רוי:דעמאקראטיע - ווערסיע היסטאריע

צמא לדעת: החלפת טקסט – "דרויסנדע" ב־"דרויסנדיגע"

2024-07-08T09:23:59Z

החלפת טקסט – "דרויסנדע" ב־"דרויסנדיגע"

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 09:23, 8 יולי 2024
שורה 52:		שורה 52:
	{{רעפליסטע}}		{{רעפליסטע}}

	==~~דרויסנדע~~ לינקס==		==דרויסנדיגע לינקס==
	* [http://www.kulanu-nahlit.org א ישראלדיקע זייט וואס שטיצט דעם "דירעקטן דעמאקראטיע"]		* [http://www.kulanu-nahlit.org א ישראלדיקע זייט וואס שטיצט דעם "דירעקטן דעמאקראטיע"]
	* [http://www.idi.org.il המכון הישראלי לדמוקרטיה]		* [http://www.idi.org.il המכון הישראלי לדמוקרטיה]

צמא לדעת: החלפת טקסט – "{{דעסקריפציע||ענגליש=" ב־"{{דעסקריפציע||ענגליש = "

2023-10-26T14:26:03Z

החלפת טקסט – "{{דעסקריפציע||ענגליש=" ב־"{{דעסקריפציע||ענגליש = "

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 14:26, 26 אקטאבער 2023
שורה 1:		שורה 1:
	{{דעסקריפציע\|\|ענגליש=form of government\|העב=שיטת ממשל אשר בה מצוי כח השלטון אצל אזרחי המדינה\|דייטש=Herrschaftsform, die vom Volk ausgeht\|}}		{{דעסקריפציע\|\|ענגליש = form of government\|העב=שיטת ממשל אשר בה מצוי כח השלטון אצל אזרחי המדינה\|דייטש=Herrschaftsform, die vom Volk ausgeht\|}}
	{{רעגירונג מעטאדן}}		{{רעגירונג מעטאדן}}
	[[טעקע:2019 Democracy index.svg\|קליין\|400px]]		[[טעקע:2019 Democracy index.svg\|קליין\|400px]]

צמא לדעת: החלפת טקסט – "קאַטעגאָריע:וויקידאטא שפראכן דעסקריפציע" ב־""

2023-10-24T06:52:58Z

החלפת טקסט – "קאַטעגאָריע:וויקידאטא שפראכן דעסקריפציע" ב־""

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 06:52, 24 אקטאבער 2023
שורה 63:		שורה 63:
	[[HE:דמוקרטיה]]		[[HE:דמוקרטיה]]
	{{קרד/ויקי/יידיש}}		{{קרד/ויקי/יידיש}}
	~~[[קאַטעגאָריע:וויקידאטא שפראכן דעסקריפציע]]~~

בוט צמא לדעת: דעסקריפציע

2023-10-23T21:34:15Z

דעסקריפציע

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 21:34, 23 אקטאבער 2023
שורה 1:		שורה 1:
			{{דעסקריפציע\|\|ענגליש=form of government\|העב=שיטת ממשל אשר בה מצוי כח השלטון אצל אזרחי המדינה\|דייטש=Herrschaftsform, die vom Volk ausgeht\|}}
	{{רעגירונג מעטאדן}}		{{רעגירונג מעטאדן}}
	[[טעקע:2019 Democracy index.svg\|קליין\|400px]]		[[טעקע:2019 Democracy index.svg\|קליין\|400px]]
שורה 62:		שורה 63:
	[[HE:דמוקרטיה]]		[[HE:דמוקרטיה]]
	{{קרד/ויקי/יידיש}}		{{קרד/ויקי/יידיש}}
			[[קאַטעגאָריע:וויקידאטא שפראכן דעסקריפציע]]

צמא לדעת: החלפת טקסט – "==\s?וועבלינקען\s?==" ב־"==דרויסנדע לינקס=="

2023-04-21T11:20:45Z

החלפת טקסט – "==\s?וועבלינקען\s?==" ב־"==דרויסנדע לינקס=="

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 11:20, 21 אפריל 2023
שורה 51:		שורה 51:
	{{רעפליסטע}}		{{רעפליסטע}}

	== ~~וועבלינקען~~ ==		==דרויסנדע לינקס==
	* [http://www.kulanu-nahlit.org א ישראלדיקע זייט וואס שטיצט דעם "דירעקטן דעמאקראטיע"]		* [http://www.kulanu-nahlit.org א ישראלדיקע זייט וואס שטיצט דעם "דירעקטן דעמאקראטיע"]
	* [http://www.idi.org.il המכון הישראלי לדמוקרטיה]		* [http://www.idi.org.il המכון הישראלי לדמוקרטיה]

נאר איך: אויסשטעל

2023-03-12T21:06:08Z

אויסשטעל

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 21:06, 12 מערץ 2023
שורה 27:		שורה 27:
	דעמאקראטיע האט אויך א געשטעל צו געבן '''"סאציאלאגישע רעכטונגען"''' ווי געזונטהייט, א פלאץ צו וואוינען, שטיצן ארבעטלאסיקע, עלטערערע מענטשן, אלמנות אא"וו. די יסודות זענען נישט אייניק ביי אלע רעגירונגען, די [[ליבעראליזם\|ליבעראליסטישע]] געדאנק זאגט אז די רעגירונג דארף היטן די פרייהייט פון יעדן מענטש און ווי ווייניגער זיך מישן צו העלפן [[סאציאליזם\|סאציאלאגיש]] אויפן חשבון פון פאדערן [[שטייער]] פון דער אלגעמיינער [[בירגער]]. אבער די [[סאציאל דעמאקראטיע\|סאציאל דעמאקראטישע]] געדאנק האלטן אז סאציאלאגישע רעכטונגען איז אזוי ווי נאטירליכע רעכטונגען, און די [[מדינה]] דארף [[שנאר]]ן פון די בירגער כדי צו העלפן די שוואכערע מענטשן.		דעמאקראטיע האט אויך א געשטעל צו געבן '''"סאציאלאגישע רעכטונגען"''' ווי געזונטהייט, א פלאץ צו וואוינען, שטיצן ארבעטלאסיקע, עלטערערע מענטשן, אלמנות אא"וו. די יסודות זענען נישט אייניק ביי אלע רעגירונגען, די [[ליבעראליזם\|ליבעראליסטישע]] געדאנק זאגט אז די רעגירונג דארף היטן די פרייהייט פון יעדן מענטש און ווי ווייניגער זיך מישן צו העלפן [[סאציאליזם\|סאציאלאגיש]] אויפן חשבון פון פאדערן [[שטייער]] פון דער אלגעמיינער [[בירגער]]. אבער די [[סאציאל דעמאקראטיע\|סאציאל דעמאקראטישע]] געדאנק האלטן אז סאציאלאגישע רעכטונגען איז אזוי ווי נאטירליכע רעכטונגען, און די [[מדינה]] דארף [[שנאר]]ן פון די בירגער כדי צו העלפן די שוואכערע מענטשן.

	א ליבעראלישע רעגירונג (ווי [[אמעריקע]]) וועט פאדערן ~~ווייניקער~~ שטייער פון די בירגער און ~~ווייניקער~~ העלפן די שוואכע (זיי וועלן העלפן בעיקר צו נאטירליכע רעכטונגען און נישט צו סאציאלאגישע רעכטונגען), און א סאציאל דעמאקראטישע רעגירונג (ווי [[מדינת ישראל]]) וועלן פאדערן הויכע שטייער פון די בירגער כדי צו העלפן די שוואכע.		א ליבעראלישע רעגירונג (ווי [[אמעריקע]]) וועט פאדערן ווייניגער שטייער פון די בירגער און ווייניגער העלפן די שוואכע (זיי וועלן העלפן בעיקר צו נאטירליכע רעכטונגען און נישט צו סאציאלאגישע רעכטונגען), און א סאציאל דעמאקראטישע רעגירונג (ווי [[מדינת ישראל]]) וועלן פאדערן הויכע שטייער פון די בירגער כדי צו העלפן די שוואכע.

	== פאלקס רעכטונגען ==		== פאלקס רעכטונגען ==
שורה 34:		שורה 34:
	== אנדערע סארטן רעגירונג הערשאפט זענען ==		== אנדערע סארטן רעגירונג הערשאפט זענען ==
	* [[אויטאקראטיע]] - די הערשאפט ווערט געפירט דורך א יחיד אדער עטליכע יחידים, און עס איז נישט דא קיין שום פרייהייט פאר די אלגעמיינע בירגער אנטייל צו נעמען אין די באשלוסן פון דער רעגירונג. ביישפילן זענען [[קאמוניזם\|קאמוניסטישע]], [[פאשיזם\|פאשיסטישע]], און דיקטאטרישע רעגירונגען.		* [[אויטאקראטיע]] - די הערשאפט ווערט געפירט דורך א יחיד אדער עטליכע יחידים, און עס איז נישט דא קיין שום פרייהייט פאר די אלגעמיינע בירגער אנטייל צו נעמען אין די באשלוסן פון דער רעגירונג. ביישפילן זענען [[קאמוניזם\|קאמוניסטישע]], [[פאשיזם\|פאשיסטישע]], און דיקטאטרישע רעגירונגען.
	* [[מאנארכיע]] - א הערשאפט וואס ווערט געפירט דורך א קעניגליכן פאמיליע, געקליבן דורך שטאמבוים. א ''קאנסטיטוציענאלע מאנארכיע'' קען זיך אויך פירן ווי א דעמאקראטיע.		* [[מאנארכיע]] - א הערשאפט וואס ווערט געפירט דורך א קעניגליכן פאמיליע, געקליבן דורך שטאמבוים. א ''קאנסטיטוציענאלע מאנארכיע'' קען זיך אויך פירן ווי א דעמאקראטיע ווי צ.ב.ש. [[ענגלאנד]] און נאך.
	* [[טעאקראטיע]] - א [[רעליגיע]] הערשאפט וואס ווערט געפירט דורך די רעליגיעזע און [[גייסטליכע]] פירער, ווי צ.ב.ש. איראן, און די טאליבאנער אין אפגאניסטאן.		* [[טעאקראטיע]] - א [[רעליגיע]] הערשאפט וואס ווערט געפירט דורך די רעליגיעזע און [[גייסטליכע]] פירער, ווי צ.ב.ש. איראן, און די טאליבאנער אין אפגאניסטאן - א חלק פון זיי האבן אויכט דעמאקראטישע וויילן אבער דער [[גייסטליכע]]<nowiki/>ר פירער געוולעטיגט העכער זיי אזוי [[אירן]] און נאך.

	== דעמאקראטיע אין דער תורה ==		== דעמאקראטיע אין דער תורה ==
	אין דער [[תורה]] שטייט אז ווען [[משה רבינו]] האט פארגעלייגט די תורה־געזעצן פאר די [[איד]]ן, האט ער פריער גענומען זייער הסכמה דערפון, אזוי ווי עס שטייט ([[ספר שמות\|שמות]] כ"ד ג'): וַיָּבֹא מֹשֶׁה, וַיְסַפֵּר לָעָם אֵת כָּל-דִּבְרֵי ה', וְאֵת, כָּל-הַמִּשְׁפָּטִים; וַיַּעַן כָּל-הָעָם קוֹל אֶחָד, וַיֹּאמְרוּ, כָּל-הַדְּבָרִים אֲשֶׁר-דִּבֶּר ה', נַעֲשֶׂה... וְנִשְׁמָע.		אין דער [[תורה]] שטייט אז ווען [[משה רבינו]] האט פארגעלייגט די תורה־געזעצן פאר די [[איד]]ן, האט ער פריער גענומען זייער הסכמה דערפון, אזוי ווי עס שטייט ([[ספר שמות\|שמות]] כ"ד ג'): וַיָּבֹא מֹשֶׁה, וַיְסַפֵּר לָעָם אֵת כָּל-דִּבְרֵי ה', וְאֵת, כָּל-הַמִּשְׁפָּטִים; וַיַּעַן כָּל-הָעָם קוֹל אֶחָד, וַיֹּאמְרוּ, כָּל-הַדְּבָרִים אֲשֶׁר-דִּבֶּר ה', נַעֲשֶׂה... וְנִשְׁמָע.

	אבער אין די פרטים פון [[דעמאקראטיע]] זענען דא חלקים וואס שטימען מיט די תורה אבער עס זענען דא חלקים וואס איז נישט גלייך וויל [[דעמאקראטיע]] האלט אז יעדער מעג טוהן וואס עם באגריפט אבער די תורה זאגט ערבים כל ישראל און בזמן בית המקדש האט ~~מאן~~ געצווינגען יעדער איד צו טוהן רצון		אבער אין די פרטים פון [[דעמאקראטיע]] זענען דא חלקים וואס שטימען מיט די תורה אבער עס זענען דא חלקים וואס איז נישט גלייך וויל [[דעמאקראטיע]] האלט אז יעדער מעג טוהן וואס עם באגריפט. אבער די תורה זאגט ערבים כל ישראל און בזמן בית המקדש האט מען געצווינגען יעדער איד צו טוהן רצון ד' .

			אזוי אויכט די שטעל פון ווייבער איז אנדערש ביי די תורה ווי [[דעמאקראטיע]]. און ווען [[משיח]] וועט קומען וועט זיין א מלך פון מלכי בית דוד. אבער אסאך אנדערע זאכן איז יא צוגעפאסט ווען עס איז נישט אנקעגן די תורה.

	== זעט אויך ==		== זעט אויך ==

נאר איך: אויסדרוק

2023-03-12T20:51:12Z

אויסדרוק

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 20:51, 12 מערץ 2023
שורה 39:		שורה 39:
	== דעמאקראטיע אין דער תורה ==		== דעמאקראטיע אין דער תורה ==
	אין דער [[תורה]] שטייט אז ווען [[משה רבינו]] האט פארגעלייגט די תורה־געזעצן פאר די [[איד]]ן, האט ער פריער גענומען זייער הסכמה דערפון, אזוי ווי עס שטייט ([[ספר שמות\|שמות]] כ"ד ג'): וַיָּבֹא מֹשֶׁה, וַיְסַפֵּר לָעָם אֵת כָּל-דִּבְרֵי ה', וְאֵת, כָּל-הַמִּשְׁפָּטִים; וַיַּעַן כָּל-הָעָם קוֹל אֶחָד, וַיֹּאמְרוּ, כָּל-הַדְּבָרִים אֲשֶׁר-דִּבֶּר ה', נַעֲשֶׂה... וְנִשְׁמָע.		אין דער [[תורה]] שטייט אז ווען [[משה רבינו]] האט פארגעלייגט די תורה־געזעצן פאר די [[איד]]ן, האט ער פריער גענומען זייער הסכמה דערפון, אזוי ווי עס שטייט ([[ספר שמות\|שמות]] כ"ד ג'): וַיָּבֹא מֹשֶׁה, וַיְסַפֵּר לָעָם אֵת כָּל-דִּבְרֵי ה', וְאֵת, כָּל-הַמִּשְׁפָּטִים; וַיַּעַן כָּל-הָעָם קוֹל אֶחָד, וַיֹּאמְרוּ, כָּל-הַדְּבָרִים אֲשֶׁר-דִּבֶּר ה', נַעֲשֶׂה... וְנִשְׁמָע.

			אבער אין די פרטים פון [[דעמאקראטיע]] זענען דא חלקים וואס שטימען מיט די תורה אבער עס זענען דא חלקים וואס איז נישט גלייך וויל [[דעמאקראטיע]] האלט אז יעדער מעג טוהן וואס עם באגריפט אבער די תורה זאגט ערבים כל ישראל און בזמן בית המקדש האט מאן געצווינגען יעדער איד צו טוהן רצון

	== זעט אויך ==		== זעט אויך ==

נאר איך: הגהה

2023-03-12T20:38:15Z

הגהה

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 20:38, 12 מערץ 2023
שורה 1:		שורה 1:
	{{רעגירונג מעטאדן}}		{{רעגירונג מעטאדן}}
	[[טעקע:2019 Democracy index.svg\|קליין\|400px]]		[[טעקע:2019 Democracy index.svg\|קליין\|400px]]
	'''דעמאקראטיע''' איז אַ [[גריכיש]] [[ווארט]] וואס מיינט '''דעם פאָלקס מאַכט'''. אין די [[פאליטיק]] איז דאס א פאליטישע אידיאל באגריף און גאנג, איר געדאנק איז צו ערלויבן יעדן [[בירגער]] א טייל נעמען אין דער פירונג פון זיין [[רעגירונג]] און אז אלע געזעצן זענען פאר שיצן די אינידווידאולע פרייהייטן, וואס מען קען נישט קיינעם גארנישט באגרעניצן נאר אין צוזאמענהאנג מיט די אייגענע זיכערהייט.		'''דעמאקראטיע''' איז אַ [[גריכיש]] [[ווארט]] וואס מיינט '''דעם פאָלקס מאַכט'''. אין די [[פאליטיק]] איז דאס א פאליטישע אידיאל באגריף און גאנג, איר געדאנק איז צו ערלויבן יעדן [[בירגער]] א טייל נעמען אין דער פירונג פון זיין [[רעגירונג]] און אז אלע געזעצן זענען פאר שיצן די אינידווידאולע פרייהייטן, וואס מען קען נישט קיינעם גארנישט באגרעניצן נאר אין צוזאמענהאנג מיט די אייגענע זיכערהייט. אין א '''רעפרעזענטאטיווער דעמאקראטיע''' האלט מען וואלן פון צייט צו צייט, און די בירגער קלויבן אויס ווער זאל זיי רעפרעזענטירן. די רעפרעזאנטאטיוון פירן דאס לאנד (אדער די ארגאניזאציע) ביז די נעקסטע וואלן.
	ֿ
	אין א '''רעפרעזענטאטיווער דעמאקראטיע''' האלט מען וואלן פון צייט צו צייט, און די בירגער ~~קלויב~~ אויס ווער זאל זיי רעפרעזענטירן. די רעפרעזאנטאטיוון פירן דאס לאנד (אדער די ארגאניזאציע) ביז די נעקסטע וואלן.

	דער טערמין שטאמט פון [[אוראלט גריכיש]] {{שפראך\|grc\|δημοκρατία}} (''{{שפראך\|grc-Latn\|דעמאקראטיע}}'') "הערשאפט פון לייט",א ווארט אויסגעשאפן פון δῆμος (''דעמאס'') "לייט" און κράτος (''קראַטאס'') "מאַכט" אדער "הערשאפט" אינעם 5טן יארהונדערט פאר דער ציווילער רעכענונג צו באדייטן די [[פאליטישע סיסטעמען]] וואס האבן עקזיסטירט דעמאלסט אין גריכישע [[שטאטס שטאַט]]ן, מערקווערדיק צווישן זיי [[אטען]]; דער טערמין איז אנטקעגנדיק פון ἀριστοκρατία (''אַריסטאקראַטיע'') "הערשאפט פון די פני"." כאטש די דעפיניציעס זענען נישט מיטשטימיק, פראקטיש איז נישט אלעמאל געווען א קלארע אונטערשייד.<ref>Wilson, N. G. (2006). ''Encyclopedia of ancient Greece''. New York: Routledge. p. 511. ISBN 0-415-97334-1.</ref> די פאליטישע סיסטעם פון אלט אטען, צום ביישפיל, האט געגעבן דעמאקראטישע בירגערשאפט צו אן עליט־קלאס פון פרייע מענער, און האט אויסגעשפארט שקלאפן און פרויען פון באטייליקן אינעם פאליטישן פראצעס.<!-- In virtually all democratic governments throughout ancient and modern history, democratic citizenship consisted of an elite class until full enfranchisement was won for all adult citizens in most modern democracies through the suffrage movements of the 19th and 20th centuries. -->		דער טערמין שטאמט פון דער [[אוראלט גריכיש\|אוראלטע גריכיש]] {{שפראך\|grc\|δημοκρατία}} (''{{שפראך\|grc-Latn\|דעמאקראטיע}}'') "הערשאפט פון לייט",א ווארט אויסגעשאפן פון δῆμος (''דעמאס'') "לייט" און κράτος (''קראַטאס'') "מאַכט" אדער "הערשאפט" אינעם 5טן יארהונדערט פאר דער ציווילער רעכענונג צו באדייטן די [[פאליטישע סיסטעמען]] וואס האבן עקזיסטירט דעמאלסט אין גריכישע [[שטאטס שטאַט]]ן, מערקווערדיק צווישן זיי [[אטען]]; דער טערמין איז אנטקעגנדיק פון ἀριστοκρατία (''אַריסטאקראַטיע'') "הערשאפט פון די פני"." כאטש די דעפיניציעס זענען נישט מיטשטימיק, פראקטיש איז נישט אלעמאל געווען א קלארע אונטערשייד.<ref>Wilson, N. G. (2006). ''Encyclopedia of ancient Greece''. New York: Routledge. p. 511. ISBN 0-415-97334-1.</ref> די פאליטישע סיסטעם פון אלט אטען, צום ביישפיל, האט געגעבן דעמאקראטישע בירגערשאפט צו אן עליט־קלאס פון פרייע מענער, און האט אויסגעשפארט שקלאפן און פרויען פון באטייליקן אינעם פאליטישן פראצעס.<!-- In virtually all democratic governments throughout ancient and modern history, democratic citizenship consisted of an elite class until full enfranchisement was won for all adult citizens in most modern democracies through the suffrage movements of the 19th and 20th centuries. -->

	דעמאקראטיע איז אנדערש פון [[מאנארכיע]] און [[דיקטאטור]], ווען נאר איין מענטש האלט די קראפט, און [[אליגארכיע]], אין וואס א קליינע גרופע מענטשן האלטן די קראפט.		דעמאקראטיע איז אנדערש פון [[מאנארכיע]] און [[דיקטאטור]], ווען נאר איין מענטש האלט די קראפט, און [[אליגארכיע]], אין וואס א קליינע גרופע מענטשן האלטן די קראפט.

צמא לדעת: קאטעגאריע, אינערליכע פארבינדונגען

2023-01-22T09:54:42Z

קאטעגאריע, אינערליכע פארבינדונגען

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 09:54, 22 יאנואר 2023
שורה 5:		שורה 5:
	אין א '''רעפרעזענטאטיווער דעמאקראטיע''' האלט מען וואלן פון צייט צו צייט, און די בירגער קלויב אויס ווער זאל זיי רעפרעזענטירן. די רעפרעזאנטאטיוון פירן דאס לאנד (אדער די ארגאניזאציע) ביז די נעקסטע וואלן.		אין א '''רעפרעזענטאטיווער דעמאקראטיע''' האלט מען וואלן פון צייט צו צייט, און די בירגער קלויב אויס ווער זאל זיי רעפרעזענטירן. די רעפרעזאנטאטיוון פירן דאס לאנד (אדער די ארגאניזאציע) ביז די נעקסטע וואלן.

			דער טערמין שטאמט פון [[אוראלט גריכיש]] {{שפראך\|grc\|δημοκρατία}} (''{{שפראך\|grc-Latn\|דעמאקראטיע}}'') "הערשאפט פון לייט",א ווארט אויסגעשאפן פון δῆμος (''דעמאס'') "לייט" און κράτος (''קראַטאס'') "מאַכט" אדער "הערשאפט" אינעם 5טן יארהונדערט פאר דער ציווילער רעכענונג צו באדייטן די [[פאליטישע סיסטעמען]] וואס האבן עקזיסטירט דעמאלסט אין גריכישע [[שטאטס שטאַט]]ן, מערקווערדיק צווישן זיי [[אטען]]; דער טערמין איז אנטקעגנדיק פון ἀριστοκρατία (''אַריסטאקראַטיע'') "הערשאפט פון די פני"." כאטש די דעפיניציעס זענען נישט מיטשטימיק, פראקטיש איז נישט אלעמאל געווען א קלארע אונטערשייד.<ref>Wilson, N. G. (2006). ''Encyclopedia of ancient Greece''. New York: Routledge. p. 511. ISBN 0-415-97334-1.</ref> די פאליטישע סיסטעם פון אלט אטען, צום ביישפיל, האט געגעבן דעמאקראטישע בירגערשאפט צו אן עליט־קלאס פון פרייע מענער, און האט אויסגעשפארט שקלאפן און פרויען פון באטייליקן אינעם פאליטישן פראצעס.<!-- In virtually all democratic governments throughout ancient and modern history, democratic citizenship consisted of an elite class until full enfranchisement was won for all adult citizens in most modern democracies through the suffrage movements of the 19th and 20th centuries. -->
	דער טערמין שטאמט פון [[אוראלט גריכיש]] {{שפראך\|grc\|δημοκρατία}} (''{{שפראך\|grc-Latn\|דעמאקראטיע}}'') "הערשאפט פון לייט",א ווארט אויסגעשאפן פון δῆμος (''דעמאס'') "לייט" און κράτος (''קראַטאס'') "מאַכט" אדער "הערשאפט" אינעם 5טן יארהונדערט פאר דער ציווילער רעכענונג צו באדייטן די [[פאליטישע סיסטעמען]] וואס האבן עקזיסטירט דעמאלסט אין גריכישע [[שטאטס שטאַט]]ן, מערקווערדיק צווישן זיי [[אטען]]; דער טערמין איז אנטקעגנדיק פון ἀριστοκρατία (''אַריסטאקראַטיע'') "הערשאפט פון די פני"." כאטש די דעפיניציעס זענען נישט מיטשטימיק, פראקטיש איז נישט אלעמאל געווען א קלארע אונטערשייד.<ref>Wilson, N. G. (2006). ''Encyclopedia of ancient Greece''. New York: Routledge. p. 511. ISBN 0-415-97334-1.</ref> די פאליטישע סיסטעם פון אלט אטען, צום ביישפיל, האט געגעבן דעמאקראטישע בירגערשאפט צו אן עליט־קלאס פון פרייע מענער, און האט אויסגעשפארט שקלאפן און פרויען פון באטייליקן אינעם פאליטישן פראצעס.<!-- In virtually all democratic governments throughout ancient and modern history, democratic citizenship consisted of an elite class until full enfranchisement was won for all adult citizens in most modern democracies through the suffrage movements of the 19th and 20th centuries. -->

	דעמאקראטיע איז אנדערש פון [[מאנארכיע]] און [[דיקטאטור]], ווען נאר איין מענטש האלט די קראפט, און [[אליגארכיע]], אין וואס א קליינע גרופע מענטשן האלטן די קראפט.		דעמאקראטיע איז אנדערש פון [[מאנארכיע]] און [[דיקטאטור]], ווען נאר איין מענטש האלט די קראפט, און [[אליגארכיע]], אין וואס א קליינע גרופע מענטשן האלטן די קראפט.
שורה 42:		שורה 41:
	== דעמאקראטיע אין דער תורה ==		== דעמאקראטיע אין דער תורה ==
	אין דער [[תורה]] שטייט אז ווען [[משה רבינו]] האט פארגעלייגט די תורה־געזעצן פאר די [[איד]]ן, האט ער פריער גענומען זייער הסכמה דערפון, אזוי ווי עס שטייט ([[ספר שמות\|שמות]] כ"ד ג'): וַיָּבֹא מֹשֶׁה, וַיְסַפֵּר לָעָם אֵת כָּל-דִּבְרֵי ה', וְאֵת, כָּל-הַמִּשְׁפָּטִים; וַיַּעַן כָּל-הָעָם קוֹל אֶחָד, וַיֹּאמְרוּ, כָּל-הַדְּבָרִים אֲשֶׁר-דִּבֶּר ה', נַעֲשֶׂה... וְנִשְׁמָע.		אין דער [[תורה]] שטייט אז ווען [[משה רבינו]] האט פארגעלייגט די תורה־געזעצן פאר די [[איד]]ן, האט ער פריער גענומען זייער הסכמה דערפון, אזוי ווי עס שטייט ([[ספר שמות\|שמות]] כ"ד ג'): וַיָּבֹא מֹשֶׁה, וַיְסַפֵּר לָעָם אֵת כָּל-דִּבְרֵי ה', וְאֵת, כָּל-הַמִּשְׁפָּטִים; וַיַּעַן כָּל-הָעָם קוֹל אֶחָד, וַיֹּאמְרוּ, כָּל-הַדְּבָרִים אֲשֶׁר-דִּבֶּר ה', נַעֲשֶׂה... וְנִשְׁמָע.


	== זעט אויך ==		== זעט אויך ==

	* [[ליבעראליזם]]		* [[ליבעראליזם]]
	* [[סאציאל דעמאקראטיע]]'		* [[סאציאל דעמאקראטיע]]'
שורה 51:		שורה 48:
	== רעפערענצן ==		== רעפערענצן ==
	{{רעפליסטע}}		{{רעפליסטע}}


	== וועבלינקען ==		== וועבלינקען ==
שורה 60:		שורה 56:
	[[קאַטעגאָריע:דעמאקראטיע\|*]]		[[קאַטעגאָריע:דעמאקראטיע\|*]]
	[[קאַטעגאָריע:פאליטישע וויסנשאפט]]		[[קאַטעגאָריע:פאליטישע וויסנשאפט]]
	[[קאַטעגאָריע:אויף יידיש]]		[[קאַטעגאָריע:אויף יידיש]]
			[[קאַטעגאָריע:עלעמענטארע ארטיקלען צו פארברייטערן]]
			[[HE:דמוקרטיה]]
	{{קרד/ויקי/יידיש}}		{{קרד/ויקי/יידיש}}

תנא קמא: אוועקגענומען קאַטעגאָריע:אומבאקוקט דורך HotCat

2023-01-22T05:04:15Z

אוועקגענומען קאַטעגאָריע:אומבאקוקט דורך HotCat

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 05:04, 22 יאנואר 2023
שורה 60:		שורה 60:
	[[קאַטעגאָריע:דעמאקראטיע\|*]]		[[קאַטעגאָריע:דעמאקראטיע\|*]]
	[[קאַטעגאָריע:פאליטישע וויסנשאפט]]		[[קאַטעגאָריע:פאליטישע וויסנשאפט]]
	~~[[קאַטעגאָריע:אומבאקוקט]]~~
	[[קאַטעגאָריע:אויף יידיש]]		[[קאַטעגאָריע:אויף יידיש]]
	{{קרד/ויקי/יידיש}}		{{קרד/ויקי/יידיש}}