https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D7%A8%D7%95%D7%99%3A%D7%92%D7%A8_%D7%AA%D7%95%D7%A9%D7%91
רוי:גר תושב - ווערסיע היסטאריע
2026-04-21T18:01:17Z
ווערסיע היסטאריע פאר דעם בלאט אויפן וויקי
MediaWiki 1.39.4
https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%92%D7%A8_%D7%AA%D7%95%D7%A9%D7%91&diff=339080&oldid=prev
תנא קמא אין 08:13, 21 סעפטעמבער 2025
2025-09-21T08:13:26Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="yi">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 08:13, 21 סעפטעמבער 2025</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l2">שורה 2:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 2:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אַ '''גֵר תּוֹשָׁב''' (ליטעראַליש: "רעזידענטן פרעמדער") איז אַ טערמין אין הלכה, וואָס באַצייכנט אַ גוי וועלכער איז ערלויבט צו וואוינען אין ארץ ישראל. דער סטאַטוס גיט דעם יחיד אַן אייגנארטיגע הלכישע פּאָזיציע. אין חז"ל, איז אַ גר תושב אַ גוי וואָס נעמט אויף זיך צו היטן די [[זיבן מצוות בני נח]].</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אַ '''גֵר תּוֹשָׁב''' (ליטעראַליש: "רעזידענטן פרעמדער") איז אַ טערמין אין הלכה, וואָס באַצייכנט אַ גוי וועלכער איז ערלויבט צו וואוינען אין ארץ ישראל. דער סטאַטוס גיט דעם יחיד אַן אייגנארטיגע הלכישע פּאָזיציע. אין חז"ל, איז אַ גר תושב אַ גוי וואָס נעמט אויף זיך צו היטן די [[זיבן מצוות בני נח]].</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער גר תושב ווערט אַ מאָל אויך אָנגערופן "'''גר שער'''" (רעזידענטער פרעמדער אין טויער). דער רמב"ם ניצט אויך דעם נאָמען "חסיד אומות העולם" אין דעם זעלבן קאָנטעקסט, סיידן ער האַלט די מצוות נאָר צוליב אייגענעם שׂכל.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער גר תושב ווערט אַ מאָל אויך אָנגערופן "'''גר שער'''" (רעזידענטער פרעמדער אין טויער)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{הערה|ראב"ע, שמות יב מט; רמב"ן שמות כ, ט}}</ins>. דער רמב"ם ניצט אויך דעם נאָמען "חסיד אומות העולם" אין דעם זעלבן קאָנטעקסט, סיידן ער האַלט די מצוות נאָר צוליב אייגענעם שׂכל.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==מקור אין <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">תּורה </del>און קאטעגאריזאציע==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==מקור אין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">תורה </ins>און קאטעגאריזאציע==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער טערמין גר ווערט אָפט איבערגעחזרט אין דער תורה, מיט אַ באַפעל נישט צו דריקן אָדער שלעכט באַהאַנדלען דעם פרעמדן, וויבאלד "איר זענט געווען פרעמדע אין לאַנד מצרים"{{הערה|{{תנ"ך|שמות|כב|כא}}; כג, כט; דברים י, יט}}.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער טערמין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''</ins>גר<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">''' (פרעמדער) </ins>ווערט אָפט איבערגעחזרט אין דער תורה, מיט אַ באַפעל נישט צו דריקן אָדער שלעכט באַהאַנדלען דעם פרעמדן, וויבאלד "איר זענט געווען פרעמדע אין לאַנד מצרים"{{הערה|{{תנ"ך|שמות|כב|כא}}; כג, כט; דברים י, יט}}.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער תורה'דיגער טערמין "גר" (פרעמדער) ווערט אין חז"ל צעטיילט אין צוויי הויפּט קאַטעגאָריעס: '''גר צדק''' (אַ גאַנצער גֵר) און '''גר תושב''' (דער איינוואוינער פרעמדער). </del>כאָטש דער טערמין גר תושב איז נישט קלאָר אויסגעדריקט אין דער תורה, שטאמט ער פון צוזאַמענשטעלן טערמינען ווי ''גר ותושב''. אברהם האָט זיך אַליין באַצייכנט ווי אַ "גר ותושב" (אַ פרעמדער וואָס וואוינט) ווען ער האָט געקויפט אַ קבר פאַר שׂרה. רש"י טייטשט דעם אויסדרוק ''גר ותושב'' ווי אַ hendiadys (איין באַגריף), וואָס מיינט אַ "רעזידענטן פרעמדער"{{הערה|{{תנ"ך|בראשית|כג|ד}}}}. אַפילו דאָס אידישע פאָלק אַליין ווערט באַטראַכט דורך גאָט ווי "גר תושב" אין דעם לאַנד, ווי עס שטייט: "כּי לי הארץ, כּי גרים ותושבים אתּם עמדי" (ויקרא כה, כג).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>כאָטש דער טערמין גר תושב איז נישט קלאָר אויסגעדריקט אין דער תורה, שטאמט ער פון צוזאַמענשטעלן טערמינען ווי ''גר ותושב''. אברהם האָט זיך אַליין באַצייכנט ווי אַ "גר ותושב" (אַ פרעמדער וואָס וואוינט) ווען ער האָט געקויפט אַ קבר פאַר שׂרה. רש"י טייטשט דעם אויסדרוק ''גר ותושב'' ווי אַ hendiadys (איין באַגריף), וואָס מיינט אַ "רעזידענטן פרעמדער"{{הערה|{{תנ"ך|בראשית|כג|ד}}}}. אַפילו דאָס אידישע פאָלק אַליין ווערט באַטראַכט דורך גאָט ווי "גר תושב" אין דעם לאַנד, ווי עס שטייט: "כּי לי הארץ, כּי גרים ותושבים אתּם עמדי" (ויקרא כה, כג).</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די תורה מאַכט אַן אונטערשייד צווישן:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די תורה מאַכט אַן אונטערשייד צווישן:</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l13">שורה 13:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 13:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2. גר תושב.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>2. גר תושב.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3. נכרי ([[גוי]] אָן קיין ספּעציעלן בונד צו דער אידישער קהילה).</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>3. נכרי ([[גוי]] אָן קיין ספּעציעלן בונד צו דער אידישער קהילה).</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער תורה'דיגער טערמין "גר" ווערט אין חז"ל צעטיילט אין צוויי הויפּט קאַטעגאָריעס: '''גר צדק''' (אַ גאַנצער גֵר) און '''גר תושב''' (דער איינוואוינער פרעמדער), און חז"ל באשטימען די ספּעציפישע הלכות פאר ביידן.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==הלכה'דיגע דעפיניציע==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==הלכה'דיגע דעפיניציע==</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l56">שורה 56:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 58:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*'''שכירות פּועלים''' (לוין פאַר אַרבעט): מען איז מחויב צו באַצאָלן דעם לוין אין צייט ("בּיומו תּתּן שׂכרו"), אָבער מען איז נישט עובר אויף דעם איסור פון פאַרשפּעטיגן די באַצאָלונג איבערנאַכט ("לא תלין"){{הערה|{{רמב"ם|שכירות|יא|א}}}}.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*'''שכירות פּועלים''' (לוין פאַר אַרבעט): מען איז מחויב צו באַצאָלן דעם לוין אין צייט ("בּיומו תּתּן שׂכרו"), אָבער מען איז נישט עובר אויף דעם איסור פון פאַרשפּעטיגן די באַצאָלונג איבערנאַכט ("לא תלין"){{הערה|{{רמב"ם|שכירות|יא|א}}}}.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*'''בּיטול רשות''': דער גר תושב קען נישט מבטל זיין זיין רשות פאַרן עירוב אין שבת, און זיין דין איז ווי אַ גוי אין דעם ענין{{הערה|עבודה זרה סד, ב}}.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*'''בּיטול רשות''': דער גר תושב קען נישט מבטל זיין זיין רשות פאַרן עירוב אין שבת, און זיין דין איז ווי אַ גוי אין דעם ענין{{הערה|עבודה זרה סד, ב}}.</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*פאַרקויפן לאַנד: דאָס פאַרקויפן הייליג לאַנד אין ארץ ישראל צו אַ גר תושב איז אַ מחלוקת צווישן די ראשונים, באַזירט אויף דעם איסור פון לא תחנם{{הערה|{{רמב"ם|עבודה זרה וחוקות הגויים|י|ו}}}}.</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">===איסור שבת===</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אין דעם ענין פון שבת זענען פאַראַן מחלוקת: רש"י טענהט, אַז אַ גר תושב איז מוזהר (געוואָרנט) אויף שבת, ווייל מחלל שבת איז ווי צו דינען עבודה זרה. דאָס מיינט, אַז הגם ער איז נישט אינגאַנצן מחויב ווי אַ איד, טאָר ער נישט מחלל זיין שבת. אָבער, תוספות האָבן געהאַלטן, אַז דאָס וואָלט צוגעגעבן צו די זיבן מצוות, וואָס מען האָט נישט געפונען{{הערה|{{בבלי|יבמות|מח|ב}}}}. אין אַן אַנדער פּסוק זאָגט די תּורה קלאָר, אַז דער גר זאָל רוען, גלייך ווי דער עבד און די בהמה.</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">שטראָף־דינים (גלות און טויט)</del>===</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>===<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דיני נפשות</ins>===</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין ענינים פון רציחה דרוקט זיך אויס דער ספּעציעלער סטאטוס פונעם גר תושב{{הערה|שם=גריז|רבי יצחק זאב הלוי סאלאווייטשיק, '''חדושי מרן רי"ז הלוי''': חדושים וביאורים על הרמב"ם, ירושלים, תשל"א, עמ' 164, ד"ה מש"כ}}.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין ענינים פון רציחה דרוקט זיך אויס דער ספּעציעלער סטאטוס פונעם גר תושב{{הערה|שם=גריז|רבי יצחק זאב הלוי סאלאווייטשיק, '''חדושי מרן רי"ז הלוי''': חדושים וביאורים על הרמב"ם, ירושלים, תשל"א, עמ' 164, ד"ה מש"כ}}.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*גר תושב קעגן איד: אַ גר תושב וואָס האָט <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אומגעבראַכט </del>אַ איד בשוגג (נישט בכוונה) קומט אים מיתה (טויט-שטראָף), און נישט גלות ל[[ערי מקלט|עיר מקלט]]{{הערה|שם=מכותחב|מכות ח, ב}}.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*גר תושב קעגן איד: אַ גר תושב וואָס האָט <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">גע'הרג'עט </ins>אַ איד בשוגג (נישט בכוונה) קומט אים מיתה (טויט-שטראָף), און נישט גלות ל[[ערי מקלט|עיר מקלט]]{{הערה|שם=מכותחב|מכות ח, ב}}.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*גר תושב קעגן גר תושב: אַ גר תושב וואָס האָט <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אומגעבראַכט </del>אַן אַנדער גר תושב בשוגג קומט אים גלות (פאַרטרייבונג צו אַ עיר מקלט){{הערה|שם=מכותחב}}.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*גר תושב קעגן גר תושב: אַ גר תושב וואָס האָט <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">גע'הרג'עט </ins>אַן אַנדער גר תושב בשוגג קומט אים גלות (פאַרטרייבונג צו אַ עיר מקלט){{הערה|שם=מכותחב}}.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער פאַקט אַז דער גר תושב גייט אין גלות פאַר רציחה אויף אַ גר תושב, ווייזט אַז ער האָט אַן אייגענעם דין וואָס איז אַנדערש פון אַ סתּם גוי{{הערה|שם=גריז}}.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער פאַקט אַז דער גר תושב גייט אין גלות פאַר רציחה אויף אַ גר תושב, ווייזט אַז ער האָט אַן אייגענעם דין וואָס איז אַנדערש פון אַ סתּם גוי{{הערה|שם=גריז}}.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l81">שורה 81:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 87:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>• פּאָליטישע סטאַטוס: געוויסע רעליגיעזע ציוניסטישע רבנים, ווי הרב יצחק אייזיק הלוי הרצוג און הרב צבי יהודה הכהן קוק, האָבן פאָרגעלייגט אַרויפצולייגן דעם סטאַטוס פון גר תושב אויף די אַראַבישע און פּאַלעסטינער באַפעלקערונגען, אַז זיי זאָלן רעזידירן אָבער נישט האָבן פולע פּאָליטישע רעכט.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>• פּאָליטישע סטאַטוס: געוויסע רעליגיעזע ציוניסטישע רבנים, ווי הרב יצחק אייזיק הלוי הרצוג און הרב צבי יהודה הכהן קוק, האָבן פאָרגעלייגט אַרויפצולייגן דעם סטאַטוס פון גר תושב אויף די אַראַבישע און פּאַלעסטינער באַפעלקערונגען, אַז זיי זאָלן רעזידירן אָבער נישט האָבן פולע פּאָליטישע רעכט.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>עס איז דאָ אַ שאַרפער מחלוקת וועגן דעם סטאַטוס פון פּאַלעסטינער. טייל רבנים האַלטן אַז אַזוי ווי אַ גרויסער טייל פון זיי אַקצעפּטירן נישט די <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יידישע </del>סוּאוועראַניטעט אין לאַנד, און זענען עובר אויף די זיבן מצוות (כּגון "לא תרצח"), איז עס אַן אַבסוּרד צו באַטראַכטן זיי ווי גר תושב אָדער "גדורים בדרכי הדתות". טייל האַלטן אַז די מצוה היינט איז זיי צו פארטרייבן פון לאַנד.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>עס איז דאָ אַ שאַרפער מחלוקת וועגן דעם סטאַטוס פון פּאַלעסטינער. טייל רבנים האַלטן אַז אַזוי ווי אַ גרויסער טייל פון זיי אַקצעפּטירן נישט די <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אידישע </ins>סוּאוועראַניטעט אין לאַנד, און זענען עובר אויף די זיבן מצוות (כּגון "לא תרצח"), איז עס אַן אַבסוּרד צו באַטראַכטן זיי ווי גר תושב אָדער "גדורים בדרכי הדתות"<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{הערה|{{סרוגים||הרב רוזן: לפלסטינים אין הגדרה של בני נח|56131-הרב-רוזן-לפלסטינים-אין-הגדרה-של-בני-נח|אקטאבער 2, 2013}}}}</ins>. טייל האַלטן אַז די מצוה היינט איז זיי צו פארטרייבן פון לאַנד.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>הרב אליעזר מלמד האָט באַמערקט, אַז כאָטש מען זאָל נאָכפאָלגן דעם קאָנצעפּט, איז דאָס היינט נישט פּראַקטיש צו פאַרטרייבן אַ פיינדליכע מינאָריטעט צוליב "דרכי שלום" און "חילול השם"{{הערה|אליעזר מלמד, "[https://www.yeshiva.org.il/midrash/37159 רעיון גר תושב – המניעות והשאיפה]", רביבים}}.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>הרב אליעזר מלמד האָט באַמערקט, אַז כאָטש מען זאָל נאָכפאָלגן דעם קאָנצעפּט, איז דאָס היינט נישט פּראַקטיש צו פאַרטרייבן אַ פיינדליכע מינאָריטעט צוליב "דרכי שלום" און "חילול השם"{{הערה|אליעזר מלמד, "[https://www.yeshiva.org.il/midrash/37159 רעיון גר תושב – המניעות והשאיפה]", רביבים}}.</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l98">שורה 98:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 104:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==דרויסנדיגע לינקס==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==דרויסנדיגע לינקס==</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*{{מיקרופדיה}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*{{מיקרופדיה}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*{{ויקישיבה}} (פון 'יסודות וחקירות')</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*{{אסיף}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*{{אסיף}}</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://www.ybm.org.il/list?catId=1893 בין ישראל לעמים - עיון בסוגיות גר תושב] – ישיבת ההסדר ברכת משה</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://www.ybm.org.il/list?catId=1893 בין ישראל לעמים - עיון בסוגיות גר תושב] – ישיבת ההסדר ברכת משה</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*{{היברובוקס|רבי אליעזר יהודה וואלדנבערג|שו"ת ציץ אליעזר|14515|page=165|באנד=חלק טז|סי' ס}}</ins></div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*{{היברובוקס|הלברשטם, יקותיאל יהודה בן צבי הירש, מקלויזנבורג, 1905-1994|דברי יציב ליקוטים והשמטות|15077|page=87}}</ins></div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==זע אויך==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==זע אויך==</div></td></tr>
<!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-339079:rev-339080 -->
</table>
תנא קמא
https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%92%D7%A8_%D7%AA%D7%95%D7%A9%D7%91&diff=339079&oldid=prev
תנא קמא אין 06:43, 21 סעפטעמבער 2025
2025-09-21T06:43:14Z
<p></p>
<a href="https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%92%D7%A8_%D7%AA%D7%95%D7%A9%D7%91&diff=339079&oldid=339078">זעט די חילוקים</a>
תנא קמא
https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%92%D7%A8_%D7%AA%D7%95%D7%A9%D7%91&diff=339078&oldid=prev
תנא קמא אין 05:12, 21 סעפטעמבער 2025
2025-09-21T05:12:16Z
<p></p>
<a href="https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%92%D7%A8_%D7%AA%D7%95%D7%A9%D7%91&diff=339078&oldid=339077">זעט די חילוקים</a>
תנא קמא
https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%92%D7%A8_%D7%AA%D7%95%D7%A9%D7%91&diff=339077&oldid=prev
תנא קמא: בס"ד
2025-09-21T04:27:41Z
<p>בס"ד</p>
<p><b>נייער בלאַט</b></p><div>{{דרעפט}}<br />
אַ '''גֵר תּוֹשָׁב''' (ליטעראַליש: "רעזידענטן פרעמדער") איז אַ טערמין אין הלכה, וואָס באַצייכנט אַ גוי וועלכער איז ערלויבט צו וואוינען אין ארץ ישראל. דער סטאַטוס גיט דעם יחיד אַן אייגנארטיגע הלכישע פּאָזיציע. אין חז"ל, איז אַ גר תושב אַ גוי וואָס נעמט אויף זיך צו היטן די [[זיבן מצוות בני נח]].<br />
<br />
==וואָס איז אַ גר תושב?==<br />
דער קלאַסישער העברעאישער טערמין ''גר'' (פרעמדער) ווערט אין רבנישע צייטן צעטיילט אין צוויי הויפּט קאַטעגאָריעס: '''גר צדק''' (אַ גאַנצער גֵר) און '''גר תושב''' (דער איינוואוינער פרעמדער). כאָטש דער טערמין גר תושב איז נישט קלאָר אויסגעדריקט אין דער תורה, שטאמט ער פון צוזאַמענשטעלן טערמינען ווי ''גר ותושב''. אַברהם האָט זיך אַליין באַצייכנט ווי אַ "גר ותושב" (אַ פרעמדער וואָס וואוינט) ווען ער האָט געקויפט אַ קבר פאַר שׂרה. רש"י טייטשט דעם אויסדרוק ''גר ותושב'' ווי אַ hendiadys (איין באַגריף), וואָס מיינט אַ "רעזידענטן פרעמדער"{{הערה|{{תנ"ך|בראשית|כג|ד}}}}.<br />
<br />
דער טערמין גר ווערט אָפט איבערגעחזרט אין דער תורה, מיט אַ באַפעל נישט צו דריקן אָדער שלעכט באַהאַנדלען דעם פרעמדן, וויבאלד "איר זענט געווען פרעמדע אין לאַנד מצרים"{{הערה|{{תנ"ך|שמות|כב|כא}}; כג, כט; דברים י, יט}}.<br />
<br />
==דעפיניציעס און קלאַסישע קוואַלן==<br />
חז"ל האָבן דעפינירט די באַגרעניצונגען פונעם גר תושב. אין מסכת עבודה זרה (סד, ב):<br />
*רבי מאיר האַלט אַז אַ גר תושב איז איינער וואָס האָט מקבל געווען בפני דריי חברים (אַ בית דין) נישט צו דינען עבודה זרה.<br />
*די חכמים האַלטן אַז אַ גר תושב איז איינער וואָס האָט מקבל געווען די [[זיבן מצוות בני נח]].<br />
*אַנדערע אויטאָריטעטן האָבן געהאַלטן, אַז אַ גר תושב איז איינער וואָס האָט מקבל געווען אַלע מצוות פון דער תורה חוץ דער איסור פון עסן [[נבילה|נבילות]].<br />
די אנגענומענע הלכה איז אַז דער גר תושב איז דער, וואָס האָט מקבל געווען די זיבן מצוות בני נח{{הערה|{{רמב"ם|איסורי ביאה|יד|ז}}; {{שולחן ערוך|יורה דעה|קכד|ב}}}}.<br />
<br />
==די זיבן מצוות בני נח==<br />
כּדי צו קריגן דעם סטאַטוס פון גר תושב, מוז דער יחיד אָננעמען די זיבן מצוות בני נח. דאָס זענען די גרונטליכע מאָראַלישע געזעצן וואָס ג-ט האָט געגעבן דער גאַנצער מענטשהייט.<br />
די זיבן מצוות זענען:<br />
1. נישט דינען עבודה זרה.<br />
2. נישט פאַרשילטן ג-ט.<br />
3. נישט מאָרדן.<br />
4. נישט באַגיין גניבה.<br />
5. נישט באַגיין פאַרבאָטענע געשלעכט באַציונגען.<br />
6. נישט עסן פלייש אָפּגעריסן פון אַ לעבעדיגער חיה.<br />
7. פעסטשטעלן געזעצליכע געריכטן.<br />
<br />
דער רמב״ם האָט פּסקנט אַז יעדער, וואָס נעמט אויף זיך און היט פּינקטליך די זיבן מצוות בני נח, ווערט פאַרטראַכט אַלס איינער פון "[[חסידי אומות העולם]]" און פאַרדינט אַ חלק אין עולם הבא{{הערה|{{רמב"ם|מלכים ומלחמותיהם|ח|יא}}}}.<br />
<br />
==הלכה און די יובל־יאָר פראַגע==<br />
די מערהייט מיינונג אין דער הלכה, ווי קאָדיפיצירט דורך רמב״ם, איז אַז מען קען נישט פאָרמעל אָננעמען אַ גר תושב אין היינטיגע צייטן, ווייל דער סטאַטוס איז אָפּהענגיג אין דער אָבזערוואַציע פונעם [[יובל]] יאָר. דאָס יובל יאָר האָט אויפגעהערט צו ווערן אָבזערווירט נאָכן חורבן בית שני. דערפאַר ווערט די דיסקוסיע איבער דעם גר תושב אָפט באַטראַכט ווי ריין טעאָרעטיש.<br />
<br />
אָבער, עס זענען דאָ אַנדערע מיינונגען. ראב"ד (רבי אברהם בן דוד) האָט זיך נישט געאייניגט מיט רמב״ם, טענהנדיג אַז דער סטאַטוס פון גר תושב קען עקזיסטירן אַפילו אָן דעם יובל יאָר, אונטער דעם תּנאי, אַז געוויסע געזעצן ווערן מאָדיפיצירט.<br />
<br />
רמב״ם אַליין האָט אויך אָנגעוויזן אויף דעם מעגלעכקייט, אַז אַ יחיד קען זיין ''כּמו גר תושב'' אויב ער היט די מצוות בני נח{{הערה|{{רמב"ם|מלכים ומלחמותיהם|ח|י}}}}.<br />
<br />
==רעכט און פליכטן==<br />
דער גר תושב האָט הנאה געהאַט פון ספּעציפישע רעכט און פּריווילעגיעס פון דער אידישער קהילה:<br />
*רעכט צו רעזידירן: דער טערמין תושב מיינט אַ רעכט צו וואוינען אינמיטן ישׂראל. מען זאָל זיי באַזעצן אין אַ גוטן דיסטריקט, נישט אויף דער גרעניץ, כדי זייער האַנדל זאָל בליען.<br />
*סאָציאַלער שטיצע: עס איז אַ מצוה אויף אידן צו שטיצן אַ גר תושב. רמב״ם האָט געהאַלטן אַז מען זאָל זיי באַהאַנדלען מיט דער זעלבער גוטהאַרציקייט ווי אַ אידן.<br />
*היטן שבת: אַ גר תושב מוז רוען שבת פּונקט ווי אַ איד. אָבער, זיי מעגן טאָן אַרבעט פאַר זיך, אָבער נישט פאַר אַ אידישן עמפּלויער.<br />
*געזעץ און געריכט: זיי זענען באַרעכטיקט צו גלייכער באַהאַנדלונג אין געריכט. רמב״ם האָט געפאָדערט אַז מען זאָל אויפשטעלן געריכטן פאַר רעזידענטן פרעמדע צו רעגלען מחלוקתן לויט די נוחאידישע געזעצן.<br />
*אַרבעט רעכט: מען טאָר זיי נישט דריקן סיי מאָנעטאַריש סיי מויליך. אַרבעטערס דאַרפן באַקומען זייער לוין אין דעם זעלבן טאָג.<br />
<br />
==מאָדערנע דעבאַטעס און אַפּליקאַציעס==<br />
דער קאָנצעפּט פון גר תושב בלייבט אַ טעמע פון אינטענסיווע דיסקוסיע, ספּעציעל אין דער מאָדערנער וועלט.<br />
<br />
===גר תושב אין מדינת ישראל===<br />
אין מדינת ישראל זענען דאָ קאָנטראָווערסיאַלע אַפּליקאַציעס פונעם טערמין.<br />
<br />
• פּאָליטישע סטאַטוס: געוויסע רעליגיעזע ציוניסטישע רבנים האָבן פאָרגעלייגט אַרויפצולייגן דעם סטאַטוס פון גר תושב אויף די אַראַבישע און פּאַלעסטינער באַפעלקערונגען, אַז זיי זאָלן רעזידירן אָבער ניט האָבן פולע פּאָליטישע רעכט. רבי אליעזר מעלאַמעד האָט באַמערקט, אַז כאָטש מען זאָל נאָכפאָלגן דעם קאָנצעפּט, איז דאָס היינט ניט פּראַקטיש צו פאַרטרייבן אַ פיינדליכע מינאָריטעט צוליב "דרכי שלום" (צוליב שלום) און "חילול השם" (דעסעקרייזשאַן פונעם נאָמען ג-ט).<br />
<br />
• מאָנאָטעאיסטישע גרופּן: הויפּט רבנים, אַזוי ווי רבי אַברהם יצחק הכהן קוק, האָבן אָנגענומען אַז מוסולמענער זענען ניט קיין עובדי עבודה זרה און מען זאָל זיי באַטראַכטן ווי כּמו גר תושב אָדער בן תושב (קוואַזי גר תושב), כּדי צו געבן זיי רעכט פאַר רעזידענץ אין ארץ ישראל.<br />
<br />
• נחאידן־באַוועגונג: עס עקזיסטירט אַ וואַקסנדיקע באַוועגונג, באַזונדערס פון רעליגיעז־ציוניסטישע אָרגאַניזאַציעס און די דריטע בית המקדש באַוועגונג, צו פּרעדיקן די זיבן מצוות בני נח פאַר גויים (נוחאידן), אַז זיי זאָלן קריגן דעם סטאַטוס.<br />
<br />
===גלות און רעפאָרם־קאָנטעקסטן===<br />
אין די גלות־קהילות, בפרט אין ליבעראַלע קרייזן, ווערט דער טערמין גר תושב אָפטמאל ברייטער איבערגעטייטשט.<br />
<br />
• ליבעראַלע רבנים האָבן פאָרגעלייגט דעם רעפאָרמאַציע פונעם גר תושב סטאַטוס אַלס אַן ענטפער אויף דער פראַגע פון גויאישע ספּאַוסן אין שול.<br />
<br />
• מאָנאָטעאיזם: רבנישע אויטאָריטעטן אין די מיטל־עלטערן האָבן אָפט באַטראַכט קריסטן און מוסלמענער ווי גלייך צו גרי תושבים, ווייל זיי זענען מאָנאָטעאיסטן און נישט קיין גאַנצע עובדי עבודה זרה. די ראָלע פון רבי מנחם המאירי (13טן יאָרהונדערט) איז געווען וויכטיג, ווייל ער האָט געשאַפן אַ ברייטע קאַטעגאָריע פאַר אַלע "פעלקער וואָס ווערן קאָנטראָלירט דורך רעליגיע און געזעץ" (כלל "אומות גדורות בדרכי הדת"), וועלכע זענען נישט געווען אונטערטעניג צו די דיסקרימינאַטאָרישע געזעצן וואָס מען האָט געהאַט אויף עובדי עבודה זרה{{הערה|1=זעט https://www.yeshiva.org.il/wiki/index.php/דרשני:שיטת_המאירי_ביחס_לאומות_הגדורות_בדרכי_הדתות}}.<br />
<br />
==פאַרבינדונג מיט "ג-ט־שרעקער"==<br />
דער גר תושב קאָנצעפּט איז נאָענט פאַרבונדן מיט דער היסטאָרישער גרופּע וואָס מען רופט אָן ג-ט־שרעקער (sebomenoi ton theon) אין דער העלעניסטישער ליטעראַטור. דאָס זענען געווען גויים וועלכע האָבן זיך צוגעשלאָסן צו אידישע קהילות און געהיט געוויסע מצוות (ווי שבת און תּפילה), אָבער האָבן זיך נישט מגייר געווען. פון דער טראַדיציאָנעלער אידישער פּערספּעקטיוו, שטימען די ג-ט־שרעקער מיט דער אידעע פונעם גר תושב, דהיינו, גויים וועלכע האָבן אָפּגעוואָרפן עבודה זרה און היטן די מצוות בני נח.<br />
<br />
==זע אויך==<br />
*[[גר צדק]]<br />
*[[זיבן מצוות בני נח]]<br />
*[[חסידי אומות העולם]]<br />
<br />
[[he:גר תושב]]</div>
תנא קמא