https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D7%A8%D7%95%D7%99%3A%D7%99%D7%A2%D7%A7%D7%91_%D7%A7%D7%90%D7%A4%D7%9C_%D7%98%D7%94%D7%A2%D7%91%D7%9F 2026-05-10T05:05:47Z ווערסיע היסטאריע פאר דעם בלאט אויפן וויקי MediaWiki 1.39.4 https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%99%D7%A2%D7%A7%D7%91_%D7%A7%D7%90%D7%A4%D7%9C_%D7%98%D7%94%D7%A2%D7%91%D7%9F&diff=339738&oldid=prev 2026-02-03T02:43:49Z

<p></p> <a href="https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%99%D7%A2%D7%A7%D7%91_%D7%A7%D7%90%D7%A4%D7%9C_%D7%98%D7%94%D7%A2%D7%91%D7%9F&amp;diff=339738&amp;oldid=336030">זעט די חילוקים</a>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%99%D7%A2%D7%A7%D7%91_%D7%A7%D7%90%D7%A4%D7%9C_%D7%98%D7%94%D7%A2%D7%91%D7%9F&diff=336030&oldid=prev 2025-04-24T01:34:44Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">ביבליאָגראַפיע</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 01:34, 24 אפריל 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l46">שורה 46:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 46:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*גדעון רפאל בן מיכאל, [https://www.daat.ac.il/daat/history/kopel-manhig.pdf יעקב קאפל טהאבן: מנהיג מופת הראוי לחיקוי וההערכה].</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*גדעון רפאל בן מיכאל, [https://www.daat.ac.il/daat/history/kopel-manhig.pdf יעקב קאפל טהאבן: מנהיג מופת הראוי לחיקוי וההערכה].</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*{{היברובוקס|רבי אברהם שטערן|מליצי אש - מנחם אב, אלול|29096|page=93}}.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*{{היברובוקס|רבי אברהם שטערן|מליצי אש - מנחם אב, אלול|29096|page=93}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*משה רובין, [https://<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ocr</del>.yiddishbookcenter.org/<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">text</del>/nybc210152/page<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/</del>32<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">/ </del>האנטבוך פאר אידישע געשיכטע און כראנאלאגיע] 2, בוענאס איירעס, 1933, זז' 30–37.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*משה רובין, [https://<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">www</ins>.yiddishbookcenter.org/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">collections</ins>/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">yiddish-books/spb-</ins>nybc210152/<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">rubin-moises-hantbukh-far-idishe-geshikhte-un-khronologye-fun-der-ongenumener-vol-2?book-</ins>page<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=</ins>32<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&amp;book-mode=1up </ins>האנטבוך פאר אידישע געשיכטע און כראנאלאגיע] 2, בוענאס איירעס, 1933, זז' 30–37.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* Constantin von Wurzbach: ''[[:s:DE:BLKÖ:Theben, Koppel R.|Theben, Koppel R]].'' In: ''Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich.'' 44.&amp;nbsp;Theil. Kaiserlich-königliche Hof- und Staatsdruckerei, Wien 1882, S.&amp;nbsp;189 ([http://www.literature.at/viewer.alo?objid=11646&amp;page=195&amp;scale=3.33&amp;viewmode=fullscreen Digitalisat]).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* Constantin von Wurzbach: ''[[:s:DE:BLKÖ:Theben, Koppel R.|Theben, Koppel R]].'' In: ''Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich.'' 44.&amp;nbsp;Theil. Kaiserlich-königliche Hof- und Staatsdruckerei, Wien 1882, S.&amp;nbsp;189 ([http://www.literature.at/viewer.alo?objid=11646&amp;page=195&amp;scale=3.33&amp;viewmode=fullscreen Digitalisat]).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%99%D7%A2%D7%A7%D7%91_%D7%A7%D7%90%D7%A4%D7%9C_%D7%98%D7%94%D7%A2%D7%91%D7%9F&diff=335943&oldid=prev 2025-04-16T07:20:01Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 07:20, 16 אפריל 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l51">שורה 51:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 51:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==רעפערענצן==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==רעפערענצן==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{רעפערענצן}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{רעפערענצן}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[FR:</del>94506453<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{QID|</ins>94506453<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">}}</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-335930:rev-335943 --> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%99%D7%A2%D7%A7%D7%91_%D7%A7%D7%90%D7%A4%D7%9C_%D7%98%D7%94%D7%A2%D7%91%D7%9F&diff=335930&oldid=prev 2025-04-16T06:23:03Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 06:23, 16 אפריל 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l47">שורה 47:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 47:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*{{היברובוקס|רבי אברהם שטערן|מליצי אש - מנחם אב, אלול|29096|page=93}}.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*{{היברובוקס|רבי אברהם שטערן|מליצי אש - מנחם אב, אלול|29096|page=93}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*משה רובין, [https://ocr.yiddishbookcenter.org/text/nybc210152/page/32/ האנטבוך פאר אידישע געשיכטע און כראנאלאגיע] 2, בוענאס איירעס, 1933, זז' 30–37.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*משה רובין, [https://ocr.yiddishbookcenter.org/text/nybc210152/page/32/ האנטבוך פאר אידישע געשיכטע און כראנאלאגיע] 2, בוענאס איירעס, 1933, זז' 30–37.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">:</del>Constantin von Wurzbach ''[[:s:DE:BLKÖ:Theben, Koppel R.|Theben, Koppel R]].'' In: ''Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich.'' 44.&amp;nbsp;Theil. Kaiserlich-königliche Hof- und Staatsdruckerei, Wien 1882, S.&amp;nbsp;189 ([http://www.literature.at/viewer.alo?objid=11646&amp;page=195&amp;scale=3.33&amp;viewmode=fullscreen Digitalisat]).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* Constantin von Wurzbach<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">: </ins>''[[:s:DE:BLKÖ:Theben, Koppel R.|Theben, Koppel R]].'' In: ''Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich.'' 44.&amp;nbsp;Theil. Kaiserlich-königliche Hof- und Staatsdruckerei, Wien 1882, S.&amp;nbsp;189 ([http://www.literature.at/viewer.alo?objid=11646&amp;page=195&amp;scale=3.33&amp;viewmode=fullscreen Digitalisat]).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==רעפערענצן==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==רעפערענצן==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{רעפערענצן}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{רעפערענצן}}</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[FR:94506453]]</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-335917:rev-335930 --> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%99%D7%A2%D7%A7%D7%91_%D7%A7%D7%90%D7%A4%D7%9C_%D7%98%D7%94%D7%A2%D7%91%D7%9F&diff=335917&oldid=prev 2025-04-16T04:32:29Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 04:32, 16 אפריל 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15">שורה 15:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 15:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>איינע פון זיינע מערסט באַרימטע דערגרייכונגען איז געווען זיין געראטענע שתדלנות אין 1791 קעגן בלוט־בלבול באַשולדיגונגען וואס האבן געפירט צו דער אַרעסט און פּייניגונג פון אידן אין טשענגער און פּער. ער האָט אויך אקטיוו קעגנגעשטעלט גזירות וואס האבן נעגאטיוו באאיינפלוסט די אידישע קהילה. ער האט געפירט אַ קאַמף קעגן די דעקרעטן פון קייסערין [[מאריא טערעזא]] און די דערנידערנדע פּראָיעקטן פון קייסער [[יאזעף דעם צווייטער]], אריינגערעכנט א באפעל וואס האט געפאדערט פון אידן צו שערן זייערע בערד, א פּונקט וואס טעבן האט מצליח געווען צו מבטל זיין. ער האָט אויך פּראטעסטירט קעגן הייבונג פון בריקן־שטייערן ספּעציעל פאר אידן אין פרעסבורג, און ענדליך אליין אויסגעדינגען די זאמלונג פון צאלן און רעדוצירט די שטייער.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>איינע פון זיינע מערסט באַרימטע דערגרייכונגען איז געווען זיין געראטענע שתדלנות אין 1791 קעגן בלוט־בלבול באַשולדיגונגען וואס האבן געפירט צו דער אַרעסט און פּייניגונג פון אידן אין טשענגער און פּער. ער האָט אויך אקטיוו קעגנגעשטעלט גזירות וואס האבן נעגאטיוו באאיינפלוסט די אידישע קהילה. ער האט געפירט אַ קאַמף קעגן די דעקרעטן פון קייסערין [[מאריא טערעזא]] און די דערנידערנדע פּראָיעקטן פון קייסער [[יאזעף דעם צווייטער]], אריינגערעכנט א באפעל וואס האט געפאדערט פון אידן צו שערן זייערע בערד, א פּונקט וואס טעבן האט מצליח געווען צו מבטל זיין. ער האָט אויך פּראטעסטירט קעגן הייבונג פון בריקן־שטייערן ספּעציעל פאר אידן אין פרעסבורג, און ענדליך אליין אויסגעדינגען די זאמלונג פון צאלן און רעדוצירט די שטייער.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ר' קאפּל'ס וויכטיגסטע מיסיע איז געווען דער קאמף קעגן געצווינגענעם מיליטער־דינסט פאר אידן, א באפעל פון יאזעף דעם צווייטן. ער האט געהאט עטליכע נישט־סוקסעספולע אוידיענצן מיט'ן קייזער אין תקמ&quot;ח (1788){{הערה|קורות העיתים, [https://beta.hebrewbooks.org/reader/reader.aspx?sfid=24977#p=61 אות נט]: והנגיד הקצין ר' קאפל טעבן ז&quot;ל מפרעשבורג התאמץ בהשתדלות רב, זכרה לו אלקי לטוב וכל היגיעות ריקם הושב, ודבר המלך אין להשיב, איש לאחיו אומר מי יתן לי אבר כיונה, וגם חבירו כנגדו עונה, מי יתן והיה שש כנפים לאחד אעופה ואשכונה, ארחיק נדוד חוץ למדינה, לרעות כמדבריות ולא כבייתות, אי אתה יודע שהמדינה הזאת משובשת בגייסות, אך עילה מצא, גדר בעדי ולא אצא, כי פקד להיושבים בכל ספר ופינה, שאל יניחו שום אחד חוץ למדינה, והרבה שרים המליצו בעדינו המכה לרפא, ובכל זאת לא שב אפו, קסם על שפת מלך, ובכל יום מוסיף והולך.}} און תקמ&quot;ט (1789) אין אַן אנשטרענגונג אפּצורופן די מיליטער־קאנסקריפּציע פאר אידן{{הערה|קורות העיתים, אות סב: כנסו והתנדבו איזה יחידי סגולה, מהם בני תורה וגדולה, והלכו לבקש על שארית הגולה, הגביר ר' קאפל טעבן, ומקהלתינו נ&quot;ש [=ניקלשבורג] ר' אהרן לבוב חכם ונבון, והרבני הקצין ר' נפתלי מאר המשתתף בעסקינו, והרב דרויזניץ מו”ה יוסף דייטש מילידי קהלתינו, ארבעה המה מטיבי לכת, מליצתם בכתב ובע&quot;פ נערכת, לדבר עם הקיסר את כל ונוכחת, מפיהם ולא מפי כתבם, והמה יברכו את המלך ועל ה' השליכו יהבם, ונתקבלו לאודיענץ בערב שבת קודש, משנכנס אדר בראש חדש. ... ויבואו ויברכו את המלך כדינה, ובפנים יפות אליהם פונה, ועכ&quot;ז השיבם שלא בדרא דעונה, מים עמוקים עצה בלב איש ואין איש תבונות להדלנה. שוב ביום ד' שלאחריו, שנית עם אגענט חלו פניו, כדי מלא דבר להשיבנו, הלנו או לצרינו, ובכל זאת לא עלתה אספלנית, זו היא שיבה זו היא ביאה רקנית.}}. ווען יאזעף דער צווייטער איז געשטארבן אין 1790 און [[לעאפאלד דער צווייטער|לעאפּאלד דער צווייטער]] איז געווארן קייסער, האט ר' קאפּל אויסגענוצט די געלעגנהייט צו שטופּן פאר א ענדערונג. בשעת זיין מחותן, נפתלי ראָזענטאַל, האט פארגעלייגט אז אידן זאלן גרייט זיין אננעמען מיליטערישע פליכטן ווי בירגער, האט ר' קאפּל זיך געהאלטן צו דעם מער טראדיציאעלן צוגאנג פון אויסלייזן פּערזענליכן דינסט מיט א געצאלט. ר' קאפּל'ס מיינונג האט געזיגט, און ער האט מצליח געווען צו פארהאנדלען מיט קייסער לעאפּאלד דעם צווייטן וועגן דעם ענין. אפילו אויף זיין טויט־בעט אין 1799, איז ער געווען פארטון אין באמיאונגען צו פארמינערן די פּרואוון צו פארפליכטן אידן צו דינען אין דער ארמיי. אין 1796, האט ער איבערגעגעבן קייסער [[פראנץ דער ערשטער]] א מתנה פון 20,000 גאלדענע דוקאטן אין נאמען פון דער אידישער קהילה, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באזיגנדיג </del>א באפרייאונג פון מיליטער־דינסט, כאטש אָן צו געווינען ברייטערע בירגער־רעכט.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ר' קאפּל'ס וויכטיגסטע מיסיע איז געווען דער קאמף קעגן געצווינגענעם מיליטער־דינסט פאר אידן, א באפעל פון יאזעף דעם צווייטן. ער האט געהאט עטליכע נישט־סוקסעספולע אוידיענצן מיט'ן קייזער אין תקמ&quot;ח (1788){{הערה|קורות העיתים, [https://beta.hebrewbooks.org/reader/reader.aspx?sfid=24977#p=61 אות נט]: והנגיד הקצין ר' קאפל טעבן ז&quot;ל מפרעשבורג התאמץ בהשתדלות רב, זכרה לו אלקי לטוב וכל היגיעות ריקם הושב, ודבר המלך אין להשיב, איש לאחיו אומר מי יתן לי אבר כיונה, וגם חבירו כנגדו עונה, מי יתן והיה שש כנפים לאחד אעופה ואשכונה, ארחיק נדוד חוץ למדינה, לרעות כמדבריות ולא כבייתות, אי אתה יודע שהמדינה הזאת משובשת בגייסות, אך עילה מצא, גדר בעדי ולא אצא, כי פקד להיושבים בכל ספר ופינה, שאל יניחו שום אחד חוץ למדינה, והרבה שרים המליצו בעדינו המכה לרפא, ובכל זאת לא שב אפו, קסם על שפת מלך, ובכל יום מוסיף והולך.}} און תקמ&quot;ט (1789) אין אַן אנשטרענגונג אפּצורופן די מיליטער־קאנסקריפּציע פאר אידן{{הערה|קורות העיתים, אות סב: כנסו והתנדבו איזה יחידי סגולה, מהם בני תורה וגדולה, והלכו לבקש על שארית הגולה, הגביר ר' קאפל טעבן, ומקהלתינו נ&quot;ש [=ניקלשבורג] ר' אהרן לבוב חכם ונבון, והרבני הקצין ר' נפתלי מאר המשתתף בעסקינו, והרב דרויזניץ מו”ה יוסף דייטש מילידי קהלתינו, ארבעה המה מטיבי לכת, מליצתם בכתב ובע&quot;פ נערכת, לדבר עם הקיסר את כל ונוכחת, מפיהם ולא מפי כתבם, והמה יברכו את המלך ועל ה' השליכו יהבם, ונתקבלו לאודיענץ בערב שבת קודש, משנכנס אדר בראש חדש. ... ויבואו ויברכו את המלך כדינה, ובפנים יפות אליהם פונה, ועכ&quot;ז השיבם שלא בדרא דעונה, מים עמוקים עצה בלב איש ואין איש תבונות להדלנה. שוב ביום ד' שלאחריו, שנית עם אגענט חלו פניו, כדי מלא דבר להשיבנו, הלנו או לצרינו, ובכל זאת לא עלתה אספלנית, זו היא שיבה זו היא ביאה רקנית.}}. ווען יאזעף דער צווייטער איז געשטארבן אין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ג' אדר תק&quot;נ (</ins>1790<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">) </ins>און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זיין ברודער </ins>[[לעאפאלד דער צווייטער|לעאפּאלד דער צווייטער]] איז געווארן קייסער, האט ר' קאפּל <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באלד </ins>אויסגענוצט די געלעגנהייט צו שטופּן פאר א ענדערונג<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{הערה|קורות הדורות אות עז:  אחרי מות הקיסר והנה יאזעף איננו, האח האח ראתה עינינו, אחיו של ראש הוא לעפאלד השני, לאחר שלשה שבועות בא בגבולינו ... בין גאולה לגאולה, פעל הנגיד ר' קאפל טעבן שלא ליקח יהודים למלחמה במדינת הגר כולה, והמלך לעפאלד חפץ חסד מעודו...}}. (נאכן קרוינונג אום חשון תקנ&quot;א, איז ר' קאפּל געשטאנען אין שפּיץ פון די אידישע אויפנאמע צום נייעם קייסער אין פּרעשבורג, און ר' קאפּל איז באערט געווארן דורך אים{{הערה|קורות הדורות אות פב: והיהודים שם עשו אויפווארטונג כנמוסיהם, והגביר ר’ קאפל טעבן בראשיהם, ונתקבלו בחסד באור פני מלך אליהם, וביחוד לר' קאפל הנ”ל נתן מטבע של זהב (גאלדמינץ) משקלו ט&quot;ז אדומים לכבודיהם.}})</ins>. בשעת זיין מחותן, נפתלי ראָזענטאַל, האט פארגעלייגט אז אידן זאלן גרייט זיין אננעמען מיליטערישע פליכטן ווי בירגער, האט ר' קאפּל זיך געהאלטן צו דעם מער טראדיציאעלן צוגאנג פון אויסלייזן פּערזענליכן דינסט מיט א געצאלט. ר' קאפּל'ס מיינונג האט געזיגט, און ער האט מצליח געווען צו פארהאנדלען מיט קייסער לעאפּאלד דעם צווייטן וועגן דעם ענין. אפילו אויף זיין טויט־בעט אין 1799, איז ער געווען פארטון אין באמיאונגען צו פארמינערן די פּרואוון צו פארפליכטן אידן צו דינען אין דער ארמיי. אין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">תקנ&quot;ז (</ins>1796<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)</ins>, האט ער איבערגעגעבן <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דעם </ins>קייסער [[פראנץ דער ערשטער]] א מתנה פון 20,000 גאלדענע דוקאטן אין נאמען פון דער אידישער קהילה, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ברעגענדיג </ins>א באפרייאונג פון מיליטער־דינסט<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{הערה|קורות הדורות אות קמה: וגם היהודים שבמדינה בדורון נגשים, קערת כסף אחת מוזהבת ובתוכה אדומים סך עשרים אלף זהובים, אח&quot;כ הביאו עוד י&quot;ב מאות, והכל נמסר לו ע&quot;י הנגיד ר' קאפל טעבן ז&quot;ל, ובאותו הוועד השתדלו ע&quot;י השרים היושבים ראשונה, וגם עלתה בידם שלא יקחו יהודים למלחמה באותם מדינה.}}</ins>, כאטש אָן צו געווינען ברייטערע בירגער־רעכט.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ר' קאפּל האט קלוג אויסגענוצט דעם אונגארישן אייגנארטיגן קאנסטיטוציאנעלן סטאטוס אין דער האבסבורגער אימפּעריע צו באקומען א מאנעווער־ראַם אין זיין אַדוואָקאַציע. ער האט געפּלעגט באציאונגען מיט האבסבורגער ביוראקראטן און אויך פארבונדן זיך מיט פּעטער באלאג פון אָטשא, א פירער פון דער אריסטאקראטישער אפּאזיציע צו יאזעף דעם צווייטן, אַריינברענגענדיג אַז די טאָלעראַנץ־שטייער און די קאָנסקריפּציע פון אידן האָבן פאַרקריפּלט אונגאַרנס קאָנסטיטוציע.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ר' קאפּל האט קלוג אויסגענוצט דעם אונגארישן אייגנארטיגן קאנסטיטוציאנעלן סטאטוס אין דער האבסבורגער אימפּעריע צו באקומען א מאנעווער־ראַם אין זיין אַדוואָקאַציע. ער האט געפּלעגט באציאונגען מיט האבסבורגער ביוראקראטן און אויך פארבונדן זיך מיט פּעטער באלאג פון אָטשא, א פירער פון דער אריסטאקראטישער אפּאזיציע צו יאזעף דעם צווייטן, אַריינברענגענדיג אַז די טאָלעראַנץ־שטייער און די קאָנסקריפּציע פון אידן האָבן פאַרקריפּלט אונגאַרנס קאָנסטיטוציע.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l23">שורה 23:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 23:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==באַציאונגען מיט די אויטאריטעטן==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==באַציאונגען מיט די אויטאריטעטן==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>טהעבנס <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פיייקייט </del>צו פאַרבינדן זיך מיט און באַאיינפלוסן אויטאריטעטן איז געווען אַ שליסל־אַספּעקט פון זיין הצלחה ווי אַ שתדלן. ער האָט אַנטוויקלט שטאַרקע באַציאונגען מיט פאַרשידענע פיגורן אין דער רעגירונג און ביים הויף. זיין פאַרשטאַנד פון פּראָטאָקאָל און זיין איבעררעדנדיגער אופן האָבן אים <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דערמעגלעכט </del>עפעקטיוו צו רעפּרעזענטירן די באַזאָרגנישן פון דער יידישער קהילה.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>טהעבנס <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פעאיגקייט </ins>צו פאַרבינדן זיך מיט און באַאיינפלוסן אויטאריטעטן איז געווען אַ שליסל־אַספּעקט פון זיין הצלחה ווי אַ שתדלן. ער האָט אַנטוויקלט שטאַרקע באַציאונגען מיט פאַרשידענע פיגורן אין דער רעגירונג און ביים הויף. זיין פאַרשטאַנד פון פּראָטאָקאָל און זיין איבעררעדנדיגער אופן האָבן אים <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ערמעגלעכט </ins>עפעקטיוו צו רעפּרעזענטירן די באַזאָרגנישן פון דער יידישער קהילה.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==שפּעטערע יאָרן און טויט==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==שפּעטערע יאָרן און טויט==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>יעקב קאפל טהעבן איז געשטאָרבן דעם 26טן אויגוסט 1799, בשעת ער האָט זיך &quot;געקורירט&quot; אין קאַרלסבאַד. ער איז באַערדיגט געוואָרן אין פּראָג, נעבן דעם קבר פון דעם געערטן רבי יחזקאל לאַנדוי. אַפילו אין זיינע לעצטע טעג האָט ער זיך געטריי געווידמעט זיין קהילה־אַרבעט, ווייטער אָרגאַניזירנדיג באַמיאונגען פאַר דער יידישער קהילה.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>יעקב קאפל טהעבן איז געשטאָרבן דעם 26טן אויגוסט 1799, בשעת ער האָט זיך &quot;געקורירט&quot; אין קאַרלסבאַד. ער איז באַערדיגט געוואָרן אין פּראָג, נעבן דעם קבר פון דעם געערטן רבי יחזקאל לאַנדוי. אַפילו אין זיינע לעצטע טעג האָט ער זיך געטריי געווידמעט זיין קהילה־אַרבעט, ווייטער אָרגאַניזירנדיג באַמיאונגען פאַר דער יידישער קהילה.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l46">שורה 46:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 47:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*{{היברובוקס|רבי אברהם שטערן|מליצי אש - מנחם אב, אלול|29096|page=93}}.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*{{היברובוקס|רבי אברהם שטערן|מליצי אש - מנחם אב, אלול|29096|page=93}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*משה רובין, [https://ocr.yiddishbookcenter.org/text/nybc210152/page/32/ האנטבוך פאר אידישע געשיכטע און כראנאלאגיע] 2, בוענאס איירעס, 1933, זז' 30–37.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*משה רובין, [https://ocr.yiddishbookcenter.org/text/nybc210152/page/32/ האנטבוך פאר אידישע געשיכטע און כראנאלאגיע] 2, בוענאס איירעס, 1933, זז' 30–37.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">* :Constantin von Wurzbach ''[[:s:DE:BLKÖ:Theben, Koppel R.|Theben, Koppel R]].'' In: ''Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich.'' 44.&amp;nbsp;Theil. Kaiserlich-königliche Hof- und Staatsdruckerei, Wien 1882, S.&amp;nbsp;189 ([http://www.literature.at/viewer.alo?objid=11646&amp;page=195&amp;scale=3.33&amp;viewmode=fullscreen Digitalisat]).</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==רעפערענצן==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==רעפערענצן==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{רעפערענצן}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{רעפערענצן}}</div></td></tr> <!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-335915:rev-335917 --> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%99%D7%A2%D7%A7%D7%91_%D7%A7%D7%90%D7%A4%D7%9C_%D7%98%D7%94%D7%A2%D7%91%D7%9F&diff=335915&oldid=prev 2025-04-16T03:40:13Z

<p></p> <a href="https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%99%D7%A2%D7%A7%D7%91_%D7%A7%D7%90%D7%A4%D7%9C_%D7%98%D7%94%D7%A2%D7%91%D7%9F&amp;diff=335915&amp;oldid=335911">זעט די חילוקים</a>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%99%D7%A2%D7%A7%D7%91_%D7%A7%D7%90%D7%A4%D7%9C_%D7%98%D7%94%D7%A2%D7%91%D7%9F&diff=335911&oldid=prev 2025-04-16T00:05:40Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 00:05, 16 אפריל 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">שורה 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 1:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{דרעפט}}</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{דרעפט<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|מנחם אב</ins>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''יעקב קאפל <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">טהעבן</del>''' (1732–1799), אויך באקאנט אלס משה יעקב בן אברהם מאַנדל, איז געווען א בארימטער ליישערער און [[שתדלן]] פון אונגארישן אידנטום אין דעם 18טן יאָרהונדערט. ער האָט געדינט ווי דער ראש (פרנס) פון דער אידישער קהילה אין פרעסבורג און האט געשפּילט א וויכטיגע ראָלע אין רעפּרעזענטירן די אינטערעסן פון אידן איבער גאנץ אונגארן און דעם האבסבורגער אימפּעריע צו דעם קייסערישן הויף.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ר' </ins>'''יעקב קאפל <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">טעבן</ins>''' (1732–1799<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">; נפ' כ&quot;ה אב תקנ&quot;ט</ins>), אויך באקאנט אלס משה יעקב בן אברהם מאַנדל, איז געווען א בארימטער ליישערער און [[שתדלן]] פון אונגארישן אידנטום אין דעם 18טן יאָרהונדערט. ער האָט געדינט ווי דער ראש (פרנס) פון דער אידישער קהילה אין פרעסבורג און האט געשפּילט א וויכטיגע ראָלע אין רעפּרעזענטירן די אינטערעסן פון אידן איבער גאנץ אונגארן און דעם האבסבורגער אימפּעריע צו דעם קייסערישן הויף.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==יונגע יאָרן און משפּחה==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==יונגע יאָרן און משפּחה==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l25">שורה 25:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 25:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>יעקב קאפל טהעבן איז געשטאָרבן דעם 26טן אויגוסט 1799, בשעת ער האָט זיך &quot;געקורירט&quot; אין קאַרלסבאַד. ער איז באַערדיגט געוואָרן אין פּראָג, נעבן דעם קבר פון דעם געערטן רבי יחזקאל לאַנדוי. אַפילו אין זיינע לעצטע טעג האָט ער זיך געטריי געווידמעט זיין קהילה־אַרבעט, ווייטער אָרגאַניזירנדיג באַמיאונגען פאַר דער יידישער קהילה.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>יעקב קאפל טהעבן איז געשטאָרבן דעם 26טן אויגוסט 1799, בשעת ער האָט זיך &quot;געקורירט&quot; אין קאַרלסבאַד. ער איז באַערדיגט געוואָרן אין פּראָג, נעבן דעם קבר פון דעם געערטן רבי יחזקאל לאַנדוי. אַפילו אין זיינע לעצטע טעג האָט ער זיך געטריי געווידמעט זיין קהילה־אַרבעט, ווייטער אָרגאַניזירנדיג באַמיאונגען פאַר דער יידישער קהילה.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>כאַראַקטער און ירושה כאָטש טהעבן אַליין איז ניט באַשריבן געוואָרן ווי אַ באַזונדער געלערנטער למדן, האָט ער פארמאָגט באַמערקענסווערטע אינטעליגענץ, אַ שאַרפן מוח און אַן אויסגעצייכנטן זכרון, וואָס האָט אים דערמעגלעכט עפעקטיוו צו האַנדלען מיט פילע אַרבעטן גלייכצייטיג. זיין ברודער, מנחם מענדל (נפטר 1824), איז געווען אַ פרומער למדן און ביבליאָפיל, און זיין קוזין, בנימין וואָלף טהעבן, איז אויך געווען אַ געלערנטער און פרומער שתדלן. יעקב קאפל טהעבן ווערט דערמאָנט ווי אַ געטרייער, געניטער און איינפלוסרייכער פירער וואָס האָט אומדערמידלעך אַדוואָקאַטירט פאַר די רעכט און וואוילזיין פון דער יידישער קהילה אין אונגאַרן און דער האַבסבורגער אימפּעריע אין אַ קריטישער תקופה. זיינע באַמיאונגען האָבן איבערגעלאָזט אַ בלייבנדיגן איינדרוק אויף די יידישע קהילות וועמען ער האָט געדינט.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins>כאַראַקטער און ירושה<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>כאָטש טהעבן אַליין איז ניט באַשריבן געוואָרן ווי אַ באַזונדער געלערנטער למדן, האָט ער פארמאָגט באַמערקענסווערטע אינטעליגענץ, אַ שאַרפן מוח און אַן אויסגעצייכנטן זכרון, וואָס האָט אים דערמעגלעכט עפעקטיוו צו האַנדלען מיט פילע אַרבעטן גלייכצייטיג. זיין ברודער, מנחם מענדל (נפטר 1824), איז געווען אַ פרומער למדן און ביבליאָפיל, און זיין קוזין, בנימין וואָלף טהעבן, איז אויך געווען אַ געלערנטער און פרומער שתדלן. יעקב קאפל טהעבן ווערט דערמאָנט ווי אַ געטרייער, געניטער און איינפלוסרייכער פירער וואָס האָט אומדערמידלעך אַדוואָקאַטירט פאַר די רעכט און וואוילזיין פון דער יידישער קהילה אין אונגאַרן און דער האַבסבורגער אימפּעריע אין אַ קריטישער תקופה. זיינע באַמיאונגען האָבן איבערגעלאָזט אַ בלייבנדיגן איינדרוק אויף די יידישע קהילות וועמען ער האָט געדינט.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ביבליאָגראַפיע==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ביבליאָגראַפיע==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*בעטעלהיים, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ש. </del>&quot;קאָפּל טהעבן: איין צייטבילד,&quot; יידישע <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאַמיליעןבלאַט </del>(בראַטיסלאַווע) 1 (1926).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ש. </ins>בעטעלהיים, &quot;קאָפּל טהעבן: איין צייטבילד,&quot; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''[https://archive.org/details/juedischefamilie00unse </ins>יידישע <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאַמיליען-בלאַט]''' </ins>(בראַטיסלאַווע) 1 (1926).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*לעווינזאָהן, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יהושע</del>. יעקב קאָפּל טהעבן (וואַרשע, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1899</del>).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יהושע </ins>לעווינזאָהן, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''[https://beta.hebrewbooks</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">org/46655 </ins>יעקב קאָפּל טהעבן<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]''' </ins>(וואַרשע, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">תרנ&quot;ט</ins>). <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">([https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=njp.32101063303125&amp;seq=5 האטיטראסט]; [https://benyehuda.org/read/31152 טעקסט])</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*לוי, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">לעאָפּאָלד</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&quot;</del>געשיכטע דער אידן אין אונגאַרן,&quot; קאַלענדער און יאָרבוך פאַר ישראלייטן 5 (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1846/47</del>): 96–98.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">לעאָפּאָלד </ins>לוי, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&quot;[https://www.digitale-sammlungen</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">de/de/view/bsb10571057?page=150 </ins>געשיכטע דער אידן אין אונגאַרן<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>,&quot; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>קאַלענדער און יאָרבוך פאַר ישראלייטן<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </ins>5 (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">תר&quot;ז</ins>): 96–98.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*רייך, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">איגנאַץ</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&quot;</del>ר' קאָפּל טהעבן,&quot; אין בית־אל: עהרענטעמפל פאַרדינטער אונגאַרישער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ישראלייטן</del>, באַנד 2, טייל 2, זז' 99–117 (פּעסט, 1867).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">איגנאַץ </ins>רייך, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&quot;[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ignaz_Reich,_Beth-el,_Ehrentempel,_verdienter_ungarischer_Israeliten,_vol._1-2._1867</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">pdf </ins>ר' קאָפּל טהעבן<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>,&quot; אין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>בית־אל: עהרענטעמפל פאַרדינטער אונגאַרישער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">איזראעליטן'''</ins>, באַנד 2, טייל 2, זז' 99–117 (פּעסט, 1867).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">שיי</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מאַקס</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&quot;</del>די פאַמיליע מאַנדל טהעבן,&quot; יידישע פאַמיליען־פאָרשונג 1 (1925–1927): 115–124.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ר' מיכאל שאי</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&quot;[https://sammlungen.ub.uni-frankfurt</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">de/cm/periodical/pageview/3784755 </ins>די פאַמיליע מאַנדל טהעבן<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>,&quot; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>יידישע פאַמיליען־פאָרשונג<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </ins>1 (1925–1927): 115–124.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*טרעביטש<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, אברהם </del>(משה אברהם בן ראובן <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">חייַט</del>). קורות העתים (ברין, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1801</del>).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אברהם </ins>טרעביטש (משה אברהם בן ראובן <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">חייט</ins>)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, '''[https://beta.hebrewbooks</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">org/24977 </ins>קורות העתים<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]''' </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>ברין<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">תקס&quot;א</ins>).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*וייס, יצחק. אבני בית היוצר (1900; רפּט., ירושלים, 1969/70).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*וייס, יצחק. אבני בית היוצר (1900; רפּט., ירושלים, 1969/70).</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זילבער, </del>מיכאל ק. &quot;טהעבן, קאָפּל<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>&quot; <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יִוואָ־ענציקלאָפּעדיע </del>פון אידן אין מזרח־אייראָפּע<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*מיכאל ק. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זילבער, </ins>&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://encyclopedia.yivo.org/article/1618 </ins>טהעבן, קאָפּל<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, '''ייוואָ־ענציקלאפּעדיע </ins>פון אידן אין מזרח־אייראָפּע<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*&quot;טהעבן, קאָפּל (יעקב בן אברהם מאַנדל).&quot; JewishEncyclopedia.com<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://www.jewishencyclopedia.com/articles/14353-theben-koppel-jacob-ben-abraham-mandl </ins>טהעבן, קאָפּל (יעקב בן אברהם מאַנדל)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>.&quot; JewishEncyclopedia.com.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*&quot;טהעבן (מאַנדל), יעקב קאָפּל.&quot; Encyclopaedia Judaica<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://www.encyclopedia.com/religion/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/theben-mandl-jacob-koppel </ins>טהעבן (מאַנדל), יעקב קאָפּל<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>.&quot; Encyclopaedia Judaica.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*https://www.daat.ac.il/daat/history/kopel-manhig.pdf</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*https://www.daat.ac.il/daat/history/kopel-manhig.pdf</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*{{היברובוקס|רבי אברהם שטערן|מליצי אש - מנחם אב, אלול|29096|page=93}}</ins></div></td></tr> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%99%D7%A2%D7%A7%D7%91_%D7%A7%D7%90%D7%A4%D7%9C_%D7%98%D7%94%D7%A2%D7%91%D7%9F&diff=335910&oldid=prev 2025-04-15T22:26:54Z

<p>בס&quot;ד</p> <p><b>נייער בלאַט</b></p><div>{{דרעפט}}<br /> '''יעקב קאפל טהעבן''' (1732–1799), אויך באקאנט אלס משה יעקב בן אברהם מאַנדל, איז געווען א בארימטער ליישערער און [[שתדלן]] פון אונגארישן אידנטום אין דעם 18טן יאָרהונדערט. ער האָט געדינט ווי דער ראש (פרנס) פון דער אידישער קהילה אין פרעסבורג און האט געשפּילט א וויכטיגע ראָלע אין רעפּרעזענטירן די אינטערעסן פון אידן איבער גאנץ אונגארן און דעם האבסבורגער אימפּעריע צו דעם קייסערישן הויף.<br /> <br /> ==יונגע יאָרן און משפּחה==<br /> יעקב קאפל טהעבן איז געבוירן געוואָרן אין 1732 אין פרעסבורג (בראַטיסלאַווע, סלאָוואַקיי). זיין משפּחה, וואָס איז אַלטערנאַטיוו באַקאַנט געווען ווי מאַנדל אָדער טהעבן (אַרויסגענומען פון דעם דאָרף דעוועני נעבן פרעסבורג), האָט געהאַלטן אַ צענטראַלע שטעלע אין דער פירערשאַפט פון דער פרעסבורגער יידישער קהילה, די וויכטיגסטע אין דעם 18טן יאָרהונדערט אונגאַרן. זיין פאָטער, אברהם טהעבן (נפטר 1768), איז ניט נאָר געווען דער ראש פון דער פרעסבורגער קהילה, נאָר אויך אַ לאַנדווייטער פירער און שתדלן, האַלטנדיג די אויסשליסלעכע אימפּאָרט רעכט פאַר טעקסטיל פון דער קייסערישער לינץ פאַבריק. די טהעבן משפּחה האָט געהאַט באַדייטנדיגע פאַרבינדונגען מיט פירנדיגע משפּחות אין אונגאַרן און די שכנותדיגע בעהמישע לענדער, און זייער רעפּוטאַציע האָט זיך ווייט אויסגעשפּרייט. איינע פון אברהמס טעכטער האָט חתונה געהאַט מיט אַ זון פון דעם באַרימטן רבי יונתן אייבעשיץ, מרדכי, אַ חתונה וואָס האָט די טהעבנס אַריינגעצויגן אין אַ לאַנגער קהילה־קאָנפליקט צוליב מרדכיס פאַרדעכטיגטע שבתאי צבי סימפּאַטיעס.<br /> <br /> ==פירערשאַפט אין פרעסבורג==<br /> נאָכגייענדיג דעם וועג פון זיין פאָטער אין קהילה־דינסט, האָט יעקב קאפל טהעבן שוין געדינט ווי אַן עלטערער פון דער פרעסבורגער קהילה אין 1768. ער איז פאָרמאַל עלעקטירט געוואָרן ווי פרנס פון דער קהילה אין 1783. אין זיין קהילה איז טהעבן געווען הויך־באַרימט פאַר זיינע צדקה־אַקטן, ברייטהאַרציג פאַרזאָרגנדיג שפּייז פאַר די אָרעמע יעדן שבת־אונטערנאַכט און יום־טוב, און זיין הויז איז שטענדיג געווען אָפן פאַר די וואָס האָבן געדאַרפט. ער איז געווען באַקאַנט פאַר זיין געטריישאַפט צו העלפן די ווייניגער גליקלעכע, אַפילו אויב דאָס האָט געמיינט פּערזענלעכע פינאַנציעלע שוועריקייטן פאַר זיין משפּחה. טהעבן האָט אויך געשפילט אַ באַדייטנדיגע ראָלע ווי אַ שלום־מאכער אין זיין קהילה, באַזונדערס אַרבעטנדיג צו לייזן מחלוקתן צווישן פּאָרפאָלק און פאַרמיידן גט. זיין איבערגעגעבנקייט צו דער וואוילטעט פון זיין קהילה איז געווען אָן אַ שיעור, ער האָט פיל פון זיין צייט אָפּגעגעבן צו זייערע באַדערפענישן טראָץ זיין אייגענעם בליענדיגן ביזנעס.<br /> <br /> ==טעטיגקייטן ווי אַ שתדלן==<br /> יעקב קאפל טהעבן איז געוואָרן דער הויפּט שתדלן פאַרן אונגאַרישן יידנטום פון די מיטן 1780ער יאָרן ביז זיין טויט, און האָט ענדלעך רעפּרעזענטירט די אינטערעסן פון אידן איבער דער גאַנצער האַבסבורגער אימפּעריע צום קייסערישן הויף. ער האָט געהאַלטן נאָענטע און אַפילו פריינטלעכע באַציאונגען מיט אונגאַרישע אַריסטאָקראַטן און הויכראַנגיקע רעגירונגס־ביוראָקראַטן, אַריינגערעכנט דעם אונגאַרישן קאַנצלער, גראף קאַראָלי פּאַלפי, וואָס האָט אים אַדרעסירט מיט ליבשאפט אין זיינע בריוו. טהעבן איז געווען גוט באַקאַנט ביים קייסערישן הויף; נאָכפאָלגנדיגע קייסער האָבן אים דערקענט און זיך אָפט געווענדט צו אים אין צייט פון מלחמה צו זאַמלען געלט ביי זייערע יידישע אונטערטאַנען.<br /> <br /> איינע פון זיינע מערסט באַרימטע דערגרייכונגען איז געווען זיין געראָטענע לאָבייאַרבעט אין 1791 קעגן בלוט־בלבול באַשולדיגונגען וואָס האָבן געפירט צו דער אַרעסט און פּייניגונג פון אידן אין טשענגער און פּער. ער האָט אויך אַקטיוו קעגנגעשטעלט גזירות וואָס האָבן נעגאַטיוו באַאיינפלוסט די יידישע קהילה. ער האָט געקעמפט קעגן קייסערין מאַריאַ טערעזיאַ און קייסער יוסף דעם צווייטנס &quot;נידערטרעכטיגע פּראָיעקטן,&quot; אַריינגערעכנט אַ באַפעל וואָס האָט געפאָדערט פון אידן צו שערן זייערע בערד. טהעבן האָט מצליח געווען צו באַקומען די צוריקציאונג פון דעם דאָזיגן פּונקט. ער האָט אויך פּראָטעסטירט קעגן דערהייבונג פון בריקן־מאָסן ספּעציעל פאַר אידן אין פרעסבורג, און ענדלעך אַליין אויסגעדינגען די זאַמלונג פון צאָלן און רעדוצירט די מאַסע.<br /> <br /> אַ הויפּט־פאָקוס פון טהעבנס פּאָליטישע באַמיאונגען איז געווען די קעגנערשאַפט צו צווינגענעם מיליטער־דינסט פאַר אידן, אַ באַפעל פון יוסף דעם צווייטן. כאָטש ער האָט ניט געראָטן אינגאַנצן אָפּצורופן דעם דאָזיגן אָרדינאַנץ אין דער רעגירונג פון יוסף דעם צווייטן (1788-1789), האָט ער ווייטער פאַרפלאַנטערט דערקעגן. ווען יוסף דער צווייטער איז געשטאָרבן און לעאָפּאָלד דער צווייטער איז געוואָרן קייסער, האָט טהעבן אויסגענוצט די געלעגנהייט צו שטופּן פאַר אַ ענדערונג. בשעת זיין איידעם, נפתלי ראָזענטאַל, האָט פאָרגעלייגט אַז אידן זאָלן גרייט אַננעמען מיליטערישע פליכטן ווי בירגער, האָט טהעבן אַריינגעבראַכט דעם מער טראַדיציאָנעלן צוגאַנג פון אויסלייזן פּערזענלעכן דינסט מיט אַ געצאָלט. טהעבנס מיינונג האָט געזיגט, און ער האָט מצליח געווען צו פאַרהאַנדלען מיט קייסער לעאָפּאָלד דעם צווייטן וועגן דעם ענין. אַפילו אויף זיין טויט־בעט אין 1799, איז ער געווען פאַרטאָן אין באַמיאונגען צו פאַרמינערן די פּרואוון צו פאַרפליכטן אידן צו דינען אין דער אַרמיי. אין 1796, האָט ער איבערגעגעבן קייסער פראַנציסקוס דעם ערשטן אַ מתנה פון 20,000 גאָלדענע דוקאַטן אין נאָמען פון דער יידישער קהילה, באַזיגנדיג אַ באַפרייאונג פון מיליטער־דינסט, כאָטש אָן צו געווינען ברייטערע בירגער־רעכט.<br /> <br /> טהעבן האָט קלוג אויסגענוצט דעם אונגאַרישן אייגנאַרטיגן קאָנסטיטוציאָנעלן סטאַטוס אין דער האַבסבורגער אימפּעריע צו באַקומען אַ מאַנוווער־ראַם אין זיין אַדוואָקאַציע. ער האָט געפּלעגט באַציאונגען מיט האַבסבורגער ביוראָקראַטן און אויך פאַרבונדן זיך מיט פעטער באַלאָג פון אָטשאַ, אַ פירער פון דער אַריסטאָקראַטישער אָפּאָזיציע צו יוסף דעם צווייטן, אַריינברענגענדיג אַז די טאָלעראַנץ־שטייער און די קאָנסקריפּציע פון אידן האָבן פאַרקריפּלט אונגאַרנס קאָנסטיטוציע.<br /> <br /> ==געשעפטלעכע טעטיקייטן==<br /> טהעבן האָט געירשנט פון זיין פאָטער די אויסשליסלעכע רעפּרעזענטאַציע אין דער טעקסטיל־אינדוסטריע און האָט אויסגעברייטערט די פאַמיליען־פירמעס טעטיקייטן, אימפּאָרטירנדיג טעקסטיל פון ווייטע ערטער ווי די נעדערלאַנדן. זיינע געשעפטלעכע פאַרבינדונגען האָבן גרינגער געמאַכט זיינע באַציאונגען מיט אונגאַרישע אַריסטאָקראַטן און רעגירונגס־באַאַמטע.<br /> <br /> ==באַציאונגען מיט די אויטאריטעטן==<br /> טהעבנס פיייקייט צו פאַרבינדן זיך מיט און באַאיינפלוסן אויטאריטעטן איז געווען אַ שליסל־אַספּעקט פון זיין הצלחה ווי אַ שתדלן. ער האָט אַנטוויקלט שטאַרקע באַציאונגען מיט פאַרשידענע פיגורן אין דער רעגירונג און ביים הויף. זיין פאַרשטאַנד פון פּראָטאָקאָל און זיין איבעררעדנדיגער אופן האָבן אים דערמעגלעכט עפעקטיוו צו רעפּרעזענטירן די באַזאָרגנישן פון דער יידישער קהילה.<br /> ==שפּעטערע יאָרן און טויט==<br /> יעקב קאפל טהעבן איז געשטאָרבן דעם 26טן אויגוסט 1799, בשעת ער האָט זיך &quot;געקורירט&quot; אין קאַרלסבאַד. ער איז באַערדיגט געוואָרן אין פּראָג, נעבן דעם קבר פון דעם געערטן רבי יחזקאל לאַנדוי. אַפילו אין זיינע לעצטע טעג האָט ער זיך געטריי געווידמעט זיין קהילה־אַרבעט, ווייטער אָרגאַניזירנדיג באַמיאונגען פאַר דער יידישער קהילה.<br /> <br /> כאַראַקטער און ירושה כאָטש טהעבן אַליין איז ניט באַשריבן געוואָרן ווי אַ באַזונדער געלערנטער למדן, האָט ער פארמאָגט באַמערקענסווערטע אינטעליגענץ, אַ שאַרפן מוח און אַן אויסגעצייכנטן זכרון, וואָס האָט אים דערמעגלעכט עפעקטיוו צו האַנדלען מיט פילע אַרבעטן גלייכצייטיג. זיין ברודער, מנחם מענדל (נפטר 1824), איז געווען אַ פרומער למדן און ביבליאָפיל, און זיין קוזין, בנימין וואָלף טהעבן, איז אויך געווען אַ געלערנטער און פרומער שתדלן. יעקב קאפל טהעבן ווערט דערמאָנט ווי אַ געטרייער, געניטער און איינפלוסרייכער פירער וואָס האָט אומדערמידלעך אַדוואָקאַטירט פאַר די רעכט און וואוילזיין פון דער יידישער קהילה אין אונגאַרן און דער האַבסבורגער אימפּעריע אין אַ קריטישער תקופה. זיינע באַמיאונגען האָבן איבערגעלאָזט אַ בלייבנדיגן איינדרוק אויף די יידישע קהילות וועמען ער האָט געדינט.<br /> <br /> ==ביבליאָגראַפיע==<br /> *בעטעלהיים, ש. &quot;קאָפּל טהעבן: איין צייטבילד,&quot; יידישע פאַמיליעןבלאַט (בראַטיסלאַווע) 1 (1926).<br /> *לעווינזאָהן, יהושע. יעקב קאָפּל טהעבן (וואַרשע, 1899).<br /> *לוי, לעאָפּאָלד. &quot;געשיכטע דער אידן אין אונגאַרן,&quot; קאַלענדער און יאָרבוך פאַר ישראלייטן 5 (1846/47): 96–98.<br /> *רייך, איגנאַץ. &quot;ר' קאָפּל טהעבן,&quot; אין בית־אל: עהרענטעמפל פאַרדינטער אונגאַרישער ישראלייטן, באַנד 2, טייל 2, זז' 99–117 (פּעסט, 1867).<br /> *שיי, מאַקס. &quot;די פאַמיליע מאַנדל טהעבן,&quot; יידישע פאַמיליען־פאָרשונג 1 (1925–1927): 115–124.<br /> *טרעביטש, אברהם (משה אברהם בן ראובן חייַט). קורות העתים (ברין, 1801).<br /> *וייס, יצחק. אבני בית היוצר (1900; רפּט., ירושלים, 1969/70).<br /> *זילבער, מיכאל ק. &quot;טהעבן, קאָפּל.&quot; יִוואָ־ענציקלאָפּעדיע פון אידן אין מזרח־אייראָפּע..<br /> *&quot;טהעבן, קאָפּל (יעקב בן אברהם מאַנדל).&quot; JewishEncyclopedia.com..<br /> *&quot;טהעבן (מאַנדל), יעקב קאָפּל.&quot; Encyclopaedia Judaica..<br /> *https://www.daat.ac.il/daat/history/kopel-manhig.pdf</div>

תנא קמא