https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D7%A8%D7%95%D7%99%3A%D7%99%D7%A9%D7%A9%D7%9B%D7%A8_%D7%91%D7%A2%D7%A8_%D7%A4%D7%A8%D7%A2%D7%A0%D7%A7 2026-04-16T17:08:17Z ווערסיע היסטאריע פאר דעם בלאט אויפן וויקי MediaWiki 1.39.4 https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%99%D7%A9%D7%A9%D7%9B%D7%A8_%D7%91%D7%A2%D7%A8_%D7%A4%D7%A8%D7%A2%D7%A0%D7%A7&diff=339882&oldid=prev 2026-02-25T03:09:03Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 03:09, 25 פעברואר 2026</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l31">שורה 31:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 31:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ר' בער איז געווען א באגאבטער [[קינסטלער]] און מאלער. די באקאנטע בילד (פארטרעט) פונעם חתם סופר וואס הענגט אין אידישע הייזער ביז היינט, שטאמט פון זיין ארבעט.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ר' בער איז געווען א באגאבטער [[קינסטלער]] און מאלער. די באקאנטע בילד (פארטרעט) פונעם חתם סופר וואס הענגט אין אידישע הייזער ביז היינט, שטאמט פון זיין ארבעט.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וועלט דערציילט אז ווען רבי בער האט געוואלט חתונה מאכן </del>זיין <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">טאכטער מיט</del>'<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ן עילוי רבי </del>מנחם כ&quot;ץ פרוסטיץ, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האט </del>ער זיך <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פארפליכטעט אים אויסצוהאלטן </del>אויף &quot;קעסט&quot; עטליכע יאר. היות ער איז געווען אן ארעמאן, האט ער בחשאי אפגעמאלן דעם חתם סופר און געלאזט דרוקן דעם בילד אין ווין כדי עס צו פארקויפן פאר פרנסה. ווען דער חתם סופר איז געוואר געווארן, האט ער אים מוכיח געווען: &quot;איר ווילט אייך אייער פנים ניכט צו וואשען געבען (בעטלען), גיבט איר מיין פנים צו וואשען?&quot;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. ווען זיין טאָכטער הינדל איז געקומען צו די יאָרן, האָט </ins>דער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">חתם סופר אים פאָרגעלייגט </ins>זיין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מצוין'דיגסטן תלמיד, ר</ins>' מנחם כ&quot;ץ פרוסטיץ, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַלס אַ שידוך. כאָטש ר' בער איז נישט געווען פאַרמעגליך, האָט </ins>ער זיך <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אונטערגענומען אויסצוהאַלטן דעם איידעם </ins>אויף &quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>קעסט<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>&quot; עטליכע יאר. היות ער איז געווען אן ארעמאן, האט ער בחשאי אפגעמאלן דעם חתם סופר און געלאזט דרוקן דעם בילד אין ווין כדי עס צו פארקויפן פאר פרנסה. ווען דער חתם סופר איז געוואר געווארן, האט ער אים מוכיח געווען: &quot;איר ווילט אייך אייער פנים ניכט צו וואשען געבען (בעטלען), גיבט איר מיין פנים צו וואשען?&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{הערה|רבי שלמה סופר, [https://hebrewbooks.org/pdfpager.aspx?req=44152&amp;st=&amp;pgnum=46 איגרות הסופר], עמ' 27}}</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==משפחה==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==משפחה==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ר' בער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האט חתונה געמאכט זיינע טעכטער </del>צו <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">גרויסע גאונים</del>, תלמידי החתם סופר: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רבי אשר וואכטערליץ און </del>[[רבי מנחם כ&quot;ץ פרוסטיץ]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ר' בער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האָט זוכה געווען </ins>צו <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">איידעמער גדולי ישראל</ins>, תלמידי החתם סופר:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[רבי מנחם כ&quot;ץ פרוסטיץ]] (תקנ&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ה–תרנ</ins>&quot;א), דער שפעטערדיגער צעהלימער רב, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פון די גרעסטע תלמידים פונעם חתם סופר </ins>איז געווען ר' בער'ס איידעם צוויי מאל; ערשט מיט דער טאכטער הינדל, און נאך איר פטירה מיט איר שוועסטער ברכה. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זיין אנדערער איידעם </ins>איז געווען <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">הגאון ר' אשר וואַכטערליץ, אב&quot;ד שוטלסדארף.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רבי מנחם כ&quot;ץ </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ה'</del>תקנ&quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ה – ה'תרנ</del>&quot;א), דער שפעטערדיגער צעהלימער רב, איז געווען ר' בער'ס איידעם צוויי מאל; ערשט מיט דער טאכטער הינדל, און נאך איר פטירה מיט איר שוועסטער ברכה. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רבי מנחם </del>איז געווען פון <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">די סאמע נאענטסטע תלמידים פונעם חתם סופר </del>און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האט אפילו געלערנט ביי אים &quot;נסתר&quot; און קבלה מעשיות</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ר' בער'ס זין זענען געווען ר' גרשון זעליגמאַן פרענק </ins>פון <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פרעשבורג </ins>און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">הבחור מאיר{{הערה|שטיינער, עמ' קט–קיא}}</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==פטירה==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==פטירה==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ר' בער פרענק איז נפטר געווארן ביום ב' דשבועות שנת תר&quot;ה, אין עלטער פון 68 יאר. ער איז באערדיגט געווארן אין פרעשבורג, און זיין מצבה לויבט אים אויס אלס אן איד וואס האט &quot;עבודת קודש שנים רבות שמר באמונה, רק ללמד לבני עמו להפיץ תבונה&quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. ער האט איבערגעלאזט דורות ישרים</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">גאונים און צדיקים וואס האבן ווייטער געפיטערט די וועלט מיט תורה</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ר' בער פרענק איז נפטר געווארן ביום ב' דשבועות שנת תר&quot;ה, אין עלטער פון 68 יאר. ער איז באערדיגט געווארן אין פרעשבורג, און זיין מצבה לויבט אים אויס אלס אן איד וואס האט &quot;עבודת קודש שנים רבות שמר באמונה, רק ללמד לבני עמו להפיץ תבונה&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{הערה|שטיינער</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">עמ' קיב}}</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ביבליאגראפיע==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ביבליאגראפיע==</div></td></tr> <!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-339843:rev-339882 --> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%99%D7%A9%D7%A9%D7%9B%D7%A8_%D7%91%D7%A2%D7%A8_%D7%A4%D7%A8%D7%A2%D7%A0%D7%A7&diff=339843&oldid=prev 2026-02-19T15:17:31Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 15:17, 19 פעברואר 2026</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">שורה 8:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 8:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==אין פרעשבורג==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==אין פרעשבורג==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין יאר תקס&quot;ג איז <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רבי </del>בער אויפגענומען געווארן אלס &quot;שמש ונאמן&quot; פונעם פרעשבורגער קהילה, א שטעלע וואס ער האט אנגעהאלטן איבער 40 יאר, ווען ער האט געדינט די קהילה באמונה און איז געשטאנען אויף דער וואך איבער די אלטע מנהגי אשכנז. זיין אַרבעט איז געווען אַ קאָמבינאַציע פון פילע פּאָזיציעס: קהילה-סעקרעטאר, הויפּט-גבאי, און שרייבער פון דער חברה קדישא. ער איז געווען א &quot;ספרא רבה&quot; און האט געפירט די פנקסים פונעם חברה קדישא מיט גרויס מומחיות אין לשון הקודש און שיינע מליצות, רעקאדירנדיג די היסטאריע פון דער קהילה און ביאָגראַפיעס פון נפטרים. ער האט א צייט אויך געדינט אלס איינער פון די שוחטים פון דער קהילה{{הערה|שטיינער, פח–צ}}.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין יאר תקס&quot;ג איז <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ר' </ins>בער אויפגענומען געווארן אלס &quot;שמש ונאמן&quot; פונעם פרעשבורגער קהילה, א שטעלע וואס ער האט אנגעהאלטן איבער 40 יאר, ווען ער האט געדינט די קהילה באמונה און איז געשטאנען אויף דער וואך איבער די אלטע מנהגי אשכנז. זיין אַרבעט איז געווען אַ קאָמבינאַציע פון פילע פּאָזיציעס: קהילה-סעקרעטאר, הויפּט-גבאי, און שרייבער פון דער חברה קדישא. ער איז געווען א &quot;ספרא רבה&quot; און האט געפירט די פנקסים פונעם חברה קדישא מיט גרויס מומחיות אין לשון הקודש און שיינע מליצות, רעקאדירנדיג די היסטאריע פון דער קהילה און ביאָגראַפיעס פון נפטרים. ער האט א צייט אויך געדינט אלס איינער פון די שוחטים פון דער קהילה{{הערה|שטיינער, פח–צ}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ווען דער חתם סופר איז געקומען קיין פרעשבורג אין שנת תקס&quot;ז, איז ר' בער געווארן זיין געטרייער שליח און א בן בית ביי אים. זיין איבערגעגעבנהייט צום רבי'ן איז געווען אָן אַ שיעור. דער חתם סופר האט אים שטארק ליב געהאט און אים געשריבן ווארעמע הסכמות אויף זיינע ספרים: &quot;קם חד מן קמאי… ר' בער פרענק שמש דהנ&quot;ל… והראה לפנינו וישרו הדברים בעינינו&quot;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ווען דער חתם סופר איז געקומען קיין פרעשבורג אין שנת תקס&quot;ז, איז ר' בער געווארן זיין געטרייער שליח און א בן בית ביי אים. זיין איבערגעגעבנהייט צום רבי'ן איז געווען אָן אַ שיעור. דער חתם סופר האט אים שטארק ליב געהאט און אים געשריבן ווארעמע הסכמות אויף זיינע ספרים: &quot;קם חד מן קמאי… ר' בער פרענק שמש דהנ&quot;ל… והראה לפנינו וישרו הדברים בעינינו&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{הערה|שטיינער, צ, צז}}</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">עטליכע מעשיות צייגן זיין נאָנטן קשר מיטן חתם סופר. דער חתם סופר האָט געוואָלט באַזוכן זיין מוטער אין פראַנקפורט, אָבער האָט געצווייפלט צוליב ביטול תורה דרבים. דער בי"ד האָט גע'פּסק'נט ער זאָל נישט פאָרן, און ער האָט געשיקט ר' בער אַלס זיין פּערזענליכן שליח צו זיין מוטער{{הערה|רבי יהודה ליב לאנדסברג, אלה תולדות. זעט זכרונות ומסורות על ה'חתם סופר', עמ' 21–23}}.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווען דער [[כתב סופר]] איז אַלס קינד געווען מסוכן קראנק, האָט די חברה קדישא געצינדן לעכט ביי זיין קאָפּ. ר' בער האט אָפּגעהיט די דאזיגע לעכט און זיי געגעבן במתנה פארן כתב סופר ביי זיין בר מצוה, כדי אים צו דערמאנען דעם נס.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==זיינע ספרים==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==זיינע ספרים==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רבי </del>בער האט געזען א גרויסן נויט פאר ספרים פאר פשוט'ע אידן און פרויען וואס האבן נישט געקענט גוט לשון הקודש. ער האט מחבר געווען 12 ספרים אין א ריינעם <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">און צח'ן </del>אידיש-דייטש כדי זיי צו לערנען הלכה און מוסר. צווישן זיינע ספרים זענען:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ר' </ins>בער האט געזען א גרויסן נויט פאר ספרים פאר פשוט'ע אידן און פרויען וואס האבן נישט געקענט גוט לשון הקודש <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">און האבן געליינט פרעמדע ביכער וואס זענען פול מיט מינות. ער האָט זיך דעריבער אונטערגענומען צו שרייבן ספרים אויף אַ ריינעם דייטש מיט אידישע אותיות</ins>. ער האט מחבר געווען 12 ספרים אין א ריינעם אידיש-דייטש כדי זיי צו לערנען הלכה און מוסר. צווישן זיינע ספרים זענען:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </del>מחנה ישראל (תקע&quot;ו) – הלכות מליחה, חלה, נדה, און הדלקה (ר&quot;ת מחנ&quot;ה) מיט מוסר און מעשיות חז&quot;ל.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># [https://www.nli.org.il/he/books/NNL_ALEPH990021580340205171/NLI </ins>מחנה ישראל (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווין </ins>תקע&quot;ו)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>– הלכות מליחה, חלה, נדה, און הדלקה (ר&quot;ת מחנ&quot;ה) מיט מוסר און מעשיות חז&quot;ל<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{הערה|נאך דרוקן פון מחנה ישראל: [https://www.nli.org.il/he/books/NNL_ALEPH990017828230205171/NLI קארלסרוא תקפ&quot;א]; [https://www.nli.org.il/he/books/NNL_ALEPH990021580400205171/NLI מיץ תקפ&quot;א]; [https://www.nli.org.il/he/books/NNL_ALEPH990021580440205171/NLI רעדלהיים תקפ&quot;ז]; [https://www.nli.org.il/he/books/NNL_ALEPH990021580520205171/NLI ווין תקפ&quot;ט]; [https://www.nli.org.il/he/books/NNL_ALEPH990021572650205171/NLI רעדלהיים תקצ&quot;ז]; [https://www.nli.org.il/he/books/NNL_ALEPH990021580500205171/NLI ווין תקצ&quot;ט];[https://www.nli.org.il/he/books/NNL_ALEPH990021580580205171/NLI ווין תר&quot;ג]; [https://www.nli.org.il/he/books/NNL_ALEPH990021580630205171/NLI רעדלהיים תר&quot;ד]; [https://www.nli.org.il/he/books/NNL_ALEPH990021580670205171/NLI רעדלהיים תרי&quot;ח]; [https://www.nli.org.il/he/books/NNL_ALEPH990003816260205171/NLI ווין תר&quot;כ]}}</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </del>מחנה יששכר (תקפ&quot;ב) – מוסר און מעשיות <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פונעם תלמוד און מדרש</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># [https://www.nli.org.il/he/books/NNL_ALEPH990021580820205171/NLI </ins>מחנה יששכר (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווין </ins>תקפ&quot;ב)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">] </ins>– מוסר און מעשיות <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פון חז&quot;ל צו בילדן דעם מאראלישן געפיל{{הערה|נאך דרוקן פון מחנה יששכר: [https://www.nli.org.il/he/books/NNL_ALEPH990021580780205171/NLI רעדלהיים תקפ&quot;ה?]; [https://www.nli.org.il/he/books/NNL_ALEPH990021580930205171/NLI רעדלהיים תקפ&quot;ו]; }}</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </del>חוט המשולש (תקפ&quot;ה) – דיני קריאת שמע, ציצית און תפילין.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>חוט המשולש (תקפ&quot;ה) – דיני קריאת שמע, ציצית און תפילין.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </del>מחנה לוי (תקפ&quot;ז) – ביאור אויף עשרת הדברות.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>מחנה לוי (תקפ&quot;ז) – ביאור אויף עשרת הדברות.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </del>בית חורין (תקפ&quot;ו) – א הגדה של פסח מיט הלכות אידיש-דייטש.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># מגילת מתתיהו (תקע&quot;ט) – די געשיכטע פון חנוכה און די חשמונאים.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </del>אור האמונה (תר&quot;א–תר&quot;ה) – מעשיות און מדרשים <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אויף דער תורה</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>בית חורין (תקפ&quot;ו) – א הגדה של פסח מיט הלכות אידיש-דייטש.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* </del>מטה משה (תקצ&quot;ד) – אלעגארישע מעשיות.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>אור האמונה (תר&quot;א–תר&quot;ה) – <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">א גרויסער חיבור אויף חומש, צוזאַמגעקליבן </ins>מעשיות און מדרשים <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאר פרויען און יוגנט</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* מגילת מתתיהו </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">תקע</del>&quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ט</del>) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">– איבער חנוכה</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>מטה משה (תקצ&quot;ד) – אלעגארישע מעשיות <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באַזירט אויף חז&quot;ל</ins>.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># מודע עלי דרך </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">תקצ</ins>&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ח</ins>)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">: אַ וועגווייזער פאַר רייזענדע מיט תפילות און נויטיגע עצות</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==דער פארטרעט פונעם חתם סופר==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==דער פארטרעט פונעם חתם סופר==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[טעקע:Moses S. Schreiber Litho.jpg|קליין|ליטנאגראף דורך קריהובער פון פרענק'ס פּארטרעט פון חתם סופר, ארום תק&quot;צ]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[טעקע:Moses S. Schreiber Litho.jpg|קליין|ליטנאגראף דורך קריהובער פון פרענק'ס פּארטרעט פון חתם סופר, ארום תק&quot;צ]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רבי </del>בער איז געווען א באגאבטער קינסטלער און מאלער. די באקאנטע בילד (פארטרעט) פונעם חתם סופר וואס הענגט אין אידישע הייזער ביז היינט, שטאמט פון זיין ארבעט.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ר' </ins>בער איז געווען א באגאבטער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>קינסטלער<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>און מאלער. די באקאנטע בילד (פארטרעט) פונעם חתם סופר וואס הענגט אין אידישע הייזער ביז היינט, שטאמט פון זיין ארבעט.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">שמועס </del>דערציילט אז ווען רבי בער האט געוואלט חתונה מאכן זיין טאכטער מיט'ן עילוי רבי מנחם כ&quot;ץ פרוסטיץ, האט ער זיך פארפליכטעט אים אויסצוהאלטן אויף &quot;קעסט&quot; עטליכע יאר. היות ער איז געווען אן ארעמאן, האט ער בחשאי אפגעמאלן דעם חתם סופר און געלאזט דרוקן דעם בילד אין ווין כדי עס צו פארקויפן פאר פרנסה. ווען דער חתם סופר איז געוואר געווארן, האט ער אים מוכיח געווען: &quot;איר ווילט אייך אייער פנים ניכט צו וואשען געבען (בעטלען), גיבט איר מיין פנים צו וואשען?&quot;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וועלט </ins>דערציילט אז ווען רבי בער האט געוואלט חתונה מאכן זיין טאכטער מיט'ן עילוי רבי מנחם כ&quot;ץ פרוסטיץ, האט ער זיך פארפליכטעט אים אויסצוהאלטן אויף &quot;קעסט&quot; עטליכע יאר. היות ער איז געווען אן ארעמאן, האט ער בחשאי אפגעמאלן דעם חתם סופר און געלאזט דרוקן דעם בילד אין ווין כדי עס צו פארקויפן פאר פרנסה. ווען דער חתם סופר איז געוואר געווארן, האט ער אים מוכיח געווען: &quot;איר ווילט אייך אייער פנים ניכט צו וואשען געבען (בעטלען), גיבט איר מיין פנים צו וואשען?&quot;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==משפחה==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==משפחה==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רבי </del>בער האט חתונה געמאכט זיינע טעכטער צו גרויסע גאונים, תלמידי החתם סופר: רבי אשר וואכטערליץ און [[רבי מנחם כ&quot;ץ פרוסטיץ]].</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ר' </ins>בער האט חתונה געמאכט זיינע טעכטער צו גרויסע גאונים, תלמידי החתם סופר: רבי אשר וואכטערליץ און [[רבי מנחם כ&quot;ץ פרוסטיץ]].</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רבי מנחם כ&quot;ץ (ה'תקנ&quot;ה – ה'תרנ&quot;א), דער שפעטערדיגער צעהלימער רב, איז געווען <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רבי </del>בער'ס איידעם צוויי מאל; ערשט מיט דער טאכטער הינדל, און נאך איר פטירה מיט איר שוועסטער ברכה. רבי מנחם איז געווען פון די סאמע נאענטסטע תלמידים פונעם חתם סופר און האט אפילו געלערנט ביי אים &quot;נסתר&quot; און קבלה מעשיות.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רבי מנחם כ&quot;ץ (ה'תקנ&quot;ה – ה'תרנ&quot;א), דער שפעטערדיגער צעהלימער רב, איז געווען <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ר' </ins>בער'ס איידעם צוויי מאל; ערשט מיט דער טאכטער הינדל, און נאך איר פטירה מיט איר שוועסטער ברכה. רבי מנחם איז געווען פון די סאמע נאענטסטע תלמידים פונעם חתם סופר און האט אפילו געלערנט ביי אים &quot;נסתר&quot; און קבלה מעשיות.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==פטירה==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==פטירה==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רבי </del>בער פרענק איז נפטר געווארן ביום ב' דשבועות שנת תר&quot;ה, אין עלטער פון 68 יאר. ער איז באערדיגט געווארן אין פרעשבורג, און זיין מצבה לויבט אים אויס אלס אן איד וואס האט &quot;עבודת קודש שנים רבות שמר באמונה, רק ללמד לבני עמו להפיץ תבונה&quot;. ער האט איבערגעלאזט דורות ישרים, גאונים און צדיקים וואס האבן ווייטער געפיטערט די וועלט מיט תורה.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ר' </ins>בער פרענק איז נפטר געווארן ביום ב' דשבועות שנת תר&quot;ה, אין עלטער פון 68 יאר. ער איז באערדיגט געווארן אין פרעשבורג, און זיין מצבה לויבט אים אויס אלס אן איד וואס האט &quot;עבודת קודש שנים רבות שמר באמונה, רק ללמד לבני עמו להפיץ תבונה&quot;. ער האט איבערגעלאזט דורות ישרים, גאונים און צדיקים וואס האבן ווייטער געפיטערט די וועלט מיט תורה.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ביבליאגראפיע==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ביבליאגראפיע==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*{{אוצר החכמה|טוביה יואל שטיינער|תולדות וחידושי רבי מנחם כ&quot;ץ פרוסטיץ|23768|page=99|באנד=א|מקום הוצאה=בני ברק|שנת הוצאה=תש&quot;נ|עמ=פג–}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*{{אוצר החכמה|טוביה יואל שטיינער|תולדות וחידושי רבי מנחם כ&quot;ץ פרוסטיץ|23768|page=99|באנד=א|מקום הוצאה=בני ברק|שנת הוצאה=תש&quot;נ|עמ=פג–}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*ברוך יודא קליין, חתם סופר (ע״ו)</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*ברוך יודא קליין, חתם סופר (ע״ו)</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*https://catalog.hathitrust.org/Search/Home?lookfor=%22Frenk%2C+Beer+-1845.%22&amp;type=author</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*https://catalog.hathitrust.org/Search/Home?lookfor=%22Frenk%2C+Beer+-1845.%22&amp;type=author</div></td></tr> <!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-339842:rev-339843 --> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%99%D7%A9%D7%A9%D7%9B%D7%A8_%D7%91%D7%A2%D7%A8_%D7%A4%D7%A8%D7%A2%D7%A0%D7%A7&diff=339842&oldid=prev 2026-02-19T14:13:52Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 14:13, 19 פעברואר 2026</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">שורה 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 1:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{דעסקריפציע|(ה'תקל&quot;ז – ה'תר&quot;ה)}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{דעסקריפציע|(ה'תקל&quot;ז – ה'תר&quot;ה)}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רבי '''יששכר בער הלוי פרענק''' (ה'תקל&quot;ז – ב' דשבועות ה'תר&quot;ה; 1777–1845), באקאנט אלס <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רבי </del>בער פרענק, איז געווען א חשוב'ער עסקן, &quot;שמש ונאמן&quot; פונעם פרעשבורגער קהילה, א מחבר פון פילע ספרים אויף אידיש און דייטש-אידיש, און א באגאבטער מאלער וואס האט פאראייביגט די צורה פונעם הייליגן חתם סופר.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רבי '''יששכר בער הלוי פרענק''' (ה'תקל&quot;ז – ב' דשבועות ה'תר&quot;ה; 1777–1845), באקאנט אלס <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>בער פרענק<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>, איז געווען א חשוב'ער עסקן, &quot;שמש ונאמן&quot; פונעם פרעשבורגער קהילה, א מחבר פון פילע ספרים אויף אידיש און דייטש-אידיש, און א באגאבטער מאלער וואס האט פאראייביגט די צורה פונעם הייליגן <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>חתם סופר<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==זיין אפשטאם און יוגנט==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==זיין אפשטאם און יוגנט==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רבי </del>בער איז געבוירן געווארן אין פרעשבורג ארום שנת תקל&quot;ז צו זיין פאטער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רבי </del>גרשון הלוי. זיין פאטער איז געווען אן אייניקל פון א רייכער און מיוחס'דיגער ספרדישער משפחה פון קושטא (איסטאנבול), טערקיי. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רבי </del>גרשון איז געקומען קיין פרעשבורג פאר געשעפטן, אבער ווען ער האט געזען אז דאס ארט איז א <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&quot;</del>מקום תורה<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&quot;</del>, האט ער באשלאסן דארט צו פארבלייבן כדי זיינע קינדער זאלן אויפוואקסן מיט תורה און יראת שמים. צוליב זיין טערקישן אפשטאם און ספרדישן לבוש, האט מען אים גערופן &quot;פרענק&quot;, וואס איז שפעטער געווארן די אפיציעלע משפחה נאמען.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ר' </ins>בער איז געבוירן געווארן אין פרעשבורג ארום שנת תקל&quot;ז צו זיין פאטער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ר' </ins>גרשון הלוי. זיין פאטער איז געווען אן אייניקל פון א רייכער און מיוחס'דיגער ספרדישער משפחה פון <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>קושטא<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(איסטאנבול), טערקיי. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ר' </ins>גרשון איז געקומען קיין פרעשבורג פאר געשעפטן, אבער ווען ער האט געזען אז דאס ארט איז א מקום תורה, האט ער באשלאסן דארט צו פארבלייבן כדי זיינע קינדער זאלן אויפוואקסן מיט תורה און יראת שמים. צוליב זיין טערקישן אפשטאם און ספרדישן לבוש, האט מען אים גערופן &quot;פרענק&quot;, וואס איז שפעטער געווארן די אפיציעלע משפחה נאמען<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{הערה|שטיינער, פה–פו}}</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>כאטש זיין פאטער האט פארלוירן זיין גאנץ געלט אין פרעשבורג, האט ער אפגעזאגט די פארלאנגען פון זיין משפחה אין טערקיי צוריקצוקומען צו די עשירות, זאגנדיג די ווערטער פון משנה: &quot;איני דר אלא במקום תורה&quot;. אין אזא שטוב איז <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רבי </del>בער אויפגעוואקסן און געלערנט ביי די פרעשבורגער רבנים, רבי מאיר ברבי און רבי משולם איגרא.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>כאטש זיין פאטער האט פארלוירן זיין גאנץ געלט אין פרעשבורג, האט ער אפגעזאגט די פארלאנגען פון זיין משפחה אין טערקיי צוריקצוקומען צו די עשירות, זאגנדיג די ווערטער פון משנה: &quot;איני דר אלא במקום תורה&quot;. אין אזא שטוב איז <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ר' </ins>בער אויפגעוואקסן און געלערנט ביי די פרעשבורגער רבנים, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>רבי מאיר ברבי<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>רבי משולם איגרא<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]{{הערה|שטיינער, פז}}</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">שמש ונאמן </del>אין פרעשבורג==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==אין פרעשבורג==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין יאר תקס&quot;ג איז רבי בער אויפגענומען געווארן אלס &quot;שמש ונאמן&quot; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(סעקרעטאר און נאמן) </del>פונעם פרעשבורגער קהילה, א שטעלע וואס ער האט אנגעהאלטן איבער 40 יאר. ער איז געווען א &quot;ספרא רבה&quot; און האט געפירט די פנקסים פונעם חברה קדישא מיט גרויס מומחיות אין לשון הקודש און שיינע מליצות. ער האט אויך געדינט אלס <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">שוחט און גבאי </del>פון דער קהילה.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין יאר תקס&quot;ג איז רבי בער אויפגענומען געווארן אלס &quot;שמש ונאמן&quot; פונעם פרעשבורגער קהילה, א שטעלע וואס ער האט אנגעהאלטן איבער 40 יאר<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, ווען ער האט געדינט די קהילה באמונה און איז געשטאנען אויף דער וואך איבער די אלטע מנהגי אשכנז. זיין אַרבעט איז געווען אַ קאָמבינאַציע פון פילע פּאָזיציעס: קהילה-סעקרעטאר, הויפּט-גבאי, און שרייבער פון דער חברה קדישא</ins>. ער איז געווען א &quot;ספרא רבה&quot; און האט געפירט די פנקסים פונעם חברה קדישא מיט גרויס מומחיות אין לשון הקודש און שיינע מליצות<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, רעקאדירנדיג די היסטאריע פון דער קהילה און ביאָגראַפיעס פון נפטרים</ins>. ער האט <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">א צייט </ins>אויך געדינט אלס <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">איינער פון די שוחטים </ins>פון דער קהילה<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{הערה|שטיינער, פח–צ}}.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווען דער חתם סופר איז געקומען קיין פרעשבורג אין שנת תקס&quot;ז, איז ר' בער געווארן זיין געטרייער שליח און א בן בית ביי אים. זיין איבערגעגעבנהייט צום רבי'ן איז געווען אָן אַ שיעור. דער חתם סופר האט אים שטארק ליב געהאט און אים געשריבן ווארעמע הסכמות אויף זיינע ספרים: &quot;קם חד מן קמאי… ר' בער פרענק שמש דהנ&quot;ל… והראה לפנינו וישרו הדברים בעינינו&quot;</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווען דער הייליגער חתם סופר איז געקומען קיין פרעשבורג אין שנת תקס"ז, איז רבי בער געווארן זיין געטרייער שליח און א בן בית ביי אים. דער חתם סופר האט אים שטארק ליב געהאט און אים געשריבן ווארעמע הסכמות אויף זיינע ספרים.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==זיינע ספרים==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==זיינע ספרים==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l22">שורה 22:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 23:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* מטה משה (תקצ&quot;ד) – אלעגארישע מעשיות.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* מטה משה (תקצ&quot;ד) – אלעגארישע מעשיות.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* מגילת מתתיהו (תקע&quot;ט) – איבער חנוכה.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* מגילת מתתיהו (תקע&quot;ט) – איבער חנוכה.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער חתם סופר האט אים געשריבן אין זיין הסכמה: "קם חד מן קמאי... ר' בער פרענק שמש דהנ"ל... והראה לפנינו וישרו הדברים בעינינו".</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==דער פארטרעט פונעם חתם סופר==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==דער פארטרעט פונעם חתם סופר==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[טעקע:Moses S. Schreiber Litho.jpg|קליין|ליטנאגראף פון פרענק'ס פּארטרעט פון חתם סופר <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דורך קריהובער</del>, ארום תק&quot;צ]]</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[טעקע:Moses S. Schreiber Litho.jpg|קליין|ליטנאגראף <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דורך קריהובער </ins>פון פרענק'ס פּארטרעט פון חתם סופר, ארום תק&quot;צ]]</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רבי בער איז געווען א באגאבטער קינסטלער און מאלער. די באקאנטע בילד (פארטרעט) פונעם חתם סופר וואס הענגט אין אידישע הייזער ביז היינט, שטאמט פון זיין ארבעט.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רבי בער איז געווען א באגאבטער קינסטלער און מאלער. די באקאנטע בילד (פארטרעט) פונעם חתם סופר וואס הענגט אין אידישע הייזער ביז היינט, שטאמט פון זיין ארבעט.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l38">שורה 38:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 37:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==פטירה==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==פטירה==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רבי בער פרענק איז נפטר געווארן ביום ב' דשבועות שנת תר&quot;ה, אין עלטער פון 68 יאר. ער איז באערדיגט געווארן אין פרעשבורג, און זיין מצבה לויבט אים אויס אלס אן איד וואס האט &quot;עבודת קודש שנים רבות שמר באמונה, רק ללמד לבני עמו להפיץ תבונה&quot;. ער האט איבערגעלאזט דורות ישרים, גאונים און צדיקים וואס האבן ווייטער געפיטערט די וועלט מיט תורה.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רבי בער פרענק איז נפטר געווארן ביום ב' דשבועות שנת תר&quot;ה, אין עלטער פון 68 יאר. ער איז באערדיגט געווארן אין פרעשבורג, און זיין מצבה לויבט אים אויס אלס אן איד וואס האט &quot;עבודת קודש שנים רבות שמר באמונה, רק ללמד לבני עמו להפיץ תבונה&quot;. ער האט איבערגעלאזט דורות ישרים, גאונים און צדיקים וואס האבן ווייטער געפיטערט די וועלט מיט תורה.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==ביבליאגראפיע==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*{{אוצר החכמה|טוביה יואל שטיינער|תולדות וחידושי רבי מנחם כ"ץ פרוסטיץ|23768|page=99|באנד=א|מקום הוצאה=בני ברק|שנת הוצאה=תש"נ|עמ=פג–}}</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*ברוך יודא קליין, חתם סופר (ע״ו)</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*https://catalog.hathitrust.org/Search/Home?lookfor=%22Frenk%2C+Beer+-1845.%22&amp;type=author</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*https://catalog.hathitrust.org/Search/Home?lookfor=%22Frenk%2C+Beer+-1845.%22&amp;type=author</div></td></tr> <!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-339841:rev-339842 --> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%99%D7%A9%D7%A9%D7%9B%D7%A8_%D7%91%D7%A2%D7%A8_%D7%A4%D7%A8%D7%A2%D7%A0%D7%A7&diff=339841&oldid=prev 2026-02-18T22:58:20Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 22:58, 18 פעברואר 2026</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l26">שורה 26:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 26:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==דער פארטרעט פונעם חתם סופר==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==דער פארטרעט פונעם חתם סופר==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[טעקע:Moses S. Schreiber Litho.jpg|קליין|ליטנאגראף פון פרענק'ס פּארטרעט פון חתם סופר דורך קריהובער, ארום תק"צ]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רבי בער איז געווען א באגאבטער קינסטלער און מאלער. די באקאנטע בילד (פארטרעט) פונעם חתם סופר וואס הענגט אין אידישע הייזער ביז היינט, שטאמט פון זיין ארבעט.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רבי בער איז געווען א באגאבטער קינסטלער און מאלער. די באקאנטע בילד (פארטרעט) פונעם חתם סופר וואס הענגט אין אידישע הייזער ביז היינט, שטאמט פון זיין ארבעט.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l37">שורה 37:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 38:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==פטירה==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==פטירה==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רבי בער פרענק איז נפטר געווארן ביום ב' דשבועות שנת תר&quot;ה, אין עלטער פון 68 יאר. ער איז באערדיגט געווארן אין פרעשבורג, און זיין מצבה לויבט אים אויס אלס אן איד וואס האט &quot;עבודת קודש שנים רבות שמר באמונה, רק ללמד לבני עמו להפיץ תבונה&quot;. ער האט איבערגעלאזט דורות ישרים, גאונים און צדיקים וואס האבן ווייטער געפיטערט די וועלט מיט תורה.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רבי בער פרענק איז נפטר געווארן ביום ב' דשבועות שנת תר&quot;ה, אין עלטער פון 68 יאר. ער איז באערדיגט געווארן אין פרעשבורג, און זיין מצבה לויבט אים אויס אלס אן איד וואס האט &quot;עבודת קודש שנים רבות שמר באמונה, רק ללמד לבני עמו להפיץ תבונה&quot;. ער האט איבערגעלאזט דורות ישרים, גאונים און צדיקים וואס האבן ווייטער געפיטערט די וועלט מיט תורה.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*https://catalog.hathitrust.org/Search/Home?lookfor=%22Frenk%2C+Beer+-1845.%22&amp;type=author</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-339836:rev-339841 --> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%99%D7%A9%D7%A9%D7%9B%D7%A8_%D7%91%D7%A2%D7%A8_%D7%A4%D7%A8%D7%A2%D7%A0%D7%A7&diff=339836&oldid=prev 2026-02-18T15:43:35Z

<p>בס&quot;ד</p> <p><b>נייער בלאַט</b></p><div>{{דעסקריפציע|(ה'תקל&quot;ז – ה'תר&quot;ה)}}<br /> רבי '''יששכר בער הלוי פרענק''' (ה'תקל&quot;ז – ב' דשבועות ה'תר&quot;ה; 1777–1845), באקאנט אלס רבי בער פרענק, איז געווען א חשוב'ער עסקן, &quot;שמש ונאמן&quot; פונעם פרעשבורגער קהילה, א מחבר פון פילע ספרים אויף אידיש און דייטש-אידיש, און א באגאבטער מאלער וואס האט פאראייביגט די צורה פונעם הייליגן חתם סופר.<br /> <br /> ==זיין אפשטאם און יוגנט==<br /> רבי בער איז געבוירן געווארן אין פרעשבורג ארום שנת תקל&quot;ז צו זיין פאטער רבי גרשון הלוי. זיין פאטער איז געווען אן אייניקל פון א רייכער און מיוחס'דיגער ספרדישער משפחה פון קושטא (איסטאנבול), טערקיי. רבי גרשון איז געקומען קיין פרעשבורג פאר געשעפטן, אבער ווען ער האט געזען אז דאס ארט איז א &quot;מקום תורה&quot;, האט ער באשלאסן דארט צו פארבלייבן כדי זיינע קינדער זאלן אויפוואקסן מיט תורה און יראת שמים. צוליב זיין טערקישן אפשטאם און ספרדישן לבוש, האט מען אים גערופן &quot;פרענק&quot;, וואס איז שפעטער געווארן די אפיציעלע משפחה נאמען.<br /> <br /> כאטש זיין פאטער האט פארלוירן זיין גאנץ געלט אין פרעשבורג, האט ער אפגעזאגט די פארלאנגען פון זיין משפחה אין טערקיי צוריקצוקומען צו די עשירות, זאגנדיג די ווערטער פון משנה: &quot;איני דר אלא במקום תורה&quot;. אין אזא שטוב איז רבי בער אויפגעוואקסן און געלערנט ביי די פרעשבורגער רבנים, רבי מאיר ברבי און רבי משולם איגרא.<br /> <br /> ==שמש ונאמן אין פרעשבורג==<br /> אין יאר תקס&quot;ג איז רבי בער אויפגענומען געווארן אלס &quot;שמש ונאמן&quot; (סעקרעטאר און נאמן) פונעם פרעשבורגער קהילה, א שטעלע וואס ער האט אנגעהאלטן איבער 40 יאר. ער איז געווען א &quot;ספרא רבה&quot; און האט געפירט די פנקסים פונעם חברה קדישא מיט גרויס מומחיות אין לשון הקודש און שיינע מליצות. ער האט אויך געדינט אלס שוחט און גבאי פון דער קהילה.<br /> <br /> ווען דער הייליגער חתם סופר איז געקומען קיין פרעשבורג אין שנת תקס&quot;ז, איז רבי בער געווארן זיין געטרייער שליח און א בן בית ביי אים. דער חתם סופר האט אים שטארק ליב געהאט און אים געשריבן ווארעמע הסכמות אויף זיינע ספרים.<br /> <br /> ==זיינע ספרים==<br /> רבי בער האט געזען א גרויסן נויט פאר ספרים פאר פשוט'ע אידן און פרויען וואס האבן נישט געקענט גוט לשון הקודש. ער האט מחבר געווען 12 ספרים אין א ריינעם און צח'ן אידיש-דייטש כדי זיי צו לערנען הלכה און מוסר. צווישן זיינע ספרים זענען:<br /> * מחנה ישראל (תקע&quot;ו) – הלכות מליחה, חלה, נדה, און הדלקה (ר&quot;ת מחנ&quot;ה) מיט מוסר און מעשיות חז&quot;ל.<br /> * מחנה יששכר (תקפ&quot;ב) – מוסר און מעשיות פונעם תלמוד און מדרש.<br /> * חוט המשולש (תקפ&quot;ה) – דיני קריאת שמע, ציצית און תפילין.<br /> * מחנה לוי (תקפ&quot;ז) – ביאור אויף עשרת הדברות.<br /> * בית חורין (תקפ&quot;ו) – א הגדה של פסח מיט הלכות אידיש-דייטש.<br /> * אור האמונה (תר&quot;א–תר&quot;ה) – מעשיות און מדרשים אויף דער תורה.<br /> * מטה משה (תקצ&quot;ד) – אלעגארישע מעשיות.<br /> * מגילת מתתיהו (תקע&quot;ט) – איבער חנוכה.<br /> <br /> דער חתם סופר האט אים געשריבן אין זיין הסכמה: &quot;קם חד מן קמאי... ר' בער פרענק שמש דהנ&quot;ל... והראה לפנינו וישרו הדברים בעינינו&quot;.<br /> <br /> ==דער פארטרעט פונעם חתם סופר==<br /> רבי בער איז געווען א באגאבטער קינסטלער און מאלער. די באקאנטע בילד (פארטרעט) פונעם חתם סופר וואס הענגט אין אידישע הייזער ביז היינט, שטאמט פון זיין ארבעט.<br /> <br /> דער שמועס דערציילט אז ווען רבי בער האט געוואלט חתונה מאכן זיין טאכטער מיט'ן עילוי רבי מנחם כ&quot;ץ פרוסטיץ, האט ער זיך פארפליכטעט אים אויסצוהאלטן אויף &quot;קעסט&quot; עטליכע יאר. היות ער איז געווען אן ארעמאן, האט ער בחשאי אפגעמאלן דעם חתם סופר און געלאזט דרוקן דעם בילד אין ווין כדי עס צו פארקויפן פאר פרנסה. ווען דער חתם סופר איז געוואר געווארן, האט ער אים מוכיח געווען: &quot;איר ווילט אייך אייער פנים ניכט צו וואשען געבען (בעטלען), גיבט איר מיין פנים צו וואשען?&quot;.<br /> <br /> ==משפחה==<br /> רבי בער האט חתונה געמאכט זיינע טעכטער צו גרויסע גאונים, תלמידי החתם סופר: רבי אשר וואכטערליץ און [[רבי מנחם כ&quot;ץ פרוסטיץ]].<br /> <br /> רבי מנחם כ&quot;ץ (ה'תקנ&quot;ה – ה'תרנ&quot;א), דער שפעטערדיגער צעהלימער רב, איז געווען רבי בער'ס איידעם צוויי מאל; ערשט מיט דער טאכטער הינדל, און נאך איר פטירה מיט איר שוועסטער ברכה. רבי מנחם איז געווען פון די סאמע נאענטסטע תלמידים פונעם חתם סופר און האט אפילו געלערנט ביי אים &quot;נסתר&quot; און קבלה מעשיות.<br /> <br /> ==פטירה==<br /> רבי בער פרענק איז נפטר געווארן ביום ב' דשבועות שנת תר&quot;ה, אין עלטער פון 68 יאר. ער איז באערדיגט געווארן אין פרעשבורג, און זיין מצבה לויבט אים אויס אלס אן איד וואס האט &quot;עבודת קודש שנים רבות שמר באמונה, רק ללמד לבני עמו להפיץ תבונה&quot;. ער האט איבערגעלאזט דורות ישרים, גאונים און צדיקים וואס האבן ווייטער געפיטערט די וועלט מיט תורה.</div>

תנא קמא