https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D7%A8%D7%95%D7%99%3A%D7%99%D7%90%D7%91%D7%9C%D7%90%D7%A0%D7%A2 2026-05-16T14:13:44Z ווערסיע היסטאריע פאר דעם בלאט אויפן וויקי MediaWiki 1.39.4 https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%99%D7%90%D7%91%D7%9C%D7%90%D7%A0%D7%A2&diff=339316&oldid=prev 2025-11-06T02:11:30Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 02:11, 6 נאוועמבער 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">שורה 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 1:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''יאבלאנע''' איז דער אידישער נאָמען פון אַ שטעטל (היינט אַ דאָרף) אין צענטראַלן פּוילן, נאָענט צו וואַרשע. דער נאָמען &quot;יאבלאנע&quot; איז הויפּטזעכליך באַקאַנט צוליב צוויי הויפּט סיבות: די חסידישע דינאַסטיע וואָס טראָגט דעם נאָמען, און איר פאַרבינדונג מיט אידישע געשעענישן ביי דער צייט פון חורבן און דעם פּויליש־באָלשעוויסטישן קריג. די נאַמען יאבלאנע און לעגיאָנאָוואָ (Legionowo) זענען לאַנג גענוצט געוואָרן צוזאַמען ביי דער צווישן־מלחמה תקופה.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''יאבלאנע''' <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(פּויליש: Jabłonna) </ins>איז דער אידישער נאָמען פון אַ שטעטל (היינט אַ דאָרף) אין צענטראַלן פּוילן, נאָענט צו וואַרשע. דער נאָמען &quot;יאבלאנע&quot; איז הויפּטזעכליך באַקאַנט צוליב צוויי הויפּט סיבות: די חסידישע דינאַסטיע וואָס טראָגט דעם נאָמען, און איר פאַרבינדונג מיט אידישע געשעענישן ביי דער צייט פון חורבן און דעם פּויליש־באָלשעוויסטישן קריג. די נאַמען יאבלאנע און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>לעגיאָנאָוואָ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' </ins>(Legionowo) זענען לאַנג גענוצט געוואָרן צוזאַמען ביי דער צווישן־מלחמה תקופה.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==געאָגראַפיע און געמיינדע==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==געאָגראַפיע און געמיינדע==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">שורה 7:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 7:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==די חסידישע דינאַסטיע פון יאבלאנע==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==די חסידישע דינאַסטיע פון יאבלאנע==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[טעקע:Ohel Jakuba Tauba z Jablonny-Ohel of Jakub Taub from Jablonna-02.JPG|קליין|אוהל פון רבי יעקב פון יאבלאנע אין ווארשעווער בית החיים]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די חסידישע דינאַסטיע פון יאבלאנע איז געווען אַן אָפּצווייג פון דער עלטערער חסידות קוזמיר. די דינאַסטיע איז געווען פאַרבונדן מיט דעם נאָמען ניישטאט (Nowe Miasto) איידער זי האָט זיך באַזעצט אין יאבלאנע.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די חסידישע דינאַסטיע פון יאבלאנע איז געווען אַן אָפּצווייג פון דער עלטערער חסידות קוזמיר. די דינאַסטיע איז געווען פאַרבונדן מיט דעם נאָמען ניישטאט (Nowe Miasto) איידער זי האָט זיך באַזעצט אין יאבלאנע.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l50">שורה 50:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 51:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==לעגיאָנאָוואָ געטאָ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==לעגיאָנאָוואָ געטאָ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די צאָל יידישע איינוואוינער אין לעגיאָנאָוואָ פאַר דער מלחמה איז נישט געווען באַקאַנט, אָבער איז געווען <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווייניקער </del>פון 400. דעם 15טן נאָוועמבער 1940, האָבן די דייטשן געגרינדעט דעם געטאָ אויפן טעריטאָריע פונעם פאָלוואַרק לודוויסין. דער געטאָ איז אויך אַמטפּאָליש צייטווייליג גערופן געוואָרן יאבלאנע צוליב זיין נאָענטקייט צו דער יאבלאנע גרענעץ.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די צאָל יידישע איינוואוינער אין לעגיאָנאָוואָ פאַר דער מלחמה איז נישט געווען באַקאַנט, אָבער איז געווען <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווייניגער </ins>פון 400. דעם 15טן נאָוועמבער 1940, האָבן די דייטשן געגרינדעט דעם געטאָ אויפן טעריטאָריע פונעם פאָלוואַרק לודוויסין. דער געטאָ איז אויך אַמטפּאָליש צייטווייליג גערופן געוואָרן יאבלאנע צוליב זיין נאָענטקייט צו דער יאבלאנע גרענעץ.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אַ יודענראַט מיט 12 מיטגלידער איז געגרינדעט געוואָרן אין פעברואַר 1940, מיט חיל ראָזענבערג אַלס פאָרזיצער. עס זענען דאָרט קאָנצענטרירט געוואָרן יידן פון לעגיאָנאָוואָ, יאַבלאָנאַ, הענריקאָוו, און פיל פליטים פון אַנדערע שטעטלעך, ווי נאָווי דוואָר און פּולטוסק. עס האָבן אין געטאָ געוואוינט אַרום 2,500 יידן אין דעצעמבער 1940.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אַ יודענראַט מיט 12 מיטגלידער איז געגרינדעט געוואָרן אין פעברואַר 1940, מיט חיל ראָזענבערג אַלס פאָרזיצער. עס זענען דאָרט קאָנצענטרירט געוואָרן יידן פון לעגיאָנאָוואָ, יאַבלאָנאַ, הענריקאָוו, און פיל פליטים פון אַנדערע שטעטלעך, ווי נאָווי דוואָר און פּולטוסק. עס האָבן אין געטאָ געוואוינט אַרום 2,500 יידן אין דעצעמבער 1940.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l59">שורה 59:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 60:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די ליקווידאַציע פונעם געטאָ אין לודוויסין איז געשען דעם 4טן אָקטאָבער 1942, אין טאָג פון שמחת תּורה. די יידן זענען געצוווּנגען געוואָרן זיך צונויפצוקלייבן אויף כראָברי-גאַס, דערנאָך גענומען געוואָרן צו דער ראַדזשימין באַן-סטאַנציע און דעפּאָרטירט געוואָרן צום טרעבלינקער טויט-לאַגער. אַרום 70 מענטשן, אַריינגערעכנט דער יודענראַט פאָרזיצער חיל ראָזענבערג און דער פּאָליציי קאָמאַנדיר פעלדמאַן, זענען אומגעבראַכט געוואָרן ביי דער אַקציע.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די ליקווידאַציע פונעם געטאָ אין לודוויסין איז געשען דעם 4טן אָקטאָבער 1942, אין טאָג פון שמחת תּורה. די יידן זענען געצוווּנגען געוואָרן זיך צונויפצוקלייבן אויף כראָברי-גאַס, דערנאָך גענומען געוואָרן צו דער ראַדזשימין באַן-סטאַנציע און דעפּאָרטירט געוואָרן צום טרעבלינקער טויט-לאַגער. אַרום 70 מענטשן, אַריינגערעכנט דער יודענראַט פאָרזיצער חיל ראָזענבערג און דער פּאָליציי קאָמאַנדיר פעלדמאַן, זענען אומגעבראַכט געוואָרן ביי דער אַקציע.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*https://sztetl.org.pl/he/towns/l/1364-legionowo-lgyvnvbv/99-hystvryh/138355-history-of-community</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[he:יבלונה (מחוז לגיונובו)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[he:יבלונה (מחוז לגיונובו)]]</div></td></tr> <!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-339315:rev-339316 --> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%99%D7%90%D7%91%D7%9C%D7%90%D7%A0%D7%A2&diff=339315&oldid=prev 2025-11-06T02:08:42Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 02:08, 6 נאוועמבער 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l46">שורה 46:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 46:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>• ער איז נפטר געוואָרן אין 1986 און איז באַגראָבן געוואָרן צווישן די גרינדער פון כפר חסידים.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>• ער איז נפטר געוואָרן אין 1986 און איז באַגראָבן געוואָרן צווישן די גרינדער פון כפר חסידים.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">חורבן און </del>לאַגער אין יאבלאנע==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==לאַגער אין יאבלאנע <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(1920)</ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">נאָמען יאבלאנע איז פאַרבונדן </del>מיט <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">עטליכע שרעקליכע היסטאָרישע פּונקטן אין פּוילן</del>:</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ביים פּויליש־באָלשעוויסטישן קריג אין 1920, איז אַן אינטערנירונגס־לאַגער (Camp in Jabłonna) אויפגעשטעלט געוואָרן אין די געוועזענע צאַרישע קאַזאַרמען אין לעגיאָנאָוואָ. דאָרט זענען אינטערנירט געוואָרן טויזנטער אידישע סאָלדאַטן פון </ins>דער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פּוילישער אַרמיי פאַרן פּרעטעקסט פון קאָאָפּעראַציע </ins>מיט <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">די באָלשעוויקעס. דער לאַגער האָט עקזיסטירט פון 13טן אויגוסט ביזן 9טן סעפּטעמבער 1920{{הערה|1=https</ins>:<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">//apcz.umk.pl/APH/article/view/37034}}.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">• לאַגער אין יאבלאנע (1920): ביים פּויליש־באָלשעוויסטישן קריג אין 1920, איז אַן אינטערנירונגס־לאַגער (Camp in Jabłonna) אויפגעשטעלט געוואָרן אין </del>די <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געוועזענע צאַרישע קאַזאַרמען </del>אין לעגיאָנאָוואָ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. דאָרט זענען אינטערנירט געוואָרן טויזנטער אידישע סאָלדאַטן פון </del>דער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פּוילישער אַרמיי פאַרן פּרעטעקסט </del>פון <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">קאָאָפּעראַציע מיט </del>די <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באָלשעוויקעס</del>. דער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">לאַגער האָט עקזיסטירט פון 13טן אויגוסט ביזן 9טן סעפּטעמבער 1920</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==לעגיאָנאָוואָ געטאָ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">צאָל יידישע איינוואוינער </ins>אין לעגיאָנאָוואָ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאַר </ins>דער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מלחמה איז נישט געווען באַקאַנט, אָבער איז געווען ווייניקער </ins>פון <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">400. דעם 15טן נאָוועמבער 1940, האָבן </ins>די <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דייטשן געגרינדעט דעם געטאָ אויפן טעריטאָריע פונעם פאָלוואַרק לודוויסין</ins>. דער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געטאָ איז אויך אַמטפּאָליש צייטווייליג גערופן געוואָרן יאבלאנע צוליב זיין נאָענטקייט צו דער יאבלאנע גרענעץ</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">• </del>לעגיאָנאָוואָ געטאָ<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">: </del>דער געטאָ, וואָס די דייטשן <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האָבן געגרינדעט </del>אין <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">לעגיאָנאָוואָ אינעם פאָלוואַרק לודיוויסין (Ludwisin) דעם 15טן נאָוועמבער 1940</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">איז אויך אַמטפּאָליש צייטווייליק גערופן געוואָרן יאבלאנע (Jabłonna) צוליב זיין נאָענטקייט </del>צו דער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יאבלאנע גרענעץ</del>. אין <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דעם געטאָ </del>זענען <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַריינגעצויגן געוואָרן אידן </del>פון <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">לעגיאָנאָוואָ, יאַבלאָננאַ, הענריקאָוו און אַנדערע דערפער</del>. די ליקווידאַציע פונעם געטאָ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האָט זיך אָנגעהויבן </del>דעם <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">3טן </del>אָקטאָבער 1942 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(ביי שמחת־תּורה)</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">און </del>די <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אידן </del>זענען דעפּאָרטירט געוואָרן <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">צו טרעבלינקע </del>צום טויט <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אין די גאַז־קאַמערן</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">עס איז אויך געווען אַ לאַגער אין יאבלאנע</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וואוּ אַרום 400 אידן פונעם געטאָ </del>זענען <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">גענוצט </del>געוואָרן <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">צוואַנגסאַרבעט צו בויען וואַלן קעגן די ווייסל טייך</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַ יודענראַט מיט 12 מיטגלידער איז געגרינדעט געוואָרן אין פעברואַר 1940, מיט חיל ראָזענבערג אַלס פאָרזיצער. עס זענען דאָרט קאָנצענטרירט געוואָרן יידן פון </ins>לעגיאָנאָוואָ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, יאַבלאָנאַ, הענריקאָוו, און פיל פליטים פון אַנדערע שטעטלעך, ווי נאָווי דוואָר און פּולטוסק. עס האָבן אין </ins>געטאָ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געוואוינט אַרום 2,500 יידן אין דעצעמבער 1940.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער געטאָ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">איז געווען נישט פאַרצוימט, אָבער דאָס אַריבערגיין די גרענעצן איז געווען שטרענג פאַרבאָטן</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מיט שלאַק-צימערן </ins>וואָס <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האָבן געהאַט די אויפשריפט: &quot;Jüdische Gegend. Polen und Wehrmacht Eintritt verboten&quot;. יידן האָבן געאַרבעט פאַר </ins>די דייטשן אין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">צוואַנגס-אַרבעטס-לאַגערן אין פּיעקעלקאָ און זשעראַן</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">און אַפילו אין אַ לאַגער אין יאַבלאָנאַ </ins>צו <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">בויען וועלער אַרום </ins>דער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וויסלע</ins>.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">די באַדינגונגען זענען געווען שווער, מיט יידן וואָס האָבן געוואוינט </ins>אין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&quot;בנינים וואָס </ins>זענען <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">נאָך אין בוי&quot;. אַן עפּידעמיע </ins>פון <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">טייפוס האָט אויסגעבראָכן אין אָקטאָבער 1941</ins>.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די ליקווידאַציע פונעם געטאָ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אין לודוויסין איז געשען </ins>דעם <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">4טן </ins>אָקטאָבער 1942, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אין טאָג פון שמחת תּורה. </ins>די <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יידן </ins>זענען <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געצוווּנגען געוואָרן זיך צונויפצוקלייבן אויף כראָברי-גאַס, דערנאָך גענומען געוואָרן צו דער ראַדזשימין באַן-סטאַנציע און </ins>דעפּאָרטירט געוואָרן צום <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">טרעבלינקער </ins>טויט<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">-לאַגער</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַרום 70 מענטשן, אַריינגערעכנט דער יודענראַט פאָרזיצער חיל ראָזענבערג און דער פּאָליציי קאָמאַנדיר פעלדמאַן</ins>, זענען <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אומגעבראַכט </ins>געוואָרן <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ביי דער אַקציע</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[he:יבלונה (מחוז לגיונובו)]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[he:יבלונה (מחוז לגיונובו)]]</div></td></tr> <!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-339313:rev-339315 --> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%99%D7%90%D7%91%D7%9C%D7%90%D7%A0%D7%A2&diff=339313&oldid=prev 2025-11-06T01:07:54Z

<p>בס&quot;ד</p> <p><b>נייער בלאַט</b></p><div>'''יאבלאנע''' איז דער אידישער נאָמען פון אַ שטעטל (היינט אַ דאָרף) אין צענטראַלן פּוילן, נאָענט צו וואַרשע. דער נאָמען &quot;יאבלאנע&quot; איז הויפּטזעכליך באַקאַנט צוליב צוויי הויפּט סיבות: די חסידישע דינאַסטיע וואָס טראָגט דעם נאָמען, און איר פאַרבינדונג מיט אידישע געשעענישן ביי דער צייט פון חורבן און דעם פּויליש־באָלשעוויסטישן קריג. די נאַמען יאבלאנע און לעגיאָנאָוואָ (Legionowo) זענען לאַנג גענוצט געוואָרן צוזאַמען ביי דער צווישן־מלחמה תקופה.<br /> <br /> ==געאָגראַפיע און געמיינדע==<br /> יאבלאנע איז נאָענט צו וואַרשע און גרענעצט די שטאָט לעגיאָנאָוואָ. די געשיכטע פון די אידן אין לעגיאָנאָוואָ איז אויך פאַרבונדן מיט דער היסטאָריע פון די אידן אין יאבלאנע. דער אידישער ישוב אין דער געגנט האָט זיך וואַרשיינלעך אָנגעהויבן נישט שפּעטער ווי אינעם 19טן יאָרהונדערט. איינער פון די סיבות פאַרן אידישן ישוב איז געווען די עפענונג פון דער באַן־סטאַנציע &quot;יאבלאנע נאָוואַ&quot; אין 1877.<br /> <br /> אין 1921 האָבן 75 איינוואוינער פון דער באַן־סטאַנציע יאַבלאָננאַ און 572 איינוואוינער פון דאָרף יאַבלאָננאַ זיך דעקלאַרירט אַלס אידישע גלויבנס. סך־הכּל האָבן 1003 אידן געוואוינט אין דער גמאַנאַ (געמיינדע) יאַבלאָננאַ אין 1921.<br /> <br /> ==די חסידישע דינאַסטיע פון יאבלאנע==<br /> די חסידישע דינאַסטיע פון יאבלאנע איז געווען אַן אָפּצווייג פון דער עלטערער חסידות קוזמיר. די דינאַסטיע איז געווען פאַרבונדן מיט דעם נאָמען ניישטאט (Nowe Miasto) איידער זי האָט זיך באַזעצט אין יאבלאנע.<br /> <br /> ===ר' דוד צבי טויב פון ניישטאט (דער גרינדער)===<br /> דער גרינדער פון דער יאבלאנע דינאַסטיע איז געווען רבי דוד צבי טויב (געב׳ 1809 אָדער תקצ&quot;ז, נפטר תרמ&quot;ב/תרמ&quot;ג; 1882/1883).<br /> • ר' דוד צבי איז געווען דער עלטסטער זון פונעם גרינדער פון קוזמיר, רבי יחזקאל טויב (נפטר 1856).<br /> • ר' דוד צבי האָט געפאָלגט די טראַדיציעס פון קאָצק (Kotsk) און איז געווען אַ חשובער תּלמיד פון רבי מנחם מענדל מאָרגנשטערן פון קאָצק.<br /> • ער האָט געפירט זיין עדה אין ניישטאט (Nowe Miasto). ער איז נישט געווען דער רב פון דער שטאָט, נאָר דער אַדמו&quot;ר אין ניישטאט.<br /> • זיין עדה אין פּלוינסק (Płońsk) איז אויך נישט געווען גרויס, אָבער זיין הויכע גייסטיגע פּערזענליכקייט און זיין גרויסע עניוואות האָבן צוגעצויגן הערצער, און עטליכע מנינים אין פּלוינסק זענען נאָך אים געגאַנגען.<br /> • ר' דוד צבי איז נפטר געוואָרן אין יאָר תרמ&quot;ג (1883), און מען האָט אויפגעשטעלט אַן &quot;אָהל&quot; אויף זיין קבר אינעם בית־העלמין.<br /> • זיינע דרשות זענען געזאַמלט געוואָרן אין ספר &quot;חמדת דוד&quot;, וואָס איז פאַרעפנטלעכט געוואָרן אין 1930 (תר&quot;צ).<br /> • ר' דוד צבי טויב האָט געהאַט נאָר איין זון, רבי משה יוסף טויב (נפטר 1866/תרכ&quot;ז).<br /> <br /> ===ר' יעקב טויב פון יאבלאנע===<br /> ר' דוד צבי טויב איז נאָכגעפאָלגט געוואָרן פון זיין אייניקל, רבי יעקב טויב (נפטר תר&quot;פ/1920).<br /> • ר' יעקב טויב איז געווען דער זון פון רבי משה יוסף טויב. ער איז אויפגעוואַקסן אין ניישטאט אונטער דער לייטונג פון זיין זיידען.<br /> • ער איז געווען אַ תּלמיד פונעם מגיד פון טריסק.<br /> • ער האָט זיך אַריבערגעצויגן קיין יאבלאנע (Jabłonna), נאָענט צו וואַרשע און איז געוואָרן באַקאַנט אַלס דער יאבלונער רבי.<br /> • ביים צייט פון דער ערשטער וועלט־מלחמה, האָט ער זיך אַריבערגעצויגן קיין וואַרשע, וואָס האָט אים ערמעגלעכט צו זיין נאָענט צו די בעסטע דאָקטוירים.<br /> • ר' יעקב טויב איז נפטר געוואָרן אין וואַרשע אין יאָר 1920 אין עלטער פון 60 יאָר, און איז באַגראָבן געוואָרן אין אַ ספּעציעלן &quot;אָהל&quot; אינעם וואַרשעווער אידישן בית־העלמין.<br /> • זיינע תּורה־דברים זענען נישט פאַרעפנטלעכט געוואָרן, אָבער עס זענען דאָ זעלטענע כתבי־יד וואָס אַנטהאַלטן זיינע חסידישע תּורות, געשריבן דורך זיין קרוב און תּלמיד, ר' יחזקאל.<br /> <br /> ===ר' יחזקאל טויב פון יאבלאנע (מייסד כפר חסידים)===<br /> רבי יחזקאל טויב (געב׳ 7טן אָקטאָבער 1895, נפטר 22סטן מיי 1986) איז געווען דער לעצטער אַדמו&quot;ר פון יאבלאנע פאַרן חורבן.<br /> • ער איז געווען דער זון פון רבי יעקב טויב.<br /> • ביים טויט פון זיין טאַטן אין 1920, איז ר' יחזקאל געווען אַלטינקס 24 יאָר.<br /> • אין 1924, איז ר' יחזקאל טויב, נאָך זיין השפּעה פון רבי ישעיה שאַפּיראָ, אַרויף קיין ארץ־ישראל מיט עטליכע הונדערט חסידים.<br /> • ער האָט געגרינדעט די ישובים נחלת יעקב (Nahalat Yaakov) און כפר חסידים (Kfar Hasidim) אין דער געגנט פון חיפה. דער ישוב נחלת יעקב איז געווען אויף דעם נאָמען פון זיין פאָטער, רבי יעקב טויב.<br /> • דער ישוב איז באַגריסט געוואָרן דורך ציוניסטישע אַמטסלייט און באַזוכט געוואָרן דורך גרויסע פּערזענלעכקייטן אַזוי ווי רבי אברהם יצחק הכהן קוק, און חיים ווייצמאַן.<br /> • די ערשטע יאָרן זענען געווען זייער שווער, מיט מאַלאַריע, פלודן און אַראַבישע אַטאַקעס. אין 1926 האָט מען אויסגעמישט נחלת יעקב און אַוודת ישׂראל, און עס איז געוואָרן כפר חסידים.<br /> • ר' יחזקאל טויב האָט געהאַט שווערע פינאַנציעלע פּראָבלעמען און ער האָט אויך געהאַט געשיקט טייל פון די עלטערע חסידים צוריק קיין פּוילן, וואָס איז שפּעטער אים אַרויסגעקומען פאַר זיין גרויסן ווייטיק.<br /> • אין די שפּעטע 1930ער יאָרן איז ער געפאָרן קיין די פאַראייניקטע שטאַטן כּדי צו זאַמלען געלט. צוליב דעם אויסבראָך פון דער צווייטער וועלט־מלחמה אין 1939 איז ער געבליבן פאַרשפּאַרט אין אַמעריקע.<br /> • ווען די נייעס וועגן דעם חורבן האָט אים דערגרייכט, האָט ער געהאַט אַ קריזיס אין אמונה, בטראַכטנדיג זיך אַלס שולדיק אין דעם טויט פון די חסידים וואָס ער האָט צוריקגעשיקט קיין פּוילן.<br /> • ער האָט אויפגעגעבן די רבנות, אָפּגעשניטן די פּאות און באָרד, און געביטן זיין נאָמען צו דזשאָרדזש טי. נאַגעל (George T. Nagel).<br /> • ער איז געוואָרן אַן אייגנטום־אַנטוויקלער אין קאַליפאָרניע.<br /> • נאָך ווי ער האָט פאַרלוירן זיין פאַרמעגן, איז ער אין עלטער פון 77 יאָר אָנגעקומען אין קאָלעדזש און שטודירט פּסיכאָלאָגיע, וואָס ער האָט געענדיקט מיט אַ באַקלערס דעגרי אין 1975 און אַ מאַגיסטער דיסערטאַציע אין 1978.<br /> • אין 1978 איז ער צוריקגעקומען צום באַזוך קיין כפר חסידים, וואוּ ער איז באַגריסט געוואָרן דורך זיינע געראַטעוועטע חסידים ווי אַ &quot;רעטער&quot;. ער האָט דאָס געזען אַלס אַ גאולה און איז צוריקגעקערט צו דער אידישקייט.<br /> • ר' יחזקאל טויב איז צוריקגעקומען וואוינען קיין כפר חסידים אין 1981, אין עלטער פון 86 יאָר.<br /> • ער איז נפטר געוואָרן אין 1986 און איז באַגראָבן געוואָרן צווישן די גרינדער פון כפר חסידים.<br /> <br /> ==חורבן און לאַגער אין יאבלאנע==<br /> דער נאָמען יאבלאנע איז פאַרבונדן מיט עטליכע שרעקליכע היסטאָרישע פּונקטן אין פּוילן:<br /> <br /> • לאַגער אין יאבלאנע (1920): ביים פּויליש־באָלשעוויסטישן קריג אין 1920, איז אַן אינטערנירונגס־לאַגער (Camp in Jabłonna) אויפגעשטעלט געוואָרן אין די געוועזענע צאַרישע קאַזאַרמען אין לעגיאָנאָוואָ. דאָרט זענען אינטערנירט געוואָרן טויזנטער אידישע סאָלדאַטן פון דער פּוילישער אַרמיי פאַרן פּרעטעקסט פון קאָאָפּעראַציע מיט די באָלשעוויקעס. דער לאַגער האָט עקזיסטירט פון 13טן אויגוסט ביזן 9טן סעפּטעמבער 1920.<br /> <br /> • לעגיאָנאָוואָ געטאָ: דער געטאָ, וואָס די דייטשן האָבן געגרינדעט אין לעגיאָנאָוואָ אינעם פאָלוואַרק לודיוויסין (Ludwisin) דעם 15טן נאָוועמבער 1940, איז אויך אַמטפּאָליש צייטווייליק גערופן געוואָרן יאבלאנע (Jabłonna) צוליב זיין נאָענטקייט צו דער יאבלאנע גרענעץ. אין דעם געטאָ זענען אַריינגעצויגן געוואָרן אידן פון לעגיאָנאָוואָ, יאַבלאָננאַ, הענריקאָוו און אַנדערע דערפער. די ליקווידאַציע פונעם געטאָ האָט זיך אָנגעהויבן דעם 3טן אָקטאָבער 1942 (ביי שמחת־תּורה), און די אידן זענען דעפּאָרטירט געוואָרן צו טרעבלינקע צום טויט אין די גאַז־קאַמערן. עס איז אויך געווען אַ לאַגער אין יאבלאנע, וואוּ אַרום 400 אידן פונעם געטאָ זענען גענוצט געוואָרן צוואַנגסאַרבעט צו בויען וואַלן קעגן די ווייסל טייך.<br /> <br /> [[he:יבלונה (מחוז לגיונובו)]]</div>

תנא קמא