רוי:וויסנשאפט - ווערסיע היסטאריע

תנא קמא אין 17:40, 25 פעברואר 2026

2026-02-25T17:40:40Z

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 17:40, 25 פעברואר 2026
שורה 1:		שורה 1:
	{{דעסקריפציע\|\|ענגליש = systematic enterprise that builds and organizes knowledge, and the set of knowledge produced by this enterprise\|העב=סך הידע המוסק על ידי המחקר המדעי\|דייטש=Erkenntnissystem der wesentlichen Eigenschaften, kausalen Zusammenhänge und Gesetzmäßigkeiten der Natur, Technik, Gesellschaft und des Denkens, das in Form von Begriffen, Kategorien, Maßbestimmungen, Gesetzen, Theorien und Hypothesen fixiert wird\|}}		{{דעסקריפציע\|\|ענגליש = systematic enterprise that builds and organizes knowledge, and the set of knowledge produced by this enterprise\|העב=סך הידע המוסק על ידי המחקר המדעי\|דייטש=Erkenntnissystem der wesentlichen Eigenschaften, kausalen Zusammenhänge und Gesetzmäßigkeiten der Natur, Technik, Gesellschaft und des Denkens, das in Form von Begriffen, Kategorien, Maßbestimmungen, Gesetzen, Theorien und Hypothesen fixiert wird\|}}
	'''וויסנשאַפט''' איז די שטודיע און וויסן פון [[נאטור]], דעם [[אוניווערס]] און דעם מענטשליכן קערפער דורך אן אנגענומענעם וועג פון [[לערנען]].		'''וויסנשאַפט''' איז די שטודיע און וויסן פון [[נאטור]], דעם [[אוניווערס]] און דעם מענטשליכן קערפער דורך אן אנגענומענעם וועג פון [[לערנען]].

	אין אלגעמיין האט וויסנשאפט צו טאן מיט פארשן, ווייל דורכן פארשן דערוווסט מען זיך זאכן. דער וואס פארנעמט זיך מיט וויסנשאפט הייסט א '''וויסנשאפטלער''', און דער וואס פארשט הייסט א "פארשער".		אין אלגעמיין האט וויסנשאפט צו טאן מיט פארשן, ווייל דורכן פארשן דערוווסט מען זיך זאכן. דער וואס פארנעמט זיך מיט וויסנשאפט הייסט א '''וויסנשאפטלער''', און דער וואס פארשט הייסט א "פארשער".
שורה 7:		שורה 7:

	עס איז א כסדר'דיגע טוישענדע [[וועלט]] און אלעס גייט קודם אויף [[טעאריע]]ס געבויט אויף [[פאקט]]ן, ביז עס ווערט אפגעוואנדען פון נייערע פאקטן.		עס איז א כסדר'דיגע טוישענדע [[וועלט]] און אלעס גייט קודם אויף [[טעאריע]]ס געבויט אויף [[פאקט]]ן, ביז עס ווערט אפגעוואנדען פון נייערע פאקטן.

			==היסטאריע==
			וויסנשאפט האט זיך אנטוויקלט פון פראקטישע נויט און אויך פון פילאזאפישע פארשונגען. די [[וויסנשאפטליכע רעוואלוציע]] האט אנגעהויבן אין [[אייראפע]] דעם [[13טן י"ה\|13טן יארהונדערט]] און דערגרייכט איר שפיץ אין דעם [[16טן י"ה\|16טן יארהונדערט]].
			*שיטות אין דער היסטאריע פון וויסנשאפט
			*וויסנשאפט פון די אור-אלטע קולטורן
			*די מיטל-יארן
			*די וויסנשאפטליכע רעוואלוציע
			*מאדערנע וויסנשאפט

	== געביטן פון וויסנשאפט ==		== געביטן פון וויסנשאפט ==
	מאדערנע וויסנשאפט ווערט געווענליך צעטיילט אין דריי געביטן: [[נאטור-וויסנשאפטן]], [[סאציאל וויסנשאפט\|סאציאלע וויסנשאפטו]] און [[גייסט וויסנשאפט~~\|גייסט וויסנשאפטן~~]].		מאדערנע וויסנשאפט ווערט געווענליך צעטיילט אין דריי געביטן: [[נאטור-וויסנשאפטן]], [[סאציאל וויסנשאפט\|סאציאלע וויסנשאפטו]] און [[גייסט וויסנשאפט]]ן.

	=== פארשידענע צוגאנגען אין איינשליסן געביטן אין "וויסנשאפט" ===		=== פארשידענע צוגאנגען אין איינשליסן געביטן אין "וויסנשאפט" ===

	* טייל באגרעניצן דעם באדייט פונעם באגריף "וויסנשאפט" נאר צו [[נאטור-וויסנשאפטן]]. אנדערע אבער שליסן איין אין וויסנשאפט אויך טעטיקייטן פון דעם געביט פון סאציאל וויסנשאפט וואס זענען באזירט אויף אבזערוואציע און עקספערימענט, אויך ווען די מעסטונגען זענען נישט אזוי שטארק מדויק, אדער אפילו די וואס שליסן איין אבזערוואיציעס אבער נישט קיין עקספערימענטן. אנדערע ווילן איינשליסן אויך גייסט וויסנשאפטן.		* טייל באגרעניצן דעם באדייט פונעם באגריף "וויסנשאפט" נאר צו [[נאטור-וויסנשאפטן]]. אנדערע אבער שליסן איין אין וויסנשאפט אויך טעטיקייטן פון דעם געביט פון סאציאל וויסנשאפט וואס זענען באזירט אויף אבזערוואציע און עקספערימענט, אויך ווען די מעסטונגען זענען נישט אזוי שטארק מדויק, אדער אפילו די וואס שליסן איין אבזערוואיציעס אבער נישט קיין עקספערימענטן. אנדערע ווילן איינשליסן אויך גייסט וויסנשאפטן.
	* טייל האלטן [[מאטעמאטיק]] פאר א וויסנשאפט, כאטש זי איז נישט באזירט אויף אבזערוואציע און עקספערימענט, ווייל די מערהייט פון וויסנשאפטן פארלאזן זיך אויף בארעכטיגונג פון דעם געביט פון מאטעמאטיק. אנדערע האלטן אבער אז מאטעמאטיק איז א צווייג פון [[לאגיק]].		* טייל האלטן [[מאטעמאטיק]] פאר א וויסנשאפט, כאטש זי איז נישט באזירט אויף אבזערוואציע און עקספערימענט, ווייל די מערהייט פון וויסנשאפטן פארלאזן זיך אויף בארעכטיגונג פון דעם געביט פון מאטעמאטיק. אנדערע האלטן אבער אז מאטעמאטיק איז א צווייג פון [[לאגיק]].
שורה 38:		שורה 45:

	=== סאציאלע וויסנשאפטן ===		=== סאציאלע וויסנשאפטן ===

	* [[פסיכאלאגיע]]		* [[פסיכאלאגיע]]
	* [[סאציאלאגיע]]		* [[סאציאלאגיע]]

	== צווייגן פון וויסנשאפט ==		== צווייגן פון וויסנשאפט ==
	מאדערנע וויסנשאפט ווערט אפט צעטיילט אין דריי הויפט צווייגן, וואס זענען די [[נאטור-וויסנשאפטן]], [[סאציאל וויסנשאפט\|סאציאל-וויסנשאפט]] און [[~~פארמאל~~-וויסנשאפט]]. יעדער איינער פון די דאזיגע צווייגן באשטיין פון פארשידענע ספעציאליזירטע וויסנשאפטליכע דיסציפלינען וואס אפמאל האבן זייער אייגענעם [[נאמענקלאטור]].<ref>{{cite web\|url=http://seedmagazine.com/content/article/scientific_method_relationships_among_scientific_paradigms/\|title=Scientific Method: Relationships Among Scientific Paradigms\|last=\|first=\|date={{ר}}7טן מערץ, 2007\|website=\|publisher=Seed Magazine\|access-date=4טן נאוועמבער, 2016\|deadurl=no\|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161101001155/http://seedmagazine.com/content/article/scientific_method_relationships_among_scientific_paradigms/\|archivedate=1טן נאוועמבער, 2016\|df=mdy-all}}</ref> די נאטור- און סאציאל-וויסנשאפטן זענען ביידע עמפירישע וויסנשאפטן<ref name="Bunge1998">{{cite book\|title=Philosophy of Science: From Problem to Theory\|last=Bunge\|first=Mario Augusto\|year=1998\|publisher=Transaction Publishers\|isbn=978-0-7658-0413-6\|page=24}}</ref> אזוי ווי זייער וויסן איז באזירט אויף עמפירישע אבזערוואציעס און מען קאנטראלירן דורך אנדערע פארשער וואס ארבעטן מיט די זעלבע באדינגען.{{sfn\|Popper\|2002\|p=20}}		מאדערנע וויסנשאפט ווערט אפט צעטיילט אין דריי הויפט צווייגן, וואס זענען די [[נאטור-וויסנשאפטן]], [[סאציאל וויסנשאפט\|סאציאל-וויסנשאפט]] און [[פארמעל-וויסנשאפט]]. יעדער איינער פון די דאזיגע צווייגן באשטיין פון פארשידענע ספעציאליזירטע וויסנשאפטליכע דיסציפלינען וואס אפמאל האבן זייער אייגענעם [[נאמענקלאטור]].<ref>{{cite web\|url=http://seedmagazine.com/content/article/scientific_method_relationships_among_scientific_paradigms/\|title=Scientific Method: Relationships Among Scientific Paradigms\|last=\|first=\|date={{ר}}7טן מערץ, 2007\|website=\|publisher=Seed Magazine\|access-date=4טן נאוועמבער, 2016\|deadurl=no\|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161101001155/http://seedmagazine.com/content/article/scientific_method_relationships_among_scientific_paradigms/\|archivedate=1טן נאוועמבער, 2016\|df=mdy-all}}</ref> די נאטור- און סאציאל-וויסנשאפטן זענען ביידע עמפירישע וויסנשאפטן<ref name="Bunge1998">{{cite book\|title=Philosophy of Science: From Problem to Theory\|last=Bunge\|first=Mario Augusto\|year=1998\|publisher=Transaction Publishers\|isbn=978-0-7658-0413-6\|page=24}}</ref> אזוי ווי זייער וויסן איז באזירט אויף עמפירישע אבזערוואציעס און מען קאנטראלירן דורך אנדערע פארשער וואס ארבעטן מיט די זעלבע באדינגען.{{sfn\|Popper\|2002\|p=20}}

	עס זענען פאראן אויך אנדערע דיסציפלינען וואס ניצן וויסנשאפט, ווי למשל [[אינזשעניריע]] און [[מעדיצין]].		עס זענען פאראן אויך אנדערע דיסציפלינען וואס ניצן וויסנשאפט, ווי למשל [[אינזשעניריע]] און [[מעדיצין]].
שורה 49:		שורה 55:
	=== נאטור-וויסנשאפטן ===		=== נאטור-וויסנשאפטן ===
	{{הויפט ארטיקל\|נאטור-וויסנשאפטן}}		{{הויפט ארטיקל\|נאטור-וויסנשאפטן}}
	[[טעקע:Seawifs_global_biosphere.jpg\|קליין\|250x250פיקס\|[[False-color\|פאלשע-קאליר]] קאמפאזיציע פון גלאבאלע אקעאנישער און ערדישער פאטאאויטאטראף שפע דורך דעם [[SeaWiFS]] פראיעקט, [[NASA]]/[[Goddard Space Flight Center]], און [[ORBIMAGE]].]]		[[טעקע:Seawifs_global_biosphere.jpg\|קליין\|250x250פיקס\|[[False-color\|פאלשע-קאליר]] קאמפאזיציע פון גלאבאלע אקעאנישער און ערדישער פאטאאויטאטראף שפע דורך דעם [[SeaWiFS]] פראיעקט, [[NASA]]/[[Goddard Space Flight Center]], און [[ORBIMAGE]].]]
	[[נאטור-וויסנשאפטן]] באהאנדלען די באשרייבונג, פאראויסזאָג און פארשטאנד פון נאטירליכע פענאמענען באזירט אויף עמפירישע באווייזן פון אבזערוואציע און עקספערימענטאציע. מען קען דאס צעטיילן אין צוויי הויפט צווייגן: ביא-וויסנשאפטן און פיזישע וויסנשאפט. פיזישע וויסנשאפט ווערט צעטיילט ווייטער אין צווייגן, וואס שליסן איין [[פיזיק]], [[כעמיע]], [[אסטראנאמיע]] און [[ערד וויסנשאפט\|ערד-וויסנשאפט]]. די צוויי הויפט צווייגן קען מען צעטיילן ווייטער אין מער ספעזיאליזירטע דיסציפלינען. מאדערנע נאטור-וויסנשאפטן זענען דער נאכפאלגער פון דער [[נאטור-פילאזאפיע]] וואס האט אנגעהויבן אין [[אוראלט גריכנלאנד]]. [[גאלילעא גאלילעי\|גאלילעא]], [[רענע דעקארט\|דעקארט]], [[פראנציס באקאן\|באקאן]] און [[אייזיק ניוטאן\|ניוטאן]] האבן דעבאטירט די מעלות פון ניצן צוגאנגען וואס זענען מער [[מאטעמאטישע פיזיק\|מאטעמאטיש]] און מער עקספערימענטאליש אויף א מעטאדישן אופן. דאך, פילאזאפישע פערספעקטיוון און [[השערה\|השערות]], אפטמאל פאַרזען, בלייבן נייטיד אין נאטור-וויסנשאפטן.<ref>Hugh G. Gauch Jr, ''Scientific Method in Practice'' (Cambridge: Cambridge University Press, 2003), [https://books.google.com/books?id=iVkugqNG9dAC&pg=PA71#v=twopage pp. 71–73] {{webarchive\|url=https://web.archive.org/web/20150906160524/https://books.google.com/books?id=iVkugqNG9dAC&pg=PA71\|date=2015-09-06}}</ref> סיסטעמאטישע דאטן זאמלונג האט נאכגעפאלגט [[נאטור-געשיכטע]], וואס איז ארויסגעקומען אינעם 16טן יארהונדערט, באשילדערן און קלאסיפיצירן פלאנצן, בעלי חיים, מינעראלן אא"וו.{{sfn\|Oglivie\|2008\|pp=1–2}} היינט טוט דער טערמין "נאטור-געשיכטע" פארלייגן אבזערוואצייע-באשרייבונגען פארן ברייטערן עולם.<ref name="Wordnet definition">{{cite web\|title=Natural History\|url=http://wordnetweb.princeton.edu/perl/webwn?s=natural+history\|publisher=Princeton University WordNet\|accessdate=21סטן אקטאבער, 2012\|deadurl=no\|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120303173506/http://wordnetweb.princeton.edu/perl/webwn?s=natural+history\|archivedate=3טן מערץ, 2012\|df=}}</ref>		[[נאטור-וויסנשאפטן]] באהאנדלען די באשרייבונג, פאראויסזאָג און פארשטאנד פון נאטירליכע פענאמענען באזירט אויף עמפירישע באווייזן פון אבזערוואציע און עקספערימענטאציע. מען קען דאס צעטיילן אין צוויי הויפט צווייגן: ביא-וויסנשאפטן און פיזישע וויסנשאפט. פיזישע וויסנשאפט ווערט צעטיילט ווייטער אין צווייגן, וואס שליסן איין [[פיזיק]], [[כעמיע]], [[אסטראנאמיע]] און [[ערד וויסנשאפט\|ערד-וויסנשאפט]]. די צוויי הויפט צווייגן קען מען צעטיילן ווייטער אין מער ספעזיאליזירטע דיסציפלינען. מאדערנע נאטור-וויסנשאפטן זענען דער נאכפאלגער פון דער [[נאטור-פילאזאפיע]] וואס האט אנגעהויבן אין [[אוראלט גריכנלאנד]]. [[גאלילעא גאלילעי\|גאלילעא]], [[רענע דעקארט\|דעקארט]], [[פראנציס באקאן\|באקאן]] און [[אייזיק ניוטאן\|ניוטאן]] האבן דעבאטירט די מעלות פון ניצן צוגאנגען וואס זענען מער [[מאטעמאטישע פיזיק\|מאטעמאטיש]] און מער עקספערימענטאליש אויף א מעטאדישן אופן. דאך, פילאזאפישע פערספעקטיוון און [[השערה\|השערות]], אפטמאל פאַרזען, בלייבן נייטיד אין נאטור-וויסנשאפטן.<ref>Hugh G. Gauch Jr, ''Scientific Method in Practice'' (Cambridge: Cambridge University Press, 2003), [https://books.google.com/books?id=iVkugqNG9dAC&pg=PA71#v=twopage pp. 71–73] {{webarchive\|url=https://web.archive.org/web/20150906160524/https://books.google.com/books?id=iVkugqNG9dAC&pg=PA71\|date=2015-09-06}}</ref> סיסטעמאטישע דאטן זאמלונג האט נאכגעפאלגט [[נאטור-געשיכטע]], וואס איז ארויסגעקומען אינעם 16טן יארהונדערט, באשילדערן און קלאסיפיצירן פלאנצן, בעלי חיים, מינעראלן אא"וו.{{sfn\|Oglivie\|2008\|pp=1–2}} היינט טוט דער טערמין "נאטור-געשיכטע" פארלייגן אבזערוואצייע-באשרייבונגען פארן ברייטערן עולם.<ref name="Wordnet definition">{{cite web\|title=Natural History\|url=http://wordnetweb.princeton.edu/perl/webwn?s=natural+history\|publisher=Princeton University WordNet\|accessdate=21סטן אקטאבער, 2012\|deadurl=no\|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120303173506/http://wordnetweb.princeton.edu/perl/webwn?s=natural+history\|archivedate=3טן מערץ, 2012\|df=}}</ref>

שורה 55:		שורה 61:
	{{הויפט ארטיקל\|סאציאל וויסנשאפט}}		{{הויפט ארטיקל\|סאציאל וויסנשאפט}}
	[[סאציאל וויסנשאפט]] באהאנדלט די [[געזעלשאפט]] און די [[סאציאלע באציאונג\|באציאונגען]] צווישן יחידים אינערהאלב א געזעלשאפט. זי האט פיל צווייגן וואס שליסן איין (אבער זענען נישט באגרעניצט צו) [[אנטראפאלאגיע]], [[ארכעאלאגיע]], [[קאמוניקאציע-וויסנשאפט]], [[עקאנאמיק]], [[היסטאריע]], [[מענטשליכע געאגראפיע]], [[יוריספרודענץ]], [[לינגוויסטיק]], [[פאליטיק-וויסנשאפט]], [[פובליק-געזונט]] און [[סאציאלאגיע]].		[[סאציאל וויסנשאפט]] באהאנדלט די [[געזעלשאפט]] און די [[סאציאלע באציאונג\|באציאונגען]] צווישן יחידים אינערהאלב א געזעלשאפט. זי האט פיל צווייגן וואס שליסן איין (אבער זענען נישט באגרעניצט צו) [[אנטראפאלאגיע]], [[ארכעאלאגיע]], [[קאמוניקאציע-וויסנשאפט]], [[עקאנאמיק]], [[היסטאריע]], [[מענטשליכע געאגראפיע]], [[יוריספרודענץ]], [[לינגוויסטיק]], [[פאליטיק-וויסנשאפט]], [[פובליק-געזונט]] און [[סאציאלאגיע]].
	[[טעקע:Supply-demand-right-shift-demand.svg\|טעקסט=\|קליין\|אין [[עקאנאמיק]], באשרייבט דער פארזארג און נאכפרעג מאדעל וויאזוי פרייזן ענדערן זיך אלס תוצאה פון א באלאנס צווישן פראדוקט פאראנענקייט און נאכפרעג.]]<!--		[[טעקע:Supply-demand-right-shift-demand.svg\|טעקסט=\|קליין\|אין [[עקאנאמיק]], באשרייבט דער פארזארג און נאכפרעג מאדעל וויאזוי פרייזן ענדערן זיך אלס תוצאה פון א באלאנס צווישן פראדוקט פאראנענקייט און נאכפרעג.]]<!--
	. Social scientists may adopt various [[philosophical theories]] to study individuals and society. For example, [[Positivism\|positivist]] social scientists use methods resembling those of the [[Natural science\|natural sciences]] as tools for understanding society, and so define science in its stricter [[Modern science\|modern sense]]. [[Antipositivism\|Interpretivist]] social scientists, by contrast, may use social critique or symbolic interpretation rather than constructing empirically [[falsifiable]] theories, and thus treat science in its broader sense. In modern academic practice, researchers are often [[Eclecticism\|eclectic]], using multiple [[Methodology\|methodologies]] (for instance, by combining both [[Quantitative research\|quantitative]] and [[qualitative research]]). The term "[[social research]]" has also acquired a degree of autonomy as practitioners from various disciplines share in its aims and methods.		. Social scientists may adopt various [[philosophical theories]] to study individuals and society. For example, [[Positivism\|positivist]] social scientists use methods resembling those of the [[Natural science\|natural sciences]] as tools for understanding society, and so define science in its stricter [[Modern science\|modern sense]]. [[Antipositivism\|Interpretivist]] social scientists, by contrast, may use social critique or symbolic interpretation rather than constructing empirically [[falsifiable]] theories, and thus treat science in its broader sense. In modern academic practice, researchers are often [[Eclecticism\|eclectic]], using multiple [[Methodology\|methodologies]] (for instance, by combining both [[Quantitative research\|quantitative]] and [[qualitative research]]). The term "[[social research]]" has also acquired a degree of autonomy as practitioners from various disciplines share in its aims and methods.
	-->		-->

שורה 66:		שורה 72:
	[[קאַטעגאָריע:אינהאלט אראפגענומען]]		[[קאַטעגאָריע:אינהאלט אראפגענומען]]
	[[קאַטעגאָריע:עלעמענטארע ארטיקלען צו פארברייטערן]]		[[קאַטעגאָריע:עלעמענטארע ארטיקלען צו פארברייטערן]]

	{{קרד/ויקי/יידיש}}		{{קרד/ויקי/יידיש}}
	[[he:מדע]]		[[he:מדע]]

צמא לדעת: החלפת טקסט – "{{דעסקריפציע||ענגליש=" ב־"{{דעסקריפציע||ענגליש = "

2023-10-26T16:00:19Z

החלפת טקסט – "{{דעסקריפציע||ענגליש=" ב־"{{דעסקריפציע||ענגליש = "

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 16:00, 26 אקטאבער 2023
שורה 1:		שורה 1:
	{{דעסקריפציע\|\|ענגליש=systematic enterprise that builds and organizes knowledge, and the set of knowledge produced by this enterprise\|העב=סך הידע המוסק על ידי המחקר המדעי\|דייטש=Erkenntnissystem der wesentlichen Eigenschaften, kausalen Zusammenhänge und Gesetzmäßigkeiten der Natur, Technik, Gesellschaft und des Denkens, das in Form von Begriffen, Kategorien, Maßbestimmungen, Gesetzen, Theorien und Hypothesen fixiert wird\|}}		{{דעסקריפציע\|\|ענגליש = systematic enterprise that builds and organizes knowledge, and the set of knowledge produced by this enterprise\|העב=סך הידע המוסק על ידי המחקר המדעי\|דייטש=Erkenntnissystem der wesentlichen Eigenschaften, kausalen Zusammenhänge und Gesetzmäßigkeiten der Natur, Technik, Gesellschaft und des Denkens, das in Form von Begriffen, Kategorien, Maßbestimmungen, Gesetzen, Theorien und Hypothesen fixiert wird\|}}
	'''וויסנשאַפט''' איז די שטודיע און וויסן פון [[נאטור]], דעם [[אוניווערס]] און דעם מענטשליכן קערפער דורך אן אנגענומענעם וועג פון [[לערנען]].		'''וויסנשאַפט''' איז די שטודיע און וויסן פון [[נאטור]], דעם [[אוניווערס]] און דעם מענטשליכן קערפער דורך אן אנגענומענעם וועג פון [[לערנען]].

צמא לדעת: החלפת טקסט – "קאַטעגאָריע:וויקידאטא שפראכן דעסקריפציע" ב־""

2023-10-24T07:07:59Z

החלפת טקסט – "קאַטעגאָריע:וויקידאטא שפראכן דעסקריפציע" ב־""

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 07:07, 24 אקטאבער 2023
שורה 69:		שורה 69:
	{{קרד/ויקי/יידיש}}		{{קרד/ויקי/יידיש}}
	[[he:מדע]]		[[he:מדע]]
	~~[[קאַטעגאָריע:וויקידאטא שפראכן דעסקריפציע]]~~

בוט צמא לדעת: דעסקריפציע

2023-10-23T21:41:56Z

דעסקריפציע

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 21:41, 23 אקטאבער 2023
שורה 1:		שורה 1:
			{{דעסקריפציע\|\|ענגליש=systematic enterprise that builds and organizes knowledge, and the set of knowledge produced by this enterprise\|העב=סך הידע המוסק על ידי המחקר המדעי\|דייטש=Erkenntnissystem der wesentlichen Eigenschaften, kausalen Zusammenhänge und Gesetzmäßigkeiten der Natur, Technik, Gesellschaft und des Denkens, das in Form von Begriffen, Kategorien, Maßbestimmungen, Gesetzen, Theorien und Hypothesen fixiert wird\|}}
	'''וויסנשאַפט''' איז די שטודיע און וויסן פון [[נאטור]], דעם [[אוניווערס]] און דעם מענטשליכן קערפער דורך אן אנגענומענעם וועג פון [[לערנען]].		'''וויסנשאַפט''' איז די שטודיע און וויסן פון [[נאטור]], דעם [[אוניווערס]] און דעם מענטשליכן קערפער דורך אן אנגענומענעם וועג פון [[לערנען]].

שורה 68:		שורה 69:
	{{קרד/ויקי/יידיש}}		{{קרד/ויקי/יידיש}}
	[[he:מדע]]		[[he:מדע]]
			[[קאַטעגאָריע:וויקידאטא שפראכן דעסקריפציע]]

תנא קמא אין 02:28, 10 אויגוסט 2023

2023-08-10T02:28:13Z

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 02:28, 10 אויגוסט 2023
שורה 53:		שורה 53:
	=== סאציאלע וויסנשאפטן ===		=== סאציאלע וויסנשאפטן ===
	{{הויפט ארטיקל\|סאציאל וויסנשאפט}}		{{הויפט ארטיקל\|סאציאל וויסנשאפט}}
	[[סאציאל וויסנשאפט]] באהאנדלט די [[געזעלשאפט ~~(סאציאלאגיע)\|געזעלשפאט~~]] און די [[סאציאלע באציאונג\|באציאונגען]] צווישן יחידים אינערהאלב א געזעלשאפט. זי האט פיל צווייגן וואס שליסן איין (אבער זענען נישט באגרעניצט צו) [[אנטראפאלאגיע]], [[ארכעאלאגיע]], [[קאמוניקאציע-וויסנשאפט]], [[עקאנאמיק]], [[היסטאריע]], [[מענטשליכע געאגראפיע]], [[יוריספרודענץ]], [[לינגוויסטיק]], [[פאליטיק-וויסנשאפט]], [[פובליק-געזונט]] און [[סאציאלאגיע]].		[[סאציאל וויסנשאפט]] באהאנדלט די [[געזעלשאפט]] און די [[סאציאלע באציאונג\|באציאונגען]] צווישן יחידים אינערהאלב א געזעלשאפט. זי האט פיל צווייגן וואס שליסן איין (אבער זענען נישט באגרעניצט צו) [[אנטראפאלאגיע]], [[ארכעאלאגיע]], [[קאמוניקאציע-וויסנשאפט]], [[עקאנאמיק]], [[היסטאריע]], [[מענטשליכע געאגראפיע]], [[יוריספרודענץ]], [[לינגוויסטיק]], [[פאליטיק-וויסנשאפט]], [[פובליק-געזונט]] און [[סאציאלאגיע]].
	[[טעקע:Supply-demand-right-shift-demand.svg\|טעקסט=\|קליין\|אין [[עקאנאמיק]], באשרייבט דער פארזארג און נאכפרעג מאדעל וויאזוי פרייזן ענדערן זיך אלס תוצאה פון א באלאנס צווישן פראדוקט פאראנענקייט און נאכפרעג.]]<!--		[[טעקע:Supply-demand-right-shift-demand.svg\|טעקסט=\|קליין\|אין [[עקאנאמיק]], באשרייבט דער פארזארג און נאכפרעג מאדעל וויאזוי פרייזן ענדערן זיך אלס תוצאה פון א באלאנס צווישן פראדוקט פאראנענקייט און נאכפרעג.]]<!--
	. Social scientists may adopt various [[philosophical theories]] to study individuals and society. For example, [[Positivism\|positivist]] social scientists use methods resembling those of the [[Natural science\|natural sciences]] as tools for understanding society, and so define science in its stricter [[Modern science\|modern sense]]. [[Antipositivism\|Interpretivist]] social scientists, by contrast, may use social critique or symbolic interpretation rather than constructing empirically [[falsifiable]] theories, and thus treat science in its broader sense. In modern academic practice, researchers are often [[Eclecticism\|eclectic]], using multiple [[Methodology\|methodologies]] (for instance, by combining both [[Quantitative research\|quantitative]] and [[qualitative research]]). The term "[[social research]]" has also acquired a degree of autonomy as practitioners from various disciplines share in its aims and methods.		. Social scientists may adopt various [[philosophical theories]] to study individuals and society. For example, [[Positivism\|positivist]] social scientists use methods resembling those of the [[Natural science\|natural sciences]] as tools for understanding society, and so define science in its stricter [[Modern science\|modern sense]]. [[Antipositivism\|Interpretivist]] social scientists, by contrast, may use social critique or symbolic interpretation rather than constructing empirically [[falsifiable]] theories, and thus treat science in its broader sense. In modern academic practice, researchers are often [[Eclecticism\|eclectic]], using multiple [[Methodology\|methodologies]] (for instance, by combining both [[Quantitative research\|quantitative]] and [[qualitative research]]). The term "[[social research]]" has also acquired a degree of autonomy as practitioners from various disciplines share in its aims and methods.

צמא לדעת: +קאַטעגאָריע:אינהאלט אראפגענומען; +קאַטעגאָריע:עלעמענטארע ארטיקלען צו פארברייטערן דורך HotCat

2023-05-08T08:22:31Z

+קאַטעגאָריע:אינהאלט אראפגענומען; +קאַטעגאָריע:עלעמענטארע ארטיקלען צו פארברייטערן דורך HotCat

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 08:22, 8 מאי 2023
שורה 62:		שורה 62:

	[[קאַטעגאָריע:וויסנשאפט\|*]]		[[קאַטעגאָריע:וויסנשאפט\|*]]
	[[קאַטעגאָריע:אויף יידיש]]		[[קאַטעגאָריע:אויף יידיש]]
			[[קאַטעגאָריע:אינהאלט אראפגענומען]]
			[[קאַטעגאָריע:עלעמענטארע ארטיקלען צו פארברייטערן]]

	{{קרד/ויקי/יידיש}}		{{קרד/ויקי/יידיש}}
	[[he:מדע]]		[[he:מדע]]

אחד יחיד: אוועקגענומען קאַטעגאָריע:אומבאקוקט דורך HotCat

2023-05-08T07:48:30Z

אוועקגענומען קאַטעגאָריע:אומבאקוקט דורך HotCat

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 07:48, 8 מאי 2023
שורה 62:		שורה 62:

	[[קאַטעגאָריע:וויסנשאפט\|*]]		[[קאַטעגאָריע:וויסנשאפט\|*]]
	~~[[קאַטעגאָריע:אומבאקוקט]]~~
	[[קאַטעגאָריע:אויף יידיש]]		[[קאַטעגאָריע:אויף יידיש]]
	{{קרד/ויקי/יידיש}}		{{קרד/ויקי/יידיש}}
	[[he:מדע]]		[[he:מדע]]

אחד יחיד: אויסדרוק

2023-05-08T07:48:16Z

אויסדרוק

@@ שורה 6: / שורה 6: @@
 עס איז א כסדר'דיגע טוישענדע [[וועלט]] און אלעס גייט קודם אויף [[טעאריע]]ס געבויט אויף [[פאקט]]ן, ביז עס ווערט אפגעוואנדען פון נייערע פאקטן.
 == געביטן פון וויסנשאפט ==
@@ שורה 59: / שורה 57: @@
 .  Social scientists may adopt various [[philosophical theories]] to study individuals and society. For example, [[Positivism|positivist]] social scientists use methods resembling those of the [[Natural science|natural sciences]] as tools for understanding society, and so define science in its stricter [[Modern science|modern sense]]. [[Antipositivism|Interpretivist]] social scientists, by contrast, may use social critique or symbolic interpretation rather than constructing empirically [[falsifiable]] theories, and thus treat science in its broader sense. In modern academic practice, researchers are often [[Eclecticism|eclectic]], using multiple [[Methodology|methodologies]] (for instance, by combining both [[Quantitative research|quantitative]] and [[qualitative research]]). The term "[[social research]]" has also acquired a degree of autonomy as practitioners from various disciplines share in its aims and methods.
 -->
 ==רעפערענצן==

בוט צמא לדעת: הוספת קישור בינוויקי he:מדע

2023-04-20T14:24:07Z

הוספת קישור בינוויקי he:מדע

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 14:24, 20 אפריל 2023
שורה 80:		שורה 80:
	[[קאַטעגאָריע:אויף יידיש]]		[[קאַטעגאָריע:אויף יידיש]]
	{{קרד/ויקי/יידיש}}		{{קרד/ויקי/יידיש}}
			[[he:מדע]]

צמא לדעת: החלפת טקסט – "אבסערוו" ב־"אבזערוו"

2023-03-28T15:30:11Z

החלפת טקסט – "אבסערוו" ב־"אבזערוו"

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 15:30, 28 מערץ 2023
שורה 44:		שורה 44:

	== צווייגן פון וויסנשאפט ==		== צווייגן פון וויסנשאפט ==
	מאדערנע וויסנשאפט ווערט אפט צעטיילט אין דריי הויפט צווייגן, וואס זענען די [[נאטור-וויסנשאפטן]], [[סאציאל וויסנשאפט\|סאציאל-וויסנשאפט]] און [[פארמאל-וויסנשאפט]]. יעדער איינער פון די דאזיגע צווייגן באשטיין פון פארשידענע ספעציאליזירטע וויסנשאפטליכע דיסציפלינען וואס אפמאל האבן זייער אייגענעם [[נאמענקלאטור]].<ref>{{cite web\|url=http://seedmagazine.com/content/article/scientific_method_relationships_among_scientific_paradigms/\|title=Scientific Method: Relationships Among Scientific Paradigms\|last=\|first=\|date={{ר}}7טן מערץ, 2007\|website=\|publisher=Seed Magazine\|access-date=4טן נאוועמבער, 2016\|deadurl=no\|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161101001155/http://seedmagazine.com/content/article/scientific_method_relationships_among_scientific_paradigms/\|archivedate=1טן נאוועמבער, 2016\|df=mdy-all}}</ref> די נאטור- און סאציאל-וויסנשאפטן זענען ביידע עמפירישע וויסנשאפטן<ref name="Bunge1998">{{cite book\|title=Philosophy of Science: From Problem to Theory\|last=Bunge\|first=Mario Augusto\|year=1998\|publisher=Transaction Publishers\|isbn=978-0-7658-0413-6\|page=24}}</ref> אזוי ווי זייער וויסן איז באזירט אויף עמפירישע ~~אבסערוואציעס~~ און מען קאנטראלירן דורך אנדערע פארשער וואס ארבעטן מיט די זעלבע באדינגען.{{sfn\|Popper\|2002\|p=20}}		מאדערנע וויסנשאפט ווערט אפט צעטיילט אין דריי הויפט צווייגן, וואס זענען די [[נאטור-וויסנשאפטן]], [[סאציאל וויסנשאפט\|סאציאל-וויסנשאפט]] און [[פארמאל-וויסנשאפט]]. יעדער איינער פון די דאזיגע צווייגן באשטיין פון פארשידענע ספעציאליזירטע וויסנשאפטליכע דיסציפלינען וואס אפמאל האבן זייער אייגענעם [[נאמענקלאטור]].<ref>{{cite web\|url=http://seedmagazine.com/content/article/scientific_method_relationships_among_scientific_paradigms/\|title=Scientific Method: Relationships Among Scientific Paradigms\|last=\|first=\|date={{ר}}7טן מערץ, 2007\|website=\|publisher=Seed Magazine\|access-date=4טן נאוועמבער, 2016\|deadurl=no\|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161101001155/http://seedmagazine.com/content/article/scientific_method_relationships_among_scientific_paradigms/\|archivedate=1טן נאוועמבער, 2016\|df=mdy-all}}</ref> די נאטור- און סאציאל-וויסנשאפטן זענען ביידע עמפירישע וויסנשאפטן<ref name="Bunge1998">{{cite book\|title=Philosophy of Science: From Problem to Theory\|last=Bunge\|first=Mario Augusto\|year=1998\|publisher=Transaction Publishers\|isbn=978-0-7658-0413-6\|page=24}}</ref> אזוי ווי זייער וויסן איז באזירט אויף עמפירישע אבזערוואציעס און מען קאנטראלירן דורך אנדערע פארשער וואס ארבעטן מיט די זעלבע באדינגען.{{sfn\|Popper\|2002\|p=20}}

	עס זענען פאראן אויך אנדערע דיסציפלינען וואס ניצן וויסנשאפט, ווי למשל [[אינזשעניריע]] און [[מעדיצין]].		עס זענען פאראן אויך אנדערע דיסציפלינען וואס ניצן וויסנשאפט, ווי למשל [[אינזשעניריע]] און [[מעדיצין]].