https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D7%A8%D7%95%D7%99%3A%D7%9E%D7%99%D7%94%D7%90%D7%9C%D7%90%D7%95%D7%95%D7%99%D7%A5
רוי:מיהאלאוויץ - ווערסיע היסטאריע
2026-05-16T11:09:55Z
ווערסיע היסטאריע פאר דעם בלאט אויפן וויקי
MediaWiki 1.39.4
https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%9E%D7%99%D7%94%D7%90%D7%9C%D7%90%D7%95%D7%95%D7%99%D7%A5&diff=336488&oldid=prev
תנא קמא אין 08:36, 9 מאי 2025
2025-05-09T08:36:10Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="yi">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 08:36, 9 מאי 2025</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">שורה 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 1:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{דרעפט}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{דרעפט}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''מיכאַלאָווצע'''{{הערה|מיכאַלאָװיטש, מיהאַלאָװיץ, מיהאַליװיץ, מיהאַלװיץ, מיהאַלעװיץ, מיהאלעוויטץ, מיהאַלעװיטש, מהאַליװיץ, מיהאַלאָװצע. בערל כהן, ספר הפרענומעראנטן, ז' 168}} (אונגאריש: Nagymihály, נאָדימיהאַלי; דייטש: Grossmichel) איז א שטאָט אין צפון־מזרח סלאוואקיי. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פריער </del>איז זי געווען אין דער קעניגרייך פון אונגארן, און שפּעטער א טייל פון טשעכאסלאוואקיי, די אויטאנאָמע סלאוואקישע רעפובליק, און ווידער טשעכאסלאוואקיי איידער זי איז געווארן א טייל פון דער היינטיקער סלאוואקיי. מיכאלאווצע איז דער הויפּטשטאט פונעם מיכאלאווצע דיסטריקט. די אידישע קהילה אין מיכאלאווצע האָט געהאט א רייכע געשיכטע ביז איר צעשטערונג דורך די נאציס און זייערע מיטארבעטער בשעת דעם חורבן. די שטאָט איז באוואוסט אין דער אידישער געשיכטע פאר דעם קאנווענץ פון ארטאדאקסישע רבנים פון גרעסערן אונגארן אין תרכ"ה.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''מיכאַלאָווצע'''{{הערה|מיכאַלאָװיטש, מיהאַלאָװיץ, מיהאַליװיץ, מיהאַלװיץ, מיהאַלעװיץ, מיהאלעוויטץ, מיהאַלעװיטש, מהאַליװיץ, מיהאַלאָװצע. בערל כהן, ספר הפרענומעראנטן, ז' 168}} (אונגאריש: Nagymihály, נאָדימיהאַלי; דייטש: Grossmichel) איז א שטאָט אין צפון־מזרח סלאוואקיי. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">היסטאריש </ins>איז זי געווען אין דער קעניגרייך פון אונגארן, און שפּעטער א טייל פון טשעכאסלאוואקיי, די אויטאנאָמע סלאוואקישע רעפובליק, און ווידער טשעכאסלאוואקיי איידער זי איז געווארן א טייל פון דער היינטיקער סלאוואקיי. מיכאלאווצע איז דער הויפּטשטאט פונעם מיכאלאווצע דיסטריקט. די אידישע קהילה אין מיכאלאווצע האָט געהאט א רייכע געשיכטע ביז איר צעשטערונג דורך די נאציס און זייערע מיטארבעטער בשעת דעם חורבן. די שטאָט איז באוואוסט אין דער אידישער געשיכטע פאר דעם קאנווענץ פון ארטאדאקסישע רבנים פון גרעסערן אונגארן אין תרכ"ה.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==היסטאריע==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==היסטאריע <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">און נעמען==</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די ערשטע אידן האבן זיך <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באַזעצט </del>אין מיכאלאווצע ביי דער אָטאָמאַנישער אקופּאציע פון גרויס-אונגארן (1526–1699) און זענען געבליבן נאכדעם ווי די טערקן זענען אוועק. א צענזוס פון 1724 (תפ"ד) באשטעטיגט א אידישע אנוועזנהייט, וואס איז געווען קליין אין צאל דעמאלט; דער צענזוס <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האָט </del>געצילט צו <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאַרהיטן </del>אידן פון <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פארמאָגן </del>[[גרונטאייגנס|גרונט־אייגנטום]]. אידן האבן געוואוינט אין ארומיגע דערפער, ווי סטראַנאַני און פּאָזדיסאָווצע{{הערה|שם=יודאיקע|{{יודאיקה|Meir Lamed / Yeshayahu Jelinek|Michalovce|לינק=https://www.encyclopedia.com/religion/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/michalovce}}}}.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">היסטאָריש איז זי געווען אין די קעניגרייך פון אונגארן פון 11טן יאָרהונדערט ביז 1918, און איז גערופן געווארן נאדזשמיהאי. זי איז געווען די הויפּטשטאָט פון דעם נאדזש-מיהאי járás (דיסטריקט) פון זעמפלען megye (קאונטי).</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">נאָך דער ערשטער וועלט מלחמה ביז 1939, איז מיכאלאווצע געווען טייל פון דער נייער פאָלק טשעכאסלאוואקיי. אין מערץ 1939, איז זי געווען טייל פון דער אויטאנאמישער סלאוואקישער רעפּובליק. פון 1945 ביזן שאפן פון דער סלאוואקישער רעפּובליק אין 1993, איז מיכאלאווצע ווידער געווען טייל פון טשעכאסלאוואקיי. היינט איז זי די גרעסטע שטאט אין דעם מיכאלאווצע okres (דיסטריקט), וועלכער איז טייל פון דעם קאשיצקי (קאשיצע) kraj (ראיאן) פון סלאוואקיי. מיכאלאווצע ליגט בערך 31 מייל מזרח פון קאשיצע.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַנדערע אויסלייגן/נעמען פאַר מיכאלאווצע זענען גראָס-מיכל, מיכאלאוויץ, מיכאלעוויטש, מיכאלעוויץ, נאַדימיהאַלי, נאַדזשמיהאַלי, נאַדימיהאַיאַ, מיכיילאָוויץ, מיהאַליאָוצי, נאַדזש-מיהאַלי, מיהאַלאָווצע, מיהאַלאָווצע, מיכאַלאַני און מיכאַלאָוצע.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==היסטאריע פון דער אידישער געמיינדע</ins>==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די ערשטע אידן האבן זיך <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באזעצט </ins>אין מיכאלאווצע ביי דער אָטאָמאַנישער אקופּאציע פון גרויס-אונגארן (1526–1699) און זענען געבליבן נאכדעם ווי די טערקן זענען אוועק. א צענזוס פון 1724 (תפ"ד) באשטעטיגט א אידישע אנוועזנהייט, וואס איז געווען קליין אין צאל דעמאלט; דער צענזוס <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האט </ins>געצילט צו <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פארמיידן </ins>אידן פון <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פארמאגן </ins>[[גרונטאייגנס|גרונט־אייגנטום]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(נדל"ן)</ins>. אידן האבן געוואוינט אין ארומיגע דערפער, ווי סטראַנאַני און פּאָזדיסאָווצע{{הערה|שם=יודאיקע|{{יודאיקה|Meir Lamed / Yeshayahu Jelinek|Michalovce|לינק=https://www.encyclopedia.com/religion/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/michalovce}}}}.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די ערשטע שול איז געבויט געווארן אויפן פארמעגן פון דער געק (Gueck) פאמיליע. אין 1732 (תצ"ב) איז די צאל אידן געשטיגן צו 400. זיי האבן אויך געהאט א מקוה. רוב אידן האבן געוואוינט אין 'זיידן גאס' (Hodvabna ulica). ווען די גאס האט מער נישט געקענט אקאמאדירן יעדעם, איז צוגעלייגט געווארן די 'נייע גאס' (Nova ulica). דער בית־עלמין איז געווען אין סטראַנאַני{{הערה|{{אייוועלט|30732|תמונות מבית החיים מיהאלאוויץ (סטראניאן) - סלאוואקיי}}}}. אין 1792 (תקנ"ב) איז געגרינדעט געווארן די חברא קדישא{{הערה|שם=יודאיקע}}.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די ערשטע שול איז געבויט געווארן אויפן פארמעגן פון דער געק (Gueck) פאמיליע. אין 1732 (תצ"ב) איז די צאל אידן געשטיגן צו 400. זיי האבן אויך געהאט א מקוה. רוב אידן האבן געוואוינט אין 'זיידן גאס' (Hodvabna ulica). ווען די גאס האט מער נישט געקענט אקאמאדירן יעדעם, איז צוגעלייגט געווארן די 'נייע גאס' (Nova ulica). דער בית־עלמין איז געווען אין סטראַנאַני{{הערה|{{אייוועלט|30732|תמונות מבית החיים מיהאלאוויץ (סטראניאן) - סלאוואקיי}}}}. אין 1792 (תקנ"ב) איז געגרינדעט געווארן די חברא קדישא{{הערה|שם=יודאיקע}}.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l19">שורה 19:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 26:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער שנעלער וואוקס איז געווען אַ דאַנק אימיגראַציע פון גאַליציע, איבערציאונג פון אידן פון די אַרומיגע דערפער צו דער שטאָט, און די אייזנבאַן וואָס האָט נאָך מער פאַרגרעסערט די אידישע באַפעלקערונג. אין דער טשעכאָסלאָוואַקישער צייט, פון אַ גאַנצער באַפעלקערונג פון 15,000, זענען געווען 4,000 אידן.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער שנעלער וואוקס איז געווען אַ דאַנק אימיגראַציע פון גאַליציע, איבערציאונג פון אידן פון די אַרומיגע דערפער צו דער שטאָט, און די אייזנבאַן וואָס האָט נאָך מער פאַרגרעסערט די אידישע באַפעלקערונג. אין דער טשעכאָסלאָוואַקישער צייט, פון אַ גאַנצער באַפעלקערונג פון 15,000, זענען געווען 4,000 אידן.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==דער מיהאלאוויצער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אסיפה </del>תרכ"ו==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==דער מיהאלאוויצער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אסיפת הרבנים פון </ins>תרכ"ו==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[טעקע:Michalovce1865.jpg|קליין|די ניין פּונקטן פון די מיהאלאוויצער פסק דין]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[טעקע:Michalovce1865.jpg|קליין|די ניין פּונקטן פון די מיהאלאוויצער פסק דין]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער וויכטיגסטער געשעעניש וואס האט באפעסטיגט דעם רום פון מיכאַלאָווצע אין דער אידישער געשיכטע, איז געווען דער קאָנווענץ פון ארטאדאקסישע רבנים אין תרכ"ו. דער קאָנווענץ איז געהאַלטן <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געוואָרן </del>כדי אנטקעגנשטעלן די רעפארמיסטישע שולן וואס האבן זיך דאן אנגעהויבן פארשפּרייטן אין אונגארן. איינער פון די הויפּט אנטיילנעמער איז געווען [[רבי הלל ליכטנשטיין]] פון <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">קאָלאָמעאַ</del>. די רבנים האבן ארויסגעגעבן א "פּסק בית דין" וואס האט פארבאטן אייניגע נייע פּראקטיקן וואָס די רעפארמער האבן איינגעפירט, אריינגערעכנט: פּרעדיגן אין אנדערע שפּראַכן אויסער אידיש, אריינגיין אין א שול וואו די בימה איז נישט אינעם צענטער אדער וואו די ווייבער קענען געזען ווערן פון דער מענער אפּטיילונג, רעליגיעזע פונקציאנערן וואס טראגן קלויסטערליכע קליידונג, און האלטן חופּות אינעווייניג אין שול. דער פּסק איז אונטערגעשריבן געוואָרן דורך כּמעט 70 רבנים (אָדער 71 אונטערשריפטן זענען געזאמלט געוואָרן). דער רב פון פּרעשבורג, דער "כתב סופר", איז נישט געווען צווישן די חותמים. דאָס וואָס די אָרטאָדאָקסישע רבנים האָבן אויסגעקליבן זיך צו פאַרזאַמלען אין מיכאַלאָווצע, ווייזט אַז זי איז שוין דאַן געווען אַ וויכטיגער צענטער פון אָרטאָדאָקסישן אידנטום. דאָס איז געווען אַן ערשטער שריט צו דער הויפּט [[די טיילונג אין אונגארישן אידנטום|טיילונג צווישן די ארטאדאקסישע און נעאלאגישע]] (רעפארם) קהילות אין אונגארן, וואס איז פארגעקומען אין תרכ"ט.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער וויכטיגסטער געשעעניש וואס האט באפעסטיגט דעם רום פון מיכאַלאָווצע אין דער אידישער געשיכטע, איז געווען דער קאָנווענץ פון ארטאדאקסישע רבנים <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פון גרעסערן אונגארן </ins>אין תרכ"ו. דער קאָנווענץ איז געהאַלטן <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געווארן </ins>כדי אנטקעגנשטעלן די רעפארמיסטישע שולן וואס האבן זיך דאן אנגעהויבן פארשפּרייטן אין אונגארן <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">און האט באשטעטיגט דעם קאנסערוואטיוון גייסט פון אונגארישן אידנטום</ins>. איינער פון די הויפּט אנטיילנעמער איז געווען [[רבי הלל ליכטנשטיין]] פון <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">קאלאמעא</ins>. די רבנים האבן ארויסגעגעבן א "פּסק בית דין" <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מאניפעסט </ins>וואס האט פארבאטן אייניגע נייע פּראקטיקן וואָס די רעפארמער האבן איינגעפירט, אריינגערעכנט: פּרעדיגן אין אנדערע שפּראַכן אויסער אידיש, אריינגיין אין א שול וואו די בימה איז נישט אינעם צענטער אדער וואו די ווייבער קענען געזען ווערן פון דער מענער אפּטיילונג, רעליגיעזע פונקציאנערן וואס טראגן קלויסטערליכע קליידונג, און האלטן חופּות אינעווייניג אין שול. דער פּסק איז אונטערגעשריבן געוואָרן דורך כּמעט 70 רבנים (אָדער 71 אונטערשריפטן זענען געזאמלט געוואָרן). דער רב פון פּרעשבורג, דער "כתב סופר", איז נישט געווען צווישן די חותמים. דאָס וואָס די אָרטאָדאָקסישע רבנים האָבן אויסגעקליבן זיך צו פאַרזאַמלען אין מיכאַלאָווצע, ווייזט אַז זי איז שוין דאַן געווען אַ וויכטיגער צענטער פון אָרטאָדאָקסישן אידנטום. דאָס איז געווען אַן ערשטער שריט צו דער הויפּט [[די טיילונג אין אונגארישן אידנטום|טיילונג צווישן די ארטאדאקסישע און נעאלאגישע]] (רעפארם) קהילות אין אונגארן, וואס איז פארגעקומען אין תרכ"ט.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==אנטוויקלונג פון דער קהילה און אינסטיטוציעס==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==אנטוויקלונג פון דער קהילה און אינסטיטוציעס==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l39">שורה 39:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 46:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אויף 25סטן מאַרץ 1942 זענען 120 אידישע מיהאלאוויצע מיידלעך דעפּארטירט געווארן קיין אוישוויץ דורך פּאָפּראַד. אין אנהייב אפריל, זענען 100 יונגע מענער געשיקט געווארן צום מאידאנעק קאנצענטראציע לאגער דורך זשילינא. אין אנהייב מאי 1942, זענען בערך 3,100 אידן דעפּארטירט געווארן אין לובלין דיסטריקט פון פּוילן. אריינגערעכנט זענען כמעט צוויי-דריטל געשיקט געווארן צום לוקאָוו געטא וואו מערסטנס זענען אומגעקומען{{הערה|שם=קהילה}}. (א ליסטע פון אידן פון מיכאַלאָווצע און איר סביבה וואָס זענען דעפּארטירט געווארן קיין לובלין געגנט דעם 5טן יוני 1942, איז פארהאן ביי יד ושם{{הערה|1=[https://collections.yadvashem.org/en/documents/8984417 List of Jews from Michalovce and settlements in the Michalovce vicinity deported to the Lublin region, 06/05/1942]}}).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אויף 25סטן מאַרץ 1942 זענען 120 אידישע מיהאלאוויצע מיידלעך דעפּארטירט געווארן קיין אוישוויץ דורך פּאָפּראַד. אין אנהייב אפריל, זענען 100 יונגע מענער געשיקט געווארן צום מאידאנעק קאנצענטראציע לאגער דורך זשילינא. אין אנהייב מאי 1942, זענען בערך 3,100 אידן דעפּארטירט געווארן אין לובלין דיסטריקט פון פּוילן. אריינגערעכנט זענען כמעט צוויי-דריטל געשיקט געווארן צום לוקאָוו געטא וואו מערסטנס זענען אומגעקומען{{הערה|שם=קהילה}}. (א ליסטע פון אידן פון מיכאַלאָווצע און איר סביבה וואָס זענען דעפּארטירט געווארן קיין לובלין געגנט דעם 5טן יוני 1942, איז פארהאן ביי יד ושם{{הערה|1=[https://collections.yadvashem.org/en/documents/8984417 List of Jews from Michalovce and settlements in the Michalovce vicinity deported to the Lublin region, 06/05/1942]}}).</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>צווישן די וואס זענען אנטלאפן פון די דעפּארטאציעס און זענען געווען די ערשטע זיך צו פארבינדן מיט די פּאַרטיזאַנער אין די וועלדער אַרום מיכאלאווצע, זענען געווען זיבן <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יידן </del>פון מיכאלאווצע: שלמה לאנדאו, ראָזאַליאַ מאַרקאָוויטשעוואַ, אַלבערט אַלביש כ"ץ, מאַרטין כ"ץ, יצחק בראַנט-פּרעגער, ערנסט ליפּקאָוויטש און מאַרטין מאיר לאנדאו. אויך, נאָכן זען דעם שחיטה פון סלאָוואקישע <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יידן </del>אין לוקאָוו, לעבן לובלין, פוילן, האָט זאָלטאַן ערענרייך, אַ שניידער פון מיכאלאווצע, זיך באַהעפטן צו די פּאַרטיזאַנער{{הערה|שם=קהילה}}.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>צווישן די וואס זענען אנטלאפן פון די דעפּארטאציעס און זענען געווען די ערשטע זיך צו פארבינדן מיט די פּאַרטיזאַנער אין די וועלדער אַרום מיכאלאווצע, זענען געווען זיבן <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אידן </ins>פון מיכאלאווצע: שלמה לאנדאו, ראָזאַליאַ מאַרקאָוויטשעוואַ, אַלבערט אַלביש כ"ץ, מאַרטין כ"ץ, יצחק בראַנט-פּרעגער, ערנסט ליפּקאָוויטש און מאַרטין מאיר לאנדאו. אויך, נאָכן זען דעם שחיטה פון סלאָוואקישע <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אידן </ins>אין לוקאָוו, לעבן לובלין, פוילן, האָט זאָלטאַן ערענרייך, אַ שניידער פון מיכאלאווצע, זיך באַהעפטן צו די פּאַרטיזאַנער{{הערה|שם=קהילה}}.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>נאכן חורבן זענען געבליבן בלויז עטליכע הונדערט נפשות לעבן "ווי דורך א נס".</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>נאכן חורבן זענען געבליבן בלויז עטליכע הונדערט נפשות לעבן "ווי דורך א נס".</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l60">שורה 60:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 67:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*{{היברובוקס|דוד בן עקיבא יוסף שלזינגר|מעשה אבות|33881|מקום הוצאה=ירושלים|שנת הוצאה=תרס"א}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*{{היברובוקס|דוד בן עקיבא יוסף שלזינגר|מעשה אבות|33881|מקום הוצאה=ירושלים|שנת הוצאה=תרס"א}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*{{קהילה לינקס|Michalovce}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*{{קהילה לינקס|Michalovce}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==דרויסנדיגע לינקס==</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*{{אוצר החכמה|קובץ|צפונות - ו (שנה ב ב)|106570|ו (שנה ב ב)||page=92}}</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{אוצר החכמה|סופר, משה בן שמואל|חתם סופר <שו"ת> - ליקוטי תשובות חתם סופר|742|ליקוטי תשובות חתם סופר||page=73}}</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*https://www.yerusha-search.eu/viewer/search/-/MD_ACCESSLOCATIONS_NAME_SEARCH%3A%22Michalovce%22/1/-/-/</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-336379:rev-336488 -->
</table>
תנא קמא
https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%9E%D7%99%D7%94%D7%90%D7%9C%D7%90%D7%95%D7%95%D7%99%D7%A5&diff=336379&oldid=prev
תנא קמא אין 17:33, 4 מאי 2025
2025-05-04T17:33:11Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="yi">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 17:33, 4 מאי 2025</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">שורה 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 1:</td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{דרעפט}}</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''מיכאַלאָווצע'''{{הערה|מיכאַלאָװיטש, מיהאַלאָװיץ, מיהאַליװיץ, מיהאַלװיץ, מיהאַלעװיץ, מיהאלעוויטץ, מיהאַלעװיטש, מהאַליװיץ, מיהאַלאָװצע. בערל כהן, ספר הפרענומעראנטן, ז' 168}} (אונגאריש: Nagymihály, נאָדימיהאַלי; דייטש: Grossmichel) איז א שטאָט אין צפון־מזרח סלאוואקיי. פריער איז זי געווען אין דער קעניגרייך פון אונגארן, און שפּעטער א טייל פון טשעכאסלאוואקיי, די אויטאנאָמע סלאוואקישע רעפובליק, און ווידער טשעכאסלאוואקיי איידער זי איז געווארן א טייל פון דער היינטיקער סלאוואקיי. מיכאלאווצע איז דער הויפּטשטאט פונעם מיכאלאווצע דיסטריקט. די אידישע קהילה אין מיכאלאווצע האָט געהאט א רייכע געשיכטע ביז איר צעשטערונג דורך די נאציס און זייערע מיטארבעטער בשעת דעם חורבן. די שטאָט איז באוואוסט אין דער אידישער געשיכטע פאר דעם קאנווענץ פון ארטאדאקסישע רבנים פון גרעסערן אונגארן אין תרכ"ה.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''מיכאַלאָווצע'''{{הערה|מיכאַלאָװיטש, מיהאַלאָװיץ, מיהאַליװיץ, מיהאַלװיץ, מיהאַלעװיץ, מיהאלעוויטץ, מיהאַלעװיטש, מהאַליװיץ, מיהאַלאָװצע. בערל כהן, ספר הפרענומעראנטן, ז' 168}} (אונגאריש: Nagymihály, נאָדימיהאַלי; דייטש: Grossmichel) איז א שטאָט אין צפון־מזרח סלאוואקיי. פריער איז זי געווען אין דער קעניגרייך פון אונגארן, און שפּעטער א טייל פון טשעכאסלאוואקיי, די אויטאנאָמע סלאוואקישע רעפובליק, און ווידער טשעכאסלאוואקיי איידער זי איז געווארן א טייל פון דער היינטיקער סלאוואקיי. מיכאלאווצע איז דער הויפּטשטאט פונעם מיכאלאווצע דיסטריקט. די אידישע קהילה אין מיכאלאווצע האָט געהאט א רייכע געשיכטע ביז איר צעשטערונג דורך די נאציס און זייערע מיטארבעטער בשעת דעם חורבן. די שטאָט איז באוואוסט אין דער אידישער געשיכטע פאר דעם קאנווענץ פון ארטאדאקסישע רבנים פון גרעסערן אונגארן אין תרכ"ה.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l38">שורה 38:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 39:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אויף 25סטן מאַרץ 1942 זענען 120 אידישע מיהאלאוויצע מיידלעך דעפּארטירט געווארן קיין אוישוויץ דורך פּאָפּראַד. אין אנהייב אפריל, זענען 100 יונגע מענער געשיקט געווארן צום מאידאנעק קאנצענטראציע לאגער דורך זשילינא. אין אנהייב מאי 1942, זענען בערך 3,100 אידן דעפּארטירט געווארן אין לובלין דיסטריקט פון פּוילן. אריינגערעכנט זענען כמעט צוויי-דריטל געשיקט געווארן צום לוקאָוו געטא וואו מערסטנס זענען אומגעקומען{{הערה|שם=קהילה}}. (א ליסטע פון אידן פון מיכאַלאָווצע און איר סביבה וואָס זענען דעפּארטירט געווארן קיין לובלין געגנט דעם 5טן יוני 1942, איז פארהאן ביי יד ושם{{הערה|1=[https://collections.yadvashem.org/en/documents/8984417 List of Jews from Michalovce and settlements in the Michalovce vicinity deported to the Lublin region, 06/05/1942]}}).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אויף 25סטן מאַרץ 1942 זענען 120 אידישע מיהאלאוויצע מיידלעך דעפּארטירט געווארן קיין אוישוויץ דורך פּאָפּראַד. אין אנהייב אפריל, זענען 100 יונגע מענער געשיקט געווארן צום מאידאנעק קאנצענטראציע לאגער דורך זשילינא. אין אנהייב מאי 1942, זענען בערך 3,100 אידן דעפּארטירט געווארן אין לובלין דיסטריקט פון פּוילן. אריינגערעכנט זענען כמעט צוויי-דריטל געשיקט געווארן צום לוקאָוו געטא וואו מערסטנס זענען אומגעקומען{{הערה|שם=קהילה}}. (א ליסטע פון אידן פון מיכאַלאָווצע און איר סביבה וואָס זענען דעפּארטירט געווארן קיין לובלין געגנט דעם 5טן יוני 1942, איז פארהאן ביי יד ושם{{הערה|1=[https://collections.yadvashem.org/en/documents/8984417 List of Jews from Michalovce and settlements in the Michalovce vicinity deported to the Lublin region, 06/05/1942]}}).</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>צווישן די וואס זענען אנטלאפן פון די דעפּארטאציעס און זענען געווען די ערשטע זיך צו פארבינדן מיט די פּאַרטיזאַנער אין די וועלדער אַרום מיכאלאווצע, זענען געווען זיבן יידן פון מיכאלאווצע: שלמה לאנדאו, ראָזאַליאַ מאַרקאָוויטשעוואַ, אַלבערט אַלביש כ"ץ, מאַרטין כ"ץ, יצחק בראַנט-פּרעגער, ערנסט ליפּקאָוויטש און מאַרטין מאיר לאנדאו. אויך, נאָכן זען דעם שחיטה פון סלאָוואקישע יידן אין לוקאָוו, לעבן לובלין, פוילן, האָט זאָלטאַן ערענרייך, אַ שניידער פון מיכאלאווצע, זיך באַהעפטן צו די פּאַרטיזאַנער.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>צווישן די וואס זענען אנטלאפן פון די דעפּארטאציעס און זענען געווען די ערשטע זיך צו פארבינדן מיט די פּאַרטיזאַנער אין די וועלדער אַרום מיכאלאווצע, זענען געווען זיבן יידן פון מיכאלאווצע: שלמה לאנדאו, ראָזאַליאַ מאַרקאָוויטשעוואַ, אַלבערט אַלביש כ"ץ, מאַרטין כ"ץ, יצחק בראַנט-פּרעגער, ערנסט ליפּקאָוויטש און מאַרטין מאיר לאנדאו. אויך, נאָכן זען דעם שחיטה פון סלאָוואקישע יידן אין לוקאָוו, לעבן לובלין, פוילן, האָט זאָלטאַן ערענרייך, אַ שניידער פון מיכאלאווצע, זיך באַהעפטן צו די פּאַרטיזאַנער<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{הערה|שם=קהילה}}</ins>.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>נאכן חורבן זענען געבליבן בלויז עטליכע הונדערט נפשות לעבן "ווי דורך א נס".</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>נאכן חורבן זענען געבליבן בלויז עטליכע הונדערט נפשות לעבן "ווי דורך א נס".</div></td></tr>
</table>
תנא קמא
https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%9E%D7%99%D7%94%D7%90%D7%9C%D7%90%D7%95%D7%95%D7%99%D7%A5&diff=336378&oldid=prev
תנא קמא אין 17:30, 4 מאי 2025
2025-05-04T17:30:07Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="yi">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 17:30, 4 מאי 2025</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l4">שורה 4:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 4:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די ערשטע אידן האבן זיך באַזעצט אין מיכאלאווצע ביי דער אָטאָמאַנישער אקופּאציע פון גרויס-אונגארן (1526–1699) און זענען געבליבן נאכדעם ווי די טערקן זענען אוועק. א צענזוס פון 1724 (תפ"ד) באשטעטיגט א אידישע אנוועזנהייט, וואס איז געווען קליין אין צאל דעמאלט; דער צענזוס האָט געצילט צו פאַרהיטן אידן פון פארמאָגן [[גרונטאייגנס|גרונט־אייגנטום]]. אידן האבן געוואוינט אין ארומיגע דערפער, ווי סטראַנאַני און פּאָזדיסאָווצע{{הערה|שם=יודאיקע|{{יודאיקה|Meir Lamed / Yeshayahu Jelinek|Michalovce|לינק=https://www.encyclopedia.com/religion/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/michalovce}}}}.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די ערשטע אידן האבן זיך באַזעצט אין מיכאלאווצע ביי דער אָטאָמאַנישער אקופּאציע פון גרויס-אונגארן (1526–1699) און זענען געבליבן נאכדעם ווי די טערקן זענען אוועק. א צענזוס פון 1724 (תפ"ד) באשטעטיגט א אידישע אנוועזנהייט, וואס איז געווען קליין אין צאל דעמאלט; דער צענזוס האָט געצילט צו פאַרהיטן אידן פון פארמאָגן [[גרונטאייגנס|גרונט־אייגנטום]]. אידן האבן געוואוינט אין ארומיגע דערפער, ווי סטראַנאַני און פּאָזדיסאָווצע{{הערה|שם=יודאיקע|{{יודאיקה|Meir Lamed / Yeshayahu Jelinek|Michalovce|לינק=https://www.encyclopedia.com/religion/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/michalovce}}}}.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די ערשטע שול איז געבויט געווארן אויפן פארמעגן פון דער געק (Gueck) פאמיליע. אין 1732 (תצ"ב) איז די צאל אידן געשטיגן צו 400. זיי האבן אויך געהאט א מקוה. רוב אידן האבן געוואוינט אין 'זיידן גאס' (Hodvabna ulica). ווען די גאס האט מער נישט געקענט אקאמאדירן יעדעם, איז צוגעלייגט געווארן די 'נייע גאס' (Nova ulica). דער בית־עלמין איז געווען אין סטראַנאַני. אין 1792 (תקנ"ב) איז געגרינדעט <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געוואָרן </del>די חברא קדישא{{הערה|שם=יודאיקע}}.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די ערשטע שול איז געבויט געווארן אויפן פארמעגן פון דער געק (Gueck) פאמיליע. אין 1732 (תצ"ב) איז די צאל אידן געשטיגן צו 400. זיי האבן אויך געהאט א מקוה. רוב אידן האבן געוואוינט אין 'זיידן גאס' (Hodvabna ulica). ווען די גאס האט מער נישט געקענט אקאמאדירן יעדעם, איז צוגעלייגט געווארן די 'נייע גאס' (Nova ulica). דער בית־עלמין איז געווען אין סטראַנאַני<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{הערה|{{אייוועלט|30732|תמונות מבית החיים מיהאלאוויץ (סטראניאן) - סלאוואקיי}}}}</ins>. אין 1792 (תקנ"ב) איז געגרינדעט <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געווארן </ins>די חברא קדישא{{הערה|שם=יודאיקע}}.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==באַפעלקערונג וואוקס==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==באַפעלקערונג וואוקס==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">שורה 25:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 25:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>נאכן קאנגרעס פון אונגארישן אידנטום אין 1868, האט די מיכאלאווצע קהילה באשטעטיגט דעם ארטאדאקסישן וועג וואס זי האט נאכגעפאלגט פריער. די קהילה איז פארמעל געגרינדעט געווארן אין 1867. אין 1888 (תרמ"ח) האט מען געבויט א גרויסע שול, וואס איז געבויט געווארן אין מאָרישן סטיל, און איז געווען איינע פון די שענסטע געביידעס אין שטאט יענע צייט. אין 1905 איז די שול ערזעצט געווארן מיט אַן אנדער געביידע, און איז אראפּגעריסן געווארן אין 1970. אינעם זעלבן יאר 1888 איז אויך געבויט געווארן א קליינע קלויז פאר חסידישע אידן וואס האבן געדאוונט נוסח ספרד אויף זיידן גאס (היינט לודאָוויט שטאָר גאס). אין 1926 האבן די חסידים באנייט א נייע שול. איינע פון די גרינדער פונעם חסידישן קלויז איז געווען הנגיד רבי דוד זאָנענשיין, א חסיד פון שינאווא און סטראָפּקאָוו{{הערה|שם=ספר28|ספר, ז' 28}}.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>נאכן קאנגרעס פון אונגארישן אידנטום אין 1868, האט די מיכאלאווצע קהילה באשטעטיגט דעם ארטאדאקסישן וועג וואס זי האט נאכגעפאלגט פריער. די קהילה איז פארמעל געגרינדעט געווארן אין 1867. אין 1888 (תרמ"ח) האט מען געבויט א גרויסע שול, וואס איז געבויט געווארן אין מאָרישן סטיל, און איז געווען איינע פון די שענסטע געביידעס אין שטאט יענע צייט. אין 1905 איז די שול ערזעצט געווארן מיט אַן אנדער געביידע, און איז אראפּגעריסן געווארן אין 1970. אינעם זעלבן יאר 1888 איז אויך געבויט געווארן א קליינע קלויז פאר חסידישע אידן וואס האבן געדאוונט נוסח ספרד אויף זיידן גאס (היינט לודאָוויט שטאָר גאס). אין 1926 האבן די חסידים באנייט א נייע שול. איינע פון די גרינדער פונעם חסידישן קלויז איז געווען הנגיד רבי דוד זאָנענשיין, א חסיד פון שינאווא און סטראָפּקאָוו{{הערה|שם=ספר28|ספר, ז' 28}}.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין די לעצטע 20 יאר פונעם 19טן יארהונדערט איז געבויט געווארן א בית מדרש, א מקוה און א תלמוד תורה. אין די 1930ער יארן זענען געגרינדעט געווארן א בית יעקב שולע פאר מיידלעך און אַן אנדער אידישע שולע. עס איז געווען א הויפּט ישיבה און א חסידישע ישיבה{{הערה|שם=יודאיקע}}. די ישיבות זענען געווען אויפן יסוד פון באָרדינג־הויזן; די בחורים האבן געגעסן טעג ביי אנדערע בעלי בתים, און עס איז נישט געווען איינער וואָס האָט נישט בייגעשטייערט כאטש איין טאָג אַ וואָך פאַר דעם צוועק{{הערה|ספר, ז' 29}}. דער לערנען־שפּראַך אינעם תלמוד תורה איז געווען דייטש. קליינע ישיבות זענען אויך געווען, צווישן זיי די פון רבי יונה צבי פאנפעדער{{הערה|מנחם מאיר יאקאבאוויטש, "הג"ר יונה צבי פאנפעדער ראש ישיבה במיהאלוויץ, עלי זכרון 18 / י' אייר תשע"ו, עמ' מח}}, רבי יוסף בוקסבוים און [[רבי רפאל בלום]]. רבי שמעון עהרענפעלד איז געווען דער אָרטיגער רב, ער איז געווען פרעזידענט פון דער חברה ש"ס, און האט געפירט א גרויסע ישיבה פאר דער ערשטער וועלט־מלחמה. נאָך דער מלחמה האָט רבי משה גרינבערגער געגרינדעט אַ ישיבה און זי געפירט{{ספר, ז' 19}}. די תלמידי חכמים האבן געדאוונט אינעם קליינעם בית מדרש "תורת חסד", וואו מנינים האָבן זיך געזאמלט פון דער עלות ביז 9-10 אינדערפרי{{הערה|שם=ספר28}}. רבי אליעזר דאווידאוויטש איז געווען דער דיין פאר סטראַנאַני. צווישן די וועטעראַן מלמדים זענען געווען ר' יעקב יצחק מעלער, רבי משה בלאַו, ר' גדלי' אַדלער, ר' פייבל שטייף, און ר' פסח קארצער{{הערה|ספר, ז' 20}}.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין די לעצטע 20 יאר פונעם 19טן יארהונדערט איז געבויט געווארן א בית מדרש, א מקוה און א תלמוד תורה. אין די 1930ער יארן זענען געגרינדעט געווארן א בית יעקב שולע פאר מיידלעך און אַן אנדער אידישע שולע. עס איז געווען א הויפּט ישיבה און א חסידישע ישיבה{{הערה|שם=יודאיקע}}. די ישיבות זענען געווען אויפן יסוד פון באָרדינג־הויזן; די בחורים האבן געגעסן טעג ביי אנדערע בעלי בתים, און עס איז נישט געווען איינער וואָס האָט נישט בייגעשטייערט כאטש איין טאָג אַ וואָך פאַר דעם צוועק{{הערה|ספר, ז' 29}}. דער לערנען־שפּראַך אינעם תלמוד תורה איז געווען דייטש. קליינע ישיבות זענען אויך געווען, צווישן זיי די פון רבי יונה צבי פאנפעדער{{הערה|מנחם מאיר יאקאבאוויטש, "<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://www.hebrewbooks.org/pdfpager.aspx?req=58227&st=&pgnum=49&hilite= </ins>הג"ר יונה צבי פאנפעדער ראש ישיבה במיהאלוויץ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]"</ins>, עלי זכרון 18 / י' אייר תשע"ו, עמ' מח}}, רבי יוסף בוקסבוים און [[רבי רפאל בלום]]. רבי שמעון עהרענפעלד איז געווען דער אָרטיגער רב, ער איז געווען פרעזידענט פון דער חברה ש"ס, און האט געפירט א גרויסע ישיבה פאר דער ערשטער וועלט־מלחמה. נאָך דער מלחמה האָט רבי משה גרינבערגער געגרינדעט אַ ישיבה און זי געפירט{{ספר, ז' 19}}. די תלמידי חכמים האבן געדאוונט אינעם קליינעם בית מדרש "תורת חסד", וואו מנינים האָבן זיך געזאמלט פון דער עלות ביז 9-10 אינדערפרי{{הערה|שם=ספר28}}. רבי אליעזר דאווידאוויטש איז געווען דער דיין פאר סטראַנאַני. צווישן די וועטעראַן מלמדים זענען געווען ר' יעקב יצחק מעלער, רבי משה בלאַו, ר' גדלי' אַדלער, ר' פייבל שטייף, און ר' פסח קארצער{{הערה|ספר, ז' 20}}.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==עקאָנאָמיש און סאציאל לעבן==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==עקאָנאָמיש און סאציאל לעבן==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l34">שורה 34:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 34:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==דער חורבן==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==דער חורבן==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>מיט דער אויפקומען פון פאַשיסטישן רעזשים אין סלאָוואַקיי אין 1939, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האָט </del>זיך <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אָנגעהויבן אַ קאַמף פאַרן </del>לעבן <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַליין</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַנשטאָט אַ </del>פּרנסה'דיגן, רעליגיעזן, סאציאלן, קולטורעלן און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">נאַציאָנאַלן </del>לעבן. די <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">סלאָוואַקישע </del>רעגירונגען <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האָבן </del>איינגעפירט <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַנטי־אידישע </del>מיטלען. די שיינע קהילה פון <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מיכאַלאָווצע</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וואָס האָט </del>געבליט פיל <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יאָרן</del>, איז צעשטערט און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאַרניכטעט געוואָרן </del>ביז <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַ האַנדפול </del>איבערלעבער. די <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">סלאָוואַקן האָבן </del>זיך אויך אויסגעצייכנט אין די <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ליקווידאַציע </del>אקטן, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַפילו </del>אָן דער אויפמונטיקונג פון די דייטשן. שוין <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאַר </del>דער דייטשער איינעמעניש אין 1942, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האָבן </del>די <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">סלאָוואַקן דעפּאָרטירט אַרום 6</del>,000 נפשות אויף זייער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אייגענער איניציאַטיוו </del>און אָן קיין אויסערליכן דרוק. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַ </del>ליסטע פון אידן פון מיכאַלאָווצע און איר סביבה וואָס זענען <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דעפּאָרטירט געוואָרן אין </del>לובלין געגנט דעם 5טן יוני 1942, איז <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאַראַן </del>ביי יד ושם{{הערה|1=[https://collections.yadvashem.org/en/documents/8984417 List of Jews from Michalovce and settlements in the Michalovce vicinity deported to the Lublin region, 06/05/1942]}}. נאָכן חורבן זענען געבליבן בלויז עטליכע הונדערט נפשות לעבן "ווי דורך א נס".</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>מיט דער אויפקומען פון פאַשיסטישן רעזשים אין סלאָוואַקיי אין 1939, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האט </ins>זיך <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אנגעהויבן א קאמף פארן </ins>לעבן <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אליין</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אנשטאט א </ins>פּרנסה'דיגן, רעליגיעזן, סאציאלן, קולטורעלן און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">נאציאנאלן </ins>לעבן. די <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">סלאוואקישע </ins>רעגירונגען <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האבן </ins>איינגעפירט <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אנטי־אידישע </ins>מיטלען. די שיינע קהילה פון <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מיכאלאווצע</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וואס האט </ins>געבליט פיל <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יארן</ins>, איז צעשטערט און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פארניכטעט געווארן </ins>ביז <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">א האנדפול </ins>איבערלעבער. די <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">סלאוואקן האבן </ins>זיך אויך אויסגעצייכנט אין די <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ליקווידאציע </ins>אקטן, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אפילו </ins>אָן דער אויפמונטיקונג פון די דייטשן<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. אין 1941 האבן די אויטאָריטעטן פארמאכט 436 אידישע געשעפטן און צענדליגער מענער זענען גענומען געווארן צו צוואנגס-ארבעט{{הערה|שם=קהילה|[https://kehilalinks.jewishgen.org/Michalovce/ Michalovce (Nagymihály), Slovakia KehilaLink]}}. דעפארטאציעס פון סלאוואקישע אידן האבן זיך אנגעהויבן אין 1942</ins>. שוין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאר </ins>דער דייטשער איינעמעניש אין 1942, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האבן </ins>די <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">סלאוואקן דעפּארטירט ארום 60</ins>,000 נפשות אויף זייער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אייגענעם איניציאטיוו </ins>און אָן קיין אויסערליכן דרוק<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{הערה|אלישבע סנש, ספר מיכאלובצה, ז' 26}}.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אויף 25סטן מאַרץ 1942 זענען 120 אידישע מיהאלאוויצע מיידלעך דעפּארטירט געווארן קיין אוישוויץ דורך פּאָפּראַד</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אין אנהייב אפריל, זענען 100 יונגע מענער געשיקט געווארן צום מאידאנעק קאנצענטראציע לאגער דורך זשילינא. אין אנהייב מאי 1942, זענען בערך 3,100 אידן דעפּארטירט געווארן אין לובלין דיסטריקט פון פּוילן. אריינגערעכנט זענען כמעט צוויי-דריטל געשיקט געווארן צום לוקאָוו געטא וואו מערסטנס זענען אומגעקומען{{הערה|שם=קהילה}}. (א </ins>ליסטע פון אידן פון מיכאַלאָווצע און איר סביבה וואָס זענען <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דעפּארטירט געווארן קיין </ins>לובלין געגנט דעם 5טן יוני 1942, איז <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פארהאן </ins>ביי יד ושם{{הערה|1=[https://collections.yadvashem.org/en/documents/8984417 List of Jews from Michalovce and settlements in the Michalovce vicinity deported to the Lublin region, 06/05/1942]}}<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">).</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">צווישן די וואס זענען אנטלאפן פון די דעפּארטאציעס און זענען געווען די ערשטע זיך צו פארבינדן מיט די פּאַרטיזאַנער אין די וועלדער אַרום מיכאלאווצע, זענען געווען זיבן יידן פון מיכאלאווצע: שלמה לאנדאו, ראָזאַליאַ מאַרקאָוויטשעוואַ, אַלבערט אַלביש כ"ץ, מאַרטין כ"ץ, יצחק בראַנט-פּרעגער, ערנסט ליפּקאָוויטש און מאַרטין מאיר לאנדאו</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אויך, </ins>נאָכן <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זען דעם שחיטה פון סלאָוואקישע יידן אין לוקאָוו, לעבן לובלין, פוילן, האָט זאָלטאַן ערענרייך, אַ שניידער פון מיכאלאווצע, זיך באַהעפטן צו די פּאַרטיזאַנער.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">נאכן </ins>חורבן זענען געבליבן בלויז עטליכע הונדערט נפשות לעבן "ווי דורך א נס".</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==נאָטירבארע מענטשן (???)==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==נאָטירבארע מענטשן (???)==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l52">שורה 52:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 58:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*מרדכי פארקאש (רעדאקטאר), '''[https://digitalcollections.nypl.org/items/6aa93070-5e1d-0133-0070-00505686a51c ספר מיכאלובצה והסביבה]''', ועד יוצאי מיכאלובצה בישראל, תש"ל</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*מרדכי פארקאש (רעדאקטאר), '''[https://digitalcollections.nypl.org/items/6aa93070-5e1d-0133-0070-00505686a51c ספר מיכאלובצה והסביבה]''', ועד יוצאי מיכאלובצה בישראל, תש"ל</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*{{היברובוקס|דוד בן עקיבא יוסף שלזינגר|מעשה אבות|33881|מקום הוצאה=ירושלים|שנת הוצאה=תרס"א}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*{{היברובוקס|דוד בן עקיבא יוסף שלזינגר|מעשה אבות|33881|מקום הוצאה=ירושלים|שנת הוצאה=תרס"א}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*{{קהילה לינקס|Michalovce}}</ins></div></td></tr>
<!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-336377:rev-336378 -->
</table>
תנא קמא
https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%9E%D7%99%D7%94%D7%90%D7%9C%D7%90%D7%95%D7%95%D7%99%D7%A5&diff=336377&oldid=prev
תנא קמא אין 16:18, 4 מאי 2025
2025-05-04T16:18:08Z
<p></p>
<a href="https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%9E%D7%99%D7%94%D7%90%D7%9C%D7%90%D7%95%D7%95%D7%99%D7%A5&diff=336377&oldid=336376">זעט די חילוקים</a>
תנא קמא
https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%9E%D7%99%D7%94%D7%90%D7%9C%D7%90%D7%95%D7%95%D7%99%D7%A5&diff=336376&oldid=prev
תנא קמא: געשאַפן בלאַט מיט ''''מיכאַלאָווצע'''{{הערה|מיכאַלאָװיטש, מיהאַלאָװיץ, מיהאַליװיץ, מיהאַלװיץ, מיהאַלעװיץ, מיהאלעוויטץ, מיהאַלעװיטש, מהאַליװיץ, מיהאַלאָװצע. בערל כהן, ספר הפרענומעראנטן, ז' 168}} (אונגאריש: Nagymihály, נאָדימיהאַלי; דייטש: Grossmichel) איז א שטאָט אין צפון־מזרח סלאָוואַקי...'
2025-05-04T14:56:14Z
<p>געשאַפן בלאַט מיט ''''מיכאַלאָווצע'''{{הערה|מיכאַלאָװיטש, מיהאַלאָװיץ, מיהאַליװיץ, מיהאַלװיץ, מיהאַלעװיץ, מיהאלעוויטץ, מיהאַלעװיטש, מהאַליװיץ, מיהאַלאָװצע. בערל כהן, ספר הפרענומעראנטן, ז' 168}} (אונגאריש: Nagymihály, נאָדימיהאַלי; דייטש: Grossmichel) איז א שטאָט אין צפון־מזרח סלאָוואַקי...'</p>
<p><b>נייער בלאַט</b></p><div>'''מיכאַלאָווצע'''{{הערה|מיכאַלאָװיטש, מיהאַלאָװיץ, מיהאַליװיץ, מיהאַלװיץ, מיהאַלעװיץ, מיהאלעוויטץ, מיהאַלעװיטש, מהאַליװיץ, מיהאַלאָװצע. בערל כהן, ספר הפרענומעראנטן, ז' 168}} (אונגאריש: Nagymihály, נאָדימיהאַלי; דייטש: Grossmichel) איז א שטאָט אין צפון־מזרח סלאָוואַקיי. די אידישע קהילה אין מיכאַלאָווצע האָט געהאַט אַ רייכע געשיכטע ביז איר צעשטערונג דורך די נאַציס און זייערע מיטאַרבעטער בשעת דעם חורבן. די שטאָט איז באַוואוסט אין דער אידישער געשיכטע פאַר דעם קאָנווענץ פון אָרטאָדאָקסישע רבנים פון גרעסערן אונגאַרן אין 1865.<br />
<br />
==היסטאריע==<br />
די ערשטע אידן האָבן זיך באַזעצט אין מיכאַלאָווצע בעתן אָטאָמאַנישן הערשאפט פון גרעסערן אונגאַרן (1526–1699) און זענען געבליבן נאָכדעם ווי די טערקן זענען אַוועק. אַ צענזוס פון 1724 באַשטעטיגט א אידישע אנוועזנהייט; דער ציל פונעם צענזוס איז געווען צו פאַרהיטן אידן פון פאַרמאָגן גרונט־אייגנטום. אין דער צייט איז די צאָל אידן געווען קליין. אידן האָבן געוואוינט אין שכנישע דערפער, ווי סטראַנאַני און פּאָזדיסאָווצע, וואו זיי האָבן געדאַוונט.<br />
<br />
אין 1732 איז די צאָל אידן געשטיגן צו 400. זיי האָבן אויך געהאַט אַ מקוה. רוב אידן האָבן געוואוינט אין זילק גאַס ("Hodvabna ulica"). ווען די גאַס האָט מער נישט געקענט באַאַקאָמעדירן אַלע, איז צוגעלייגט געוואָרן די נייע גאַס ("Nova ulica"). דער בית־עלמין איז געווען אין סטראַנאַני.<br />
אין 1792 איז געגרינדעט געוואָרן די חברא קדישא.<br />
<br />
==באַפעלקערונג וואוקס==<br />
די אידישע באַפעלקערונג אין מיכאַלאָווצע איז געוואַקסן שטאַרק אין די 19טן און 20סטן יאָרהונדערטער.<br />
*1840: 170 אידן (אויסשליסנדיג די שכנישע דערפער).<br />
*1844: 311 אידן.<br />
*1857: 445 אידן.<br />
*1880: 1,079 אידן (27.6% פון אַלע איינוואוינער).<br />
*1910: 2,200 אידן.<br />
*1930 (צווייטער טשעכאָסלאָוואַקישער צענזוס): 3,386 אידן.<br />
*1940 (איידער די דעפּאָרטאַציעס): 4,197 אידן.<br />
<br />
דער שנעלער וואוקס איז געווען אַ דאַנק אימיגראַציע פון גאַליציע, איבערציאונג פון אידן פון די אַרומיגע דערפער צו דער שטאָט, און די אייזנבאַן וואָס האָט נאָך מער פאַרגרעסערט די אידישע באַפעלקערונג. אין דער טשעכאָסלאָוואַקישער צייט, פון אַ גאַנצער באַפעלקערונג פון 15,000, זענען געווען 4,000 אידן.<br />
<br />
==רעליגיעז לעבן און אינסטיטוציעס==<br />
די ערשטע שול איז געבויט געווארן אויפן פארמעגן פון דער געק (Gueck) פאַמיליע{{הערה|שם=יודאיקע|{{יודאיקה|Meir Lamed / Yeshayahu Jelinek|Michalovce|לינק=https://www.encyclopedia.com/religion/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/michalovce}}}}. די קהילה אין מיכאַלאָווצע איז געווען ארטאדאקסיש. די קהילה איז פאָרמעל געגרינדעט געוואָרן אין 1867. אין 1888 האָט מען געבויט אַ גרויסע שול, וואָס איז ערזעצט געווארן מיט אַן אַנדער געביידע אין 1905. די שול איז צעבראָכן געוואָרן אין 1970. אַ גרופּע חסידים וואָס האָבן געהאַט דעם נוסח ספרד, האָבן זיך אָפּגעטיילט פון דער קהילה און האָבן אין 1926 איינגעוויינט זייער אייגענע שול. איינע פון די גרינדער פונעם קלויז (וואו מען האָט געדאַוונט נוסח ספרד) איז געווען הנגיד רבי דוד זאָנענשיין, א חסיד פון שינאווא און סטראָפּקאָוו{{הערה|ספר, ז' 28}}.<br />
<br />
אין די לעצטע 20 יאר פונעם 19טן יארהונדערט איז געבויט געווארן א בית מדרש, א מקוה און א תלמוד תורה. אין די 1930ער יארן זענען געגרינדעט געווארן א בית יעקב שולע פאר מיידלעך און אַן אנדער אידישע שולע. עס איז געווען א הויפּט ישיבה און א חסידישע ישיבה{{הערה|שם=יודאיקע}}. די ישיבות זענען געווען אויפן יסוד פון באָרדינג־הויזן; די בחורים האבן געגעסן טעג ביי אנדערע בעלי בתים, און עס איז נישט געווען איינער וואָס האָט נישט בייגעשטייערט כאטש איין טאָג אַ וואָך פאַר דעם צוועק{{הערה|ספר, ז' 29}}. דער לערנען־שפּראַך אינעם תלמוד תורה איז געווען דייטש. קליינע ישיבות זענען אויך געווען, צווישן זיי די פון רבי יונה צבי פאנפעדער{{הערה|מנחם מאיר יאקאבאוויטש, "הג"ר יונה צבי פאנפעדער ראש ישיבה במיהאלוויץ, עלי זכרון 18 / י' אייר תשע"ו, עמ' מח}}, רבי יוסף בוקסבוים און [[רבי רפאל בלום]]. רבי שמעון עהרענפעלד איז געווען דער אָרטיגער רב, ער איז געווען פרעזידענט פון דער חברה ש"ס, און האט געפירט א גרויסע ישיבה פאר דער ערשטער וועלט־מלחמה. נאָך דער מלחמה האָט רבי משה גרינבערגער געגרינדעט אַ ישיבה און זי געפירט{{ספר, ז' 19}}. די תלמידי חכמים האבן געדאוונט אינעם קליינעם בית מדרש "תורת חסד", וואו מנינים האָבן זיך געזאמלט פון דער עלות ביז 9-10 אינדערפרי{{הערה|ספר, ז' 28}}. רבי אליעזר דאווידאוויטש איז געווען דער דיין פאר סטראַנאַני. צווישן די וועטעראַן מלמדים זענען געווען ר' יעקב יצחק מעלער, רבי משה בלאַו, ר' גדלי' אַדלער, ר' פייבל שטייף, און ר' פסח קארצער{{הערה|ספר, ז' 20}}.<br />
<br />
==דער מיהאלאוויצער אסיפה תרכ"ה==<br />
[[טעקע:Michalovce1865.jpg|קליין|די ניין פּונקטן פון די מיהאלאוויצער פסק דין]]<br />
דער וויכטיגסטער געשעעניש וואס האט באפעסטיגט דעם רום פון מיכאַלאָווצע אין דער אידישער געשיכטע, איז געווען דער קאָנווענץ פון אָרטאָדאָקסישע רבנים אין 1865. דער קאָנווענץ איז געהאַלטן געוואָרן כדי אַנטקעגנשטעלן די רעפאָרמיסטישע שולן וואָס האָבן זיך דאַן אָנגעהויבן פאַרשפּרייטן אין אונגאַרן. די רבנים האָבן אַרויסגעגעבן אַ פּסק בית דין וואָס האָט פאַרבאָטן אייניגע נייע פּראַקטיקן וואָס די רעפאָרמער האָבן איינגעפירט, אַריינגערעכנט: פּרעדיגן אין אַנדערע שפּראַכן אויסער אידיש, אַריינגיין אין א שול וואו די בימה איז נישט אינעם צענטער אדער וואו די ווייבער־עזרת כלל איז נישט גענוג פאַרדעקט, רעליגיעזע פונקציאָנערן וואָס טראָגן קלויסטערליכע קליידונג, און חופּות אינעווייניק אין דער שול. זיי האָבן באַפעסטיגט די רעגעל פון באניצן נאר לשון־קודש און אידיש אין רעליגיעזער טעטיגקייט. דער פּסק איז אונטערגעשריבן געוואָרן דורך כּמעט 70 רבנים (אָדער 71 אונטערשריפטן זענען געזאמלט געוואָרן). דער רב פון פּרעשבורג, דער "כתב סופר", איז נישט געווען צווישן די חותמים. דאָס וואָס די אָרטאָדאָקסישע רבנים האָבן אויסגעקליבן זיך צו פאַרזאַמלען אין מיכאַלאָווצע, ווייזט אַז זי איז שוין דאַן געווען אַ וויכטיגער צענטער פון אָרטאָדאָקסישן אידנטום. דאָס איז געווען אַן ערשטער שריט צו דער הויפּט שפּאַלטונג צווישן די אָרטאָדאָקסישע און נאָלאָגישע (רעפאָרם) קהילות אין אונגאַרן, וואָס איז פאָרגעקומען אין תרכ"ט.<br />
<br />
==עקאָנאָמיש און סאציאל לעבן==<br />
בשעת די אידן האָבן זיך געשלאָגן עקאָנאָמיש, איז אויך געווען אַן אָרעם שיכט פון דער באַפעלקערונג. אידן זענען געווען פאַרקניפּט אין האַנדל און געשעפט, אַרייַנגערעכנט האַנדל מיט אַלקאָהאָל. זיי האָבן געהאַט געשעפטן, ספּעציעל אויף דער הויפּט גאַס אַנטקעגן דעם שטאָט ראַטהויז. די געשעפטן זענען געווען פאַרמאַכט אויפן שבת. אידן זענען געווען לעסיז פון שענקען, גאַסטהייזער, גוטער, און אַנדערע געשעפטן, און שפּעטער אויך לאַנדבאַזירער. די Sztáray פאַמיליע, וועלכע האָט געהאַט גוטער אין מזרח סלאָוואַקיי זייטן מיטל־אַלטער, האָט זיך אָפט געקלאַגט מיט אידישע לעסיז וועגן די באַדינגונגען פון זייערע געשעפטן. דאָקומענטן פון דער שטאַט אַרכיוו אין פּרעשאָוו אַנטהאַלטן פיל דאָקומענטן פון דער Sztáray פאַמיליע וואָס שייך אידן, אַרייַנגערעכנט ליסטעס פון אידן (1831), לעגאַלע קלאַגעס, און ליסיז פון בירערייען, שענקען און אַנדערע געשעפטן. עס איז אויך געווען אַ אידישער קרעדיט קאָאָפּעראַטיוו אין מיכאַלאָווצע, וואָס איז געפירט געוואָרן דורך שמואל עהרענפעלד.<br />
<br />
==פּאָליטיש לעבן==<br />
ציוניסטישע טעטיגקייט האט זיך אנגעהויבן אין מיכאַלאָווצע פאַר דער ערשטער וועלט־מלחמה, און אלע קאלירן פון פּאליטישע מיינונגען זענען געווען פאָרגעשטעלט. די אידישע פּארטיי איז געווען שטארק און איז רעגולער ערוועלט געווארן צום מוניציפּאלן ראַט{{הערה|שם=יודאיקע}}. ביי די מוניציפּאלע וואלן אין 1926, האָט די ליסטע פון דער אידישער פּאַרטיי געהאַט 16 נעמען, אריינגערעכנט שמואל עהרענפעלד. אין 1931 האָבן די פאַרבונדענע אידישע פּאַרטייען באַקומען 1,061 שטימען און 10 מאַנדאַטן, די העכסטע צאָל אין ראַט. אין די וואַלן פונעם מוניציפּאַלן ראַט אין 1936 זענען געווען דריי אידישע פּאַרטייען: די אידישע עקאָנאָמישע פּאַרטיי, די וואַל גרופּע פון דער צענטראַלער אידישער פּאַרטיי, און די גרופּע פון אידישע סוחרים פון דער טשעכאָסלאָוואַקישער האַנדלס־פּאַרטיי. די פּאָעלי ציון פּאַרטיי האָט געהאַט עטליכע אונטערשטיצונג צווישן דעם אָרעמען שיכט. מיכאַלאָווצע איז געווען איינע פון די שטעטלעך וואו די אידישע קהילה האָט געלעבט ווי אַן איינהייט, און די פירערשאַפט פון שטעטל האָט באַשטאַנען פון אידן.<br />
<br />
==דער חורבן==<br />
מיט דער אויפקומען פון פאַשיסטישן רעזשים אין סלאָוואַקיי אין 1939, האָט זיך אָנגעהויבן אַ קאַמף פאַרן לעבן אַליין, אַנשטאָט אַ פּרנסה'דיגן, רעליגיעזן, סאציאלן, קולטורעלן און נאַציאָנאַלן לעבן. די סלאָוואַקישע רעגירונגען האָבן איינגעפירט אַנטי־אידישע מיטלען. די שיינע קהילה פון מיכאַלאָווצע, וואָס האָט געבליט פיל יאָרן, איז צעשטערט און פאַרניכטעט געוואָרן ביז אַ האַנדפול איבערלעבער. די סלאָוואַקן האָבן זיך אויך אויסגעצייכנט אין די ליקווידאַציע אקטן, אַפילו אָן דער אויפמונטיקונג פון די דייטשן. שוין פאַר דער דייטשער איינעמעניש אין 1942, האָבן די סלאָוואַקן דעפּאָרטירט אַרום 6,000 נפשות אויף זייער אייגענער איניציאַטיוו און אָן קיין אויסערליכן דרוק. אַ ליסטע פון אידן פון מיכאַלאָווצע און איר סביבה וואָס זענען דעפּאָרטירט געוואָרן אין לובלין געגנט דעם 5טן יוני 1942, איז פאַראַן ביי יד ושם{{הערה|1=[https://collections.yadvashem.org/en/documents/8984417 List of Jews from Michalovce and settlements in the Michalovce vicinity deported to the Lublin region, 06/05/1942]}}. נאָכן חורבן זענען געבליבן בלויז עטליכע הונדערט נפשות לעבן "ווי דורך א נס".<br />
<br />
==נאָטירבארע מענטשן (???)==<br />
*רבי שמעון עהרענפעלד – אָרטיקער רב, פּרעזידענט פון משנה־חברה, געפירט אַ גרויסע ישיבה.<br />
•<br />
פיליפּ רייך – דירעקטאָר פון דער מיכאַלאָווצער בירעריי, איז געשטאַנען פאַר דער אידישער עקאָנאָמישער פּאַרטיי.<br />
•<br />
שמואל עהרענפעלד – דירעקטאָר פון אידישן קרעדיט קאָאָפּעראַטיוו, קאַנדידאַט ביי די וואַלן אין 1926.<br />
•<br />
רבי משה גרינבערגער – מחבר פון "ספר באר משה", געפירט אַ ישיבה נאָך דער ערשטער וועלט־מלחמה.<br />
•<br />
יונה צבי פויפעדער – גרינדער פון אַ קליינער ישיבה.<br />
•<br />
רבי חיים צבי בערקאָוויטש – איינער פון די גרינדער פונעם נוסח ספרד קלויז.<br />
<br />
==ביבליאגאפיע==<br />
*מרדכי פארקאש (רעדאקטאר), '''[https://digitalcollections.nypl.org/items/6aa93070-5e1d-0133-0070-00505686a51c ספר מיכאלובצה והסביבה]''', ועד יוצאי מיכאלובצה בישראל, תש"ל</div>
תנא קמא