רוי:כעמיקאל - ווערסיע היסטאריע

צמא לדעת: החלפת טקסט – " זשערסי" ב־" דזשערסי"

2024-02-17T23:32:36Z

החלפת טקסט – " זשערסי" ב־" דזשערסי"

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 23:32, 17 פעברואר 2024
שורה 2:		שורה 2:
	א '''כעמישע סובסטאנץ''' איז א סובסטאנץ מיט א קלארער דעפינירטער כעמישער קאמפאזיציע.		א '''כעמישע סובסטאנץ''' איז א סובסטאנץ מיט א קלארער דעפינירטער כעמישער קאמפאזיציע.

	דאס איז א קאנצעפט וועלכע איז געווארן פעסט אנטוויקלט אין דעם שפעטן [[17טער י"ה\|17טן יארהונדערט]] נאך ארבעט דורך דעם [[כעמיקער]] [[זשאסעף פרוסט]] אויף דער קאמפאזיציע פון אפאר לויטערע [[כעמישע פארבינדונג]]ען אזוי ווי [[בעסיק קופער קארבאנעיט]].<ref name='Hill_et_al_p37'>Hill, J. W.; Petrucci, R. H.; McCreary, T. W.; Perry, S. S. ''General Chemistry'', 4th ed., p37, Pearson Prentice Hall, Upper Saddle River, ניו ~~זשערסי~~, 2005.</ref>		דאס איז א קאנצעפט וועלכע איז געווארן פעסט אנטוויקלט אין דעם שפעטן [[17טער י"ה\|17טן יארהונדערט]] נאך ארבעט דורך דעם [[כעמיקער]] [[זשאסעף פרוסט]] אויף דער קאמפאזיציע פון אפאר לויטערע [[כעמישע פארבינדונג]]ען אזוי ווי [[בעסיק קופער קארבאנעיט]].<ref name='Hill_et_al_p37'>Hill, J. W.; Petrucci, R. H.; McCreary, T. W.; Perry, S. S. ''General Chemistry'', 4th ed., p37, Pearson Prentice Hall, Upper Saddle River, ניו דזשערסי, 2005.</ref>

	ער איז געקומען צו דער מסקנא: "אז אלע דוגמות פון א פארבינדונג האבן די זעלביגע [[קאמפאזיציע]]ס; דאס הייסט, אלע [[דוגמא]]ות האבן די זעלבע [[פראפארציע]]ס, אין [[מאסע]], פון די עלעמענטן וואס זענען אנוועזענד אין דער פארבינדונג". דאס איז שפעטער געווארן באקאנט אלס די [[געזעץ פון נאכאנאנדיג קאמפאזיציע]].<ref>http://dbhs.wvusd.k12.ca.us/webdocs/AtomicStructure/LawofDefiniteProportion.html</ref>		ער איז געקומען צו דער מסקנא: "אז אלע דוגמות פון א פארבינדונג האבן די זעלביגע [[קאמפאזיציע]]ס; דאס הייסט, אלע [[דוגמא]]ות האבן די זעלבע [[פראפארציע]]ס, אין [[מאסע]], פון די עלעמענטן וואס זענען אנוועזענד אין דער פארבינדונג". דאס איז שפעטער געווארן באקאנט אלס די [[געזעץ פון נאכאנאנדיג קאמפאזיציע]].<ref>http://dbhs.wvusd.k12.ca.us/webdocs/AtomicStructure/LawofDefiniteProportion.html</ref>

צמא לדעת אין 21:39, 23 אפריל 2023

2023-04-23T21:39:57Z

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 21:39, 23 אפריל 2023
שורה 46:		שורה 46:
	[[קאַטעגאָריע:אויף יידיש]]		[[קאַטעגאָריע:אויף יידיש]]
	{{קרד/ויקי/יידיש}}		{{קרד/ויקי/יידיש}}
			[[HE:כימיקל]]

בוט העברות: בוט העברות האט באוועגט בלאט כעמיקאל צו רוי:כעמיקאל אן לאזן א ווייטערפירונג: סינון

2023-01-09T09:38:50Z

בוט העברות האט באוועגט בלאט כעמיקאל צו רוי:כעמיקאל אן לאזן א ווייטערפירונג: סינון

→ עלטערע ווערסיע

רעוויזיע פון 09:38, 9 יאנואר 2023

עברי אנכי: אוועקגענומען קאַטעגאָריע:אומבאקוקט דורך HotCat

2022-12-22T04:52:16Z

אוועקגענומען קאַטעגאָריע:אומבאקוקט דורך HotCat

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 04:52, 22 דעצעמבער 2022
שורה 44:		שורה 44:
	{{רעפערענצן}}		{{רעפערענצן}}
	[[קאַטעגאָריע:כעמישע סובסטאנצן\|*]]		[[קאַטעגאָריע:כעמישע סובסטאנצן\|*]]
	~~[[קאַטעגאָריע:אומבאקוקט]]~~
	[[קאַטעגאָריע:אויף יידיש]]		[[קאַטעגאָריע:אויף יידיש]]
	{{קרד/ויקי/יידיש}}		{{קרד/ויקי/יידיש}}

תנא קמא: תנא קמא האט באוועגט בלאט כעמישע סובסטאנץ צו כעמיקאל

2022-12-15T19:31:44Z

תנא קמא האט באוועגט בלאט כעמישע סובסטאנץ צו כעמיקאל

→ עלטערע ווערסיע

רעוויזיע פון 19:31, 15 דעצעמבער 2022

בוט צמא לדעת: טשעקטי און אנדערע רייניגונג, typos fixed: ← {{רעפערענצן}}

2022-12-08T19:38:45Z

טשעקטי און אנדערע רייניגונג, typos fixed: <references/> ← {{רעפערענצן}}

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 19:38, 8 דעצעמבער 2022
שורה 2:		שורה 2:
	א '''כעמישע סובסטאנץ''' איז א סובסטאנץ מיט א קלארער דעפינירטער כעמישער קאמפאזיציע.		א '''כעמישע סובסטאנץ''' איז א סובסטאנץ מיט א קלארער דעפינירטער כעמישער קאמפאזיציע.

	דאס איז א קאנצעפט וועלכע איז געווארן פעסט אנטוויקלט אין דעם שפעטן [[17טער י"ה\|17טן יארהונדערט]] נאך ארבעט דורך דעם [[כעמיקער]] [[זשאסעף פרוסט]] אויף דער קאמפאזיציע פון אפאר לויטערע [[כעמישע פארבינדונג]]ען אזוי ווי [[בעסיק קופער קארבאנעיט]].<ref name='Hill_et_al_p37'> Hill, J. W.; Petrucci, R. H.; McCreary, T. W.; Perry, S. S. ''General Chemistry'', 4th ed., p37, Pearson Prentice Hall, Upper Saddle River, ניו זשערסי, 2005.</ref>		דאס איז א קאנצעפט וועלכע איז געווארן פעסט אנטוויקלט אין דעם שפעטן [[17טער י"ה\|17טן יארהונדערט]] נאך ארבעט דורך דעם [[כעמיקער]] [[זשאסעף פרוסט]] אויף דער קאמפאזיציע פון אפאר לויטערע [[כעמישע פארבינדונג]]ען אזוי ווי [[בעסיק קופער קארבאנעיט]].<ref name='Hill_et_al_p37'>Hill, J. W.; Petrucci, R. H.; McCreary, T. W.; Perry, S. S. ''General Chemistry'', 4th ed., p37, Pearson Prentice Hall, Upper Saddle River, ניו זשערסי, 2005.</ref>

	ער איז געקומען צו דער מסקנא: "אז אלע דוגמות פון א פארבינדונג האבן די זעלביגע [[קאמפאזיציע]]ס; דאס הייסט, אלע [[דוגמא]]ות האבן די זעלבע [[פראפארציע]]ס, אין [[מאסע]], פון די עלעמענטן וואס זענען אנוועזענד אין דער פארבינדונג". דאס איז שפעטער געווארן באקאנט אלס די [[געזעץ פון נאכאנאנדיג קאמפאזיציע]].<ref>http://dbhs.wvusd.k12.ca.us/webdocs/AtomicStructure/LawofDefiniteProportion.html</ref>		ער איז געקומען צו דער מסקנא: "אז אלע דוגמות פון א פארבינדונג האבן די זעלביגע [[קאמפאזיציע]]ס; דאס הייסט, אלע [[דוגמא]]ות האבן די זעלבע [[פראפארציע]]ס, אין [[מאסע]], פון די עלעמענטן וואס זענען אנוועזענד אין דער פארבינדונג". דאס איז שפעטער געווארן באקאנט אלס די [[געזעץ פון נאכאנאנדיג קאמפאזיציע]].<ref>http://dbhs.wvusd.k12.ca.us/webdocs/AtomicStructure/LawofDefiniteProportion.html</ref>
שורה 42:		שורה 42:

	== רעפערענצן ==		== רעפערענצן ==
	~~<references/>~~		{{רעפערענצן}}
	[[~~קאטעגאריע~~:כעמישע סובסטאנצן\|*]]		[[קאַטעגאָריע:כעמישע סובסטאנצן\|*]]
	[[~~קאטעגאריע~~:אומבאקוקט]]		[[קאַטעגאָריע:אומבאקוקט]]
	[[~~קאטעגאריע~~:אויף יידיש]]		[[קאַטעגאָריע:אויף יידיש]]
	{{קרד/ויקי/יידיש}}		{{קרד/ויקי/יידיש}}

בוט שרגא: קרדיט + קטגוריות

2022-11-27T18:27:34Z

קרדיט + קטגוריות

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 18:27, 27 נאוועמבער 2022
שורה 44:		שורה 44:
	<references/>		<references/>
	[[קאטעגאריע:כעמישע סובסטאנצן\|*]]		[[קאטעגאריע:כעמישע סובסטאנצן\|*]]
			[[קאטעגאריע:אומבאקוקט]]
			[[קאטעגאריע:אויף יידיש]]
			{{קרד/ויקי/יידיש}}

תנא קמא: החלפת טקסט – "פֿ" ב־"פ"

2022-11-25T16:45:06Z

החלפת טקסט – "פֿ" ב־"פ"

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 16:45, 25 נאוועמבער 2022
שורה 4:		שורה 4:
	דאס איז א קאנצעפט וועלכע איז געווארן פעסט אנטוויקלט אין דעם שפעטן [[17טער י"ה\|17טן יארהונדערט]] נאך ארבעט דורך דעם [[כעמיקער]] [[זשאסעף פרוסט]] אויף דער קאמפאזיציע פון אפאר לויטערע [[כעמישע פארבינדונג]]ען אזוי ווי [[בעסיק קופער קארבאנעיט]].<ref name='Hill_et_al_p37'> Hill, J. W.; Petrucci, R. H.; McCreary, T. W.; Perry, S. S. ''General Chemistry'', 4th ed., p37, Pearson Prentice Hall, Upper Saddle River, ניו זשערסי, 2005.</ref>		דאס איז א קאנצעפט וועלכע איז געווארן פעסט אנטוויקלט אין דעם שפעטן [[17טער י"ה\|17טן יארהונדערט]] נאך ארבעט דורך דעם [[כעמיקער]] [[זשאסעף פרוסט]] אויף דער קאמפאזיציע פון אפאר לויטערע [[כעמישע פארבינדונג]]ען אזוי ווי [[בעסיק קופער קארבאנעיט]].<ref name='Hill_et_al_p37'> Hill, J. W.; Petrucci, R. H.; McCreary, T. W.; Perry, S. S. ''General Chemistry'', 4th ed., p37, Pearson Prentice Hall, Upper Saddle River, ניו זשערסי, 2005.</ref>

	ער איז געקומען צו דער מסקנא: "אז אלע דוגמות פון א פארבינדונג האבן די זעלביגע [[קאמפאזיציע]]ס; דאס הייסט, אלע [[דוגמא]]ות האבן די זעלבע [[פראפארציע]]ס, אין [[מאסע]], פון די עלעמענטן וואס זענען אנוועזענד אין דער ~~פֿארבינדונג~~". דאס איז שפעטער געווארן באקאנט אלס די [[געזעץ פון נאכאנאנדיג קאמפאזיציע]].<ref>http://dbhs.wvusd.k12.ca.us/webdocs/AtomicStructure/LawofDefiniteProportion.html</ref>		ער איז געקומען צו דער מסקנא: "אז אלע דוגמות פון א פארבינדונג האבן די זעלביגע [[קאמפאזיציע]]ס; דאס הייסט, אלע [[דוגמא]]ות האבן די זעלבע [[פראפארציע]]ס, אין [[מאסע]], פון די עלעמענטן וואס זענען אנוועזענד אין דער פארבינדונג". דאס איז שפעטער געווארן באקאנט אלס די [[געזעץ פון נאכאנאנדיג קאמפאזיציע]].<ref>http://dbhs.wvusd.k12.ca.us/webdocs/AtomicStructure/LawofDefiniteProportion.html</ref>

	שפעטער מיט דער פארגעשריטענקייט פון [[מעטאד]]ען פאר [[כעמישער סינטעז]] ספעציל אין דעם פעלד פון [[ארגאנישע כעמיע]]; די ערפינדונג פון אסאך מער [[כעמיקאלע עלעמענטן]] און נייע טעכניקן אין דעם פעלד פון [[אנאליטישע כעמיע]] גענוצט פאר איזאלירונג און אויסלויטערונג פון עלעמענטן און קאפאונדס פון כעמיקאלן וואס האט געפירט צו די מאדערנע [[כעמיע]].		שפעטער מיט דער פארגעשריטענקייט פון [[מעטאד]]ען פאר [[כעמישער סינטעז]] ספעציל אין דעם פעלד פון [[ארגאנישע כעמיע]]; די ערפינדונג פון אסאך מער [[כעמיקאלע עלעמענטן]] און נייע טעכניקן אין דעם פעלד פון [[אנאליטישע כעמיע]] גענוצט פאר איזאלירונג און אויסלויטערונג פון עלעמענטן און קאפאונדס פון כעמיקאלן וואס האט געפירט צו די מאדערנע [[כעמיע]].

צמא לדעת: 1 רעוויזיע אימפארטירט: אימפארטירט פון די יידישע וויקיפעדיע, זע ביישטייערער ליסטע

2022-11-22T12:21:51Z

1 רעוויזיע אימפארטירט: אימפארטירט פון די יידישע וויקיפעדיע, זע ביישטייערער ליסטע

→ עלטערע ווערסיע

רעוויזיע פון 12:21, 22 נאוועמבער 2022

YI>Addbot: Bot: Migrating 62 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q79529 (translate me)

2013-03-08T19:39:46Z

Bot: Migrating 62 interwiki links, now provided by Wikidata on d:q79529 (translate me)

נייער בלאַט

[[טעקע:Kochendes wasser02.jpg|left|thumb|250px|[[וואסער]] און [[פארע]] זענען צוויי פארשידענארטיקע פארמען פון דער זעלבער כעמישער סובסטאנץ.]]
א '''כעמישע סובסטאנץ''' איז א סובסטאנץ מיט א קלארער דעפינירטער כעמישער קאמפאזיציע.

דאס איז א קאנצעפט וועלכע איז געווארן פעסט אנטוויקלט אין דעם שפעטן [[17טער י"ה|17טן יארהונדערט]] נאך ארבעט דורך דעם [[כעמיקער]] [[זשאסעף פרוסט]] אויף דער קאמפאזיציע פון אפאר לויטערע [[כעמישע פארבינדונג]]ען אזוי ווי [[בעסיק קופער קארבאנעיט]].<ref name='Hill_et_al_p37'> Hill, J. W.; Petrucci, R. H.; McCreary, T. W.; Perry, S. S. ''General Chemistry'', 4th ed., p37, Pearson Prentice Hall, Upper Saddle River, ניו זשערסי, 2005.</ref>

ער איז געקומען צו דער מסקנא: "אז אלע דוגמות פון א פארבינדונג האבן די זעלביגע [[קאמפאזיציע]]ס; דאס הייסט, אלע [[דוגמא]]ות האבן די זעלבע [[פראפארציע]]ס, אין [[מאסע]], פון די עלעמענטן וואס זענען אנוועזענד אין דער פֿארבינדונג". דאס איז שפעטער געווארן באקאנט אלס די [[געזעץ פון נאכאנאנדיג קאמפאזיציע]].<ref>http://dbhs.wvusd.k12.ca.us/webdocs/AtomicStructure/LawofDefiniteProportion.html</ref>

שפעטער מיט דער פארגעשריטענקייט פון [[מעטאד]]ען פאר [[כעמישער סינטעז]] ספעציל אין דעם פעלד פון [[ארגאנישע כעמיע]]; די ערפינדונג פון אסאך מער [[כעמיקאלע עלעמענטן]] און נייע טעכניקן אין דעם פעלד פון [[אנאליטישע כעמיע]] גענוצט פאר איזאלירונג און אויסלויטערונג פון עלעמענטן און קאפאונדס פון כעמיקאלן וואס האט געפירט צו די מאדערנע [[כעמיע]].

דאס זענען די בעסיק און אונטערשטע סובסטאנצן וועלכע מאכן אלעס וואס מיר זעען אלס אביעקטן (פליסיג אדער הארט) און קענען נישט געטוישט ווערן צו אנדערע סובסטאנצן דורך מעכאנישע מעטאדן.

א לויטערע כעמישע סובסטאנץ קען נישט ווערן צעטיילט אין צו צוויי אנדערע סובסטאנצן דורך א פראצעס וואס טוט נישט אריינעמען א עפעס א [[כעמישע רעאקציע]] און עס געפינט זיך זייער נישט אפט אין [[נאטור]].

טייל טיפישע כעמישע סובסטאנצן קענען זיין [[בריליאנט]], [[גאלד]], [[זאלץ]], [[נאטריום]] און [[צוקער]].

אין אלגעמיין טוען די כעמישע סובסטאנצן עקזיסטירן אין פארעם פון [[הארט]], [[פליסיג]] און [[גאז]] און קען זיך טוישן צווישן די [[פאזע]]ס דורך [[טעמפעראטור]] אדער [[דרוק]].

די מערסטע גענוצטע ביישפיל פון א כעמישער סובסטאנץ איז לויטער פליסיג [[וואסער]]. [[וואסער]] איז צוזאמענגעשטעלט פון צוויי כעמיקאלן וועלכע רופן זיך [[הידראגען]] און [[אקסיגען]]. די צוזאמענשטעל פון צוויי טראפנס הידראגען און איין טראפן אקסיגען איז דער רעזוטאלט פון [[וואסער]]. נישט קיין חילוק צו דאס איז איזאלירט פון א [[ים]] צו אין א [[לאבאראטאריע]] האט דאס די זעלבער צוזאמשטעל פון [[אייגנשאפט]]ן און דאס זעלבע [[פארהעלטעניש]] פון די הידראגען צום אקסיגען.

נישט די הידראגען און נישט די אקסיגען קענען מעכאניש געטוישט ווערן צו סיי וועלכע אנדערע כעמיקאל אבער אויב מען וועט זיי מישן אנדערש וועלן זיי פארמירן עפעס אנדערש וועלכע איז נישט [[וואסער]].

אין אנדערע ווערטער איז טייטש, אז מען קען נעמען [[וואסער]] און דאס מאכן אויס [[וואסער]] ווייל [[וואסער]] זעלבסט איז נישט קיין כעמיקאל. אבער מען קען נישט טוישן די סובטאנצן זעלבסט צו עפעס אנדערש ווייל זיי זענען ריינע כעמיקאלן.

כעמיקאלן זעלבסט זענען צוזאמענגעשטעלט פון מיליאנען פיצעלע [[אטאם|אטאמען]] וועלכע זענען ווייטער צוזאמענגעשטעלט פון דריי עלעמענטן: [[עלעקטראן|עלעקטראנען]], [[פראטאן|פראטאנען]], און [[נייטראן|נייטראנען]].

== דעפינירן ==
מען איז געוואוינט צו רופן א זאך א כעמישע סובסטאנץ ווען זי האט א באשטימטע כעמישע קאמפאזיציע.

== עלעמענטן ==
{{הויפט ארטיקל|כעמישער עלעמענט}}
א [[כעמישער עלעמענט]] איז א כעמישע סובסטאנץ וואס איז צאמעגשטעלט און געמאכט פון א געוויסער מין פון די [[אטאם]] און דעריבער קען דאס נישט ווערן מער צעטיילט אויף קלענערע באשטאנדטיילן אדער טראנספארמירט דורך א [[כעמישע רעאקציע|כעמישער רעאקציע]] אין צו א אנדערער עלעמענט, כאטשיג דאס קען יא ווערן טראנסמיוטירט אין צו אן אנדער עלעמענט דורך א [[יאדערישע רעאקציע|יאדערישער רעאקציע]]. דאס איז דערפאר ווייל אלע פון די אטאמען אין א [[מוסטער]] פון אן עלעמענט האבן די זעלבע צאל און נומער פון [[פראטאן|פראטאנען]], כאטשיג זיי קענען זיין אנדערע [[איזאטאפ]]ן, מיט אנדערע נומערן פון [[נייטראן|נייטראנען]].

דורכאויס די יארן האבן [[וויסנשאפטלער]]ס און [[פיזיקער]]ס אויסגעשטעלט א [[פעריאדישע טאבעלע|ליסטע]] פון 120 באקאנטע עלמענטן, בערך 80 וואס זענען [[סטאביל]]. ד.ה. רוב פון זיי זענען סטאביל וואס טייטש אז זיי קענען קיינמאל נישט בארירט ווערן זאל זיין וואס זאל זיין אפילו נישט דורך [[ראדיאאקטיווער צעפאל|ראדיאאקטיוון צעפאל]] אין צו אן אנדער עלעמענט. געוויסע כעמיקאלן זענען נישט סטאביל און קענען אויסוועפן וואס אין דעם פראצעס וועט זיך דאס ענדיגן אלס א צווייטן כעמיקאל וועלכע איז באמת די זעלבע צוזאמענשטעל נאר וויבאלד עפעס פעלט איז עס מער נישט די זעלבע זאך און באקומט א נייע [[נאמען]] אין דעם זענען אריינגערעכט [[אקסיגען]] מיט [[אזאן]].

די אומסטאבילע כעמיקאלן זענען די קאמפאנענטן פון אלע סארט [[אויפרייס שטאף]]. רוב פון די אומסטאבילע כעמיקאלן וועפן אויס דורך די היץ פון [[פייער]] אדער דורך זיך מישן מיט אנדערע כעמיקאלן. איינמאל אזא זאך פאסירט וועקן זיך אויף די [[עלעקטראן|עלעקטראנען]] (די איינציגסטע טייל פון יעדע [[אטאם]] וועלכע פארמאגט אין זיך ענערגיע) און מאכן דעם טויש זייער שנעל און דערפאר פאסירט אן [[אויפרייס]].

רוב עלעמענטס זענען קלאסיפיצירט ווי [[מעטאל]]ן, דאס זענען די דאזיגע וואס האבן די [[כארעקטעריסטיק]] פון [[לאסטער]], אזעלכע עלמענטן ווי [[אייזן]], [[קופער]], און [[גאלד]]. מעטאלן טוען טיפיש אריבערפירן [[עלעקטריציטעט]] און הייצן אויף זאכן זייער גוט און שנעל.

== זעט אויך ==
* [[כעמיע]]
* [[כעמישער עלעמענט]]

== רעפערענצן ==
<references/>
[[קאטעגאריע:כעמישע סובסטאנצן|*]]