https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D7%A8%D7%95%D7%99%3A%D7%92%D7%A8%D7%A9%D7%95%D7%9D_%D7%9E%D7%A2%D7%A0%D7%93%D7%A2%D7%A1_%D7%A1%D7%99%D7%99%D7%A9%D7%90%D7%A1
רוי:גרשום מענדעס סיישאס - ווערסיע היסטאריע
2026-04-22T11:49:08Z
ווערסיע היסטאריע פאר דעם בלאט אויפן וויקי
MediaWiki 1.39.4
https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%92%D7%A8%D7%A9%D7%95%D7%9D_%D7%9E%D7%A2%D7%A0%D7%93%D7%A2%D7%A1_%D7%A1%D7%99%D7%99%D7%A9%D7%90%D7%A1&diff=339435&oldid=prev
תנא קמא: ווייטערפירן צו רוי:גרשום מענדעס סעישאס
2025-11-26T17:52:46Z
<p>ווייטערפירן צו <a href="/%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%92%D7%A8%D7%A9%D7%95%D7%9D_%D7%9E%D7%A2%D7%A0%D7%93%D7%A2%D7%A1_%D7%A1%D7%A2%D7%99%D7%A9%D7%90%D7%A1" title="רוי:גרשום מענדעס סעישאס">רוי:גרשום מענדעס סעישאס</a></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="yi">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 17:52, 26 נאוועמבער 2025</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">שורה 1:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 1:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{דרעפט}}</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">#ווייטערפירן </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רוי</ins>:גרשום מענדעס <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">סעישאס</ins>]]</div></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"><!-- געבוירן</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">14טן יאַנואַר, 1745 (ניו יאָרק סיטי)</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געשטאָרבן</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">2טן יולי, 1816 (ניו יאָרק סיטי)</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באַשעפטיגונג</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">חזן פון קהל שארית ישׂראל</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">עלטערן</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יצחק מענדעס סיישאַס און רחל לוי (Rachel Levy)</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באַקאַנט פאַר</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער ערשטער געבוירענער אידישער גייסטיקער פירער אין די פאַראייניגטע שטאַטן; פּאַטריאָט אין דער אַמעריקאַנער רעוואָלוציע; טראַסטי פון קאָלומביע קאָלעדזש (Columbia College). --></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'''גרשום מענדעס סיישאַס''' (ענגליש: Gershom Mendes Seixas), געבוירן דעם 14טן יאַנואַר 1745 אין ניו יאָרק סיטי, איז געווען דער ערשטער אידישער גייסטיגער פירער געבוירן אין די פאַראייניגטע שטאַטן. ער האָט געדינט אַלס </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">חזן]] פון דער שפּאַנישער און פּאָרטוגעזישער קהילה קהל שארית ישׂראל אין ניו יאָרק פאַר אַרום פופציג יאָר. סיישאַס איז געווען אַן איבערגעגעבענער פּאַטריאָט און האָט געשפּילט אַ וויכטיגע ראָלע אין דער פונדאַציע פון דער אַמעריקאַנער רעפּובליק, אַריינגערעכנט זיין אָנטייל אין דער אינאגוראַציע פון פּרעזידענט דזשאָרדזש וואַשינגטאָן.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==משפּחה און פריע יאָרן==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">גרשום מענדעס סיישאַס איז געבוירן געוואָרן צו זיין פאָטער, יצחק מענדעס סיישאַס (Isaac Mendes Seixas, 1709–1782), אַ סוחר פון ליסבאָן, פּאָרטוגאַל, און זיין מוטער, רחל לוי (Rachel Levy, 1719–1797).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זיין זיידע, אַברהם מענדעס סיישאַס, איז געווען אַ פּאָרטוגעזישער מאַראַנאָ (קאָנווערסאָ), וועלכער האָט געטראָגן דעם קריסטליכן נאָמען מיגעל פּאַשעקאָ דאַ סילוואַ (Miguel Pacheco da Silva) פאַר זיין אַנטלויף. נאָך וואָס די אינקוויזיציע האָט אַנטדעקט זיין סוד, איז ער אַנטלאָפן פון ליסבאָן קיין לאָנדאָן אַרום 1725. אין לאָנדאָן האָט די משפּחה ווידער אָפן אָנגענומען אידישקייט.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יצחק מענדעס סיישאַס, דער פאָטער פון גרשום, איז געקומען קיין צפון־אַמעריקע אַרום 1730 אָדער 1738, דורך באַרבאַדאָס. ער האָט זיך באַזעצט אין ניו יאָרק און אין 1741 געהייראַט רחל לוי, די טאָכטער פון דעם רייכן אַשכּנזישן אימיגראַנט משה לוי (Moses Levy), וואָס איז געווען דער פּרנס (פּרעזידענט) פון דער ניו יאָרקער קהילה. די דאָזיגע געמישטע חתונה (ספרדיש־אַשכּנזיש) איז דעמאָלט געווען אומגעוויינטליך און האָט אַרויסגערופן קאָנטראָווערסיע ביים ספרדישן עליט.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">גרשום איז געווען איינער פון זיבן קינדער. זיינע ברידער זענען געווען אויך באַרימטע פיגורן</del>:</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">• משה מענדעס סיישאַס (Moses Mendes Seixas, 1744–1809): איינער פון די גרינדער פון דער באַנק פון ראָד איילענד און פּרעזידענט פון דער טאָוראָ שול אין ניופּאָרט. ער האָט געשריבן דעם היסטאָרישן בריוו פון דער ניופּאָרטער קהילה צו דזשאָרדזש וואַשינגטאָן אין 1790.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">• בנימין מענדעס סיישאַס (Benjamin Mendes Seixas, 1748–1817): איינער פון די גרינדער פון דער ניו יאָרקער [[בערזע]]. ער איז געווען אַן אָפיציר אין דער פּאַטריאָט מיליץ פון ניו יאָרק.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">• אַברהם מענדעס סיישאַס (Abraham Mendes Seixas, 1751–1799): אַן אָפיציר אין דער קאָנטינענטאַלער אַרמיי און אַן אויקציאָניר פון שקלאַפן אין טשאַרלסטאָן, דרום קאַראָליינע.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">גרשום האָט געהייראַט עלקהלה כּהן (Elkalah Cohen) אין 1775, מיט וועלכער ער האָט געהאַט פיר קינדער. נאָך איר טויט אין 1785, האָט ער אין 1789 געהייראַט חנה מאַנועל (Hannah Manuel), מיט וועלכער ער האָט געהאַט ניין אָדער עלף ווייטערדיגע קינדער. צו זיינע קינדער האָט געהערט דוד ג. סיישאַס (David G. Seixas), וואָס האָט געגרינדעט די פּענסילוואַניער אינסטיטוציע פאַר טויבע און שטומע אין פילאַדעלפיע. אַן אַנדער זון, יהושע סיישאַס (Joshua Seixas), איז געווען אַ מחבר פון אַ העברעאישער גראַמאַטיק פאַר אָנהייבערס, פאַרעפנטליכט אין 1833, און האָט אויסגעלערנט העברעאיש ביי האַרוואַרד און פאַר מאָרמאָנען פירערס, אַריינגערעכנט דזשאסעף סמיט. יהושע איז אָבער געוואָרן אַ קריסט פרי אין זיין לעבן.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==רעליגיעזע לייסטונגען==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">===די חזנות און דער רבנישער ראָל===</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">סיישאַס האָט באַקומען זיין אידישע ערציונג אין דער שול פון שארית ישׂראל, וואוּ מען האָט געלערנט סיי רעליגיעזע סיי אַלגעמיינע לימודים. זיין לערער איז געווען דער חזן יוסף ישורון פּינטאָ (Joseph Jessurun Pinto), אַ געלערנטער פון אַמשטערדאַם.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">כאָטש אַמעריקע האָט נישט געהאַט קיין פאַרבליבענע מוסמך־רבנים פאַר דער מיטן 19טן יאָרהונדערט, איז סיישאַס, ביים עלטער פון 23 יאָר, איינשטימיג געוויילט געוואָרן אַלס חזן פון שארית ישׂראל אין יולי 1768. ער האָט איבערגענומען אַלע פונקציעס פון אַ גייסטיגן פירער: פירער פון תּפילות, אויסלייגער פון הלכה, משגיח פון כּשרות, שוחט, און מוהל. ער איז טאַקע געווען דער איינצגער מוהל אין גאַנצן צפון־מזרח טייל פון די פאַראייניגטע שטאַטן. צוליב זיינע פירונגען האָט מען אים אָפט אַדרעסירט אַלס "מיניסטער" אָדער "הרב" (Rabbi/Reverend).</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">===שארית ישׂראל און מקוה ישׂראל===</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אין אויגוסט 1776, ווען די בריטישע פלאָט איז צוגעקומען צו ניו יאָרק בעי, האָט סיישאַס, אַ שטאַרקער אנהענגער פון דער רעוואָלוציע, איבערצייגט דעם עולם צו פאַרשליסן די שול איידער זי זאָל אַרבעטן אונטער בריטישער הערשאַפט. ער האָט גענומען די ספרי־תּורה און אַנדערע חפצי קדושה מיט זיך.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ער איז אַנטלאָפן קיין סטראַטפאָרד, קאָנעטיקוט, און אין 1780 איז ער אַריבער קיין פילאַדעלפיע. דאָרטן האָט ער געהאָלפן גרינדן די קהילה מקוה ישׂראל (Congregation Mikveh Israel), וואו ער האָט געדינט אַלס מיניסטער און אויפגעפירט אַ נייעם שול בנין אין 1782.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">נאָך דער מלחמה, אין 1784, איז סיישאַס צוריקגעקומען קיין ניו יאָרק און צוריקגענומען זיין פּאָזיציע ביי שארית ישׂראל. ער האָט געדינט דאָרטן ביז זיין טויט אין 1816.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==</del>גרשום מענדעס <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">סיישאַס און די רעפּובליק==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">סיישאַס איז געווען אַ דעדיצירטער פּאַטריאָט. ביים איינווייען פון דער מקוה ישׂראל שול אין 1782, האָט ער געבעטן אַ ברכה פון גאָט "אויף די מיטגלידער פון די דאָזיגע שטאַטן אין קאָנגרעס אַסעמבלעד און אויף זיין עקסצעלענץ דזשאָרדזש וואַשינגטאָן, קאָמאַנדיר־גענעראַל פון די קאָלאָניעס".</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">נאָך דער אַדאָפּציע פון דער אַמעריקאַנער קאָנסטיטוציע, איז סיישאַס געווען איינער פון פערצן קלערלייט פון פאַרשידענע דענאָמינאַציעס וואָס האָבן זיך באַטייליגט אין דער אינאגוראַציע פון פּרעזידענט וואַשינגטאָן אין 1789.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ער האָט געהאַלטן אַ [[טענקסגיווינג</del>]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פּרעדיגונג דעם 26סטן נאָוועמבער 1789, אין ענטפער צו וואַשינגטאָנ'ס רוף פאַר אַ נאַציאָנאַלן טאָג פון דאַנקזאָגונג. אין דער פּרעדיגונג האָט ער אַרויסגעבראַכט, אַז אידן זענען "גלייכע טיילנעמער פון יעדן נוץ" וואָס קומט פון דער גוטער רעגירונג. ער האָט געגלייבט, אַז אַמעריקע איז אַ ספּעציעל לאַנד וואו אידן "זענען פריי צו האַנדלען, לויט דער באַפעל פון זייער געוויסן, און וואו עס ווערט נישט גענומען קיין אויסנאַם פון נאָכפאָלגן די פּרינציפּן פון אונזער רעליגיע".</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">סיישאַס האָט אויך געקעמפט קעגן אינטאָלעראַנץ. אין 1783 האָט ער דערפאָלגרייך געבעטן דעם פּענסילוואַנישן געזעצגעבער פאַר רעוויזיעס אין אַ קלאַוזל פון דער קאָנסטיטוציע, וואָס האָט געפאָדערט אַ רעליגיעזע עקזאַמען פאַר אַמט־זוכערס.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==קאָמונאַלע און עפנטליכע אַקטיוויטעטן==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">סיישאַס איז געווען שטאַרק פאַרבונדן מיט דער ברייטערער ניו יאָרקער קהילה. ער איז געווען דער איינציגער נישט־עפּיסקאָפּאַל צו דינען אַלס טראסטי פון קאָלומביע קאָלעדזש פון 1787 ביז 1815. ער איז אויך געווען אַ טראסטי פון דער הומאַנער געזעלשאַפט (Humane Society) פון ניו יאָרק.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַ גרונט־זאַך פאַר סיישאַס איז געווען צדקה. ער האָט געהאָלפן גרינדן צוויי וויכטיגע צדקה־געזעלשאַפטן:</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># חברה חסד ואמת (געגרינדעט 1802): די ערשטע פרייע בית־עולם געזעלשאַפט פאַר אידישע פרעמדע און נויטיגע מתים.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># קלפּי צדקה מתּן בסתר (געגרינדעט 1798): אַ פאָנד פאַר אנאָנימע מתּנות צו העלפן די אָרעמע אין דער קהילה און אין ארץ־ישׂראל.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ער האָט געפּרעדיגט אַז רייכקייט איז נישט אַ צייכן פון גאָט'ס חסד, נאָר אַ אַרויסרוף צו טאָן צדקה און העלפן אַנדערע, אומאָפּהענגיג פון באַלוינונג.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">נאָך דער רעוואָלוציע האָט סיישאַס אויך אָנגעהויבן צו זאָגן אַ רעגולערע תּפילה פאַר דער רעגירונג אין ענגליש, אַנשטאָט שפּאַניש, באַשטייענדיג אַז די קהילה זאָל נאָר דולן לשון־קודש און די שפּראַך פון זייער אַדאָפּטירטן לאַנד.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==לעגאט און טויט==</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">גרשום מענדעס סיישאַס איז געשטאָרבן אין ניו יאָרק דעם 2טן יולי 1816. זיין טויט האָט געצייכנט דעם סוף פונעם אידישן קאָלאָניאַלן פּעריאָד אין אַמעריקע. נאָך זיין טויט זענען פאַרעפנטליכט געוואָרן אַ סך הספּדים, אַריינגערעכנט פון יעקב דע לאַ מאָטאַ און עמנואל נונעס קאַרוואַלהאָ, וואָס איז געווען די ערשטע אידישע דרשה פאַרעפנטליכט אין די פאַראייניגטע שטאַטן.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">די טראסטיס פון קאָלומביע קאָלעדזש, וואו ער האָט געדינט פאַר דרייסיג יאָר, האָבן באַשטעלט אַ מעמאָריאַל מעדאַליאָן מיט זיין פּאָרטרעט. אַ טאַבלאַט צו זיין כּבוד געפינט זיך אין דער היינטיגער שארית ישׂראל שול.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מען האָט גערעכנט אַז סיישאַס האָט ממש באַשאַפן דעם מאָדעל פונעם אַמעריקאַנער רבנות, וואו דער גייסטיגער פירער איז אויך אַן "אַמבאַסאַדאָר" צו דער ברייטערער געזעלשאַפט. זיין ראָלע האָט פאַראייניגט די אַלטע אידישע טראַדיציע מיט די נייע, פּלוראַליסטישע פאָדערונגען פון אַמעריקע.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr>
<!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-339433:rev-339435 -->
</table>
תנא קמא
https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%92%D7%A8%D7%A9%D7%95%D7%9D_%D7%9E%D7%A2%D7%A0%D7%93%D7%A2%D7%A1_%D7%A1%D7%99%D7%99%D7%A9%D7%90%D7%A1&diff=339433&oldid=prev
תנא קמא: בס"ד
2025-11-26T16:50:04Z
<p>בס"ד</p>
<p><b>נייער בלאַט</b></p><div>{{דרעפט}}<br />
<!-- געבוירן<br />
14טן יאַנואַר, 1745 (ניו יאָרק סיטי)<br />
געשטאָרבן<br />
2טן יולי, 1816 (ניו יאָרק סיטי)<br />
באַשעפטיגונג<br />
חזן פון קהל שארית ישׂראל<br />
עלטערן<br />
יצחק מענדעס סיישאַס און רחל לוי (Rachel Levy)<br />
באַקאַנט פאַר<br />
דער ערשטער געבוירענער אידישער גייסטיקער פירער אין די פאַראייניגטע שטאַטן; פּאַטריאָט אין דער אַמעריקאַנער רעוואָלוציע; טראַסטי פון קאָלומביע קאָלעדזש (Columbia College). --><br />
'''גרשום מענדעס סיישאַס''' (ענגליש: Gershom Mendes Seixas), געבוירן דעם 14טן יאַנואַר 1745 אין ניו יאָרק סיטי, איז געווען דער ערשטער אידישער גייסטיגער פירער געבוירן אין די פאַראייניגטע שטאַטן. ער האָט געדינט אַלס [[חזן]] פון דער שפּאַנישער און פּאָרטוגעזישער קהילה קהל שארית ישׂראל אין ניו יאָרק פאַר אַרום פופציג יאָר. סיישאַס איז געווען אַן איבערגעגעבענער פּאַטריאָט און האָט געשפּילט אַ וויכטיגע ראָלע אין דער פונדאַציע פון דער אַמעריקאַנער רעפּובליק, אַריינגערעכנט זיין אָנטייל אין דער אינאגוראַציע פון פּרעזידענט דזשאָרדזש וואַשינגטאָן.<br />
<br />
==משפּחה און פריע יאָרן==<br />
גרשום מענדעס סיישאַס איז געבוירן געוואָרן צו זיין פאָטער, יצחק מענדעס סיישאַס (Isaac Mendes Seixas, 1709–1782), אַ סוחר פון ליסבאָן, פּאָרטוגאַל, און זיין מוטער, רחל לוי (Rachel Levy, 1719–1797).<br />
<br />
זיין זיידע, אַברהם מענדעס סיישאַס, איז געווען אַ פּאָרטוגעזישער מאַראַנאָ (קאָנווערסאָ), וועלכער האָט געטראָגן דעם קריסטליכן נאָמען מיגעל פּאַשעקאָ דאַ סילוואַ (Miguel Pacheco da Silva) פאַר זיין אַנטלויף. נאָך וואָס די אינקוויזיציע האָט אַנטדעקט זיין סוד, איז ער אַנטלאָפן פון ליסבאָן קיין לאָנדאָן אַרום 1725. אין לאָנדאָן האָט די משפּחה ווידער אָפן אָנגענומען אידישקייט.<br />
<br />
יצחק מענדעס סיישאַס, דער פאָטער פון גרשום, איז געקומען קיין צפון־אַמעריקע אַרום 1730 אָדער 1738, דורך באַרבאַדאָס. ער האָט זיך באַזעצט אין ניו יאָרק און אין 1741 געהייראַט רחל לוי, די טאָכטער פון דעם רייכן אַשכּנזישן אימיגראַנט משה לוי (Moses Levy), וואָס איז געווען דער פּרנס (פּרעזידענט) פון דער ניו יאָרקער קהילה. די דאָזיגע געמישטע חתונה (ספרדיש־אַשכּנזיש) איז דעמאָלט געווען אומגעוויינטליך און האָט אַרויסגערופן קאָנטראָווערסיע ביים ספרדישן עליט.<br />
<br />
גרשום איז געווען איינער פון זיבן קינדער. זיינע ברידער זענען געווען אויך באַרימטע פיגורן:<br />
<br />
• משה מענדעס סיישאַס (Moses Mendes Seixas, 1744–1809): איינער פון די גרינדער פון דער באַנק פון ראָד איילענד און פּרעזידענט פון דער טאָוראָ שול אין ניופּאָרט. ער האָט געשריבן דעם היסטאָרישן בריוו פון דער ניופּאָרטער קהילה צו דזשאָרדזש וואַשינגטאָן אין 1790.<br />
<br />
• בנימין מענדעס סיישאַס (Benjamin Mendes Seixas, 1748–1817): איינער פון די גרינדער פון דער ניו יאָרקער [[בערזע]]. ער איז געווען אַן אָפיציר אין דער פּאַטריאָט מיליץ פון ניו יאָרק.<br />
<br />
• אַברהם מענדעס סיישאַס (Abraham Mendes Seixas, 1751–1799): אַן אָפיציר אין דער קאָנטינענטאַלער אַרמיי און אַן אויקציאָניר פון שקלאַפן אין טשאַרלסטאָן, דרום קאַראָליינע.<br />
<br />
גרשום האָט געהייראַט עלקהלה כּהן (Elkalah Cohen) אין 1775, מיט וועלכער ער האָט געהאַט פיר קינדער. נאָך איר טויט אין 1785, האָט ער אין 1789 געהייראַט חנה מאַנועל (Hannah Manuel), מיט וועלכער ער האָט געהאַט ניין אָדער עלף ווייטערדיגע קינדער. צו זיינע קינדער האָט געהערט דוד ג. סיישאַס (David G. Seixas), וואָס האָט געגרינדעט די פּענסילוואַניער אינסטיטוציע פאַר טויבע און שטומע אין פילאַדעלפיע. אַן אַנדער זון, יהושע סיישאַס (Joshua Seixas), איז געווען אַ מחבר פון אַ העברעאישער גראַמאַטיק פאַר אָנהייבערס, פאַרעפנטליכט אין 1833, און האָט אויסגעלערנט העברעאיש ביי האַרוואַרד און פאַר מאָרמאָנען פירערס, אַריינגערעכנט דזשאסעף סמיט. יהושע איז אָבער געוואָרן אַ קריסט פרי אין זיין לעבן.<br />
<br />
==רעליגיעזע לייסטונגען==<br />
===די חזנות און דער רבנישער ראָל===<br />
סיישאַס האָט באַקומען זיין אידישע ערציונג אין דער שול פון שארית ישׂראל, וואוּ מען האָט געלערנט סיי רעליגיעזע סיי אַלגעמיינע לימודים. זיין לערער איז געווען דער חזן יוסף ישורון פּינטאָ (Joseph Jessurun Pinto), אַ געלערנטער פון אַמשטערדאַם.<br />
<br />
כאָטש אַמעריקע האָט נישט געהאַט קיין פאַרבליבענע מוסמך־רבנים פאַר דער מיטן 19טן יאָרהונדערט, איז סיישאַס, ביים עלטער פון 23 יאָר, איינשטימיג געוויילט געוואָרן אַלס חזן פון שארית ישׂראל אין יולי 1768. ער האָט איבערגענומען אַלע פונקציעס פון אַ גייסטיגן פירער: פירער פון תּפילות, אויסלייגער פון הלכה, משגיח פון כּשרות, שוחט, און מוהל. ער איז טאַקע געווען דער איינצגער מוהל אין גאַנצן צפון־מזרח טייל פון די פאַראייניגטע שטאַטן. צוליב זיינע פירונגען האָט מען אים אָפט אַדרעסירט אַלס "מיניסטער" אָדער "הרב" (Rabbi/Reverend).<br />
<br />
===שארית ישׂראל און מקוה ישׂראל===<br />
אין אויגוסט 1776, ווען די בריטישע פלאָט איז צוגעקומען צו ניו יאָרק בעי, האָט סיישאַס, אַ שטאַרקער אנהענגער פון דער רעוואָלוציע, איבערצייגט דעם עולם צו פאַרשליסן די שול איידער זי זאָל אַרבעטן אונטער בריטישער הערשאַפט. ער האָט גענומען די ספרי־תּורה און אַנדערע חפצי קדושה מיט זיך.<br />
<br />
ער איז אַנטלאָפן קיין סטראַטפאָרד, קאָנעטיקוט, און אין 1780 איז ער אַריבער קיין פילאַדעלפיע. דאָרטן האָט ער געהאָלפן גרינדן די קהילה מקוה ישׂראל (Congregation Mikveh Israel), וואו ער האָט געדינט אַלס מיניסטער און אויפגעפירט אַ נייעם שול בנין אין 1782.<br />
<br />
נאָך דער מלחמה, אין 1784, איז סיישאַס צוריקגעקומען קיין ניו יאָרק און צוריקגענומען זיין פּאָזיציע ביי שארית ישׂראל. ער האָט געדינט דאָרטן ביז זיין טויט אין 1816.<br />
<br />
==גרשום מענדעס סיישאַס און די רעפּובליק==<br />
סיישאַס איז געווען אַ דעדיצירטער פּאַטריאָט. ביים איינווייען פון דער מקוה ישׂראל שול אין 1782, האָט ער געבעטן אַ ברכה פון גאָט "אויף די מיטגלידער פון די דאָזיגע שטאַטן אין קאָנגרעס אַסעמבלעד און אויף זיין עקסצעלענץ דזשאָרדזש וואַשינגטאָן, קאָמאַנדיר־גענעראַל פון די קאָלאָניעס".<br />
<br />
נאָך דער אַדאָפּציע פון דער אַמעריקאַנער קאָנסטיטוציע, איז סיישאַס געווען איינער פון פערצן קלערלייט פון פאַרשידענע דענאָמינאַציעס וואָס האָבן זיך באַטייליגט אין דער אינאגוראַציע פון פּרעזידענט וואַשינגטאָן אין 1789.<br />
<br />
ער האָט געהאַלטן אַ [[טענקסגיווינג]] פּרעדיגונג דעם 26סטן נאָוועמבער 1789, אין ענטפער צו וואַשינגטאָנ'ס רוף פאַר אַ נאַציאָנאַלן טאָג פון דאַנקזאָגונג. אין דער פּרעדיגונג האָט ער אַרויסגעבראַכט, אַז אידן זענען "גלייכע טיילנעמער פון יעדן נוץ" וואָס קומט פון דער גוטער רעגירונג. ער האָט געגלייבט, אַז אַמעריקע איז אַ ספּעציעל לאַנד וואו אידן "זענען פריי צו האַנדלען, לויט דער באַפעל פון זייער געוויסן, און וואו עס ווערט נישט גענומען קיין אויסנאַם פון נאָכפאָלגן די פּרינציפּן פון אונזער רעליגיע".<br />
<br />
סיישאַס האָט אויך געקעמפט קעגן אינטאָלעראַנץ. אין 1783 האָט ער דערפאָלגרייך געבעטן דעם פּענסילוואַנישן געזעצגעבער פאַר רעוויזיעס אין אַ קלאַוזל פון דער קאָנסטיטוציע, וואָס האָט געפאָדערט אַ רעליגיעזע עקזאַמען פאַר אַמט־זוכערס.<br />
<br />
==קאָמונאַלע און עפנטליכע אַקטיוויטעטן==<br />
סיישאַס איז געווען שטאַרק פאַרבונדן מיט דער ברייטערער ניו יאָרקער קהילה. ער איז געווען דער איינציגער נישט־עפּיסקאָפּאַל צו דינען אַלס טראסטי פון קאָלומביע קאָלעדזש פון 1787 ביז 1815. ער איז אויך געווען אַ טראסטי פון דער הומאַנער געזעלשאַפט (Humane Society) פון ניו יאָרק.<br />
<br />
אַ גרונט־זאַך פאַר סיישאַס איז געווען צדקה. ער האָט געהאָלפן גרינדן צוויי וויכטיגע צדקה־געזעלשאַפטן:<br />
# חברה חסד ואמת (געגרינדעט 1802): די ערשטע פרייע בית־עולם געזעלשאַפט פאַר אידישע פרעמדע און נויטיגע מתים.<br />
# קלפּי צדקה מתּן בסתר (געגרינדעט 1798): אַ פאָנד פאַר אנאָנימע מתּנות צו העלפן די אָרעמע אין דער קהילה און אין ארץ־ישׂראל.<br />
<br />
ער האָט געפּרעדיגט אַז רייכקייט איז נישט אַ צייכן פון גאָט'ס חסד, נאָר אַ אַרויסרוף צו טאָן צדקה און העלפן אַנדערע, אומאָפּהענגיג פון באַלוינונג.<br />
<br />
נאָך דער רעוואָלוציע האָט סיישאַס אויך אָנגעהויבן צו זאָגן אַ רעגולערע תּפילה פאַר דער רעגירונג אין ענגליש, אַנשטאָט שפּאַניש, באַשטייענדיג אַז די קהילה זאָל נאָר דולן לשון־קודש און די שפּראַך פון זייער אַדאָפּטירטן לאַנד.<br />
<br />
==לעגאט און טויט==<br />
גרשום מענדעס סיישאַס איז געשטאָרבן אין ניו יאָרק דעם 2טן יולי 1816. זיין טויט האָט געצייכנט דעם סוף פונעם אידישן קאָלאָניאַלן פּעריאָד אין אַמעריקע. נאָך זיין טויט זענען פאַרעפנטליכט געוואָרן אַ סך הספּדים, אַריינגערעכנט פון יעקב דע לאַ מאָטאַ און עמנואל נונעס קאַרוואַלהאָ, וואָס איז געווען די ערשטע אידישע דרשה פאַרעפנטליכט אין די פאַראייניגטע שטאַטן.<br />
<br />
די טראסטיס פון קאָלומביע קאָלעדזש, וואו ער האָט געדינט פאַר דרייסיג יאָר, האָבן באַשטעלט אַ מעמאָריאַל מעדאַליאָן מיט זיין פּאָרטרעט. אַ טאַבלאַט צו זיין כּבוד געפינט זיך אין דער היינטיגער שארית ישׂראל שול.<br />
<br />
מען האָט גערעכנט אַז סיישאַס האָט ממש באַשאַפן דעם מאָדעל פונעם אַמעריקאַנער רבנות, וואו דער גייסטיגער פירער איז אויך אַן "אַמבאַסאַדאָר" צו דער ברייטערער געזעלשאַפט. זיין ראָלע האָט פאַראייניגט די אַלטע אידישע טראַדיציע מיט די נייע, פּלוראַליסטישע פאָדערונגען פון אַמעריקע.</div>
תנא קמא