלאגע פונעם &quot;לב טוב&quot;, און דער שער־בלאט גיט אָן: &quot;על ידי האחים בני הרר יעקב ב&quot;ק זצ&quot;ל&quot;{{הערה|רובין, כובש, עמ' 47.}}.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>הגם די שטאט פּוזנא ווייזט נישט אלץ אויף געבורט אדער לאנגע וואוינארט, איז אבער מסתמא, אז ר' יצחק האט געוואוינט אין פּוזנא א געוויסע צייט, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווייל </ins>דער נאמען פון דער שטאט איז פאַרבונדן מיט <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זיין </ins>נאמען אין דער הקדמה פון <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זיין </ins>ספר. עס איז אויך מסתמא, אז ער האט געוואוינט אין פּראג א צייט, אזוי ארום ש&quot;פ, ווען <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זיין </ins>ספר איז צום ערשטן מאל געדרוקט געווארן, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווייל </ins>מחברים פלעגן וואוינען אין דרוק־ארט בשעת די ערשטע אויפלאגע פונעם ספר, כּדי אויפצוּפּאסן אויפן דרוק־פּראצעס{{הערה|רובין, כובש, עמ' 44.}}. די שטעט פּראג און פּוזנא זענען געווען א קולטורעלע געגנט, וואו רבנים און תלמידי־חכמים פלעגן וואנדערן{{הערה|רובין, כובש, עמ' 46.}}. פּראג איז געווען א באקאנטער דרוק־צענטער פאר העברעאישע און אידישע ספרים אין מזרח־אייראפּע. דער בית דפוס פון ר' יעקב ב&quot;ק, וואו דער &quot;לב טוב&quot; איז געדרוקט געווארן, האט אנגעהויבן איר טעטיגקייט אין איטאליע און זיך אריבערגעצויגן קיין פּראג אין שס&quot;ה. ר' יעקב ב&quot;ק איז נפטר געווארן אין שע&quot;ח, צוויי יאר פאר דער ערשטער אויפלאגע פונעם &quot;לב טוב&quot;, און דער שער־בלאט גיט אָן: &quot;על ידי האחים בני הרר יעקב ב&quot;ק זצ&quot;ל&quot;{{הערה|רובין, כובש, עמ' 47.}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===צייט פון <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">שרײבן </del>און דרוקן===</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===צייט פון <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">שרייבן </ins>און דרוקן===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין דער הקדמה פונעם ספר (און אין א שפּעטערדיגן ארט) דערמאנט דער מחבר דעם [[רבי יהודה ליוואי|מהר&quot;ל מפראג]]. דער מהר&quot;ל איז נפטר געווארן אין שס&quot;ט. דער מחבר דערמאנט דעם מהר&quot;ל צוויי מאל: איין מאל מיט דער ברכה פאר א לעבעדיגן &quot;יצ&quot;ו&quot; (ישמרהו צורו וגואלו) און שפּעטער מיט דער ברכה פאר א נפטר &quot;זצ&quot;ל&quot; (זכר צדיק לברכה). דאס שלאגט פאָר, אז דער עלטערער טייל פונעם טעקסט איז געשריבן געווארן פאר שס&quot;ט, און דער שפּעטערדיגער רעדאקציע אדער דרוק איז געשען נאך שס&quot;ט, אפשר נאנט צו ש&quot;פ. דער ספר איז מסתמא נישט געשריבן פאר של&quot;ח, דעם יאר וואס דער מהר&quot;ל'ס &quot;גור אריה&quot; איז צום ערשטן מאל געדרוקט געווארן{{הערה|רובין, כובש, עמ' 48.}}.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין דער הקדמה פונעם ספר (און אין א שפּעטערדיגן ארט) דערמאנט דער מחבר דעם [[רבי יהודה ליוואי|מהר&quot;ל מפראג]]. דער מהר&quot;ל איז נפטר געווארן אין שס&quot;ט. דער מחבר דערמאנט דעם מהר&quot;ל צוויי מאל: איין מאל מיט דער ברכה פאר א לעבעדיגן &quot;יצ&quot;ו&quot; (ישמרהו צורו וגואלו) און שפּעטער מיט דער ברכה פאר א נפטר &quot;זצ&quot;ל&quot; (זכר צדיק לברכה). דאס שלאגט פאָר, אז דער עלטערער טייל פונעם טעקסט איז געשריבן געווארן פאר שס&quot;ט, און דער שפּעטערדיגער רעדאקציע אדער דרוק איז געשען נאך שס&quot;ט, אפשר נאנט צו ש&quot;פ. דער ספר איז מסתמא נישט געשריבן פאר של&quot;ח, דעם יאר וואס דער מהר&quot;ל'ס &quot;גור אריה&quot; איז צום ערשטן מאל געדרוקט געווארן{{הערה|רובין, כובש, עמ' 48.}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער צווייטער טאָג אין ספר, וואס ווערט באמערקט, איז אַ טייל <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פֿון </del>אַן אָריגינעלן דיסקוסיע <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פֿון </del>דעם מחבר וועגן דער השתּלשלות <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פֿון </del>הלכה. רש&quot;י ווערט דערמאָנט &quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פֿאַר פֿינף </del>הונדערט יאָרן&quot; און דער בעל הטורים &quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פֿאַר </del>דריי אָדער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פֿיר </del>הונדערט יאָרן&quot;. ר' יוסף קאַראַ (דער מחבר <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פֿון </del>שולחן ערוך) ווערט דערמאָנט &quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פֿאַר דרייסיק </del>אָדער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פֿינף </del>און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דרייסיק </del>יאָרן&quot;. דער רמ&quot;א ווערט אויך דערמאָנט. די דאָזיקע דאַטעס ווייזן אויף דעם יאָר ש&quot;ס (1600) אַלס די <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אומגעפֿערע </del>צייט <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פֿון שרײַבן</del>. דאָס <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פֿאָרשלאָגט</del>, אַז דער ספר איז געשריבן געוואָרן אַרום 1600, בערך צוויי יאָרצענדליק <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פֿאַר </del>דער ערשטער דרוק אין 1620{{הערה|רובין, כובש, 48–49.}}.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער צווייטער טאָג אין ספר, וואס ווערט באמערקט, איז אַ טייל <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פון </ins>אַן אָריגינעלן דיסקוסיע <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פון </ins>דעם מחבר וועגן דער השתּלשלות <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פון </ins>הלכה. רש&quot;י ווערט דערמאָנט &quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאַר פינף </ins>הונדערט יאָרן&quot; און דער בעל הטורים &quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאַר </ins>דריי אָדער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פיר </ins>הונדערט יאָרן&quot;. ר' יוסף קאַראַ (דער מחבר <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פון </ins>שולחן ערוך) ווערט דערמאָנט &quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאַר דרייסיג </ins>אָדער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פינף </ins>און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דרייסיג </ins>יאָרן&quot;. דער רמ&quot;א ווערט אויך דערמאָנט. די דאָזיקע דאַטעס ווייזן אויף דעם יאָר ש&quot;ס (1600) אַלס די <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אומגעפערע </ins>צייט <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פון שרייבן</ins>. דאָס <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאָרשלאָגט</ins>, אַז דער ספר איז געשריבן געוואָרן אַרום 1600, בערך צוויי יאָרצענדליק <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאַר </ins>דער ערשטער דרוק אין 1620{{הערה|רובין, כובש, 48–49.}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די דערמאנונג פונעם רמ&quot;א און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זײנע </del>הגהות מיינט, אַז דער ספר קען נישט געשריבן געוואָרן פאַר שנת של&quot;ב (1572), דעם יאָר פון דער ערשטער אויפלאַגע פון רמ&quot;אס הגהות. דעריבער איז מסתמא, אז דער &quot;לב טוב&quot; איז געשריבן געוואָרן צווישן 1572 און 1600{{הערה|רובין, כובש, 49.}}.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די דערמאנונג פונעם רמ&quot;א און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זיינע </ins>הגהות מיינט, אַז דער ספר קען נישט געשריבן געוואָרן פאַר שנת של&quot;ב (1572), דעם יאָר פון דער ערשטער אויפלאַגע פון רמ&quot;אס הגהות. דעריבער איז מסתמא, אז דער &quot;לב טוב&quot; איז געשריבן געוואָרן צווישן 1572 און 1600{{הערה|רובין, כובש, 49.}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>פון דעם &quot;לב טוב&quot; קומט ארויס אַז דער מחבר איז געווען א גרויסער למדן. ער איז געווען באקאנט מיט א ברייטן קייט פון מקורים, געדענקט א סך פון זיי אויסנווייניג, און האָט געקענט זיי איבערזעצן און באַאַרבעטן אויף אַן איינדרוקספולן אופן{{הערה|רובין, כובש, עמ' 60.}}.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>פון דעם &quot;לב טוב&quot; קומט ארויס אַז דער מחבר איז געווען א גרויסער למדן. ער איז געווען באקאנט מיט א ברייטן קייט פון מקורים, געדענקט א סך פון זיי אויסנווייניג, און האָט געקענט זיי איבערזעצן און באַאַרבעטן אויף אַן איינדרוקספולן אופן{{הערה|רובין, כובש, עמ' 60.}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>עס איז מעגליך, אז דער מחבר האט פּערזענליך געקענט דעם מהר&quot;ל, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווײל </del>ער רופט אים &quot;ליב&quot;, א חולין־נאמען פון יהודה, וואס קען <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווײזן </del>אויף א נאענטע באקאנטשאפט.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>עס איז מעגליך, אז דער מחבר האט פּערזענליך געקענט דעם מהר&quot;ל, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווייל </ins>ער רופט אים &quot;ליב&quot;, א חולין־נאמען פון יהודה, וואס קען <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווייזן </ins>אויף א נאענטע באקאנטשאפט.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער פארשער פריץ קליינבערגער האט באמערקט אַ נאָענטע פאַרבינדונג צווישן דעם מחבר'ס ווערק און דעם מהר&quot;ל'ס תורה. הגם קליינבערגער האט נישט אנגעגעבן <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זײנע </del>מקורים, ווייזט א טיפע איבערפּריקונג פונעם &quot;לב טוב&quot; אויף א חברותשאַפטליכן אדער א רבי־תלמיד פארבינדונג צווישן די צוויי פּערזענליכקייטן{{הערה|רובין, כובש, עמ' 50.}}.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער פארשער פריץ קליינבערגער האט באמערקט אַ נאָענטע פאַרבינדונג צווישן דעם מחבר'ס ווערק און דעם מהר&quot;ל'ס תורה. הגם קליינבערגער האט נישט אנגעגעבן <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זיינע </ins>מקורים, ווייזט א טיפע איבערפּריקונג פונעם &quot;לב טוב&quot; אויף א חברותשאַפטליכן אדער א רבי־תלמיד פארבינדונג צווישן די צוויי פּערזענליכקייטן{{הערה|רובין, כובש, עמ' 50.}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==אינהאלט און סטרוקטור==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==אינהאלט און סטרוקטור==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l44">שורה 44:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 42:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==מקורים==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==מקורים==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער הויפט-מקור פון ספר לב טוב איז <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער </del>ספר המוסר <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פון רבי יהודה כלץ</del>. רבי יצחק בן אליקים האט אבער אויך גענוצט אנדערע מקורים, ווי ספר מנורת המאור פון ישראל אבן נקווה (פון וועלכן ספר המוסר איז א קיצור), און ספר מנורת המאור פון רבי יצחק אבוהב.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">כאטש </ins>דער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מחבר ציט פון פארשידענע מקורים, איז זיין </ins>הויפט-מקור <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער 'ספר המוסר' פון [[רבי יהודה כלץ]], וועלכער איז א קיצור </ins>פון ספר <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'מנורת המאור' פון רבי ישראל אבן נקווה. ספר '</ins>לב טוב<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">' </ins>איז <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פארבונדן מיט '</ins>ספר המוסר<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">' סיי אין סטרוקטור און סיי אינהאלט. דער מחבר דערמאנט אויך אנדערע מקורים ווי ראשית חכמה און [[ארבעה טורים]]{{הערה|שם=ייווא|[https://encyclopedia.yivo.org/article/2255 Lev Tov, Seyfer - YIVO Encyclopedia].}}</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רבי יצחק בן אליקום האט אויך גענוצט מקורים ווי ראשית חכמה פון רבי אליהו די ווידאס און ארבעה טורים פון רבי יעקב בן אשר. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;!-- א טייל פון די יסודות פון ספר לב טוב קומען אויך פון קבלה, וואס שפיגלט אפ דעם מחברס אינטערעס אין מיסטיציזם{{מקור}}. --&gt;</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רבי יצחק בן אליקים האט אבער אויך גענוצט אנדערע מקורים, ווי ספר מנורת המאור פון ישראל אבן נקווה (פון וועלכן ספר המוסר איז א קיצור), און ספר מנורת המאור פון רבי יצחק אבוהב.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רבי יצחק בן אליקום האט אויך גענוצט מקורים ווי ראשית חכמה פון רבי אליהו די ווידאס און ארבעה טורים פון רבי יעקב בן אשר.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==אויסגאַבע און אויסגאַבעס==פאפולאריטעט און אויפלאגעס==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==אויסגאַבע און אויסגאַבעס==פאפולאריטעט און אויפלאגעס==</div></td></tr> <!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-337800:rev-337801 --> </table> תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%A1%D7%A4%D7%A8_%D7%9C%D7%91_%D7%98%D7%95%D7%91&diff=337800&oldid=prev תנא קמא אין 08:37, 14 יולי 2025 2025-07-14T08:37:38Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 08:37, 14 יולי 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">שורה 5:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 5:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| מקור = {{סדר הדורות|ספרים|תתקפ&quot;ב}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>| מקור = {{סדר הדורות|ספרים|תתקפ&quot;ב}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ספר לב טוב''' איז א בארימטער מוסר-ספר אויף אידיש, געשריבן דורך '''רבי יצחק בן אליקום פון פאזען''' ([[פויזן]]) וועלכער האט געלעבט אינעם זעכצנטן און זיבעצנטן יארהונדערט. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דאס בוך </del>איז צום ערשטן מאל געדרוקט געווארן אין [[פראג]] אין יאר ש&quot;פ (1620).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ספר לב טוב''' איז א בארימטער מוסר-ספר אויף אידיש, געשריבן דורך '''רבי יצחק בן אליקום פון פאזען''' ([[פויזן]]) וועלכער האט געלעבט אינעם זעכצנטן און זיבעצנטן יארהונדערט. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער ספר </ins>איז צום ערשטן מאל געדרוקט געווארן אין [[פראג]] אין יאר ש&quot;פ (1620) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">און איז געווארן איינער פון די וויכטיגסטע און פּאפּולערסטע מוסר־ספרים, וואס האט באקומען איבער פופציג אויפלאגעס איבער פיר הונדערט יאר</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער ספר איז געשריבן געווארן אלס א עטיש-רעליגיעזע ווערק אין 20 קאפיטלעך, וועלכע גיבן אנווייזונגען וועגן געהעריגער אידישער אויפפירונג, סיי אין רעליגיעזן קאנטעקסט (למשל, תקנות פון תפילה און שוהל), און סיי אינעם טאג-טעגליכן לעבן. דאס ספר אנטהאלט הלכות, מנהגים, מעשיות און משלים.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער ספר איז געשריבן געווארן אלס א עטיש-רעליגיעזע ווערק אין 20 קאפיטלעך, וועלכע גיבן אנווייזונגען וועגן געהעריגער אידישער אויפפירונג, סיי אין רעליגיעזן קאנטעקסט (למשל, תקנות פון תפילה און שוהל), און סיי אינעם טאג-טעגליכן לעבן. דאס ספר אנטהאלט הלכות, מנהגים, מעשיות און משלים.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l17">שורה 17:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 17:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער ספר איז זייער פאפולער געווארן, און איז עטליכע מאל איבערגעדרוקט געווארן. זיין פאפולאריטעט ווערט באוויזן פון דעם אידישן זאג: &quot;צום לב טוב דארף מען נאך האבן א גוט הארץ אויך&quot;{{הערה|שם=ייווא}}. כאטש זיין פאפולאריטעט, איז עס אויך קריטיקירט געווארן אין אן אנאנימען אידישן בוך מיטן נאמען השגות (אמסטערדאם, ''צ.'' 1710).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער ספר איז זייער פאפולער געווארן, און איז עטליכע מאל איבערגעדרוקט געווארן. זיין פאפולאריטעט ווערט באוויזן פון דעם אידישן זאג: &quot;צום לב טוב דארף מען נאך האבן א גוט הארץ אויך&quot;{{הערה|שם=ייווא}}. כאטש זיין פאפולאריטעט, איז עס אויך קריטיקירט געווארן אין אן אנאנימען אידישן בוך מיטן נאמען השגות (אמסטערדאם, ''צ.'' 1710).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רבי יצחק בן אליקים פון פּאָזען</del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מחבר</ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רבי </del>יצחק בן אליקים <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(אויך געשריבן אליקום</del>) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פון פּאָזען איז געווען א דייטשער מוסר-מחבר און שרייבער</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וואס האט געלעבט אין די 16טע </del>און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">17טע יאָרהונדערטער</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">בלויז איינצלנע זאכן זענען באקאנט וועגן אים: אז ער האט געשריבן דאס אידישע ספר </del>&quot;לב טוב&quot;, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">און </del>אז <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ער האט געהאט אַן אומדעפינירטע פארבינדונג מיט דער שטאָט פּאָזנאַן (פּוילן)</del>. ער איז אפּענבאר געווען צוגעצויגן צו קבלה, אזוי אז [[רבי משה זכות]] האט אים געשיקט זיין חיבור, &quot;תיקון סופרים&quot;, פאר הסכמה{{הערה|אקספארד, באָדלעיען ביבליאטעק, כתב יד אפּפּענהיים 554, וואס אנטהאלט אויך ר' יצחק'ס תשובה.}}.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">עס זענען זייער ווייניג ביאגראפישע ידיעות וועגן ר' </ins>יצחק בן <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אליקום מפוזנא. למעשה, זענען די איינציגע באקאנטע פאקטן זײן נאמען — יצחק, זײן טאטנס נאמען — אליקום (אדער </ins>אליקים), און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זײן פארבינדונג מיט דער שטאָט פּוזנא</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מאַקס עריק, דער הויפּט־פארשער פונעם </ins>&quot;לב טוב&quot;, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האט קלאר געשטעלט, </ins>אז <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מער אינפארמאציע וועגן דעם מחבר איז נישט באקאנט{{הערה|עריק, געשיכטע, ז' 297.}}</ins>.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ער איז אפּענבאר געווען צוגעצויגן צו קבלה, אזוי אז [[רבי משה זכות]] האט אים געשיקט זיין חיבור, &quot;תיקון סופרים&quot;, פאר הסכמה{{הערה|אקספארד, באָדלעיען ביבליאטעק, כתב יד אפּפּענהיים 554, וואס אנטהאלט אויך ר' יצחק'ס תשובה<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.}}{{הערה|שם=יודאיקע}}.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">הגם די שטאט פּוזנא ווייזט נישט אלץ אויף געבורט אדער לאנגע וואוינארט, איז אבער מסתמא, אז ר' יצחק האט געוואוינט אין פּוזנא א געוויסע צייט, ווײל דער נאמען פון דער שטאט איז פאַרבונדן מיט זײן נאמען אין דער הקדמה פון זײן ספר. עס איז אויך מסתמא, אז ער האט געוואוינט אין פּראג א צייט, אזוי ארום ש&quot;פ, ווען זײן ספר איז צום ערשטן מאל געדרוקט געווארן, ווײל מחברים פלעגן וואוינען אין דרוק־ארט בשעת די ערשטע אויפלאגע פונעם ספר, כּדי אויפצוּפּאסן אויפן דרוק־פּראצעס{{הערה|רובין, כובש, עמ' 44.}}. די שטעט פּראג און פּוזנא זענען געווען א קולטורעלע געגנט, וואו רבנים און תלמידי־חכמים פלעגן וואנדערן{{הערה|רובין, כובש, עמ' 46.}}. פּראג איז געווען א באקאנטער דרוק־צענטער פאר העברעאישע און אידישע ספרים אין מזרח־אייראפּע. דער בית דפוס פון ר' יעקב ב&quot;ק, וואו דער &quot;לב טוב&quot; איז געדרוקט געווארן, האט אנגעהויבן איר טעטיגקייט אין איטאליע און זיך אריבערגעצויגן קיין פּראג אין שס&quot;ה. ר' יעקב ב&quot;ק איז נפטר געווארן אין שע&quot;ח, צוויי יאר פאר דער ערשטער אויפלאגע פונעם &quot;לב טוב&quot;, און דער שער־בלאט גיט אָן: &quot;על ידי האחים בני הרר יעקב ב&quot;ק זצ&quot;ל&quot;{{הערה|רובין, כובש, עמ' 47.}}.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">===צייט פון שרײבן און דרוקן===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אין דער הקדמה פונעם ספר (און אין א שפּעטערדיגן ארט) דערמאנט דער מחבר דעם [[רבי יהודה ליוואי|מהר&quot;ל מפראג]]. דער מהר&quot;ל איז נפטר געווארן אין שס&quot;ט. דער מחבר דערמאנט דעם מהר&quot;ל צוויי מאל: איין מאל מיט דער ברכה פאר א לעבעדיגן &quot;יצ&quot;ו&quot; (ישמרהו צורו וגואלו) און שפּעטער מיט דער ברכה פאר א נפטר &quot;זצ&quot;ל&quot; (זכר צדיק לברכה). דאס שלאגט פאָר, אז דער עלטערער טייל פונעם טעקסט איז געשריבן געווארן פאר שס&quot;ט, און דער שפּעטערדיגער רעדאקציע אדער דרוק איז געשען נאך שס&quot;ט, אפשר נאנט צו ש&quot;פ. דער ספר איז מסתמא נישט געשריבן פאר של&quot;ח, דעם יאר וואס דער מהר&quot;ל'ס &quot;גור אריה&quot; איז צום ערשטן מאל געדרוקט געווארן{{הערה|רובין, כובש, עמ' 48.}}.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער צווייטער טאָג אין ספר, וואס ווערט באמערקט, איז אַ טייל פֿון אַן אָריגינעלן דיסקוסיע פֿון דעם מחבר וועגן דער השתּלשלות פֿון הלכה. רש&quot;י ווערט דערמאָנט &quot;פֿאַר פֿינף הונדערט יאָרן&quot; און דער בעל הטורים &quot;פֿאַר דריי אָדער פֿיר הונדערט יאָרן&quot;. ר' יוסף קאַראַ (דער מחבר פֿון שולחן ערוך) ווערט דערמאָנט &quot;פֿאַר דרייסיק אָדער פֿינף און דרייסיק יאָרן&quot;. דער רמ&quot;א ווערט אויך דערמאָנט. די דאָזיקע דאַטעס ווייזן אויף דעם יאָר ש&quot;ס (1600) אַלס די אומגעפֿערע צייט פֿון שרײַבן. דאָס פֿאָרשלאָגט, אַז דער ספר איז געשריבן געוואָרן אַרום 1600, בערך צוויי יאָרצענדליק פֿאַר דער ערשטער דרוק אין 1620{{הערה|רובין, כובש, 48–49.}}.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">די דערמאנונג פונעם רמ&quot;א און זײנע הגהות מיינט, אַז דער ספר קען נישט געשריבן געוואָרן פאַר שנת של&quot;ב (1572), דעם יאָר פון דער ערשטער אויפלאַגע פון רמ&quot;אס הגהות. דעריבער איז מסתמא, אז דער &quot;לב טוב&quot; איז געשריבן געוואָרן צווישן 1572 און 1600{{הערה|רובין, כובש, 49.}}.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פון דעם &quot;לב טוב&quot; קומט ארויס אַז דער מחבר איז געווען א גרויסער למדן. ער איז געווען באקאנט מיט א ברייטן קייט פון מקורים, געדענקט א סך פון זיי אויסנווייניג, און האָט געקענט זיי איבערזעצן און באַאַרבעטן אויף אַן איינדרוקספולן אופן{{הערה|רובין, כובש, עמ' 60.}}.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">עס איז מעגליך, אז דער מחבר האט פּערזענליך געקענט דעם מהר&quot;ל, ווײל ער רופט אים &quot;ליב&quot;, א חולין־נאמען פון יהודה, וואס קען ווײזן אויף א נאענטע באקאנטשאפט.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער פארשער פריץ קליינבערגער האט באמערקט אַ נאָענטע פאַרבינדונג צווישן דעם מחבר'ס ווערק און דעם מהר&quot;ל'ס תורה. הגם קליינבערגער האט נישט אנגעגעבן זײנע מקורים, ווייזט א טיפע איבערפּריקונג פונעם &quot;לב טוב&quot; אויף א חברותשאַפטליכן אדער א רבי־תלמיד פארבינדונג צווישן די צוויי פּערזענליכקייטן{{הערה|רובין, כובש, עמ' 50</ins>.}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==אינהאלט און סטרוקטור==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==אינהאלט און סטרוקטור==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l68">שורה 68:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 82:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ביבליאגראפיע==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ביבליאגראפיע==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*מאקס עריק, [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=umd.31430058874076&amp;seq=308 די געשיכטע פון דער יידישער ליטעראטור פון די עלטסטע צייטן ביז דער השכלה תקופה], ווארשע 1928, זז' 294–301</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*נגה רובין, '''[https://forum.otzar.org/viewtopic.php?p=839821#p841602 כובש הלבבות: ספר לב טוב לר' יצחק בן אליקום מפוזנא]''', בני-ברק: הקיבוץ המאוחד, תשע&quot;ג</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*נגה רובין, '''[https://forum.otzar.org/viewtopic.php?p=839821#p841602 כובש הלבבות: ספר לב טוב לר' יצחק בן אליקום מפוזנא]''', בני-ברק: הקיבוץ המאוחד, תשע&quot;ג</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*{{היברובוקס|יצחק בן אליקום מפוזנא|לב טוב|54687|מקום הוצאה=ירושלים|שנת הוצאה=תשל&quot;ה}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*{{היברובוקס|יצחק בן אליקום מפוזנא|לב טוב|54687|מקום הוצאה=ירושלים|שנת הוצאה=תשל&quot;ה}}</div></td></tr> </table> תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%A1%D7%A4%D7%A8_%D7%9C%D7%91_%D7%98%D7%95%D7%91&diff=337308&oldid=prev תנא קמא אין 22:21, 13 יוני 2025 2025-06-13T22:21:18Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 22:21, 13 יוני 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l13">שורה 13:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 13:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער מחבר האט געשריבן זיין ווערק אויף אידיש, רעדאקטירט און געענדערט דעם אינהאלט פון זיינע מקורים, און צוגעלייגט אסאך צו זיי צו מאכן דאס בוך פאסיג פאר זיין בדעה'דיגן עולם, דעם אשכנזישן איד. ער האט אריינגענומען פארשידענע אספעקטן פון אשכנזישן לעבן, ווי רעפערענצן צו באקאנטע אשכנזישע פערזענלעכקייטן (ווי מהר&quot;ל מפראג), זייערע גלויבנס און מנהגים{{הערה|שם=ייווא}}.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער מחבר האט געשריבן זיין ווערק אויף אידיש, רעדאקטירט און געענדערט דעם אינהאלט פון זיינע מקורים, און צוגעלייגט אסאך צו זיי צו מאכן דאס בוך פאסיג פאר זיין בדעה'דיגן עולם, דעם אשכנזישן איד. ער האט אריינגענומען פארשידענע אספעקטן פון אשכנזישן לעבן, ווי רעפערענצן צו באקאנטע אשכנזישע פערזענלעכקייטן (ווי מהר&quot;ל מפראג), זייערע גלויבנס און מנהגים{{הערה|שם=ייווא}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>איינער פון די וויכטיגסטע כאראקטערן פון ספר לב טוב איז אז עס איז געצילט געווען צו סיי מענער און סיי פרויען, אין אונטערשייד צו אנדערע אידישע מוסר-ספרים פון יענער צייט ווי ספר [[בראנטשפיגל]], וועלכער איז ספעציפיש געצילט צו פרויען. דער ספר גיט עצות ווי מענער זאלן מכבד זיין זייערע ווייבער, ווייל זיי ערציען די קינדער און האלטן א אידיש שטוב. טראץ א טראדיציאנעלער מיינונג אויף געשלעכטער-באציאונגען, אונטערשטרייכט דער ספר אז מענער און פרויען האבן גלייכע רעכט{{הערה|{{יודאיקה|2=Isaac ben Eliakim of Posen|לינק=https://www.encyclopedia.com/religion/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/isaac-ben-eliakim-posen}}}}.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>איינער פון די וויכטיגסטע כאראקטערן פון ספר לב טוב איז אז עס איז געצילט געווען צו סיי מענער און סיי פרויען, אין אונטערשייד צו אנדערע אידישע מוסר-ספרים פון יענער צייט ווי ספר [[בראנטשפיגל]], וועלכער איז ספעציפיש געצילט צו פרויען. דער ספר גיט עצות ווי מענער זאלן מכבד זיין זייערע ווייבער, ווייל זיי ערציען די קינדער און האלטן א אידיש שטוב. טראץ א טראדיציאנעלער מיינונג אויף געשלעכטער-באציאונגען, אונטערשטרייכט דער ספר אז מענער און פרויען האבן גלייכע רעכט{{הערה<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|שם=יודאיקע</ins>|{{יודאיקה|2=Isaac ben Eliakim of Posen|לינק=https://www.encyclopedia.com/religion/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/isaac-ben-eliakim-posen}}}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער ספר איז זייער פאפולער געווארן, און איז עטליכע מאל איבערגעדרוקט געווארן. זיין פאפולאריטעט ווערט באוויזן פון דעם אידישן זאג: &quot;צום לב טוב דארף מען נאך האבן א גוט הארץ אויך&quot;{{הערה|שם=ייווא}}. כאטש זיין פאפולאריטעט, איז עס אויך קריטיקירט געווארן אין אן אנאנימען אידישן בוך מיטן נאמען השגות (אמסטערדאם, ''צ.'' 1710).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער ספר איז זייער פאפולער געווארן, און איז עטליכע מאל איבערגעדרוקט געווארן. זיין פאפולאריטעט ווערט באוויזן פון דעם אידישן זאג: &quot;צום לב טוב דארף מען נאך האבן א גוט הארץ אויך&quot;{{הערה|שם=ייווא}}. כאטש זיין פאפולאריטעט, איז עס אויך קריטיקירט געווארן אין אן אנאנימען אידישן בוך מיטן נאמען השגות (אמסטערדאם, ''צ.'' 1710).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==יצחק בן אליקים פון פּאָזען==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רבי </ins>יצחק בן אליקים פון פּאָזען==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>יצחק בן אליקים (אויך געשריבן אליקום) פון פּאָזען איז געווען א <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דײטשער </del>מוסר-מחבר און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">שרײבער</del>, וואס האט געלעבט אין די 16טע און 17טע יאָרהונדערטער. בלויז איינצלנע זאכן זענען באקאנט וועגן אים: אז ער האט געשריבן דאס אידישע ספר &quot;לב טוב&quot;, און אז ער האט געהאט אַן אומדעפינירטע פארבינדונג מיט דער שטאָט פּאָזנאַן (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פּױלן</del>). ער איז אפּענבאר געווען צוגעצויגן צו קבלה, אזוי אז [[רבי משה זכות]] האט אים געשיקט זיין חיבור, &quot;תיקון סופרים&quot;, פאר הסכמה{{הערה|אקספארד, באָדלעיען ביבליאטעק, כתב יד אפּפּענהיים 554, וואס אנטהאלט אויך ר' יצחק'ס תשובה.}}.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רבי </ins>יצחק בן אליקים (אויך געשריבן אליקום) פון פּאָזען איז געווען א <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דייטשער </ins>מוסר-מחבר און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">שרייבער</ins>, וואס האט געלעבט אין די 16טע און 17טע יאָרהונדערטער. בלויז איינצלנע זאכן זענען באקאנט וועגן אים: אז ער האט געשריבן דאס אידישע ספר &quot;לב טוב&quot;, און אז ער האט געהאט אַן אומדעפינירטע פארבינדונג מיט דער שטאָט פּאָזנאַן (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פּוילן</ins>). ער איז אפּענבאר געווען צוגעצויגן צו קבלה, אזוי אז [[רבי משה זכות]] האט אים געשיקט זיין חיבור, &quot;תיקון סופרים&quot;, פאר הסכמה{{הערה|אקספארד, באָדלעיען ביבליאטעק, כתב יד אפּפּענהיים 554, וואס אנטהאלט אויך ר' יצחק'ס תשובה.}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==אינהאלט און סטרוקטור==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==אינהאלט און סטרוקטור==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">שורה 26:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 26:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>איינע פון די מערסט באקאנטע מעשיות אין ספר לב טוב איז די געשיכטע וועגן די צען עצות וואס א מוטער גיט איר טאכטער איידער זי הייראט. די מעשיה שטאמט פון אן אלטן אראבישן מקור, פון אומאמה בת חארת', וועלכע האט געלעבט אין פרע-איסלאמישער אראביע. די געשיכטע איז אדאפטירט געווארן אין פארשידענע שפראכן און קולטורן ארום דעם מיטעלמעער, אריינגערעכנט אראביש, העברעיש, יודיאו-אראביש, איטאליעניש, קאטאלאניש, און אידיש.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>איינע פון די מערסט באקאנטע מעשיות אין ספר לב טוב איז די געשיכטע וועגן די צען עצות וואס א מוטער גיט איר טאכטער איידער זי הייראט. די מעשיה שטאמט פון אן אלטן אראבישן מקור, פון אומאמה בת חארת', וועלכע האט געלעבט אין פרע-איסלאמישער אראביע. די געשיכטע איז אדאפטירט געווארן אין פארשידענע שפראכן און קולטורן ארום דעם מיטעלמעער, אריינגערעכנט אראביש, העברעיש, יודיאו-אראביש, איטאליעניש, קאטאלאניש, און אידיש.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין ספר לב טוב, איז די עצה וועגן עסן באטייטיג געענדערט. די עצה ווערט: &quot;קוק נאך, גיב אכטונג און אויפמערקזאמקייט צו די עסנווארג וואס ער האט ליב צו עסן, און לאז דאס זיין דיינע ווערטער: 'מיין האר האט ניט ליב צו עסן גארנישט אויסער וואס איך מאך פאר אים'.&quot;{{הערה|Zinger, O., &amp; Torollo, D. (2016). [https://doi.org/10.1163/15700674-12342235 From an Arab Queen to a Yiddische Mama: The Travels of Marital Advice around the Medieval Mediterranean]. ''Medieval Encounters'', 22(5), 471-516.|כיוון=שמאל}}.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין ספר לב טוב, איז די עצה וועגן עסן באטייטיג געענדערט. די עצה ווערט: &quot;קוק נאך, גיב אכטונג און אויפמערקזאמקייט צו די עסנווארג וואס ער האט ליב צו עסן, און לאז דאס זיין דיינע ווערטער: 'מיין האר האט ניט ליב צו עסן גארנישט אויסער וואס איך מאך פאר אים'.&quot;{{הערה|Zinger, O., &amp; Torollo, D. (2016). [https://doi.org/10.1163/15700674-12342235 From an Arab Queen to a Yiddische Mama: The Travels of Marital Advice around the Medieval Mediterranean]. ''Medieval Encounters'', 22(5), 471-516.|כיוון=שמאל}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l32">שורה 32:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 33:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רבי יצחק בן אליקום האט אויך גענוצט מקורים ווי ראשית חכמה פון רבי אליהו די ווידאס און ארבעה טורים פון רבי יעקב בן אשר. &lt;!-- א טייל פון די יסודות פון ספר לב טוב קומען אויך פון קבלה, וואס שפיגלט אפ דעם מחברס אינטערעס אין מיסטיציזם{{מקור}}. --&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רבי יצחק בן אליקום האט אויך גענוצט מקורים ווי ראשית חכמה פון רבי אליהו די ווידאס און ארבעה טורים פון רבי יעקב בן אשר. &lt;!-- א טייל פון די יסודות פון ספר לב טוב קומען אויך פון קבלה, וואס שפיגלט אפ דעם מחברס אינטערעס אין מיסטיציזם{{מקור}}. --&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אן אנאליז פון נגה רובין טענה'ט אז עס קען זיין א פארפארגאנגענע אויסגאבע פון ספר לב טוב איידער דער דרוק פון 1620. דאס קען זיין געווען א <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האנטשריפטליכע אדער </del>א <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פריערע געדרוקטע </del>אויסגאבע. דאס איז געבויט אויף קלארע סימנים אין דער 1620 אויסגאבע, ווי דערמאנונגען פון א &quot;צווייטן טייל&quot; וואס שטימט נישט מיטן ספר'ס איצטיגער סטרוקטור, און דאס צעטיילטע וועג ווי דער מהר&quot;ל ווערט ציטירט (הגם ער איז נפטר געווארן אין 1609, איידער דער 1620 דרוק){{הערה|rubin2008}}.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==אויסגאַבע און אויסגאַבעס==פאפולאריטעט און אויפלאגעס==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ספר לב טוב איז געווען איינער פון די מערסט פאפולערע אידישע מוסר-ספרים. דאס ספר איז צום ערשטן מאל געדרוקט געווארן אין פראג אין יאר ש&quot;פ (1620). עס איז דעמאלט איבערגעדרוקט געווארן פילע מאל אין פארשידענע שטעט ארום אייראפע. דער פאקט אז עס זענען געווען אזוי פילע אויסגאבעס, און אז עס ווערט נאך ארויסגעגעבן היינט, עדות צו זיין רייכן לעבן און זיין וויכטיקייט אין דער געשיכטע פון יידישער ליטעראטור.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">איבער 50 אויסגאַבעס זענען שוין פאַרעפנטלעכט געוואָרן. עס איז געווען אַ רעפּרינט מיט הוספות פון חיים בן יעקב אורבאַך אין קראקע, 1641{{הערה|שם=יודאיקע}}.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אן אנאליז פון נגה רובין טענה'ט אז עס קען זיין א פארפארגאנגענע אויסגאבע פון ספר לב טוב איידער דער דרוק פון 1620. דאס קען זיין געווען <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אין האנטשריפט אדער </ins>א <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">קליינעם דרוק, גענוצט דורך דעם מחבר אלס </ins>א <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&quot;פראבע&quot; </ins>אויסגאבע <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">צו זען ווי די לייענער וועלן אויפנעמען זיין נייעם סטיל און אינהאלט. די פאפולאריטעט פון דער &quot;פראבע&quot; אויסגאבע האט געמוטיגט דעם מחבר צו פארעפנטלעכן אן ערשיינלעכן דרוק</ins>. דאס איז געבויט אויף קלארע סימנים אין דער 1620 אויסגאבע, ווי דערמאנונגען פון א &quot;צווייטן טייל&quot; וואס שטימט נישט מיטן ספר'ס איצטיגער סטרוקטור, און דאס צעטיילטע וועג ווי דער מהר&quot;ל ווערט ציטירט (הגם ער איז נפטר געווארן אין 1609, איידער דער 1620 דרוק){{הערה|rubin2008}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==אדאפטאציע און חידושים==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==אדאפטאציע און חידושים==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l50">שורה 50:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 56:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ספר לב טוב איז גאר פאפולער געווארן נאך זיין ערשטער אויסגאבע אין 1620. עס איז עטליכע מאל איבערגעדרוקט געווארן און איז רעקאמענדירט געווארן דורך פילע חשובע רבנים און דענקער איבער דורות, ווי רבי שבתאי שעפטל בן ישעיהו הורוויץ און גליקל פון האמעלן. זיין פאפולאריטעט איז געווען גרעסער ווי פון אנדערע אידישע מוסר-ספרים ווי ספר בראנטשפיגל. די פאקט אז דאס ספר ווערט נאך ארויסגעגעבן ביז היינט ווייזט אויף זיין בלייביגן איינפלוס{{הערה|שם=ייווא}}.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ספר לב טוב איז גאר פאפולער געווארן נאך זיין ערשטער אויסגאבע אין 1620. עס איז עטליכע מאל איבערגעדרוקט געווארן און איז רעקאמענדירט געווארן דורך פילע חשובע רבנים און דענקער איבער דורות, ווי רבי שבתאי שעפטל בן ישעיהו הורוויץ און גליקל פון האמעלן. זיין פאפולאריטעט איז געווען גרעסער ווי פון אנדערע אידישע מוסר-ספרים ווי ספר בראנטשפיגל. די פאקט אז דאס ספר ווערט נאך ארויסגעגעבן ביז היינט ווייזט אויף זיין בלייביגן איינפלוס{{הערה|שם=ייווא}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==פאפולאריטעט און אויפלאגעס==</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;!--</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ספר לב טוב איז געווען איינער פון די מערסט פאפולערע אידישע מוסר-ספרים. דאס ספר איז צום ערשטן מאל געדרוקט געווארן אין פראג אין יאר ש&quot;פ (1620). עס איז דעמאלט איבערגעדרוקט געווארן פילע מאל אין פארשידענע שטעט ארום אייראפע. דער פאקט אז עס זענען געווען אזוי פילע אויסגאבעס, און אז עס ווערט נאך ארויסגעגעבן היינט, עדות צו זיין רייכן לעבן און זיין וויכטיקייט אין דער געשיכטע פון יידישער ליטעראטור.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווי דערמאנט, טענה'ט א שטודיע פון נגה רובין אז עס קען זיין געווען א פריערע אויסגאבע פון ספר לב טוב איידער דער דרוק פון 1620. דאס קען זיין געווען אין האנטשריפט אדער א קליינעם דרוק, גענוצט דורך דעם מחבר אלס א &quot;פראבע&quot; אויסגאבע צו זען ווי די לייענער וועלן אויפנעמען זיין נייעם סטיל און אינהאלט. די פאפולאריטעט פון דער &quot;פראבע&quot; אויסגאבע האט געמוטיגט דעם מחבר צו פארעפנטלעכן אן ערשיינלעכן דרוק.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;!--  </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>חסידישער ראם און געזעלשאפטליכע ווירקלעכקייט</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>חסידישער ראם און געזעלשאפטליכע ווירקלעכקייט</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ווי פריער באמערקט, ווערט ספר לב טוב אנגעזען אלס א ביישפיל פון דער טעכניק פון &quot;חסידישער ראם, טראובלינג אינסיידס&quot;. דאס מיינט אז סזענען פאראן מעשיות אינעם בוך וואס באשרייבן געזעלשאפטליך פראבלעמאטישע רעאליטעטן, ווי געשלעכטלעכער זידלען אין דער משפחה, אבער די דאזיקע מעשיות זענען ארומגענומען מיט א &quot;פרומער איינוויקלונג&quot; (ווי הקדמות אדער מסקנות וואס רעדן וועגן אנדערע, פרומע טעמעס ווי רכילות).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ווי פריער באמערקט, ווערט ספר לב טוב אנגעזען אלס א ביישפיל פון דער טעכניק פון &quot;חסידישער ראם, טראובלינג אינסיידס&quot;. דאס מיינט אז סזענען פאראן מעשיות אינעם בוך וואס באשרייבן געזעלשאפטליך פראבלעמאטישע רעאליטעטן, ווי געשלעכטלעכער זידלען אין דער משפחה, אבער די דאזיקע מעשיות זענען ארומגענומען מיט א &quot;פרומער איינוויקלונג&quot; (ווי הקדמות אדער מסקנות וואס רעדן וועגן אנדערע, פרומע טעמעס ווי רכילות).</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l69">שורה 69:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 71:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*{{היברובוקס|יצחק בן אליקום מפוזנא|לב טוב|54687|מקום הוצאה=ירושלים|שנת הוצאה=תשל&quot;ה}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*{{היברובוקס|יצחק בן אליקום מפוזנא|לב טוב|54687|מקום הוצאה=ירושלים|שנת הוצאה=תשל&quot;ה}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;div class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;div class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*Rubin, N. (2008). [https://doi.org/10.1163/187502108785806888 Sefer Lev Tov, Prague 1620: The First Edition of the Book?]. ''Zutot'', 5(1), 121-127.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*Rubin, N. (2008). [https://doi.org/10.1163/187502108785806888 Sefer Lev Tov, Prague 1620: The First Edition of the Book?]. ''Zutot'', 5(1), 121-127.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;/div&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>&lt;/div&gt;</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://www.posenlibrary.com/author/isaac-ben-eliyakim-posen Isaac ben Eliyakim of Posen] – Posen Library</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://www.posenlibrary.com/author/isaac-ben-eliyakim-posen Isaac ben Eliyakim of Posen] – Posen Library</div></td></tr> </table> תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%A1%D7%A4%D7%A8_%D7%9C%D7%91_%D7%98%D7%95%D7%91&diff=337290&oldid=prev תנא קמא אין 09:14, 13 יוני 2025 2025-06-13T09:14:15Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 09:14, 13 יוני 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l16">שורה 16:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 16:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער ספר איז זייער פאפולער געווארן, און איז עטליכע מאל איבערגעדרוקט געווארן. זיין פאפולאריטעט ווערט באוויזן פון דעם אידישן זאג: &quot;צום לב טוב דארף מען נאך האבן א גוט הארץ אויך&quot;{{הערה|שם=ייווא}}. כאטש זיין פאפולאריטעט, איז עס אויך קריטיקירט געווארן אין אן אנאנימען אידישן בוך מיטן נאמען השגות (אמסטערדאם, ''צ.'' 1710).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער ספר איז זייער פאפולער געווארן, און איז עטליכע מאל איבערגעדרוקט געווארן. זיין פאפולאריטעט ווערט באוויזן פון דעם אידישן זאג: &quot;צום לב טוב דארף מען נאך האבן א גוט הארץ אויך&quot;{{הערה|שם=ייווא}}. כאטש זיין פאפולאריטעט, איז עס אויך קריטיקירט געווארן אין אן אנאנימען אידישן בוך מיטן נאמען השגות (אמסטערדאם, ''צ.'' 1710).</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==יצחק בן אליקים פון פּאָזען==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יצחק בן אליקים (אויך געשריבן אליקום) פון פּאָזען איז געווען א דײטשער מוסר-מחבר און שרײבער, וואס האט געלעבט אין די 16טע און 17טע יאָרהונדערטער. בלויז איינצלנע זאכן זענען באקאנט וועגן אים: אז ער האט געשריבן דאס אידישע ספר "לב טוב", און אז ער האט געהאט אַן אומדעפינירטע פארבינדונג מיט דער שטאָט פּאָזנאַן (פּױלן). ער איז אפּענבאר געווען צוגעצויגן צו קבלה, אזוי אז [[רבי משה זכות]] האט אים געשיקט זיין חיבור, "תיקון סופרים", פאר הסכמה{{הערה|אקספארד, באָדלעיען ביבליאטעק, כתב יד אפּפּענהיים 554, וואס אנטהאלט אויך ר' יצחק'ס תשובה.}}.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==אינהאלט און סטרוקטור==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==אינהאלט און סטרוקטור==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l23">שורה 23:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 26:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>איינע פון די מערסט באקאנטע מעשיות אין ספר לב טוב איז די געשיכטע וועגן די צען עצות וואס א מוטער גיט איר טאכטער איידער זי הייראט. די מעשיה שטאמט פון אן אלטן אראבישן מקור, פון אומאמה בת חארת', וועלכע האט געלעבט אין פרע-איסלאמישער אראביע. די געשיכטע איז אדאפטירט געווארן אין פארשידענע שפראכן און קולטורן ארום דעם מיטעלמעער, אריינגערעכנט אראביש, העברעיש, יודיאו-אראביש, איטאליעניש, קאטאלאניש, און אידיש.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>איינע פון די מערסט באקאנטע מעשיות אין ספר לב טוב איז די געשיכטע וועגן די צען עצות וואס א מוטער גיט איר טאכטער איידער זי הייראט. די מעשיה שטאמט פון אן אלטן אראבישן מקור, פון אומאמה בת חארת', וועלכע האט געלעבט אין פרע-איסלאמישער אראביע. די געשיכטע איז אדאפטירט געווארן אין פארשידענע שפראכן און קולטורן ארום דעם מיטעלמעער, אריינגערעכנט אראביש, העברעיש, יודיאו-אראביש, איטאליעניש, קאטאלאניש, און אידיש.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין ספר לב טוב, איז די עצה וועגן עסן באטייטיג געענדערט. די עצה ווערט: &quot;קוק נאך, גיב אכטונג און אויפמערקזאמקייט צו די עסנווארג וואס ער האט ליב צו עסן, און לאז דאס זיין דיינע ווערטער: 'מיין האר האט ניט ליב צו עסן גארנישט אויסער וואס איך מאך פאר אים'.&quot;{{הערה|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">FROM AN ARAB QUEEN TO A YIDDISCHE MAMA</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">THE TRAVELS OF MARITAL ADVICE AROUND THE MEDIEVAL MEDITERRANEAN</del>}}.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין ספר לב טוב, איז די עצה וועגן עסן באטייטיג געענדערט. די עצה ווערט: &quot;קוק נאך, גיב אכטונג און אויפמערקזאמקייט צו די עסנווארג וואס ער האט ליב צו עסן, און לאז דאס זיין דיינע ווערטער: 'מיין האר האט ניט ליב צו עסן גארנישט אויסער וואס איך מאך פאר אים'.&quot;{{הערה|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Zinger, O., &amp; Torollo, D. (2016). [https</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">//doi.org/10.1163/15700674-12342235 From an Arab Queen to a Yiddische Mama: The Travels of Marital Advice around the Medieval Mediterranean]. ''Medieval Encounters'', 22(5), 471-516.|כיוון=שמאל</ins>}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==מקורים==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==מקורים==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l64">שורה 64:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 67:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ביבליאגראפיע==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ביבליאגראפיע==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*נגה רובין, '''[https://forum.otzar.org/viewtopic.php?p=839821#p841602 כובש הלבבות: ספר לב טוב לר' יצחק בן אליקום מפוזנא]''', בני-ברק: הקיבוץ המאוחד, תשע&quot;ג</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*נגה רובין, '''[https://forum.otzar.org/viewtopic.php?p=839821#p841602 כובש הלבבות: ספר לב טוב לר' יצחק בן אליקום מפוזנא]''', בני-ברק: הקיבוץ המאוחד, תשע&quot;ג</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*{{היברובוקס|יצחק בן אליקום מפוזנא|לב טוב|54687|מקום הוצאה=ירושלים|שנת הוצאה=תשל"ה}}</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;div class="mw-content-ltr"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*Rubin, N. (2008). [https://doi.org/10.1163/187502108785806888 Sefer Lev Tov, Prague 1620: The First Edition of the Book?]. ''Zutot'', 5(1), 121-127. </ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;/div></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*[https://www.posenlibrary.com/author/isaac-ben-eliyakim-posen Isaac ben Eliyakim of Posen] – Posen Library</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==רעפערענצן==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==רעפערענצן==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{רעפערענצן}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{רעפערענצן}}</div></td></tr> </table> תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%A1%D7%A4%D7%A8_%D7%9C%D7%91_%D7%98%D7%95%D7%91&diff=337137&oldid=prev תנא קמא אין 14:46, 11 יוני 2025 2025-06-11T14:46:31Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 14:46, 11 יוני 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">שורה 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 1:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{דרעפט}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{דרעפט}}</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{חלונית</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| כותרת = לב טוב</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| תוכן = ר' יצחק במ' אליקים מפוזנא ס' נכבד בלשון אשכנז לנהוג האדם במדות טובות, ש"פ.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">| מקור = {{סדר הדורות|ספרים|תתקפ"ב}}</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">}}</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ספר לב טוב''' איז א בארימטער מוסר-ספר אויף אידיש, געשריבן דורך '''רבי יצחק בן אליקום פון פאזען''' ([[פויזן]]) וועלכער האט געלעבט אינעם זעכצנטן און זיבעצנטן יארהונדערט. דאס בוך איז צום ערשטן מאל געדרוקט געווארן אין [[פראג]] אין יאר ש&quot;פ (1620).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''ספר לב טוב''' איז א בארימטער מוסר-ספר אויף אידיש, געשריבן דורך '''רבי יצחק בן אליקום פון פאזען''' ([[פויזן]]) וועלכער האט געלעבט אינעם זעכצנטן און זיבעצנטן יארהונדערט. דאס בוך איז צום ערשטן מאל געדרוקט געווארן אין [[פראג]] אין יאר ש&quot;פ (1620).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> </table> תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%A1%D7%A4%D7%A8_%D7%9C%D7%91_%D7%98%D7%95%D7%91&diff=337136&oldid=prev תנא קמא אין 14:40, 11 יוני 2025 2025-06-11T14:40:13Z <p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 14:40, 11 יוני 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l56">שורה 56:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 56:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער סטיל איז א מישונג פון הלכה, אגדה, און מוסר. דער מחבר דערציילט מעשיות, גיט תקנות, און פירט אלגעמיינע עטישע דיסקוסיעס, אלץ אין א צוטריטלעכן און פארשטענדלעכן יידיש.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער סטיל איז א מישונג פון הלכה, אגדה, און מוסר. דער מחבר דערציילט מעשיות, גיט תקנות, און פירט אלגעמיינע עטישע דיסקוסיעס, אלץ אין א צוטריטלעכן און פארשטענדלעכן יידיש.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==ביבליאגראפיע==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*נגה רובין, '''[https://forum.otzar.org/viewtopic.php?p=839821#p841602 כובש הלבבות: ספר לב טוב לר' יצחק בן אליקום מפוזנא]''', בני-ברק: הקיבוץ המאוחד, תשע"ג</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==רעפערענצן==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{רעפערענצן}}</ins></div></td></tr> </table> תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%A1%D7%A4%D7%A8_%D7%9C%D7%91_%D7%98%D7%95%D7%91&diff=337063&oldid=prev תנא קמא: בס"ד 2025-06-10T12:40:12Z <p>בס&quot;ד</p> <p><b>נייער בלאַט</b></p><div>{{דרעפט}}<br /> '''ספר לב טוב''' איז א בארימטער מוסר-ספר אויף אידיש, געשריבן דורך '''רבי יצחק בן אליקום פון פאזען''' ([[פויזן]]) וועלכער האט געלעבט אינעם זעכצנטן און זיבעצנטן יארהונדערט. דאס בוך איז צום ערשטן מאל געדרוקט געווארן אין [[פראג]] אין יאר ש&quot;פ (1620).<br /> <br /> דער ספר איז געשריבן געווארן אלס א עטיש-רעליגיעזע ווערק אין 20 קאפיטלעך, וועלכע גיבן אנווייזונגען וועגן געהעריגער אידישער אויפפירונג, סיי אין רעליגיעזן קאנטעקסט (למשל, תקנות פון תפילה און שוהל), און סיי אינעם טאג-טעגליכן לעבן. דאס ספר אנטהאלט הלכות, מנהגים, מעשיות און משלים.<br /> <br /> כאטש דער מחבר ציט פון פארשידענע מקורים, איז זיין הויפט-מקור דער 'ספר המוסר' פון [[רבי יהודה כלץ]], וועלכער איז א קיצור פון ספר 'מנורת המאור' פון רבי ישראל אבן נקווה. ספר 'לב טוב' איז פארבונדן מיט 'ספר המוסר' סיי אין סטרוקטור און סיי אינהאלט. דער מחבר דערמאנט אויך אנדערע מקורים ווי ראשית חכמה און [[ארבעה טורים]]{{הערה|שם=ייווא|[https://encyclopedia.yivo.org/article/2255 Lev Tov, Seyfer - YIVO Encyclopedia].}}.<br /> <br /> דער מחבר האט געשריבן זיין ווערק אויף אידיש, רעדאקטירט און געענדערט דעם אינהאלט פון זיינע מקורים, און צוגעלייגט אסאך צו זיי צו מאכן דאס בוך פאסיג פאר זיין בדעה'דיגן עולם, דעם אשכנזישן איד. ער האט אריינגענומען פארשידענע אספעקטן פון אשכנזישן לעבן, ווי רעפערענצן צו באקאנטע אשכנזישע פערזענלעכקייטן (ווי מהר&quot;ל מפראג), זייערע גלויבנס און מנהגים{{הערה|שם=ייווא}}.<br /> <br /> איינער פון די וויכטיגסטע כאראקטערן פון ספר לב טוב איז אז עס איז געצילט געווען צו סיי מענער און סיי פרויען, אין אונטערשייד צו אנדערע אידישע מוסר-ספרים פון יענער צייט ווי ספר [[בראנטשפיגל]], וועלכער איז ספעציפיש געצילט צו פרויען. דער ספר גיט עצות ווי מענער זאלן מכבד זיין זייערע ווייבער, ווייל זיי ערציען די קינדער און האלטן א אידיש שטוב. טראץ א טראדיציאנעלער מיינונג אויף געשלעכטער-באציאונגען, אונטערשטרייכט דער ספר אז מענער און פרויען האבן גלייכע רעכט{{הערה|{{יודאיקה|2=Isaac ben Eliakim of Posen|לינק=https://www.encyclopedia.com/religion/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/isaac-ben-eliakim-posen}}}}.<br /> <br /> דער ספר איז זייער פאפולער געווארן, און איז עטליכע מאל איבערגעדרוקט געווארן. זיין פאפולאריטעט ווערט באוויזן פון דעם אידישן זאג: &quot;צום לב טוב דארף מען נאך האבן א גוט הארץ אויך&quot;{{הערה|שם=ייווא}}. כאטש זיין פאפולאריטעט, איז עס אויך קריטיקירט געווארן אין אן אנאנימען אידישן בוך מיטן נאמען השגות (אמסטערדאם, ''צ.'' 1710).<br /> <br /> ==אינהאלט און סטרוקטור==<br /> ספר לב טוב איז אויסגעשטעלט אין 20 קאפיטלעך. עס באשרייבט געהעריקע מוסר-שטאנדפונקטן פאר טאג-טעגלעך לעבן און פאר יידישע מצוות, אריינגערעכנט תקנות פון תפילה, שוהל, און הנהגה אין שטוב. די טעמעס זענען פארשידן, פון הלכות און מנהגים, ביז מעשיות און משלים.<br /> <br /> דער מחבר ציטירט זיינע מקורים, הויפטזעכליך ספר המוסר פון רבי יהודה כלץ. אבער, הגם דער מחבר האט באטאנט זיין פאלקאמענע אנהענגערשאפט צו ספר המוסר, ווייזט א דעטאלירטע באטראכטונג אז וואס ער דערקלערט און וואס ער טוט למעשה איז צוויי פארשידענע זאכן. דער ספר לב טוב איז נישט בלויז א זאמלונג פון מקורים; עס איז אן אריגינעלע עטישע ווערק מיט נאווואטארישע אייגנשאפטן. דער מחבר האט געמישט הלכה, מנהגים, און אגדה (דערציילונגען), און צוגעלייגט אלגעמיינע עטישע דיסקוסיעס וואס זענען נישט געווען געווענליך אין אידיש ביז זיין צייט{{הערה|rubin, 2008}}.<br /> <br /> איינע פון די מערסט באקאנטע מעשיות אין ספר לב טוב איז די געשיכטע וועגן די צען עצות וואס א מוטער גיט איר טאכטער איידער זי הייראט. די מעשיה שטאמט פון אן אלטן אראבישן מקור, פון אומאמה בת חארת', וועלכע האט געלעבט אין פרע-איסלאמישער אראביע. די געשיכטע איז אדאפטירט געווארן אין פארשידענע שפראכן און קולטורן ארום דעם מיטעלמעער, אריינגערעכנט אראביש, העברעיש, יודיאו-אראביש, איטאליעניש, קאטאלאניש, און אידיש.<br /> אין ספר לב טוב, איז די עצה וועגן עסן באטייטיג געענדערט. די עצה ווערט: &quot;קוק נאך, גיב אכטונג און אויפמערקזאמקייט צו די עסנווארג וואס ער האט ליב צו עסן, און לאז דאס זיין דיינע ווערטער: 'מיין האר האט ניט ליב צו עסן גארנישט אויסער וואס איך מאך פאר אים'.&quot;{{הערה|FROM AN ARAB QUEEN TO A YIDDISCHE MAMA: THE TRAVELS OF MARITAL ADVICE AROUND THE MEDIEVAL MEDITERRANEAN}}.<br /> <br /> ==מקורים==<br /> דער הויפט-מקור פון ספר לב טוב איז דער ספר המוסר פון רבי יהודה כלץ. רבי יצחק בן אליקים האט אבער אויך גענוצט אנדערע מקורים, ווי ספר מנורת המאור פון ישראל אבן נקווה (פון וועלכן ספר המוסר איז א קיצור), און ספר מנורת המאור פון רבי יצחק אבוהב.<br /> רבי יצחק בן אליקום האט אויך גענוצט מקורים ווי ראשית חכמה פון רבי אליהו די ווידאס און ארבעה טורים פון רבי יעקב בן אשר. &lt;!-- א טייל פון די יסודות פון ספר לב טוב קומען אויך פון קבלה, וואס שפיגלט אפ דעם מחברס אינטערעס אין מיסטיציזם{{מקור}}. --&gt;<br /> <br /> אן אנאליז פון נגה רובין טענה'ט אז עס קען זיין א פארפארגאנגענע אויסגאבע פון ספר לב טוב איידער דער דרוק פון 1620. דאס קען זיין געווען א האנטשריפטליכע אדער א פריערע געדרוקטע אויסגאבע. דאס איז געבויט אויף קלארע סימנים אין דער 1620 אויסגאבע, ווי דערמאנונגען פון א &quot;צווייטן טייל&quot; וואס שטימט נישט מיטן ספר'ס איצטיגער סטרוקטור, און דאס צעטיילטע וועג ווי דער מהר&quot;ל ווערט ציטירט (הגם ער איז נפטר געווארן אין 1609, איידער דער 1620 דרוק){{הערה|rubin2008}}.<br /> <br /> ==אדאפטאציע און חידושים==<br /> ספר לב טוב איז נישט בלויז א זאמלונג פון מקורים, נאר א פאקטיש אריגינעלע ווערק אויף אידיש. רבי יצחק בן אליקום האט געזוכט צו שאפן אן אשכנזישן עטישן ספר וואס וואלט גלייכן צו די פאפולערע העברעישע מוסר-ספרים פון יענער צייט. ער האט דאס דערגרייכט דורך שרייבן אויף אידיש, באארבעטן און צופאסן די אינהאלט פון זיינע מקורים צו דער אשכנזישער קולטור, און צולייגן נאוועליסטישע עלעמענטן{{הערה|שם=ייווא}}.<br /> <br /> צווישן די חידושים זענען:<br /> *דאס אדרעסירן סיי מענער און סיי פרויען אלס לייענער.<br /> *דאס ארייננעמען הלכות און מנהגים, וואס זענען פאסיג פאר דעם אשכנזישן קאנטעקסט.<br /> <br /> ספר לב טוב איז אנגעזען ווי א ביישפיל פון ווי מוסר-ליטעראטור האט זיך אנטוויקלט אין דער אשכנזישער וועלט, קאמבינירנדיג טראדיציאנעלע מוסר-טעמעס מיט נאוועליסטישע סטרוקטורן און צוגאנגען צוציען א ברייטן לייענער-עולם.<br /> <br /> ==ציל-עולם און אויפנאמע==<br /> ווי דערמאנט, איז ספר לב טוב ספעציפיש געצילט צו סיי מענער און סיי פרויען, וואס איז געווען א חידוש פאר אידישע מוסר-ספרים אין יענער צייט. דאס ספר גיט עצות פאר הנהגה אין שטוב, תפילה, און אנדערע היבטים פון טאג-טעגליכן לעבן.<br /> <br /> דער שפראך פון ספר לב טוב, וועלכער איז אידיש געדרוקט אין 'ווייבער-טייטש' שריפט, ווייזט אז עס איז געווען בדעה פאר א ברייטן עולם, אריינגערעכנט פרויען וועלכע האבן אפשר נישט געקענט לייענען לשוון-קודש. די מער קאלאקוויאלע און רעדעריישע טאן פון דעם בוך מאכט עס מער צוטריטלעך און אפעלירנדיג פאר פשוטע מענטשן.<br /> <br /> ספר לב טוב איז גאר פאפולער געווארן נאך זיין ערשטער אויסגאבע אין 1620. עס איז עטליכע מאל איבערגעדרוקט געווארן און איז רעקאמענדירט געווארן דורך פילע חשובע רבנים און דענקער איבער דורות, ווי רבי שבתאי שעפטל בן ישעיהו הורוויץ און גליקל פון האמעלן. זיין פאפולאריטעט איז געווען גרעסער ווי פון אנדערע אידישע מוסר-ספרים ווי ספר בראנטשפיגל. די פאקט אז דאס ספר ווערט נאך ארויסגעגעבן ביז היינט ווייזט אויף זיין בלייביגן איינפלוס{{הערה|שם=ייווא}}.<br /> <br /> ==פאפולאריטעט און אויפלאגעס==<br /> ספר לב טוב איז געווען איינער פון די מערסט פאפולערע אידישע מוסר-ספרים. דאס ספר איז צום ערשטן מאל געדרוקט געווארן אין פראג אין יאר ש&quot;פ (1620). עס איז דעמאלט איבערגעדרוקט געווארן פילע מאל אין פארשידענע שטעט ארום אייראפע. דער פאקט אז עס זענען געווען אזוי פילע אויסגאבעס, און אז עס ווערט נאך ארויסגעגעבן היינט, עדות צו זיין רייכן לעבן און זיין וויכטיקייט אין דער געשיכטע פון יידישער ליטעראטור.<br /> <br /> ווי דערמאנט, טענה'ט א שטודיע פון נגה רובין אז עס קען זיין געווען א פריערע אויסגאבע פון ספר לב טוב איידער דער דרוק פון 1620. דאס קען זיין געווען אין האנטשריפט אדער א קליינעם דרוק, גענוצט דורך דעם מחבר אלס א &quot;פראבע&quot; אויסגאבע צו זען ווי די לייענער וועלן אויפנעמען זיין נייעם סטיל און אינהאלט. די פאפולאריטעט פון דער &quot;פראבע&quot; אויסגאבע האט געמוטיגט דעם מחבר צו פארעפנטלעכן אן ערשיינלעכן דרוק.<br /> &lt;!-- <br /> חסידישער ראם און געזעלשאפטליכע ווירקלעכקייט<br /> ווי פריער באמערקט, ווערט ספר לב טוב אנגעזען אלס א ביישפיל פון דער טעכניק פון &quot;חסידישער ראם, טראובלינג אינסיידס&quot;. דאס מיינט אז סזענען פאראן מעשיות אינעם בוך וואס באשרייבן געזעלשאפטליך פראבלעמאטישע רעאליטעטן, ווי געשלעכטלעכער זידלען אין דער משפחה, אבער די דאזיקע מעשיות זענען ארומגענומען מיט א &quot;פרומער איינוויקלונג&quot; (ווי הקדמות אדער מסקנות וואס רעדן וועגן אנדערע, פרומע טעמעס ווי רכילות).<br /> די שטודיע טענה'ט אז דער דאזיקער &quot;ראם&quot; האט דערמעגלעכט דעם מחבר און די לייענער צו באטראכטן טעמעס וואס זענען געווען &quot;טראובלינג&quot; פאר דער געזעלשאפט אין יענער צייט. דער פאקט אז די דאזיקע מעשיות געפינען זיך אין אזא פאפולערן בוך ווי ספר לב טוב, שפיגלט אפ אז די דאזיקע פראבלעמאטישע רעאליטעטן זענען געווען א פאקט פון לעבן אין יענער צייט, הגם זיי זענען געווען שווער צו דיסקוטירן אפנטליך. אין דער מעשיה וועגן געשלעכטלעכער זידלען, צום ביישפיל, ווערט דער קרבן נישט פארדאמט פאר &quot;רכילות&quot;, נאר איר שוואכקייט און וואס זי איז געווען א &quot;פרעמדע אין א פרעמדער שטאט&quot; ווערט אונטערגעשטראכן. דאס ווייזט אז די מחברס צוגאנג איז געווען מער נואנסירט און רעאליסטיש ווי דער פרומער &quot;ראם&quot; קען ערשטנס פארשלאגן. --&gt;<br /> ==שפראך און סטיל==<br /> ספר לב טוב איז געשריבן אויף יידיש, און איז געדרוקט געווארן אין ווייבער-טייטש שריפט, וואס איז געווען א געווענליכע פארעם פון יידיש פאר פרויען און א ברייטן עולם. דער שפראך פון דעם בוך איז מער קאלאקוויאל און רעדעריישן ווי דער ליטערארישער העברעיש פון זיינע מקורים.<br /> <br /> דער מחבר ניצט א מישונג פון ביבלישע און רבנישע אויסדרוקן אינעם יידישן טעקסט, וואס גיט דעם בוך א ספעציפישן יידישן קאלאר.<br /> <br /> דער סטיל איז א מישונג פון הלכה, אגדה, און מוסר. דער מחבר דערציילט מעשיות, גיט תקנות, און פירט אלגעמיינע עטישע דיסקוסיעס, אלץ אין א צוטריטלעכן און פארשטענדלעכן יידיש.</div> תנא קמא