רבי מאיר ב"ר יצחק ש"ץ - ווערסיע היסטאריע

שווערמער: /* אנדערע פיוטים */

2025-08-12T00:53:40Z

אנדערע פיוטים

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 00:53, 12 אויגוסט 2025
שורה 92:		שורה 92:
	\|40 שורות מיט אן איינהייטליכער גראם, 3 ווייערטער אין יעדן שורה,		\|40 שורות מיט אן איינהייטליכער גראם, 3 ווייערטער אין יעדן שורה,
	\|א״ב - מאיר ברבי יצחק חזק ואמץ		\|א״ב - מאיר ברבי יצחק חזק ואמץ
	\|[/opensiddur.org/prayers/lunisolar/pilgrimage/pesah/pesah-day-7/abunan-dbishmaya-a-piyyut-for-the-seventh-day-of-pesah-seder-meturgeman/ פרויקט הסידור הפתוח]		\|[https://opensiddur.org/prayers/lunisolar/pilgrimage/pesah/pesah-day-7/abunan-dbishmaya-a-piyyut-for-the-seventh-day-of-pesah-seder-meturgeman/ פרויקט הסידור הפתוח]
	\|-		\|-
	\|ה' אלהי		\|ה' אלהי
שורה 180:		שורה 180:
	\|איינהייטליכער גראם אויף יעדן שורה (רָא)		\|איינהייטליכער גראם אויף יעדן שורה (רָא)
	\|א״ב, מאיר בירבי יצחק ברבי שמואל זכור לטוב.		\|א״ב, מאיר בירבי יצחק ברבי שמואל זכור לטוב.
	\|[/opensiddur.org/prayers/lunisolar/pilgrimage/pesah/pesah-day-7/elaha-alam-a-piyyut-for-the-seventh-day-of-pesah-seder-meturgeman/ פרויקט הסידור הפתוח]		\|[https://opensiddur.org/prayers/lunisolar/pilgrimage/pesah/pesah-day-7/elaha-alam-a-piyyut-for-the-seventh-day-of-pesah-seder-meturgeman/ פרויקט הסידור הפתוח]
	\|-		\|-
	\|אלקים אמת		\|אלקים אמת
שורה 196:		שורה 196:
	\|איינהייטליכער גראם דורכאויס דעם פיוט, בערך דריי ווערטער א שורה		\|איינהייטליכער גראם דורכאויס דעם פיוט, בערך דריי ווערטער א שורה
	\|א״ב - מאיר ברבי יצחק חזק ואמץ		\|א״ב - מאיר ברבי יצחק חזק ואמץ
	\|[/opensiddur.org/prayers/lunisolar/pilgrimage/pesah/pesah-day-7/ilu-pume-nima-a-reshut-for-the-seventh-day-of-pesah-seder-meturgeman/ פרויקט הסידור הפתוח]		\|[https://opensiddur.org/prayers/lunisolar/pilgrimage/pesah/pesah-day-7/ilu-pume-nima-a-reshut-for-the-seventh-day-of-pesah-seder-meturgeman/ פרויקט הסידור הפתוח]
	\|-		\|-
	\|אליך יהב		\|אליך יהב
שורה 373:		שורה 373:
	\|		\|
	\|ערגענצט דעם אקראסטיך פון מ' ביזן סוף		\|ערגענצט דעם אקראסטיך פון מ' ביזן סוף
	\|[/opensiddur.org/prayers/lunisolar/pilgrimage/shavuot/hanaiah-mishael-and-azariah-a-piyyut-for-the-seder-meturgeman-of-shavuot/ פרויקט הסידור הפתוח]		\|[https://opensiddur.org/prayers/lunisolar/pilgrimage/shavuot/hanaiah-mishael-and-azariah-a-piyyut-for-the-seder-meturgeman-of-shavuot/ פרויקט הסידור הפתוח]
	\|-		\|-
	\|מלאכי צבאות		\|מלאכי צבאות

שווערמער: /* לעגענדעס */

2025-08-12T00:46:35Z

לעגענדעס

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 00:46, 12 אויגוסט 2025
שורה 41:		שורה 41:

	===לעגענדעס===		===לעגענדעס===
	{{הויפט ארטיקל\|ערכים=[[אקדמות#מעשה בעל אקדמות\|מעשה בעל אקדמות]]}}		{{הויפט ארטיקל\|ערכים=[[אקדמות#מעשה בעל אקדמות\|אקדמות § מעשה בעל אקדמות]]}}
	וויבאלד זיין פערזענליכע ביאגראפיע איז פארנעפלט, האט זיך ארום אים געוועבט פיל לעגענדעס. עס איז פארהאן א באקאנטער לעגענדע מיט פארשידענע ווערסיעס ארום רבי מאיר ש"ץ און דאס שאפונג פון זיין פיוט אקדמות. עס דערציילט וועגן א שליח וואס איז געשיקט געווארן פון די [[עשרת השבטים]] וואס זיצן פונעם אנדערן זייט [[סמבטיון]]. דער שליח איז געשיקט געווארן צו געפינען א איד וואס זאל קענען קעמפן קעגן א מאנאך אין אשכנז, וואס האט גע'הרג'עט אידן מיט זיין כישוף. אין איין ווערסיע איז ר' מאיר אליין אריבער דעם סמבטיון אין שבת צוליב פּיקוח נפש. צוליב חלול שבת האט ער זיך נישט געקענט צוריקקערן, און איז דארט געבליבן און דארט באגראבן געווארן. ער האט איבערגעלאזט זיין פרוי אַן אייביגע עגונה. די דאטומס וואס ווערן אנגעגעבן אין די געשיכטעס פאַסן נישט מיט דער היסטארישער ווירקליכקייט, ווייל ר' מאיר האט געלעבט ארום ד'תת"נ, און די דאטומס אין די מעשיות זענען שפּעטער. דאס נעמט זיך מעגליך דערפון, וואס די מעשה איז געשריבן געווארן פיל שפּעטער.		וויבאלד זיין פערזענליכע ביאגראפיע איז פארנעפלט, האט זיך ארום אים געוועבט פיל לעגענדעס. עס איז פארהאן א באקאנטער לעגענדע מיט פארשידענע ווערסיעס ארום רבי מאיר ש"ץ און דאס שאפונג פון זיין פיוט אקדמות. עס דערציילט וועגן א שליח וואס איז געשיקט געווארן פון די [[עשרת השבטים]] וואס זיצן פונעם אנדערן זייט [[סמבטיון]]. דער שליח איז געשיקט געווארן צו געפינען א איד וואס זאל קענען קעמפן קעגן א מאנאך אין אשכנז, וואס האט גע'הרג'עט אידן מיט זיין כישוף. אין איין ווערסיע איז ר' מאיר אליין אריבער דעם סמבטיון אין שבת צוליב פּיקוח נפש. צוליב חלול שבת האט ער זיך נישט געקענט צוריקקערן, און איז דארט געבליבן און דארט באגראבן געווארן. ער האט איבערגעלאזט זיין פרוי אַן אייביגע עגונה. די דאטומס וואס ווערן אנגעגעבן אין די געשיכטעס פאַסן נישט מיט דער היסטארישער ווירקליכקייט, ווייל ר' מאיר האט געלעבט ארום ד'תת"נ, און די דאטומס אין די מעשיות זענען שפּעטער. דאס נעמט זיך מעגליך דערפון, וואס די מעשה איז געשריבן געווארן פיל שפּעטער.

תנא קמא: /* אנדערע פיוטים */

2025-08-12T00:14:14Z

אנדערע פיוטים

זעט די חילוקים

תנא קמא: /* ביאגראפיע */

2025-06-20T18:30:52Z

ביאגראפיע

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 18:30, 20 יוני 2025
שורה 19:		שורה 19:
	רבי מאיר ש"ץ האט געלעבט און געווירקט אין [[ווארמס\|וורמייזא]], וועלכע איז צוזאמען מיט [[מיינץ\|מגנצא]] געווען א וויכטיגער צענטער פון תורה און הוראה אין אשכנז. זיין געבורטס-ארט איז נישט באקאנט און זיין פאטער איז געווען רבי יצחק ברבי שמואל. רבי מאיר'ס תקופה איז געווען א שווערער און פינסטערער, נאך איידער די ערשטע קרייצצוגן, וועלכע האבן מיט זיך געבראכט צרות.		רבי מאיר ש"ץ האט געלעבט און געווירקט אין [[ווארמס\|וורמייזא]], וועלכע איז צוזאמען מיט [[מיינץ\|מגנצא]] געווען א וויכטיגער צענטער פון תורה און הוראה אין אשכנז. זיין געבורטס-ארט איז נישט באקאנט און זיין פאטער איז געווען רבי יצחק ברבי שמואל. רבי מאיר'ס תקופה איז געווען א שווערער און פינסטערער, נאך איידער די ערשטע קרייצצוגן, וועלכע האבן מיט זיך געבראכט צרות.

	אין ראם פון זיין פּאסטן אלס שליח ציבור האט ער מתקן געווען א צאל תיקונים אין דעם נוסח התפילה, ווי דאס צולייגן "גואלינו ה' צבאות שמו קדוש ישראל" ביים אויספיר פון [[ברכות קריאת שמע]]{{הערה\|ספר המנהגים לרבי יצחק אייזיק מטירנא. ~~זעט:~~ {{היברובוקס\|רבי אלעזר מוורמייזה\|פירושי סידור התפילה לרוקח\|49925\|page=324\|באנד=א\|שנת הוצאה=תשנ"ב\|עמ=שב\|סי' מד}}~~, וואו ער ווענדט דאס אפּ, אבער אין זיין פירוש לתורה~~ .}}, דעם נוסח "חמדת ימים אותו קראת" אין די שבת'דיגע עמידה{{הערה\|שם=ההגון\|סדור רש"י [https://www.sefaria.org.il/Siddur_Rashi.477.1 סי' תעז], און מחזור ויטרי [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Laws_of_Shabbat.103 הלכות שבת סי' קג].}}, און "עלינו ועל '''כל''' עמו ישראל" אין "השכיבנו"{{הערה\|מחזור ויטרי, [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Order_of_Shabbat.155 סי' קנה].}}.		אין ראם פון זיין פּאסטן אלס שליח ציבור האט ער מתקן געווען א צאל תיקונים אין דעם נוסח התפילה, ווי דאס צולייגן "גואלינו ה' צבאות שמו קדוש ישראל" ביים אויספיר פון [[ברכות קריאת שמע]]{{הערה\|ספר המנהגים לרבי יצחק אייזיק מטירנא.}} (דער בעל הרוקח פרעגט דאס אבער אפּ, טענה'נדיג "כי חלילה שעלה על דעת אותו צדיק מעולם לאומרו, כי בקי היה בסודות ובמדרשים ובטעמים"{{הערה\|1={{היברובוקס\|רבי אלעזר מוורמייזה\|פירושי סידור התפילה לרוקח\|49925\|page=324\|באנד=א\|שנת הוצאה=תשנ"ב\|עמ=שב\|סי' מד}}.}}), דעם נוסח "חמדת ימים אותו קראת" אין די שבת'דיגע עמידה{{הערה\|שם=ההגון\|סדור רש"י [https://www.sefaria.org.il/Siddur_Rashi.477.1 סי' תעז], און מחזור ויטרי [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Laws_of_Shabbat.103 הלכות שבת סי' קג].}}, און "עלינו ועל '''כל''' עמו ישראל" אין "השכיבנו"{{הערה\|מחזור ויטרי, [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Order_of_Shabbat.155 סי' קנה].}}.

	ער האט אויך פארפאסט צענדליגער פיוטים, צווישן זיי אזעלכע וואס מען זאגט ביז'ן היינטיגן טאג. אין דעם אלטער [[מעמארבוך\|פנקס פון הזכרת נשמות]] פון שטאט ווירמייזא ווערט דערמאנט "רבינו מאיר בר יצחק שליח ציבור וכו' בעבור שתיקן שבחות למקום"{{הערה\|{{לינק\|אדרעס=https://digital.bodleian.ox.ac.uk/objects/d859aa4f-ecca-4845-96bb-c6931c940647/surfaces/48939344-6093-4a51-8127-64ba4d6c7511/\|קעפל=פנקס של קהל ווירמזיי' ממחזור ר"ט\|זייטל=[[באדלעיאן ביבליאטעק]] אין [[אקספארד]]\|מידע נוסף=MS. Oppenheim 716, fol. 8a}}; {{כתיב\|פנקס הזכרת נשמות בקהלת ורמיזא\|990000402490205171\|Ms. Heb. 4°656, דף 4ב\|6877780}}; געדרוקט אין {{היברובוקס\|אהרן יעללינעק\|קונטרס ווירמייזא\|34866\|page=6\|מקום הוצאה=וויען\|שנת הוצאה=תר"מ\|עמ=7}}}}.		ער האט אויך פארפאסט צענדליגער פיוטים, צווישן זיי אזעלכע וואס מען זאגט ביז'ן היינטיגן טאג. אין דעם אלטער [[מעמארבוך\|פנקס פון הזכרת נשמות]] פון שטאט ווירמייזא ווערט דערמאנט "רבינו מאיר בר יצחק שליח ציבור וכו' בעבור שתיקן שבחות למקום"{{הערה\|{{לינק\|אדרעס=https://digital.bodleian.ox.ac.uk/objects/d859aa4f-ecca-4845-96bb-c6931c940647/surfaces/48939344-6093-4a51-8127-64ba4d6c7511/\|קעפל=פנקס של קהל ווירמזיי' ממחזור ר"ט\|זייטל=[[באדלעיאן ביבליאטעק]] אין [[אקספארד]]\|מידע נוסף=MS. Oppenheim 716, fol. 8a}}; {{כתיב\|פנקס הזכרת נשמות בקהלת ורמיזא\|990000402490205171\|Ms. Heb. 4°656, דף 4ב\|6877780}}; געדרוקט אין {{היברובוקס\|אהרן יעללינעק\|קונטרס ווירמייזא\|34866\|page=6\|מקום הוצאה=וויען\|שנת הוצאה=תר"מ\|עמ=7}}}}.

תנא קמא: /* באציאונגען צו אים */

2025-06-20T18:27:33Z

באציאונגען צו אים

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 18:27, 20 יוני 2025
שורה 30:		שורה 30:

	===באציאונגען צו אים===		===באציאונגען צו אים===
	גרויסע חכמים פון זיין צייט און שפעטערדיגע דורות ציטירן אים אפט מיט רעספעקט, בעיקר אין באצוג צו ענינים פון דאווענען און מנהגים צווישן די קהילות פון אשכנז און צרפת. רש"י ~~ז"ל~~, וועלכער האט געלערנט אין וורמייזא און אים פּנים אל פּנים געקענט, האט אים שטארק באוואונדערט און האט אים עטליכע מאל דערמאנט אין זיינע פירושים, רופנדיג אים "צדיק". רש"י האט אויך אימפּלעמענטירט עטליכע פון זיינע תיקונים אין דאווענען{{הערה\|{{היברובוקס\|2=סדור רש"י\|3=21221\|page=145\|מקום הוצאה=בערלין\|שנת הוצאה=תרע"ב\|מו"ל=באבער\|עמ=80}} ([https://www.sefaria.org/Siddur_Rashi.174.3 סי' קעד]): "שמעתי מפי צדיק רבי מאיר ברבי יצחק". געברענגט אין מחזור ויטרי, [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Laws_of_Rosh_HaShanah.321.1 הלכות ראש השנה סי' שכא], און אין שבלי הלקט, סי' רצ.}}. דער [[מחזור ויטרי]] רופט אים "שליח ציבור ההגון"{{הערה\|שם=ההגון}}, [[רבי אברהם בן עזריאל]] (אין זיין "ערוגת הבושם") ציטירט אים אפט און באטיטלט אים אויף א פלאץ אלס "ר' מאיר שליח ציבור מאבילי ציון"{{הערה\|שם=ציון\|{{היברובוקס\|רבי אברהם בן עזריאל\|ערוגת הבשם\|20771\|page=111\|באנד=ג\|שנת הוצאה=תשכ"ג\|עמ=96}}. זעט ערוגת הבושם, אפרים אורבאך, [https://hebrewbooks.org/20833 חלק א], זז' 197, 210; [https://www.hebrewbooks.org/20771 חלק ג], 96, 322, 385, 389, 423, 446; [https://www.hebrewbooks.org/20805 חלק ד], 46, 59, 85.}}, ווארשיינליך צוליב וואס ער באשרייבט אין זיינע פיוטים די עבודת המקדש און ירושלימ'ס צוקונפטיגע גאולה מער ווי סיי וועלכע אנדערע אשכנזישע פייטנים{{הערה\|שם=אור}}. דער [[שבלי הלקט]] רופט אים "ציר נאמן"{{הערה\|שבלי הלקט, [https://www.sefaria.org.il/Shibbolei_HaLeket.76.3 סי' עו].}}. רבי מאיר איז כנראה דער איינציגער אין די צייטן פון די ראשונים וואס האט צוגעגעבן צו זיין נאמען דעם טיטל ש"ץ, צוליב זיין פונקציע אלס שליח ציבור{{הערה\|{{היברובוקס\|נחום זאב רוזנשטיין, משה אייזיק בלוי\|בית אהרן וישראל\|55012\|page=105\|קעפל=מנהג אמירת אקדמות והמעשה המופלא שנקשר בו\|באנד=קעג (סיון-תמוז תשע"ד)\|עמ=קה}}.}}. ער איז אויך באקאנט געווען מיט די צונעמען "ר' נהוראי", און "פה קדוש מווירמייזא"{{הערה\|שם=הפיוט\|[https://www.nli.org.il/he/discover/music/jewish-music/piyut/articles/figures/rabbi-meir-bar-itzhak-shatz ר' מאיר בר' יצחק ש"ץ], אתר הפיוט והתפילה.}}.		גרויסע חכמים פון זיין צייט און שפעטערדיגע דורות ציטירן אים אפט מיט רעספעקט, בעיקר אין באצוג צו ענינים פון דאווענען און מנהגים צווישן די קהילות פון אשכנז און צרפת. רש"י, וועלכער האט געלערנט אין וורמייזא און אים פּנים אל פּנים געקענט, האט אים שטארק באוואונדערט און האט אים עטליכע מאל דערמאנט אין זיינע פירושים, רופנדיג אים "צדיק". רש"י האט אויך אימפּלעמענטירט עטליכע פון זיינע תיקונים אין דאווענען{{הערה\|{{היברובוקס\|2=סדור רש"י\|3=21221\|page=145\|מקום הוצאה=בערלין\|שנת הוצאה=תרע"ב\|מו"ל=באבער\|עמ=80}} ([https://www.sefaria.org/Siddur_Rashi.174.3 סי' קעד]): "שמעתי מפי צדיק רבי מאיר ברבי יצחק". געברענגט אין מחזור ויטרי, [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Laws_of_Rosh_HaShanah.321.1 הלכות ראש השנה סי' שכא], און אין שבלי הלקט, סי' רצ.}}. דער [[מחזור ויטרי]] רופט אים "שליח ציבור ההגון"{{הערה\|שם=ההגון}}.

			[[רבי אברהם בן עזריאל]] (אין זיין "ערוגת הבושם") ציטירט אים אפט און באטיטלט אים אויף א פלאץ אלס "ר' מאיר שליח ציבור מאבילי ציון"{{הערה\|שם=ציון\|{{היברובוקס\|רבי אברהם בן עזריאל\|ערוגת הבשם\|20771\|page=111\|באנד=ג\|שנת הוצאה=תשכ"ג\|עמ=96}}. זעט ערוגת הבושם, אפרים אורבאך, [https://hebrewbooks.org/20833 חלק א], זז' 197, 210; [https://www.hebrewbooks.org/20771 חלק ג], 96, 322, 385, 389, 423, 446; [https://www.hebrewbooks.org/20805 חלק ד], 46, 59, 85.}}, ווארשיינליך צוליב וואס ער באשרייבט אין זיינע פיוטים די עבודת המקדש און ירושלימ'ס צוקונפטיגע גאולה מער ווי סיי וועלכע אנדערע אשכנזישע פייטנים{{הערה\|שם=אור}}. דער [[שבלי הלקט]] רופט אים "ציר נאמן"{{הערה\|שבלי הלקט, [https://www.sefaria.org.il/Shibbolei_HaLeket.76.3 סי' עו].}}. רבי מאיר איז כנראה דער איינציגער אין די צייטן פון די ראשונים וואס האט צוגעגעבן צו זיין נאמען דעם טיטל ש"ץ, צוליב זיין פונקציע אלס שליח ציבור{{הערה\|{{היברובוקס\|נחום זאב רוזנשטיין, משה אייזיק בלוי\|בית אהרן וישראל\|55012\|page=105\|קעפל=מנהג אמירת אקדמות והמעשה המופלא שנקשר בו\|באנד=קעג (סיון-תמוז תשע"ד)\|עמ=קה}}.}}. ער איז אויך באקאנט געווען מיט די צונעמען "ר' נהוראי", און "פה קדוש מווירמייזא"{{הערה\|שם=הפיוט\|[https://www.nli.org.il/he/discover/music/jewish-music/piyut/articles/figures/rabbi-meir-bar-itzhak-shatz ר' מאיר בר' יצחק ש"ץ], אתר הפיוט והתפילה.}}. אין תוספות ווערט דערמאנט א פיוט וואס איז נישט באקאנט היינט{{הערה\|{{בבלי\|ראש השנה\|יא\|א\|ד"ה=אלא\|מפרש=תוספות}}.}}.

	ר' מאיר איז אויך געווען א תנ"ך מפרש און ווערט אייניגע מאל דערמאנט אין פארשידענע ערטער אין פירוש [[רש"י]] אויף תנ"ך, וועלכער שטיצט זיך אויף זיינע אויסטייטשונגען און טיטולירט ר' מאיר'ן מיט "צדיק" און "חסיד"{{הערה\|רש"י, {{תנ"ך\|הושע\|ו\|ט}}; {{תנ"ך\|עמוס\|ג\|יב}}; {{תנ"ך\|תהלים\|עג\|יב}}; [https://mg.alhatorah.org/Dual/Rashi/Melakhim_I/10.28 מלכים, י, כח] פון כתב יד. זעט "[https://hebrewbooks.org/pdfpager.aspx?req=46778&st=&pgnum=11 פיוט אקדמות]", ווילנע תרס"ב אין מבוא פון חיים נחמיה שובין, זייט 10–11.}}.		ר' מאיר איז אויך געווען א תנ"ך מפרש און ווערט אייניגע מאל דערמאנט אין פארשידענע ערטער אין פירוש [[רש"י]] אויף תנ"ך, וועלכער שטיצט זיך אויף זיינע אויסטייטשונגען און טיטולירט ר' מאיר'ן מיט "צדיק" און "חסיד"{{הערה\|רש"י, {{תנ"ך\|הושע\|ו\|ט}}; {{תנ"ך\|עמוס\|ג\|יב}}; {{תנ"ך\|תהלים\|עג\|יב}}; [https://mg.alhatorah.org/Dual/Rashi/Melakhim_I/10.28 מלכים, י, כח] פון כתב יד. זעט "[https://hebrewbooks.org/pdfpager.aspx?req=46778&st=&pgnum=11 פיוט אקדמות]", ווילנע תרס"ב אין מבוא פון חיים נחמיה שובין, זייט 10–11.}}.

תנא קמא: /* ביאגראפיע */

2025-06-20T18:17:13Z

ביאגראפיע

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 18:17, 20 יוני 2025
שורה 19:		שורה 19:
	רבי מאיר ש"ץ האט געלעבט און געווירקט אין [[ווארמס\|וורמייזא]], וועלכע איז צוזאמען מיט [[מיינץ\|מגנצא]] געווען א וויכטיגער צענטער פון תורה און הוראה אין אשכנז. זיין געבורטס-ארט איז נישט באקאנט און זיין פאטער איז געווען רבי יצחק ברבי שמואל. רבי מאיר'ס תקופה איז געווען א שווערער און פינסטערער, נאך איידער די ערשטע קרייצצוגן, וועלכע האבן מיט זיך געבראכט צרות.		רבי מאיר ש"ץ האט געלעבט און געווירקט אין [[ווארמס\|וורמייזא]], וועלכע איז צוזאמען מיט [[מיינץ\|מגנצא]] געווען א וויכטיגער צענטער פון תורה און הוראה אין אשכנז. זיין געבורטס-ארט איז נישט באקאנט און זיין פאטער איז געווען רבי יצחק ברבי שמואל. רבי מאיר'ס תקופה איז געווען א שווערער און פינסטערער, נאך איידער די ערשטע קרייצצוגן, וועלכע האבן מיט זיך געבראכט צרות.

	אין ראם פון זיין פּאסטן אלס שליח ציבור האט ער מתקן געווען א צאל תיקונים אין דעם נוסח התפילה, ווי דאס צולייגן "גואלינו ה' צבאות שמו קדוש ישראל" ביים אויספיר פון [[ברכות קריאת שמע]]{{הערה\|ספר המנהגים לרבי יצחק אייזיק מטירנא. זעט: {{היברובוקס\|רבי אלעזר מוורמייזה\|פירושי סידור התפילה לרוקח\|49925\|page=324\|באנד=א\|שנת הוצאה=תשנ"ב\|עמ=שב\|סי' מד}}, וואו ער ווענדט דאס אפּ, אבער אין זיין פירוש לתורה .}}, דעם נוסח "חמדת ימים אותו קראת" אין די שבת'דיגע עמידה{{הערה\|שם=ההגון\|סדור רש"י [https://www.sefaria.org.il/Siddur_Rashi.477.1 סי' תעז], און מחזור ויטרי [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Laws_of_Shabbat.103 הלכות שבת סי' קג].}}, און "עלינו ועל '''כל''' עמו ישראל" אין "השכיבנו"{{הערה\|מחזור ויטרי, [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Order_of_Shabbat.155 סי' קנה].}}~~. ער האט אויך פארפאסט צענדליגער פיוטים, צווישן זיי אזעלכע וואס מען זאגט ביז'ן היינטיגן טאג~~.		אין ראם פון זיין פּאסטן אלס שליח ציבור האט ער מתקן געווען א צאל תיקונים אין דעם נוסח התפילה, ווי דאס צולייגן "גואלינו ה' צבאות שמו קדוש ישראל" ביים אויספיר פון [[ברכות קריאת שמע]]{{הערה\|ספר המנהגים לרבי יצחק אייזיק מטירנא. זעט: {{היברובוקס\|רבי אלעזר מוורמייזה\|פירושי סידור התפילה לרוקח\|49925\|page=324\|באנד=א\|שנת הוצאה=תשנ"ב\|עמ=שב\|סי' מד}}, וואו ער ווענדט דאס אפּ, אבער אין זיין פירוש לתורה .}}, דעם נוסח "חמדת ימים אותו קראת" אין די שבת'דיגע עמידה{{הערה\|שם=ההגון\|סדור רש"י [https://www.sefaria.org.il/Siddur_Rashi.477.1 סי' תעז], און מחזור ויטרי [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Laws_of_Shabbat.103 הלכות שבת סי' קג].}}, און "עלינו ועל '''כל''' עמו ישראל" אין "השכיבנו"{{הערה\|מחזור ויטרי, [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Order_of_Shabbat.155 סי' קנה].}}.

	אין דעם אלטער [[מעמארבוך\|פנקס פון הזכרת נשמות]] פון שטאט ווירמייזא ווערט דערמאנט "רבינו מאיר בר יצחק שליח ציבור וכו' בעבור שתיקן שבחות למקום"{{הערה\|{{לינק\|אדרעס=https://digital.bodleian.ox.ac.uk/objects/d859aa4f-ecca-4845-96bb-c6931c940647/surfaces/48939344-6093-4a51-8127-64ba4d6c7511/\|קעפל=פנקס של קהל ווירמזיי' ממחזור ר"ט\|זייטל=[[באדלעיאן ביבליאטעק]] אין [[אקספארד]]\|מידע נוסף=MS. Oppenheim 716, fol. 8a}}; {{כתיב\|פנקס הזכרת נשמות בקהלת ורמיזא\|990000402490205171\|Ms. Heb. 4°656, דף 4ב\|6877780}}; געדרוקט אין {{היברובוקס\|אהרן יעללינעק\|קונטרס ווירמייזא\|34866\|page=6\|מקום הוצאה=וויען\|שנת הוצאה=תר"מ\|עמ=7}}}}.		ער האט אויך פארפאסט צענדליגער פיוטים, צווישן זיי אזעלכע וואס מען זאגט ביז'ן היינטיגן טאג. אין דעם אלטער [[מעמארבוך\|פנקס פון הזכרת נשמות]] פון שטאט ווירמייזא ווערט דערמאנט "רבינו מאיר בר יצחק שליח ציבור וכו' בעבור שתיקן שבחות למקום"{{הערה\|{{לינק\|אדרעס=https://digital.bodleian.ox.ac.uk/objects/d859aa4f-ecca-4845-96bb-c6931c940647/surfaces/48939344-6093-4a51-8127-64ba4d6c7511/\|קעפל=פנקס של קהל ווירמזיי' ממחזור ר"ט\|זייטל=[[באדלעיאן ביבליאטעק]] אין [[אקספארד]]\|מידע נוסף=MS. Oppenheim 716, fol. 8a}}; {{כתיב\|פנקס הזכרת נשמות בקהלת ורמיזא\|990000402490205171\|Ms. Heb. 4°656, דף 4ב\|6877780}}; געדרוקט אין {{היברובוקס\|אהרן יעללינעק\|קונטרס ווירמייזא\|34866\|page=6\|מקום הוצאה=וויען\|שנת הוצאה=תר"מ\|עמ=7}}}}.

	רבי מאיר האט געהאט צוויי זין, יעקב און יצחק. זיין זון יצחק איז אומגעקומען אין די [[גזרות תתנ"ו\|גזירות פון תתנ"ו]], ווי דערמאנט אין אויבנדערמאנטן פנקס הזכרת נשמות פון ווירמייזא{{הערה\|<!-- {{היברובוקס\|רבי אליעזר בן נתן\|קונטרס גזרות תתנ"ו\|34838\|מקום הוצאה=לייפציג\|שנת הוצאה=תרי"ד}} עמוד????; --> {{לינק\|אדרעס=https://digital.bodleian.ox.ac.uk/objects/d859aa4f-ecca-4845-96bb-c6931c940647/surfaces/4af53def-b3c1-4ebc-a9d3-93de08367b97/\|קעפל=פנקס של קהל ווירמזיי' ממחזור ר"ט\|זייטל=[[באדלעיאן ביבליאטעק]] אין [[אקספארד]]\|מידע נוסף=MS. Oppenheim 716, fol. 1b}}; איבערגעשריבן ה'תצ"ג דורך יהודה צבי מיכלשטאט אין {{כתיב\|פנקס הזכרת נשמות בקהלת ורמיזא\|990000402490205171\|Ms. Heb. 4°656, דף 71א\|6877783}}; געדרוקט אין {{היברובוקס\|אהרן יעללינעק\|קונטרס ווירמייזא וקהל ווינא\|34866\|page=3\|מקום הוצאה=וויען\|שנת הוצאה=תר"מ\|עמ=4}}}}.		רבי מאיר האט געהאט צוויי זין, יעקב און יצחק. זיין זון יצחק איז אומגעקומען אין די [[גזרות תתנ"ו\|גזירות פון תתנ"ו]], ווי דערמאנט אין אויבנדערמאנטן פנקס הזכרת נשמות פון ווירמייזא{{הערה\|<!-- {{היברובוקס\|רבי אליעזר בן נתן\|קונטרס גזרות תתנ"ו\|34838\|מקום הוצאה=לייפציג\|שנת הוצאה=תרי"ד}} עמוד????; --> {{לינק\|אדרעס=https://digital.bodleian.ox.ac.uk/objects/d859aa4f-ecca-4845-96bb-c6931c940647/surfaces/4af53def-b3c1-4ebc-a9d3-93de08367b97/\|קעפל=פנקס של קהל ווירמזיי' ממחזור ר"ט\|זייטל=[[באדלעיאן ביבליאטעק]] אין [[אקספארד]]\|מידע נוסף=MS. Oppenheim 716, fol. 1b}}; איבערגעשריבן ה'תצ"ג דורך יהודה צבי מיכלשטאט אין {{כתיב\|פנקס הזכרת נשמות בקהלת ורמיזא\|990000402490205171\|Ms. Heb. 4°656, דף 71א\|6877783}}; געדרוקט אין {{היברובוקס\|אהרן יעללינעק\|קונטרס ווירמייזא וקהל ווינא\|34866\|page=3\|מקום הוצאה=וויען\|שנת הוצאה=תר"מ\|עמ=4}}}}.

	רבי מאיר איז געווען פון דער תקופה פון די רביים פון רש"י{{הערה\|{{פרויקט בן-יהודה\|שם=יוסף זליגר\|זיהוי=6913\|שם היצירה=ר' מאיר ב"ר יצחק\|מקור=שבועון '''בת-קול''' גל' כ', לבוב תרע"ג}}.}}. צווישן רבי מאיר'ס חברים איז געווען [[רבי יצחק הלוי]], און צווישן די וואס האבן מקבל געווען פון רבי מאיר זענען געווען רש"י און [[רבי יוסף קרא]]{{הערה\|אברהם גרוסמן, חכמי צרפת הראשונים, ירושלים: מגנס, 1995, 255–257.}}.		רבי מאיר איז געווען פון דער תקופה פון די רביים פון רש"י{{הערה\|{{פרויקט בן-יהודה\|שם=יוסף זליגר\|זיהוי=6913\|שם היצירה=ר' מאיר ב"ר יצחק\|מקור=שבועון '''בת-קול''' גל' כ', לבוב תרע"ג}}.}}. צווישן רבי מאיר'ס חברים איז געווען [[רבי יצחק הלוי]], און צווישן די וואס האבן מקבל געווען פון רבי מאיר זענען געווען רש"י און [[רבי יוסף קרא]]{{הערה\|אברהם גרוסמן, חכמי צרפת הראשונים, ירושלים: מגנס, 1995, 255–257.}}.

			א ווערק פון קבלה מיטן נאמען "ספר קרניים", צוגעשריבן צו רבי אהרן פון קארדינא, דערמאנט א תורה פון "המאור הגדול רבינו מאיר", וואס דער פּירוש "דן ידין" פון [[רבי שמשון אסטראפאלער\|רבי שמשון פון אסטראפּאלי]] אידענטיפיצירט אלס רבי מאיר בעל אקדמות אין זײן "ספר נפלאות ה'"{{הערה\|[[s:ספר קרניים/יב\|ספר קרניים מאמר יב]].}}, וואס ווײזט אָן אויף רבי מאיר'ס באדײטנדן קבלה-רעפּוטאציע.

	===באציאונגען צו אים===		===באציאונגען צו אים===

תנא קמא אין 17:54, 20 יוני 2025

2025-06-20T17:54:05Z

זעט די חילוקים

תנא קמא אין 17:10, 20 יוני 2025

2025-06-20T17:10:10Z

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 17:10, 20 יוני 2025
שורה 19:		שורה 19:
	רבי מאיר ש"ץ האט געלעבט און געווירקט אין [[ווארמס\|וורמייזא]], וועלכע איז צוזאמען מיט [[מיינץ\|מגנצא]] געווען א וויכטיגער צענטער פון תורה און הוראה אין אשכנז. זיין געבורטס-ארט איז נישט באקאנט און זיין פאטער איז געווען רבי יצחק ברבי שמואל. רבי מאיר'ס תקופה איז געווען א שווערער און פינסטערער, נאך איידער די ערשטע קרייצצוגן, וועלכע האבן מיט זיך געבראכט צרות.		רבי מאיר ש"ץ האט געלעבט און געווירקט אין [[ווארמס\|וורמייזא]], וועלכע איז צוזאמען מיט [[מיינץ\|מגנצא]] געווען א וויכטיגער צענטער פון תורה און הוראה אין אשכנז. זיין געבורטס-ארט איז נישט באקאנט און זיין פאטער איז געווען רבי יצחק ברבי שמואל. רבי מאיר'ס תקופה איז געווען א שווערער און פינסטערער, נאך איידער די ערשטע קרייצצוגן, וועלכע האבן מיט זיך געבראכט צרות.

	אין ראם פון זיין פּאסטן אלס שליח ציבור האט ער מתקן געווען א צאל תיקונים אין דעם נוסח התפילה, ווי דאס צולייגן "גואלינו ה' צבאות שמו קדוש ישראל" ביים אויספיר פון [[ברכות קריאת שמע]]{{הערה\|ספר המנהגים לרבי יצחק אייזיק מטירנא. זעט: {{היברובוקס\|רבי אלעזר מוורמייזה\|פירושי סידור התפילה לרוקח\|49925\|page=324\|באנד=א\|שנת הוצאה=תשנ"ב\|עמ=שב\|סי' מד}}, וואו ער ווענדט דאס אפּ, אבער אין זיין פירוש לתורה .}}, דעם נוסח "חמדת ימים אותו קראת" אין די שבת'דיגע עמידה{{הערה\|שם=ההגון\|סדור רש"י [https://www.sefaria.org.il/Siddur_Rashi.477.1 סי' תעז], און מחזור ויטרי [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Laws_of_Shabbat.103 הלכות שבת סי' קג].}}, און "עלינו ועל כל עמו ישראל" אין "השכיבנו"{{הערה\|מחזור ויטרי, [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Order_of_Shabbat.155 סי' קנה].}}. ער האט אויך פארפאסט צענדליגער פיוטים, צווישן זיי אזעלכע וואס מען זאגט ביז'ן היינטיגן טאג.		אין ראם פון זיין פּאסטן אלס שליח ציבור האט ער מתקן געווען א צאל תיקונים אין דעם נוסח התפילה, ווי דאס צולייגן "גואלינו ה' צבאות שמו קדוש ישראל" ביים אויספיר פון [[ברכות קריאת שמע]]{{הערה\|ספר המנהגים לרבי יצחק אייזיק מטירנא. זעט: {{היברובוקס\|רבי אלעזר מוורמייזה\|פירושי סידור התפילה לרוקח\|49925\|page=324\|באנד=א\|שנת הוצאה=תשנ"ב\|עמ=שב\|סי' מד}}, וואו ער ווענדט דאס אפּ, אבער אין זיין פירוש לתורה .}}, דעם נוסח "חמדת ימים אותו קראת" אין די שבת'דיגע עמידה{{הערה\|שם=ההגון\|סדור רש"י [https://www.sefaria.org.il/Siddur_Rashi.477.1 סי' תעז], און מחזור ויטרי [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Laws_of_Shabbat.103 הלכות שבת סי' קג].}}, און "עלינו ועל '''כל''' עמו ישראל" אין "השכיבנו"{{הערה\|מחזור ויטרי, [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Order_of_Shabbat.155 סי' קנה].}}. ער האט אויך פארפאסט צענדליגער פיוטים, צווישן זיי אזעלכע וואס מען זאגט ביז'ן היינטיגן טאג.

	אין דעם אלטער [[מעמארבוך\|פנקס פון הזכרת נשמות]] פון שטאט ווירמייזא ווערט דערמאנט "רבינו מאיר בר יצחק שליח ציבור וכו' בעבור שתיקן שבחות למקום"{{הערה\|{{לינק\|אדרעס=https://digital.bodleian.ox.ac.uk/objects/d859aa4f-ecca-4845-96bb-c6931c940647/surfaces/48939344-6093-4a51-8127-64ba4d6c7511/\|קעפל=פנקס של קהל ווירמזיי' ממחזור ר"ט\|זייטל=[[באדלעיאן ביבליאטעק]] אין [[אקספארד]]\|מידע נוסף=MS. Oppenheim 716, fol. 8a}}; {{כתיב\|פנקס הזכרת נשמות בקהלת ורמיזא\|990000402490205171\|Ms. Heb. 4°656, דף 4ב\|6877780}}; געדרוקט אין {{היברובוקס\|אהרן יעללינעק\|קונטרס ווירמייזא\|34866\|page=6\|מקום הוצאה=וויען\|שנת הוצאה=תר"מ\|עמ=7}}}}.		אין דעם אלטער [[מעמארבוך\|פנקס פון הזכרת נשמות]] פון שטאט ווירמייזא ווערט דערמאנט "רבינו מאיר בר יצחק שליח ציבור וכו' בעבור שתיקן שבחות למקום"{{הערה\|{{לינק\|אדרעס=https://digital.bodleian.ox.ac.uk/objects/d859aa4f-ecca-4845-96bb-c6931c940647/surfaces/48939344-6093-4a51-8127-64ba4d6c7511/\|קעפל=פנקס של קהל ווירמזיי' ממחזור ר"ט\|זייטל=[[באדלעיאן ביבליאטעק]] אין [[אקספארד]]\|מידע נוסף=MS. Oppenheim 716, fol. 8a}}; {{כתיב\|פנקס הזכרת נשמות בקהלת ורמיזא\|990000402490205171\|Ms. Heb. 4°656, דף 4ב\|6877780}}; געדרוקט אין {{היברובוקס\|אהרן יעללינעק\|קונטרס ווירמייזא\|34866\|page=6\|מקום הוצאה=וויען\|שנת הוצאה=תר"מ\|עמ=7}}}}.

	רבי מאיר האט געהאט צוויי זין, יעקב און יצחק. זיין זון יצחק איז אומגעקומען אין די [[גזרות תתנ"ו\|גזירות פון תתנ"ו]], ווי דערמאנט אין אויבנדערמאנטן פנקס הזכרת נשמות פון ווירמייזא{{הערה\|<!-- {{היברובוקס\|רבי אליעזר בן נתן\|קונטרס גזרות תתנ"ו\|34838\|מקום הוצאה=לייפציג\|שנת הוצאה=תרי"ד}} עמוד????; --> {{לינק\|אדרעס=https://digital.bodleian.ox.ac.uk/objects/d859aa4f-ecca-4845-96bb-c6931c940647/surfaces/4af53def-b3c1-4ebc-a9d3-93de08367b97/\|קעפל=פנקס של קהל ווירמזיי' ממחזור ר"ט\|זייטל=[[באדלעיאן ביבליאטעק]] אין [[אקספארד]]\|מידע נוסף=MS. Oppenheim 716, fol. 1b}}; איבערגעשריבן ה'תצ"ג דורך יהודה צבי מיכלשטאט אין {{כתיב\|פנקס הזכרת נשמות בקהלת ורמיזא\|990000402490205171\|Ms. Heb. 4°656, דף 71א\|6877783}}; געדרוקט אין {{היברובוקס\|אהרן יעללינעק\|קונטרס ווירמייזא וקהל ווינא\|34866\|page=3\|מקום הוצאה=וויען\|שנת הוצאה=תר"מ\|עמ=4}}}}.		רבי מאיר האט געהאט צוויי זין, יעקב און יצחק. זיין זון יצחק איז אומגעקומען אין די [[גזרות תתנ"ו\|גזירות פון תתנ"ו]], ווי דערמאנט אין אויבנדערמאנטן פנקס הזכרת נשמות פון ווירמייזא{{הערה\|<!-- {{היברובוקס\|רבי אליעזר בן נתן\|קונטרס גזרות תתנ"ו\|34838\|מקום הוצאה=לייפציג\|שנת הוצאה=תרי"ד}} עמוד????; --> {{לינק\|אדרעס=https://digital.bodleian.ox.ac.uk/objects/d859aa4f-ecca-4845-96bb-c6931c940647/surfaces/4af53def-b3c1-4ebc-a9d3-93de08367b97/\|קעפל=פנקס של קהל ווירמזיי' ממחזור ר"ט\|זייטל=[[באדלעיאן ביבליאטעק]] אין [[אקספארד]]\|מידע נוסף=MS. Oppenheim 716, fol. 1b}}; איבערגעשריבן ה'תצ"ג דורך יהודה צבי מיכלשטאט אין {{כתיב\|פנקס הזכרת נשמות בקהלת ורמיזא\|990000402490205171\|Ms. Heb. 4°656, דף 71א\|6877783}}; געדרוקט אין {{היברובוקס\|אהרן יעללינעק\|קונטרס ווירמייזא וקהל ווינא\|34866\|page=3\|מקום הוצאה=וויען\|שנת הוצאה=תר"מ\|עמ=4}}}}.

			צווישן רבי מאיר'ס חברים איז געווען [[רבי יצחק הלוי]], און צווישן די וואס האבן מקבל געווען פון רבי מאיר זענען געווען רש"י און [[רבי יוסף קרא]]{{הערה\|אברהם גרוסמן, חכמי צרפת הראשונים, ירושלים: מגנס, 1995, 255–257.}}.

	===באציאונגען צו אים===		===באציאונגען צו אים===
	גרויסע חכמים פון זיין צייט און שפעטערדיגע דורות ציטירן אים אפט מיט רעספעקט, בעיקר אין באצוג צו ענינים פון דאווענען און מנהגים צווישן די קהילות פון אשכנז און צרפת. רש"י ז"ל, וועלכער האט געלערנט אין וורמייזא און אים פּנים אל פּנים געקענט, האט אים שטארק באוואונדערט און האט אים עטליכע מאל דערמאנט אין זיינע פירושים, רופנדיג אים "צדיק". רש"י האט אויך אימפּלעמענטירט עטליכע פון זיינע תיקונים אין דאווענען{{הערה\|סדור רש"י (בערלין תרע"ב), [https://www.sefaria.org/Siddur_Rashi.174.3 סי' קעד]. געברענגט אין מחזור ויטרי, [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Laws_of_Rosh_HaShanah.321.1 הלכות ראש השנה סי' שכא], און אין שבלי הלקט, סי' רצ.}}. דער [[מחזור ויטרי]] רופט אים "שליח ציבור ההגון"{{הערה\|שם=ההגון}}, [[רבי אברהם בן עזריאל]] (אין זיין "ערוגת הבושם") ציטירט אים אפט און באטיטלט אים אויף א פלאץ אלס "ר' מאיר שליח ציבור מאבילי ציון"{{הערה\|שם=ציון\|{{היברובוקס\|רבי אברהם בן עזריאל\|ערוגת הבשם\|20771\|page=111\|באנד=ג\|שנת הוצאה=תשכ"ג\|עמ=96}}. זעט ערוגת הבושם, אפרים אורבאך, [https://hebrewbooks.org/20833 חלק א], זז' 197, 210; [https://www.hebrewbooks.org/20771 חלק ג], 96, 322, 385, 389, 423, 446; [https://www.hebrewbooks.org/20805 חלק ד], 46, 59, 85.}}, ווארשיינליך צוליב וואס ער באשרייבט אין זיינע פיוטים די עבודת המקדש און ירושלימ'ס צוקונפטיגע גאולה מער ווי סיי וועלכע אנדערע אשכנזישע פייטנים{{הערה\|שם=אור}}. דער [[שבלי הלקט]] רופט אים "ציר נאמן"{{הערה\|שבלי הלקט, [https://www.sefaria.org.il/Shibbolei_HaLeket.76.3 סי' עו].}}. רבי מאיר איז כנראה דער איינציגער אין די צייטן פון די ראשונים וואס האט צוגעגעבן צו זיין נאמען דעם טיטל ש"ץ, צוליב זיין פונקציע אלס שליח ציבור{{הערה\|{{היברובוקס\|נחום זאב רוזנשטיין, משה אייזיק בלוי\|בית אהרן וישראל\|55012\|page=105\|קעפל=מנהג אמירת אקדמות והמעשה המופלא שנקשר בו\|באנד=קעג (סיון-תמוז תשע"ד)\|עמ=קה}}.}}. ער איז אויך באקאנט געווען מיט די צונעמען "ר' נהוראי", און "פה קדוש מווירמייזא"{{~~מקור~~}}.		גרויסע חכמים פון זיין צייט און שפעטערדיגע דורות ציטירן אים אפט מיט רעספעקט, בעיקר אין באצוג צו ענינים פון דאווענען און מנהגים צווישן די קהילות פון אשכנז און צרפת. רש"י ז"ל, וועלכער האט געלערנט אין וורמייזא און אים פּנים אל פּנים געקענט, האט אים שטארק באוואונדערט און האט אים עטליכע מאל דערמאנט אין זיינע פירושים, רופנדיג אים "צדיק". רש"י האט אויך אימפּלעמענטירט עטליכע פון זיינע תיקונים אין דאווענען{{הערה\|{{היברובוקס\|2=סדור רש"י\|3=21221\|page=145\|מקום הוצאה=בערלין\|שנת הוצאה=תרע"ב\|מו"ל=באבער\|עמ=80}} ([https://www.sefaria.org/Siddur_Rashi.174.3 סי' קעד]): "שמעתי מפי צדיק רבי מאיר ברבי יצחק". געברענגט אין מחזור ויטרי, [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Laws_of_Rosh_HaShanah.321.1 הלכות ראש השנה סי' שכא], און אין שבלי הלקט, סי' רצ.}}. דער [[מחזור ויטרי]] רופט אים "שליח ציבור ההגון"{{הערה\|שם=ההגון}}, [[רבי אברהם בן עזריאל]] (אין זיין "ערוגת הבושם") ציטירט אים אפט און באטיטלט אים אויף א פלאץ אלס "ר' מאיר שליח ציבור מאבילי ציון"{{הערה\|שם=ציון\|{{היברובוקס\|רבי אברהם בן עזריאל\|ערוגת הבשם\|20771\|page=111\|באנד=ג\|שנת הוצאה=תשכ"ג\|עמ=96}}. זעט ערוגת הבושם, אפרים אורבאך, [https://hebrewbooks.org/20833 חלק א], זז' 197, 210; [https://www.hebrewbooks.org/20771 חלק ג], 96, 322, 385, 389, 423, 446; [https://www.hebrewbooks.org/20805 חלק ד], 46, 59, 85.}}, ווארשיינליך צוליב וואס ער באשרייבט אין זיינע פיוטים די עבודת המקדש און ירושלימ'ס צוקונפטיגע גאולה מער ווי סיי וועלכע אנדערע אשכנזישע פייטנים{{הערה\|שם=אור}}. דער [[שבלי הלקט]] רופט אים "ציר נאמן"{{הערה\|שבלי הלקט, [https://www.sefaria.org.il/Shibbolei_HaLeket.76.3 סי' עו].}}. רבי מאיר איז כנראה דער איינציגער אין די צייטן פון די ראשונים וואס האט צוגעגעבן צו זיין נאמען דעם טיטל ש"ץ, צוליב זיין פונקציע אלס שליח ציבור{{הערה\|{{היברובוקס\|נחום זאב רוזנשטיין, משה אייזיק בלוי\|בית אהרן וישראל\|55012\|page=105\|קעפל=מנהג אמירת אקדמות והמעשה המופלא שנקשר בו\|באנד=קעג (סיון-תמוז תשע"ד)\|עמ=קה}}.}}. ער איז אויך באקאנט געווען מיט די צונעמען "ר' נהוראי", און "פה קדוש מווירמייזא"{{הערה\|[https://www.nli.org.il/he/discover/music/jewish-music/piyut/articles/figures/rabbi-meir-bar-itzhak-shatz ר' מאיר בר' יצחק ש"ץ], אתר הפיוט והתפילה.}}.

	ר' מאיר איז אויך געווען א תנ"ך מפרש און ווערט אייניגע מאל דערמאנט אין פארשידענע ערטער אין פירוש [[רש"י]] אויף תנ"ך, וועלכער שטיצט זיך אויף זיינע אויסטייטשונגען און טיטולירט ר' מאיר'ן מיט "צדיק" און "חסיד"~~{{הערה\|Zunz, [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044079210316&seq=77 Zur Geschichte und Literatur] (Berlin 1845), 61.{{ש}}~~		ר' מאיר איז אויך געווען א תנ"ך מפרש און ווערט אייניגע מאל דערמאנט אין פארשידענע ערטער אין פירוש [[רש"י]] אויף תנ"ך, וועלכער שטיצט זיך אויף זיינע אויסטייטשונגען און טיטולירט ר' מאיר'ן מיט "צדיק" און "חסיד"{{הערה\|רש"י, {{תנ"ך\|הושע\|ו\|ט}}; {{תנ"ך\|עמוס\|ג\|יב}}; {{תנ"ך\|תהלים\|עג\|יב}}; [https://mg.alhatorah.org/Dual/Rashi/Melakhim_I/10.28 מלכים, י, כח] פון כתב יד. זעט "[https://hebrewbooks.org/pdfpager.aspx?req=46778&st=&pgnum=11 פיוט אקדמות]", ווילנע תרס"ב אין מבוא פון חיים נחמיה שובין, זייט 10–11.}}.
	זע אויך "פיוט אקדמות", ווילנע תרס"ב אין מבוא פון חיים נחמיה שובין, זייט 10–11.}}. רש"י ברענגט אים עטליכע מאל מיט'ן טיטל זצ"ל{{הערה\|רש"י, {{תנ"ך\|הושע\|ו\|ט}}; {{תנ"ך\|עמוס\|ג\|יב}}; {{תנ"ך\|תהלים\|עג\|יב}}.}}, ~~אבער ער האט אים נאך געקענט ביים לעבן{{הערה\|~~זעט ~~{{היברובוקס\|2=סדור רש~~"~~י\|3~~=~~21221\|page~~=~~145\|מקום הוצאה~~=~~בערלין\|שנת הוצאה=תרע~~"ב~~\|מו"ל=באבער\|עמ=80}}: "שמעתי מפי צדיק רבי מאיר ברבי יצחק"~~.}}.

	עס זענען געשריבן געווארן פירושים אויף רבי מאיר'ס פיוטים; לויט א' אורבך האט [[רבי מנחם בן חלבו]] געשריבן די פּירושים{{הערה\|א.א. אורבך, [https://www.hebrewbooks.org/pdfpager.aspx?req=20805&st=&pgnum=16 ערוגת הבשם, ד], עמ' 4–5 ועמ' 108 הערה 28.}}, אבער לויט ש' עמנואל האט דאס [[רבי מנחם בן יעקב]] געשריבן{{הערה\|{{אקדמיה\|שמחה עמנואל\|חיבוריו ההלכתיים של ר' אלעזר מוורמייזא\|2378574\|תעודה\|טז–יז (תשס"א), עמ' 228, הערה 100.}}}}.		עס זענען געשריבן געווארן פירושים אויף רבי מאיר'ס פיוטים; לויט א' אורבך האט [[רבי מנחם בן חלבו]] געשריבן די פּירושים{{הערה\|א.א. אורבך, [https://www.hebrewbooks.org/pdfpager.aspx?req=20805&st=&pgnum=16 ערוגת הבשם, ד], עמ' 4–5 ועמ' 108 הערה 28.}}, אבער לויט ש' עמנואל האט דאס [[רבי מנחם בן יעקב]] געשריבן{{הערה\|{{אקדמיה\|שמחה עמנואל\|חיבוריו ההלכתיים של ר' אלעזר מוורמייזא\|2378574\|תעודה\|טז–יז (תשס"א), עמ' 228, הערה 100.}}}}.

תנא קמא אין 14:05, 20 יוני 2025

2025-06-20T14:05:54Z

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 14:05, 20 יוני 2025
שורה 19:		שורה 19:
	רבי מאיר ש"ץ האט געלעבט און געווירקט אין [[ווארמס\|וורמייזא]], וועלכע איז צוזאמען מיט [[מיינץ\|מגנצא]] געווען א וויכטיגער צענטער פון תורה און הוראה אין אשכנז. זיין געבורטס-ארט איז נישט באקאנט און זיין פאטער איז געווען רבי יצחק ברבי שמואל. רבי מאיר'ס תקופה איז געווען א שווערער און פינסטערער, נאך איידער די ערשטע קרייצצוגן, וועלכע האבן מיט זיך געבראכט צרות.		רבי מאיר ש"ץ האט געלעבט און געווירקט אין [[ווארמס\|וורמייזא]], וועלכע איז צוזאמען מיט [[מיינץ\|מגנצא]] געווען א וויכטיגער צענטער פון תורה און הוראה אין אשכנז. זיין געבורטס-ארט איז נישט באקאנט און זיין פאטער איז געווען רבי יצחק ברבי שמואל. רבי מאיר'ס תקופה איז געווען א שווערער און פינסטערער, נאך איידער די ערשטע קרייצצוגן, וועלכע האבן מיט זיך געבראכט צרות.

	אין ראם פון זיין פּאסטן אלס שליח ציבור האט ער מתקן געווען א צאל תיקונים אין דעם נוסח התפילה, ווי דאס צולייגן "גואלינו ה' צבאות שמו קדוש ישראל" ביים אויספיר פון [[ברכות קריאת שמע]]{{הערה\|ספר המנהגים לרבי יצחק אייזיק מטירנא.}}, דעם נוסח "חמדת ימים אותו קראת" אין די שבת עמידה{{הערה\|שם=ההגון\|סדור רש"י [https://www.sefaria.org.il/Siddur_Rashi.477.1 סי' תעז], און מחזור ויטרי [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Laws_of_Shabbat.103 הלכות שבת סי' קג].}}, און "עלינו ועל כל עמו ישראל" אין "השכיבנו"{{הערה\|מחזור ויטרי, [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Order_of_Shabbat.155 סי' קנה].}}. ער האט אויך פארפאסט צענדליגער פיוטים, צווישן זיי אזעלכע וואס מען זאגט ביז'ן היינטיגן טאג.		אין ראם פון זיין פּאסטן אלס שליח ציבור האט ער מתקן געווען א צאל תיקונים אין דעם נוסח התפילה, ווי דאס צולייגן "גואלינו ה' צבאות שמו קדוש ישראל" ביים אויספיר פון [[ברכות קריאת שמע]]{{הערה\|ספר המנהגים לרבי יצחק אייזיק מטירנא. זעט: {{היברובוקס\|רבי אלעזר מוורמייזה\|פירושי סידור התפילה לרוקח\|49925\|page=324\|באנד=א\|שנת הוצאה=תשנ"ב\|עמ=שב\|סי' מד}}, וואו ער ווענדט דאס אפּ, אבער אין זיין פירוש לתורה .}}, דעם נוסח "חמדת ימים אותו קראת" אין די שבת'דיגע עמידה{{הערה\|שם=ההגון\|סדור רש"י [https://www.sefaria.org.il/Siddur_Rashi.477.1 סי' תעז], און מחזור ויטרי [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Laws_of_Shabbat.103 הלכות שבת סי' קג].}}, און "עלינו ועל כל עמו ישראל" אין "השכיבנו"{{הערה\|מחזור ויטרי, [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Order_of_Shabbat.155 סי' קנה].}}. ער האט אויך פארפאסט צענדליגער פיוטים, צווישן זיי אזעלכע וואס מען זאגט ביז'ן היינטיגן טאג.

	אין דעם אלטער [[מעמארבוך\|פנקס פון הזכרת נשמות]] פון שטאט ווירמייזא ווערט דערמאנט "רבינו מאיר בר יצחק שליח ציבור וכו' בעבור שתיקן שבחות למקום"{{הערה\|{{לינק\|אדרעס=https://digital.bodleian.ox.ac.uk/objects/d859aa4f-ecca-4845-96bb-c6931c940647/surfaces/48939344-6093-4a51-8127-64ba4d6c7511/\|קעפל=פנקס של קהל ווירמזיי' ממחזור ר"ט\|זייטל=[[באדלעיאן ביבליאטעק]] אין [[אקספארד]]\|מידע נוסף=MS. Oppenheim 716, fol. 8a}}; {{כתיב\|פנקס הזכרת נשמות בקהלת ורמיזא\|990000402490205171\|Ms. Heb. 4°656, דף 4ב\|6877780}}; געדרוקט אין {{היברובוקס\|אהרן יעללינעק\|קונטרס ווירמייזא\|34866\|page=6\|מקום הוצאה=וויען\|שנת הוצאה=תר"מ\|עמ=7}}}}.		אין דעם אלטער [[מעמארבוך\|פנקס פון הזכרת נשמות]] פון שטאט ווירמייזא ווערט דערמאנט "רבינו מאיר בר יצחק שליח ציבור וכו' בעבור שתיקן שבחות למקום"{{הערה\|{{לינק\|אדרעס=https://digital.bodleian.ox.ac.uk/objects/d859aa4f-ecca-4845-96bb-c6931c940647/surfaces/48939344-6093-4a51-8127-64ba4d6c7511/\|קעפל=פנקס של קהל ווירמזיי' ממחזור ר"ט\|זייטל=[[באדלעיאן ביבליאטעק]] אין [[אקספארד]]\|מידע נוסף=MS. Oppenheim 716, fol. 8a}}; {{כתיב\|פנקס הזכרת נשמות בקהלת ורמיזא\|990000402490205171\|Ms. Heb. 4°656, דף 4ב\|6877780}}; געדרוקט אין {{היברובוקס\|אהרן יעללינעק\|קונטרס ווירמייזא\|34866\|page=6\|מקום הוצאה=וויען\|שנת הוצאה=תר"מ\|עמ=7}}}}.
שורה 26:		שורה 26:

	===באציאונגען צו אים===		===באציאונגען צו אים===
	גרויסע חכמים פון זיין צייט און שפעטערדיגע דורות ציטירן אים אפט מיט רעספעקט, בעיקר אין באצוג צו ענינים פון דאווענען און מנהגים צווישן די קהילות פון אשכנז און צרפת. רש"י דערמאנט ~~אים~~ אין זיינע פירושים ~~און רופט~~ אים "צדיק"~~, און~~ אימפּלעמענטירט עטליכע פון זיינע תיקונים אין דאווענען{{הערה\|סדור רש"י (בערלין תרע"ב), [https://www.sefaria.org/Siddur_Rashi.174.3 סי' קעד]. געברענגט אין מחזור ויטרי, [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Laws_of_Rosh_HaShanah.321.1 הלכות ראש השנה סי' שכא], און אין שבלי הלקט, סי' רצ.}}. דער [[מחזור ויטרי]] רופט אים "שליח ציבור ההגון"{{הערה\|שם=ההגון}}, [[רבי אברהם בן עזריאל]] (אין זיין "ערוגת הבושם") ציטירט אים אפט און באטיטלט אים אויף א פלאץ אלס "ר' מאיר שליח ציבור מאבילי ציון"{{הערה\|שם=ציון\|{{היברובוקס\|רבי אברהם בן עזריאל\|ערוגת הבשם\|20771\|page=111\|באנד=ג\|שנת הוצאה=תשכ"ג\|עמ=96}}. זעט ערוגת הבושם, אפרים אורבאך, [https://hebrewbooks.org/20833 חלק א], זז' 197, 210; [https://www.hebrewbooks.org/20771 חלק ג], 96, 322, 385, 389, 423, 446; [https://www.hebrewbooks.org/20805 חלק ד], 46, 59, 85.}}, ווארשיינליך צוליב וואס ער באשרייבט אין זיינע פיוטים די עבודת המקדש און ירושלימ'ס צוקונפטיגע גאולה מער ווי סיי וועלכע אנדערע אשכנזישע פייטנים{{הערה\|שם=אור}}. דער [[שבלי הלקט]] רופט אים "ציר נאמן"{{הערה\|שבלי הלקט, [https://www.sefaria.org.il/Shibbolei_HaLeket.76.3 סי' עו].}}. רבי מאיר איז כנראה דער איינציגער אין די צייטן פון די ראשונים וואס האט צוגעגעבן צו זיין נאמען דעם טיטל ש"ץ, צוליב זיין פונקציע אלס שליח ציבור{{הערה\|{{היברובוקס\|נחום זאב רוזנשטיין, משה אייזיק בלוי\|בית אהרן וישראל\|55012\|page=105\|קעפל=מנהג אמירת אקדמות והמעשה המופלא שנקשר בו\|באנד=קעג (סיון-תמוז תשע"ד)\|עמ=קה}}.}}. ער איז אויך באקאנט געווען מיט די צונעמען "ר' נהוראי", און "פה קדוש מווירמייזא"{{מקור}}.		גרויסע חכמים פון זיין צייט און שפעטערדיגע דורות ציטירן אים אפט מיט רעספעקט, בעיקר אין באצוג צו ענינים פון דאווענען און מנהגים צווישן די קהילות פון אשכנז און צרפת. רש"י ז"ל, וועלכער האט געלערנט אין וורמייזא און אים פּנים אל פּנים געקענט, האט אים שטארק באוואונדערט און האט אים עטליכע מאל דערמאנט אין זיינע פירושים, רופנדיג אים "צדיק". רש"י האט אויך אימפּלעמענטירט עטליכע פון זיינע תיקונים אין דאווענען{{הערה\|סדור רש"י (בערלין תרע"ב), [https://www.sefaria.org/Siddur_Rashi.174.3 סי' קעד]. געברענגט אין מחזור ויטרי, [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Laws_of_Rosh_HaShanah.321.1 הלכות ראש השנה סי' שכא], און אין שבלי הלקט, סי' רצ.}}. דער [[מחזור ויטרי]] רופט אים "שליח ציבור ההגון"{{הערה\|שם=ההגון}}, [[רבי אברהם בן עזריאל]] (אין זיין "ערוגת הבושם") ציטירט אים אפט און באטיטלט אים אויף א פלאץ אלס "ר' מאיר שליח ציבור מאבילי ציון"{{הערה\|שם=ציון\|{{היברובוקס\|רבי אברהם בן עזריאל\|ערוגת הבשם\|20771\|page=111\|באנד=ג\|שנת הוצאה=תשכ"ג\|עמ=96}}. זעט ערוגת הבושם, אפרים אורבאך, [https://hebrewbooks.org/20833 חלק א], זז' 197, 210; [https://www.hebrewbooks.org/20771 חלק ג], 96, 322, 385, 389, 423, 446; [https://www.hebrewbooks.org/20805 חלק ד], 46, 59, 85.}}, ווארשיינליך צוליב וואס ער באשרייבט אין זיינע פיוטים די עבודת המקדש און ירושלימ'ס צוקונפטיגע גאולה מער ווי סיי וועלכע אנדערע אשכנזישע פייטנים{{הערה\|שם=אור}}. דער [[שבלי הלקט]] רופט אים "ציר נאמן"{{הערה\|שבלי הלקט, [https://www.sefaria.org.il/Shibbolei_HaLeket.76.3 סי' עו].}}. רבי מאיר איז כנראה דער איינציגער אין די צייטן פון די ראשונים וואס האט צוגעגעבן צו זיין נאמען דעם טיטל ש"ץ, צוליב זיין פונקציע אלס שליח ציבור{{הערה\|{{היברובוקס\|נחום זאב רוזנשטיין, משה אייזיק בלוי\|בית אהרן וישראל\|55012\|page=105\|קעפל=מנהג אמירת אקדמות והמעשה המופלא שנקשר בו\|באנד=קעג (סיון-תמוז תשע"ד)\|עמ=קה}}.}}. ער איז אויך באקאנט געווען מיט די צונעמען "ר' נהוראי", און "פה קדוש מווירמייזא"{{מקור}}.

	ר' מאיר איז אויך געווען א תנ"ך מפרש און ווערט אייניגע מאל דערמאנט אין פארשידענע ערטער אין פירוש [[רש"י]] אויף תנ"ך, וועלכער שטיצט זיך אויף זיינע אויסטייטשונגען און טיטולירט ר' מאיר'ן מיט "צדיק" און "חסיד"{{הערה\|Zunz, [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044079210316&seq=77 Zur Geschichte und Literatur] (Berlin 1845), 61.{{ש}}		ר' מאיר איז אויך געווען א תנ"ך מפרש און ווערט אייניגע מאל דערמאנט אין פארשידענע ערטער אין פירוש [[רש"י]] אויף תנ"ך, וועלכער שטיצט זיך אויף זיינע אויסטייטשונגען און טיטולירט ר' מאיר'ן מיט "צדיק" און "חסיד"{{הערה\|Zunz, [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044079210316&seq=77 Zur Geschichte und Literatur] (Berlin 1845), 61.{{ש}}

תנא קמא אין 13:49, 20 יוני 2025

2025-06-20T13:49:10Z

זעט די חילוקים

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 18:30, 20 יוני 2025
שורה 19:		שורה 19:
	רבי מאיר ש"ץ האט געלעבט און געווירקט אין [[ווארמס\|וורמייזא]], וועלכע איז צוזאמען מיט [[מיינץ\|מגנצא]] געווען א וויכטיגער צענטער פון תורה און הוראה אין אשכנז. זיין געבורטס-ארט איז נישט באקאנט און זיין פאטער איז געווען רבי יצחק ברבי שמואל. רבי מאיר'ס תקופה איז געווען א שווערער און פינסטערער, נאך איידער די ערשטע קרייצצוגן, וועלכע האבן מיט זיך געבראכט צרות.		רבי מאיר ש"ץ האט געלעבט און געווירקט אין [[ווארמס\|וורמייזא]], וועלכע איז צוזאמען מיט [[מיינץ\|מגנצא]] געווען א וויכטיגער צענטער פון תורה און הוראה אין אשכנז. זיין געבורטס-ארט איז נישט באקאנט און זיין פאטער איז געווען רבי יצחק ברבי שמואל. רבי מאיר'ס תקופה איז געווען א שווערער און פינסטערער, נאך איידער די ערשטע קרייצצוגן, וועלכע האבן מיט זיך געבראכט צרות.

	אין ראם פון זיין פּאסטן אלס שליח ציבור האט ער מתקן געווען א צאל תיקונים אין דעם נוסח התפילה, ווי דאס צולייגן "גואלינו ה' צבאות שמו קדוש ישראל" ביים אויספיר פון [[ברכות קריאת שמע]]{{הערה\|ספר המנהגים לרבי יצחק אייזיק מטירנא. ~~זעט:~~ {{היברובוקס\|רבי אלעזר מוורמייזה\|פירושי סידור התפילה לרוקח\|49925\|page=324\|באנד=א\|שנת הוצאה=תשנ"ב\|עמ=שב\|סי' מד}}~~, וואו ער ווענדט דאס אפּ, אבער אין זיין פירוש לתורה~~ .}}, דעם נוסח "חמדת ימים אותו קראת" אין די שבת'דיגע עמידה{{הערה\|שם=ההגון\|סדור רש"י [https://www.sefaria.org.il/Siddur_Rashi.477.1 סי' תעז], און מחזור ויטרי [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Laws_of_Shabbat.103 הלכות שבת סי' קג].}}, און "עלינו ועל '''כל''' עמו ישראל" אין "השכיבנו"{{הערה\|מחזור ויטרי, [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Order_of_Shabbat.155 סי' קנה].}}.		אין ראם פון זיין פּאסטן אלס שליח ציבור האט ער מתקן געווען א צאל תיקונים אין דעם נוסח התפילה, ווי דאס צולייגן "גואלינו ה' צבאות שמו קדוש ישראל" ביים אויספיר פון [[ברכות קריאת שמע]]{{הערה\|ספר המנהגים לרבי יצחק אייזיק מטירנא.}} (דער בעל הרוקח פרעגט דאס אבער אפּ, טענה'נדיג "כי חלילה שעלה על דעת אותו צדיק מעולם לאומרו, כי בקי היה בסודות ובמדרשים ובטעמים"{{הערה\|1={{היברובוקס\|רבי אלעזר מוורמייזה\|פירושי סידור התפילה לרוקח\|49925\|page=324\|באנד=א\|שנת הוצאה=תשנ"ב\|עמ=שב\|סי' מד}}.}}), דעם נוסח "חמדת ימים אותו קראת" אין די שבת'דיגע עמידה{{הערה\|שם=ההגון\|סדור רש"י [https://www.sefaria.org.il/Siddur_Rashi.477.1 סי' תעז], און מחזור ויטרי [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Laws_of_Shabbat.103 הלכות שבת סי' קג].}}, און "עלינו ועל '''כל''' עמו ישראל" אין "השכיבנו"{{הערה\|מחזור ויטרי, [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Order_of_Shabbat.155 סי' קנה].}}.

	ער האט אויך פארפאסט צענדליגער פיוטים, צווישן זיי אזעלכע וואס מען זאגט ביז'ן היינטיגן טאג. אין דעם אלטער [[מעמארבוך\|פנקס פון הזכרת נשמות]] פון שטאט ווירמייזא ווערט דערמאנט "רבינו מאיר בר יצחק שליח ציבור וכו' בעבור שתיקן שבחות למקום"{{הערה\|{{לינק\|אדרעס=https://digital.bodleian.ox.ac.uk/objects/d859aa4f-ecca-4845-96bb-c6931c940647/surfaces/48939344-6093-4a51-8127-64ba4d6c7511/\|קעפל=פנקס של קהל ווירמזיי' ממחזור ר"ט\|זייטל=[[באדלעיאן ביבליאטעק]] אין [[אקספארד]]\|מידע נוסף=MS. Oppenheim 716, fol. 8a}}; {{כתיב\|פנקס הזכרת נשמות בקהלת ורמיזא\|990000402490205171\|Ms. Heb. 4°656, דף 4ב\|6877780}}; געדרוקט אין {{היברובוקס\|אהרן יעללינעק\|קונטרס ווירמייזא\|34866\|page=6\|מקום הוצאה=וויען\|שנת הוצאה=תר"מ\|עמ=7}}}}.		ער האט אויך פארפאסט צענדליגער פיוטים, צווישן זיי אזעלכע וואס מען זאגט ביז'ן היינטיגן טאג. אין דעם אלטער [[מעמארבוך\|פנקס פון הזכרת נשמות]] פון שטאט ווירמייזא ווערט דערמאנט "רבינו מאיר בר יצחק שליח ציבור וכו' בעבור שתיקן שבחות למקום"{{הערה\|{{לינק\|אדרעס=https://digital.bodleian.ox.ac.uk/objects/d859aa4f-ecca-4845-96bb-c6931c940647/surfaces/48939344-6093-4a51-8127-64ba4d6c7511/\|קעפל=פנקס של קהל ווירמזיי' ממחזור ר"ט\|זייטל=[[באדלעיאן ביבליאטעק]] אין [[אקספארד]]\|מידע נוסף=MS. Oppenheim 716, fol. 8a}}; {{כתיב\|פנקס הזכרת נשמות בקהלת ורמיזא\|990000402490205171\|Ms. Heb. 4°656, דף 4ב\|6877780}}; געדרוקט אין {{היברובוקס\|אהרן יעללינעק\|קונטרס ווירמייזא\|34866\|page=6\|מקום הוצאה=וויען\|שנת הוצאה=תר"מ\|עמ=7}}}}.

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 18:17, 20 יוני 2025
שורה 19:		שורה 19:
	רבי מאיר ש"ץ האט געלעבט און געווירקט אין [[ווארמס\|וורמייזא]], וועלכע איז צוזאמען מיט [[מיינץ\|מגנצא]] געווען א וויכטיגער צענטער פון תורה און הוראה אין אשכנז. זיין געבורטס-ארט איז נישט באקאנט און זיין פאטער איז געווען רבי יצחק ברבי שמואל. רבי מאיר'ס תקופה איז געווען א שווערער און פינסטערער, נאך איידער די ערשטע קרייצצוגן, וועלכע האבן מיט זיך געבראכט צרות.		רבי מאיר ש"ץ האט געלעבט און געווירקט אין [[ווארמס\|וורמייזא]], וועלכע איז צוזאמען מיט [[מיינץ\|מגנצא]] געווען א וויכטיגער צענטער פון תורה און הוראה אין אשכנז. זיין געבורטס-ארט איז נישט באקאנט און זיין פאטער איז געווען רבי יצחק ברבי שמואל. רבי מאיר'ס תקופה איז געווען א שווערער און פינסטערער, נאך איידער די ערשטע קרייצצוגן, וועלכע האבן מיט זיך געבראכט צרות.

	אין ראם פון זיין פּאסטן אלס שליח ציבור האט ער מתקן געווען א צאל תיקונים אין דעם נוסח התפילה, ווי דאס צולייגן "גואלינו ה' צבאות שמו קדוש ישראל" ביים אויספיר פון [[ברכות קריאת שמע]]{{הערה\|ספר המנהגים לרבי יצחק אייזיק מטירנא. זעט: {{היברובוקס\|רבי אלעזר מוורמייזה\|פירושי סידור התפילה לרוקח\|49925\|page=324\|באנד=א\|שנת הוצאה=תשנ"ב\|עמ=שב\|סי' מד}}, וואו ער ווענדט דאס אפּ, אבער אין זיין פירוש לתורה .}}, דעם נוסח "חמדת ימים אותו קראת" אין די שבת'דיגע עמידה{{הערה\|שם=ההגון\|סדור רש"י [https://www.sefaria.org.il/Siddur_Rashi.477.1 סי' תעז], און מחזור ויטרי [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Laws_of_Shabbat.103 הלכות שבת סי' קג].}}, און "עלינו ועל '''כל''' עמו ישראל" אין "השכיבנו"{{הערה\|מחזור ויטרי, [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Order_of_Shabbat.155 סי' קנה].}}~~. ער האט אויך פארפאסט צענדליגער פיוטים, צווישן זיי אזעלכע וואס מען זאגט ביז'ן היינטיגן טאג~~.		אין ראם פון זיין פּאסטן אלס שליח ציבור האט ער מתקן געווען א צאל תיקונים אין דעם נוסח התפילה, ווי דאס צולייגן "גואלינו ה' צבאות שמו קדוש ישראל" ביים אויספיר פון [[ברכות קריאת שמע]]{{הערה\|ספר המנהגים לרבי יצחק אייזיק מטירנא. זעט: {{היברובוקס\|רבי אלעזר מוורמייזה\|פירושי סידור התפילה לרוקח\|49925\|page=324\|באנד=א\|שנת הוצאה=תשנ"ב\|עמ=שב\|סי' מד}}, וואו ער ווענדט דאס אפּ, אבער אין זיין פירוש לתורה .}}, דעם נוסח "חמדת ימים אותו קראת" אין די שבת'דיגע עמידה{{הערה\|שם=ההגון\|סדור רש"י [https://www.sefaria.org.il/Siddur_Rashi.477.1 סי' תעז], און מחזור ויטרי [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Laws_of_Shabbat.103 הלכות שבת סי' קג].}}, און "עלינו ועל '''כל''' עמו ישראל" אין "השכיבנו"{{הערה\|מחזור ויטרי, [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Order_of_Shabbat.155 סי' קנה].}}.

	אין דעם אלטער [[מעמארבוך\|פנקס פון הזכרת נשמות]] פון שטאט ווירמייזא ווערט דערמאנט "רבינו מאיר בר יצחק שליח ציבור וכו' בעבור שתיקן שבחות למקום"{{הערה\|{{לינק\|אדרעס=https://digital.bodleian.ox.ac.uk/objects/d859aa4f-ecca-4845-96bb-c6931c940647/surfaces/48939344-6093-4a51-8127-64ba4d6c7511/\|קעפל=פנקס של קהל ווירמזיי' ממחזור ר"ט\|זייטל=[[באדלעיאן ביבליאטעק]] אין [[אקספארד]]\|מידע נוסף=MS. Oppenheim 716, fol. 8a}}; {{כתיב\|פנקס הזכרת נשמות בקהלת ורמיזא\|990000402490205171\|Ms. Heb. 4°656, דף 4ב\|6877780}}; געדרוקט אין {{היברובוקס\|אהרן יעללינעק\|קונטרס ווירמייזא\|34866\|page=6\|מקום הוצאה=וויען\|שנת הוצאה=תר"מ\|עמ=7}}}}.		ער האט אויך פארפאסט צענדליגער פיוטים, צווישן זיי אזעלכע וואס מען זאגט ביז'ן היינטיגן טאג. אין דעם אלטער [[מעמארבוך\|פנקס פון הזכרת נשמות]] פון שטאט ווירמייזא ווערט דערמאנט "רבינו מאיר בר יצחק שליח ציבור וכו' בעבור שתיקן שבחות למקום"{{הערה\|{{לינק\|אדרעס=https://digital.bodleian.ox.ac.uk/objects/d859aa4f-ecca-4845-96bb-c6931c940647/surfaces/48939344-6093-4a51-8127-64ba4d6c7511/\|קעפל=פנקס של קהל ווירמזיי' ממחזור ר"ט\|זייטל=[[באדלעיאן ביבליאטעק]] אין [[אקספארד]]\|מידע נוסף=MS. Oppenheim 716, fol. 8a}}; {{כתיב\|פנקס הזכרת נשמות בקהלת ורמיזא\|990000402490205171\|Ms. Heb. 4°656, דף 4ב\|6877780}}; געדרוקט אין {{היברובוקס\|אהרן יעללינעק\|קונטרס ווירמייזא\|34866\|page=6\|מקום הוצאה=וויען\|שנת הוצאה=תר"מ\|עמ=7}}}}.

	רבי מאיר האט געהאט צוויי זין, יעקב און יצחק. זיין זון יצחק איז אומגעקומען אין די [[גזרות תתנ"ו\|גזירות פון תתנ"ו]], ווי דערמאנט אין אויבנדערמאנטן פנקס הזכרת נשמות פון ווירמייזא{{הערה\|<!-- {{היברובוקס\|רבי אליעזר בן נתן\|קונטרס גזרות תתנ"ו\|34838\|מקום הוצאה=לייפציג\|שנת הוצאה=תרי"ד}} עמוד????; --> {{לינק\|אדרעס=https://digital.bodleian.ox.ac.uk/objects/d859aa4f-ecca-4845-96bb-c6931c940647/surfaces/4af53def-b3c1-4ebc-a9d3-93de08367b97/\|קעפל=פנקס של קהל ווירמזיי' ממחזור ר"ט\|זייטל=[[באדלעיאן ביבליאטעק]] אין [[אקספארד]]\|מידע נוסף=MS. Oppenheim 716, fol. 1b}}; איבערגעשריבן ה'תצ"ג דורך יהודה צבי מיכלשטאט אין {{כתיב\|פנקס הזכרת נשמות בקהלת ורמיזא\|990000402490205171\|Ms. Heb. 4°656, דף 71א\|6877783}}; געדרוקט אין {{היברובוקס\|אהרן יעללינעק\|קונטרס ווירמייזא וקהל ווינא\|34866\|page=3\|מקום הוצאה=וויען\|שנת הוצאה=תר"מ\|עמ=4}}}}.		רבי מאיר האט געהאט צוויי זין, יעקב און יצחק. זיין זון יצחק איז אומגעקומען אין די [[גזרות תתנ"ו\|גזירות פון תתנ"ו]], ווי דערמאנט אין אויבנדערמאנטן פנקס הזכרת נשמות פון ווירמייזא{{הערה\|<!-- {{היברובוקס\|רבי אליעזר בן נתן\|קונטרס גזרות תתנ"ו\|34838\|מקום הוצאה=לייפציג\|שנת הוצאה=תרי"ד}} עמוד????; --> {{לינק\|אדרעס=https://digital.bodleian.ox.ac.uk/objects/d859aa4f-ecca-4845-96bb-c6931c940647/surfaces/4af53def-b3c1-4ebc-a9d3-93de08367b97/\|קעפל=פנקס של קהל ווירמזיי' ממחזור ר"ט\|זייטל=[[באדלעיאן ביבליאטעק]] אין [[אקספארד]]\|מידע נוסף=MS. Oppenheim 716, fol. 1b}}; איבערגעשריבן ה'תצ"ג דורך יהודה צבי מיכלשטאט אין {{כתיב\|פנקס הזכרת נשמות בקהלת ורמיזא\|990000402490205171\|Ms. Heb. 4°656, דף 71א\|6877783}}; געדרוקט אין {{היברובוקס\|אהרן יעללינעק\|קונטרס ווירמייזא וקהל ווינא\|34866\|page=3\|מקום הוצאה=וויען\|שנת הוצאה=תר"מ\|עמ=4}}}}.

	רבי מאיר איז געווען פון דער תקופה פון די רביים פון רש"י{{הערה\|{{פרויקט בן-יהודה\|שם=יוסף זליגר\|זיהוי=6913\|שם היצירה=ר' מאיר ב"ר יצחק\|מקור=שבועון '''בת-קול''' גל' כ', לבוב תרע"ג}}.}}. צווישן רבי מאיר'ס חברים איז געווען [[רבי יצחק הלוי]], און צווישן די וואס האבן מקבל געווען פון רבי מאיר זענען געווען רש"י און [[רבי יוסף קרא]]{{הערה\|אברהם גרוסמן, חכמי צרפת הראשונים, ירושלים: מגנס, 1995, 255–257.}}.		רבי מאיר איז געווען פון דער תקופה פון די רביים פון רש"י{{הערה\|{{פרויקט בן-יהודה\|שם=יוסף זליגר\|זיהוי=6913\|שם היצירה=ר' מאיר ב"ר יצחק\|מקור=שבועון '''בת-קול''' גל' כ', לבוב תרע"ג}}.}}. צווישן רבי מאיר'ס חברים איז געווען [[רבי יצחק הלוי]], און צווישן די וואס האבן מקבל געווען פון רבי מאיר זענען געווען רש"י און [[רבי יוסף קרא]]{{הערה\|אברהם גרוסמן, חכמי צרפת הראשונים, ירושלים: מגנס, 1995, 255–257.}}.

			א ווערק פון קבלה מיטן נאמען "ספר קרניים", צוגעשריבן צו רבי אהרן פון קארדינא, דערמאנט א תורה פון "המאור הגדול רבינו מאיר", וואס דער פּירוש "דן ידין" פון [[רבי שמשון אסטראפאלער\|רבי שמשון פון אסטראפּאלי]] אידענטיפיצירט אלס רבי מאיר בעל אקדמות אין זײן "ספר נפלאות ה'"{{הערה\|[[s:ספר קרניים/יב\|ספר קרניים מאמר יב]].}}, וואס ווײזט אָן אויף רבי מאיר'ס באדײטנדן קבלה-רעפּוטאציע.

	===באציאונגען צו אים===		===באציאונגען צו אים===

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 17:10, 20 יוני 2025
שורה 19:		שורה 19:
	רבי מאיר ש"ץ האט געלעבט און געווירקט אין [[ווארמס\|וורמייזא]], וועלכע איז צוזאמען מיט [[מיינץ\|מגנצא]] געווען א וויכטיגער צענטער פון תורה און הוראה אין אשכנז. זיין געבורטס-ארט איז נישט באקאנט און זיין פאטער איז געווען רבי יצחק ברבי שמואל. רבי מאיר'ס תקופה איז געווען א שווערער און פינסטערער, נאך איידער די ערשטע קרייצצוגן, וועלכע האבן מיט זיך געבראכט צרות.		רבי מאיר ש"ץ האט געלעבט און געווירקט אין [[ווארמס\|וורמייזא]], וועלכע איז צוזאמען מיט [[מיינץ\|מגנצא]] געווען א וויכטיגער צענטער פון תורה און הוראה אין אשכנז. זיין געבורטס-ארט איז נישט באקאנט און זיין פאטער איז געווען רבי יצחק ברבי שמואל. רבי מאיר'ס תקופה איז געווען א שווערער און פינסטערער, נאך איידער די ערשטע קרייצצוגן, וועלכע האבן מיט זיך געבראכט צרות.

	אין ראם פון זיין פּאסטן אלס שליח ציבור האט ער מתקן געווען א צאל תיקונים אין דעם נוסח התפילה, ווי דאס צולייגן "גואלינו ה' צבאות שמו קדוש ישראל" ביים אויספיר פון [[ברכות קריאת שמע]]{{הערה\|ספר המנהגים לרבי יצחק אייזיק מטירנא. זעט: {{היברובוקס\|רבי אלעזר מוורמייזה\|פירושי סידור התפילה לרוקח\|49925\|page=324\|באנד=א\|שנת הוצאה=תשנ"ב\|עמ=שב\|סי' מד}}, וואו ער ווענדט דאס אפּ, אבער אין זיין פירוש לתורה .}}, דעם נוסח "חמדת ימים אותו קראת" אין די שבת'דיגע עמידה{{הערה\|שם=ההגון\|סדור רש"י [https://www.sefaria.org.il/Siddur_Rashi.477.1 סי' תעז], און מחזור ויטרי [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Laws_of_Shabbat.103 הלכות שבת סי' קג].}}, און "עלינו ועל כל עמו ישראל" אין "השכיבנו"{{הערה\|מחזור ויטרי, [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Order_of_Shabbat.155 סי' קנה].}}. ער האט אויך פארפאסט צענדליגער פיוטים, צווישן זיי אזעלכע וואס מען זאגט ביז'ן היינטיגן טאג.		אין ראם פון זיין פּאסטן אלס שליח ציבור האט ער מתקן געווען א צאל תיקונים אין דעם נוסח התפילה, ווי דאס צולייגן "גואלינו ה' צבאות שמו קדוש ישראל" ביים אויספיר פון [[ברכות קריאת שמע]]{{הערה\|ספר המנהגים לרבי יצחק אייזיק מטירנא. זעט: {{היברובוקס\|רבי אלעזר מוורמייזה\|פירושי סידור התפילה לרוקח\|49925\|page=324\|באנד=א\|שנת הוצאה=תשנ"ב\|עמ=שב\|סי' מד}}, וואו ער ווענדט דאס אפּ, אבער אין זיין פירוש לתורה .}}, דעם נוסח "חמדת ימים אותו קראת" אין די שבת'דיגע עמידה{{הערה\|שם=ההגון\|סדור רש"י [https://www.sefaria.org.il/Siddur_Rashi.477.1 סי' תעז], און מחזור ויטרי [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Laws_of_Shabbat.103 הלכות שבת סי' קג].}}, און "עלינו ועל '''כל''' עמו ישראל" אין "השכיבנו"{{הערה\|מחזור ויטרי, [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Order_of_Shabbat.155 סי' קנה].}}. ער האט אויך פארפאסט צענדליגער פיוטים, צווישן זיי אזעלכע וואס מען זאגט ביז'ן היינטיגן טאג.

	אין דעם אלטער [[מעמארבוך\|פנקס פון הזכרת נשמות]] פון שטאט ווירמייזא ווערט דערמאנט "רבינו מאיר בר יצחק שליח ציבור וכו' בעבור שתיקן שבחות למקום"{{הערה\|{{לינק\|אדרעס=https://digital.bodleian.ox.ac.uk/objects/d859aa4f-ecca-4845-96bb-c6931c940647/surfaces/48939344-6093-4a51-8127-64ba4d6c7511/\|קעפל=פנקס של קהל ווירמזיי' ממחזור ר"ט\|זייטל=[[באדלעיאן ביבליאטעק]] אין [[אקספארד]]\|מידע נוסף=MS. Oppenheim 716, fol. 8a}}; {{כתיב\|פנקס הזכרת נשמות בקהלת ורמיזא\|990000402490205171\|Ms. Heb. 4°656, דף 4ב\|6877780}}; געדרוקט אין {{היברובוקס\|אהרן יעללינעק\|קונטרס ווירמייזא\|34866\|page=6\|מקום הוצאה=וויען\|שנת הוצאה=תר"מ\|עמ=7}}}}.		אין דעם אלטער [[מעמארבוך\|פנקס פון הזכרת נשמות]] פון שטאט ווירמייזא ווערט דערמאנט "רבינו מאיר בר יצחק שליח ציבור וכו' בעבור שתיקן שבחות למקום"{{הערה\|{{לינק\|אדרעס=https://digital.bodleian.ox.ac.uk/objects/d859aa4f-ecca-4845-96bb-c6931c940647/surfaces/48939344-6093-4a51-8127-64ba4d6c7511/\|קעפל=פנקס של קהל ווירמזיי' ממחזור ר"ט\|זייטל=[[באדלעיאן ביבליאטעק]] אין [[אקספארד]]\|מידע נוסף=MS. Oppenheim 716, fol. 8a}}; {{כתיב\|פנקס הזכרת נשמות בקהלת ורמיזא\|990000402490205171\|Ms. Heb. 4°656, דף 4ב\|6877780}}; געדרוקט אין {{היברובוקס\|אהרן יעללינעק\|קונטרס ווירמייזא\|34866\|page=6\|מקום הוצאה=וויען\|שנת הוצאה=תר"מ\|עמ=7}}}}.

	רבי מאיר האט געהאט צוויי זין, יעקב און יצחק. זיין זון יצחק איז אומגעקומען אין די [[גזרות תתנ"ו\|גזירות פון תתנ"ו]], ווי דערמאנט אין אויבנדערמאנטן פנקס הזכרת נשמות פון ווירמייזא{{הערה\|<!-- {{היברובוקס\|רבי אליעזר בן נתן\|קונטרס גזרות תתנ"ו\|34838\|מקום הוצאה=לייפציג\|שנת הוצאה=תרי"ד}} עמוד????; --> {{לינק\|אדרעס=https://digital.bodleian.ox.ac.uk/objects/d859aa4f-ecca-4845-96bb-c6931c940647/surfaces/4af53def-b3c1-4ebc-a9d3-93de08367b97/\|קעפל=פנקס של קהל ווירמזיי' ממחזור ר"ט\|זייטל=[[באדלעיאן ביבליאטעק]] אין [[אקספארד]]\|מידע נוסף=MS. Oppenheim 716, fol. 1b}}; איבערגעשריבן ה'תצ"ג דורך יהודה צבי מיכלשטאט אין {{כתיב\|פנקס הזכרת נשמות בקהלת ורמיזא\|990000402490205171\|Ms. Heb. 4°656, דף 71א\|6877783}}; געדרוקט אין {{היברובוקס\|אהרן יעללינעק\|קונטרס ווירמייזא וקהל ווינא\|34866\|page=3\|מקום הוצאה=וויען\|שנת הוצאה=תר"מ\|עמ=4}}}}.		רבי מאיר האט געהאט צוויי זין, יעקב און יצחק. זיין זון יצחק איז אומגעקומען אין די [[גזרות תתנ"ו\|גזירות פון תתנ"ו]], ווי דערמאנט אין אויבנדערמאנטן פנקס הזכרת נשמות פון ווירמייזא{{הערה\|<!-- {{היברובוקס\|רבי אליעזר בן נתן\|קונטרס גזרות תתנ"ו\|34838\|מקום הוצאה=לייפציג\|שנת הוצאה=תרי"ד}} עמוד????; --> {{לינק\|אדרעס=https://digital.bodleian.ox.ac.uk/objects/d859aa4f-ecca-4845-96bb-c6931c940647/surfaces/4af53def-b3c1-4ebc-a9d3-93de08367b97/\|קעפל=פנקס של קהל ווירמזיי' ממחזור ר"ט\|זייטל=[[באדלעיאן ביבליאטעק]] אין [[אקספארד]]\|מידע נוסף=MS. Oppenheim 716, fol. 1b}}; איבערגעשריבן ה'תצ"ג דורך יהודה צבי מיכלשטאט אין {{כתיב\|פנקס הזכרת נשמות בקהלת ורמיזא\|990000402490205171\|Ms. Heb. 4°656, דף 71א\|6877783}}; געדרוקט אין {{היברובוקס\|אהרן יעללינעק\|קונטרס ווירמייזא וקהל ווינא\|34866\|page=3\|מקום הוצאה=וויען\|שנת הוצאה=תר"מ\|עמ=4}}}}.

			צווישן רבי מאיר'ס חברים איז געווען [[רבי יצחק הלוי]], און צווישן די וואס האבן מקבל געווען פון רבי מאיר זענען געווען רש"י און [[רבי יוסף קרא]]{{הערה\|אברהם גרוסמן, חכמי צרפת הראשונים, ירושלים: מגנס, 1995, 255–257.}}.

	===באציאונגען צו אים===		===באציאונגען צו אים===
	גרויסע חכמים פון זיין צייט און שפעטערדיגע דורות ציטירן אים אפט מיט רעספעקט, בעיקר אין באצוג צו ענינים פון דאווענען און מנהגים צווישן די קהילות פון אשכנז און צרפת. רש"י ז"ל, וועלכער האט געלערנט אין וורמייזא און אים פּנים אל פּנים געקענט, האט אים שטארק באוואונדערט און האט אים עטליכע מאל דערמאנט אין זיינע פירושים, רופנדיג אים "צדיק". רש"י האט אויך אימפּלעמענטירט עטליכע פון זיינע תיקונים אין דאווענען{{הערה\|סדור רש"י (בערלין תרע"ב), [https://www.sefaria.org/Siddur_Rashi.174.3 סי' קעד]. געברענגט אין מחזור ויטרי, [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Laws_of_Rosh_HaShanah.321.1 הלכות ראש השנה סי' שכא], און אין שבלי הלקט, סי' רצ.}}. דער [[מחזור ויטרי]] רופט אים "שליח ציבור ההגון"{{הערה\|שם=ההגון}}, [[רבי אברהם בן עזריאל]] (אין זיין "ערוגת הבושם") ציטירט אים אפט און באטיטלט אים אויף א פלאץ אלס "ר' מאיר שליח ציבור מאבילי ציון"{{הערה\|שם=ציון\|{{היברובוקס\|רבי אברהם בן עזריאל\|ערוגת הבשם\|20771\|page=111\|באנד=ג\|שנת הוצאה=תשכ"ג\|עמ=96}}. זעט ערוגת הבושם, אפרים אורבאך, [https://hebrewbooks.org/20833 חלק א], זז' 197, 210; [https://www.hebrewbooks.org/20771 חלק ג], 96, 322, 385, 389, 423, 446; [https://www.hebrewbooks.org/20805 חלק ד], 46, 59, 85.}}, ווארשיינליך צוליב וואס ער באשרייבט אין זיינע פיוטים די עבודת המקדש און ירושלימ'ס צוקונפטיגע גאולה מער ווי סיי וועלכע אנדערע אשכנזישע פייטנים{{הערה\|שם=אור}}. דער [[שבלי הלקט]] רופט אים "ציר נאמן"{{הערה\|שבלי הלקט, [https://www.sefaria.org.il/Shibbolei_HaLeket.76.3 סי' עו].}}. רבי מאיר איז כנראה דער איינציגער אין די צייטן פון די ראשונים וואס האט צוגעגעבן צו זיין נאמען דעם טיטל ש"ץ, צוליב זיין פונקציע אלס שליח ציבור{{הערה\|{{היברובוקס\|נחום זאב רוזנשטיין, משה אייזיק בלוי\|בית אהרן וישראל\|55012\|page=105\|קעפל=מנהג אמירת אקדמות והמעשה המופלא שנקשר בו\|באנד=קעג (סיון-תמוז תשע"ד)\|עמ=קה}}.}}. ער איז אויך באקאנט געווען מיט די צונעמען "ר' נהוראי", און "פה קדוש מווירמייזא"{{~~מקור~~}}.		גרויסע חכמים פון זיין צייט און שפעטערדיגע דורות ציטירן אים אפט מיט רעספעקט, בעיקר אין באצוג צו ענינים פון דאווענען און מנהגים צווישן די קהילות פון אשכנז און צרפת. רש"י ז"ל, וועלכער האט געלערנט אין וורמייזא און אים פּנים אל פּנים געקענט, האט אים שטארק באוואונדערט און האט אים עטליכע מאל דערמאנט אין זיינע פירושים, רופנדיג אים "צדיק". רש"י האט אויך אימפּלעמענטירט עטליכע פון זיינע תיקונים אין דאווענען{{הערה\|{{היברובוקס\|2=סדור רש"י\|3=21221\|page=145\|מקום הוצאה=בערלין\|שנת הוצאה=תרע"ב\|מו"ל=באבער\|עמ=80}} ([https://www.sefaria.org/Siddur_Rashi.174.3 סי' קעד]): "שמעתי מפי צדיק רבי מאיר ברבי יצחק". געברענגט אין מחזור ויטרי, [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Laws_of_Rosh_HaShanah.321.1 הלכות ראש השנה סי' שכא], און אין שבלי הלקט, סי' רצ.}}. דער [[מחזור ויטרי]] רופט אים "שליח ציבור ההגון"{{הערה\|שם=ההגון}}, [[רבי אברהם בן עזריאל]] (אין זיין "ערוגת הבושם") ציטירט אים אפט און באטיטלט אים אויף א פלאץ אלס "ר' מאיר שליח ציבור מאבילי ציון"{{הערה\|שם=ציון\|{{היברובוקס\|רבי אברהם בן עזריאל\|ערוגת הבשם\|20771\|page=111\|באנד=ג\|שנת הוצאה=תשכ"ג\|עמ=96}}. זעט ערוגת הבושם, אפרים אורבאך, [https://hebrewbooks.org/20833 חלק א], זז' 197, 210; [https://www.hebrewbooks.org/20771 חלק ג], 96, 322, 385, 389, 423, 446; [https://www.hebrewbooks.org/20805 חלק ד], 46, 59, 85.}}, ווארשיינליך צוליב וואס ער באשרייבט אין זיינע פיוטים די עבודת המקדש און ירושלימ'ס צוקונפטיגע גאולה מער ווי סיי וועלכע אנדערע אשכנזישע פייטנים{{הערה\|שם=אור}}. דער [[שבלי הלקט]] רופט אים "ציר נאמן"{{הערה\|שבלי הלקט, [https://www.sefaria.org.il/Shibbolei_HaLeket.76.3 סי' עו].}}. רבי מאיר איז כנראה דער איינציגער אין די צייטן פון די ראשונים וואס האט צוגעגעבן צו זיין נאמען דעם טיטל ש"ץ, צוליב זיין פונקציע אלס שליח ציבור{{הערה\|{{היברובוקס\|נחום זאב רוזנשטיין, משה אייזיק בלוי\|בית אהרן וישראל\|55012\|page=105\|קעפל=מנהג אמירת אקדמות והמעשה המופלא שנקשר בו\|באנד=קעג (סיון-תמוז תשע"ד)\|עמ=קה}}.}}. ער איז אויך באקאנט געווען מיט די צונעמען "ר' נהוראי", און "פה קדוש מווירמייזא"{{הערה\|[https://www.nli.org.il/he/discover/music/jewish-music/piyut/articles/figures/rabbi-meir-bar-itzhak-shatz ר' מאיר בר' יצחק ש"ץ], אתר הפיוט והתפילה.}}.

	ר' מאיר איז אויך געווען א תנ"ך מפרש און ווערט אייניגע מאל דערמאנט אין פארשידענע ערטער אין פירוש [[רש"י]] אויף תנ"ך, וועלכער שטיצט זיך אויף זיינע אויסטייטשונגען און טיטולירט ר' מאיר'ן מיט "צדיק" און "חסיד"~~{{הערה\|Zunz, [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044079210316&seq=77 Zur Geschichte und Literatur] (Berlin 1845), 61.{{ש}}~~		ר' מאיר איז אויך געווען א תנ"ך מפרש און ווערט אייניגע מאל דערמאנט אין פארשידענע ערטער אין פירוש [[רש"י]] אויף תנ"ך, וועלכער שטיצט זיך אויף זיינע אויסטייטשונגען און טיטולירט ר' מאיר'ן מיט "צדיק" און "חסיד"{{הערה\|רש"י, {{תנ"ך\|הושע\|ו\|ט}}; {{תנ"ך\|עמוס\|ג\|יב}}; {{תנ"ך\|תהלים\|עג\|יב}}; [https://mg.alhatorah.org/Dual/Rashi/Melakhim_I/10.28 מלכים, י, כח] פון כתב יד. זעט "[https://hebrewbooks.org/pdfpager.aspx?req=46778&st=&pgnum=11 פיוט אקדמות]", ווילנע תרס"ב אין מבוא פון חיים נחמיה שובין, זייט 10–11.}}.
	זע אויך "פיוט אקדמות", ווילנע תרס"ב אין מבוא פון חיים נחמיה שובין, זייט 10–11.}}. רש"י ברענגט אים עטליכע מאל מיט'ן טיטל זצ"ל{{הערה\|רש"י, {{תנ"ך\|הושע\|ו\|ט}}; {{תנ"ך\|עמוס\|ג\|יב}}; {{תנ"ך\|תהלים\|עג\|יב}}.}}, ~~אבער ער האט אים נאך געקענט ביים לעבן{{הערה\|~~זעט ~~{{היברובוקס\|2=סדור רש~~"~~י\|3~~=~~21221\|page~~=~~145\|מקום הוצאה~~=~~בערלין\|שנת הוצאה=תרע~~"ב~~\|מו"ל=באבער\|עמ=80}}: "שמעתי מפי צדיק רבי מאיר ברבי יצחק"~~.}}.

	עס זענען געשריבן געווארן פירושים אויף רבי מאיר'ס פיוטים; לויט א' אורבך האט [[רבי מנחם בן חלבו]] געשריבן די פּירושים{{הערה\|א.א. אורבך, [https://www.hebrewbooks.org/pdfpager.aspx?req=20805&st=&pgnum=16 ערוגת הבשם, ד], עמ' 4–5 ועמ' 108 הערה 28.}}, אבער לויט ש' עמנואל האט דאס [[רבי מנחם בן יעקב]] געשריבן{{הערה\|{{אקדמיה\|שמחה עמנואל\|חיבוריו ההלכתיים של ר' אלעזר מוורמייזא\|2378574\|תעודה\|טז–יז (תשס"א), עמ' 228, הערה 100.}}}}.		עס זענען געשריבן געווארן פירושים אויף רבי מאיר'ס פיוטים; לויט א' אורבך האט [[רבי מנחם בן חלבו]] געשריבן די פּירושים{{הערה\|א.א. אורבך, [https://www.hebrewbooks.org/pdfpager.aspx?req=20805&st=&pgnum=16 ערוגת הבשם, ד], עמ' 4–5 ועמ' 108 הערה 28.}}, אבער לויט ש' עמנואל האט דאס [[רבי מנחם בן יעקב]] געשריבן{{הערה\|{{אקדמיה\|שמחה עמנואל\|חיבוריו ההלכתיים של ר' אלעזר מוורמייזא\|2378574\|תעודה\|טז–יז (תשס"א), עמ' 228, הערה 100.}}}}.

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 14:05, 20 יוני 2025
שורה 19:		שורה 19:
	רבי מאיר ש"ץ האט געלעבט און געווירקט אין [[ווארמס\|וורמייזא]], וועלכע איז צוזאמען מיט [[מיינץ\|מגנצא]] געווען א וויכטיגער צענטער פון תורה און הוראה אין אשכנז. זיין געבורטס-ארט איז נישט באקאנט און זיין פאטער איז געווען רבי יצחק ברבי שמואל. רבי מאיר'ס תקופה איז געווען א שווערער און פינסטערער, נאך איידער די ערשטע קרייצצוגן, וועלכע האבן מיט זיך געבראכט צרות.		רבי מאיר ש"ץ האט געלעבט און געווירקט אין [[ווארמס\|וורמייזא]], וועלכע איז צוזאמען מיט [[מיינץ\|מגנצא]] געווען א וויכטיגער צענטער פון תורה און הוראה אין אשכנז. זיין געבורטס-ארט איז נישט באקאנט און זיין פאטער איז געווען רבי יצחק ברבי שמואל. רבי מאיר'ס תקופה איז געווען א שווערער און פינסטערער, נאך איידער די ערשטע קרייצצוגן, וועלכע האבן מיט זיך געבראכט צרות.

	אין ראם פון זיין פּאסטן אלס שליח ציבור האט ער מתקן געווען א צאל תיקונים אין דעם נוסח התפילה, ווי דאס צולייגן "גואלינו ה' צבאות שמו קדוש ישראל" ביים אויספיר פון [[ברכות קריאת שמע]]{{הערה\|ספר המנהגים לרבי יצחק אייזיק מטירנא.}}, דעם נוסח "חמדת ימים אותו קראת" אין די שבת עמידה{{הערה\|שם=ההגון\|סדור רש"י [https://www.sefaria.org.il/Siddur_Rashi.477.1 סי' תעז], און מחזור ויטרי [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Laws_of_Shabbat.103 הלכות שבת סי' קג].}}, און "עלינו ועל כל עמו ישראל" אין "השכיבנו"{{הערה\|מחזור ויטרי, [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Order_of_Shabbat.155 סי' קנה].}}. ער האט אויך פארפאסט צענדליגער פיוטים, צווישן זיי אזעלכע וואס מען זאגט ביז'ן היינטיגן טאג.		אין ראם פון זיין פּאסטן אלס שליח ציבור האט ער מתקן געווען א צאל תיקונים אין דעם נוסח התפילה, ווי דאס צולייגן "גואלינו ה' צבאות שמו קדוש ישראל" ביים אויספיר פון [[ברכות קריאת שמע]]{{הערה\|ספר המנהגים לרבי יצחק אייזיק מטירנא. זעט: {{היברובוקס\|רבי אלעזר מוורמייזה\|פירושי סידור התפילה לרוקח\|49925\|page=324\|באנד=א\|שנת הוצאה=תשנ"ב\|עמ=שב\|סי' מד}}, וואו ער ווענדט דאס אפּ, אבער אין זיין פירוש לתורה .}}, דעם נוסח "חמדת ימים אותו קראת" אין די שבת'דיגע עמידה{{הערה\|שם=ההגון\|סדור רש"י [https://www.sefaria.org.il/Siddur_Rashi.477.1 סי' תעז], און מחזור ויטרי [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Laws_of_Shabbat.103 הלכות שבת סי' קג].}}, און "עלינו ועל כל עמו ישראל" אין "השכיבנו"{{הערה\|מחזור ויטרי, [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Order_of_Shabbat.155 סי' קנה].}}. ער האט אויך פארפאסט צענדליגער פיוטים, צווישן זיי אזעלכע וואס מען זאגט ביז'ן היינטיגן טאג.

	אין דעם אלטער [[מעמארבוך\|פנקס פון הזכרת נשמות]] פון שטאט ווירמייזא ווערט דערמאנט "רבינו מאיר בר יצחק שליח ציבור וכו' בעבור שתיקן שבחות למקום"{{הערה\|{{לינק\|אדרעס=https://digital.bodleian.ox.ac.uk/objects/d859aa4f-ecca-4845-96bb-c6931c940647/surfaces/48939344-6093-4a51-8127-64ba4d6c7511/\|קעפל=פנקס של קהל ווירמזיי' ממחזור ר"ט\|זייטל=[[באדלעיאן ביבליאטעק]] אין [[אקספארד]]\|מידע נוסף=MS. Oppenheim 716, fol. 8a}}; {{כתיב\|פנקס הזכרת נשמות בקהלת ורמיזא\|990000402490205171\|Ms. Heb. 4°656, דף 4ב\|6877780}}; געדרוקט אין {{היברובוקס\|אהרן יעללינעק\|קונטרס ווירמייזא\|34866\|page=6\|מקום הוצאה=וויען\|שנת הוצאה=תר"מ\|עמ=7}}}}.		אין דעם אלטער [[מעמארבוך\|פנקס פון הזכרת נשמות]] פון שטאט ווירמייזא ווערט דערמאנט "רבינו מאיר בר יצחק שליח ציבור וכו' בעבור שתיקן שבחות למקום"{{הערה\|{{לינק\|אדרעס=https://digital.bodleian.ox.ac.uk/objects/d859aa4f-ecca-4845-96bb-c6931c940647/surfaces/48939344-6093-4a51-8127-64ba4d6c7511/\|קעפל=פנקס של קהל ווירמזיי' ממחזור ר"ט\|זייטל=[[באדלעיאן ביבליאטעק]] אין [[אקספארד]]\|מידע נוסף=MS. Oppenheim 716, fol. 8a}}; {{כתיב\|פנקס הזכרת נשמות בקהלת ורמיזא\|990000402490205171\|Ms. Heb. 4°656, דף 4ב\|6877780}}; געדרוקט אין {{היברובוקס\|אהרן יעללינעק\|קונטרס ווירמייזא\|34866\|page=6\|מקום הוצאה=וויען\|שנת הוצאה=תר"מ\|עמ=7}}}}.
שורה 26:		שורה 26:

	===באציאונגען צו אים===		===באציאונגען צו אים===
	גרויסע חכמים פון זיין צייט און שפעטערדיגע דורות ציטירן אים אפט מיט רעספעקט, בעיקר אין באצוג צו ענינים פון דאווענען און מנהגים צווישן די קהילות פון אשכנז און צרפת. רש"י דערמאנט ~~אים~~ אין זיינע פירושים ~~און רופט~~ אים "צדיק"~~, און~~ אימפּלעמענטירט עטליכע פון זיינע תיקונים אין דאווענען{{הערה\|סדור רש"י (בערלין תרע"ב), [https://www.sefaria.org/Siddur_Rashi.174.3 סי' קעד]. געברענגט אין מחזור ויטרי, [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Laws_of_Rosh_HaShanah.321.1 הלכות ראש השנה סי' שכא], און אין שבלי הלקט, סי' רצ.}}. דער [[מחזור ויטרי]] רופט אים "שליח ציבור ההגון"{{הערה\|שם=ההגון}}, [[רבי אברהם בן עזריאל]] (אין זיין "ערוגת הבושם") ציטירט אים אפט און באטיטלט אים אויף א פלאץ אלס "ר' מאיר שליח ציבור מאבילי ציון"{{הערה\|שם=ציון\|{{היברובוקס\|רבי אברהם בן עזריאל\|ערוגת הבשם\|20771\|page=111\|באנד=ג\|שנת הוצאה=תשכ"ג\|עמ=96}}. זעט ערוגת הבושם, אפרים אורבאך, [https://hebrewbooks.org/20833 חלק א], זז' 197, 210; [https://www.hebrewbooks.org/20771 חלק ג], 96, 322, 385, 389, 423, 446; [https://www.hebrewbooks.org/20805 חלק ד], 46, 59, 85.}}, ווארשיינליך צוליב וואס ער באשרייבט אין זיינע פיוטים די עבודת המקדש און ירושלימ'ס צוקונפטיגע גאולה מער ווי סיי וועלכע אנדערע אשכנזישע פייטנים{{הערה\|שם=אור}}. דער [[שבלי הלקט]] רופט אים "ציר נאמן"{{הערה\|שבלי הלקט, [https://www.sefaria.org.il/Shibbolei_HaLeket.76.3 סי' עו].}}. רבי מאיר איז כנראה דער איינציגער אין די צייטן פון די ראשונים וואס האט צוגעגעבן צו זיין נאמען דעם טיטל ש"ץ, צוליב זיין פונקציע אלס שליח ציבור{{הערה\|{{היברובוקס\|נחום זאב רוזנשטיין, משה אייזיק בלוי\|בית אהרן וישראל\|55012\|page=105\|קעפל=מנהג אמירת אקדמות והמעשה המופלא שנקשר בו\|באנד=קעג (סיון-תמוז תשע"ד)\|עמ=קה}}.}}. ער איז אויך באקאנט געווען מיט די צונעמען "ר' נהוראי", און "פה קדוש מווירמייזא"{{מקור}}.		גרויסע חכמים פון זיין צייט און שפעטערדיגע דורות ציטירן אים אפט מיט רעספעקט, בעיקר אין באצוג צו ענינים פון דאווענען און מנהגים צווישן די קהילות פון אשכנז און צרפת. רש"י ז"ל, וועלכער האט געלערנט אין וורמייזא און אים פּנים אל פּנים געקענט, האט אים שטארק באוואונדערט און האט אים עטליכע מאל דערמאנט אין זיינע פירושים, רופנדיג אים "צדיק". רש"י האט אויך אימפּלעמענטירט עטליכע פון זיינע תיקונים אין דאווענען{{הערה\|סדור רש"י (בערלין תרע"ב), [https://www.sefaria.org/Siddur_Rashi.174.3 סי' קעד]. געברענגט אין מחזור ויטרי, [https://www.sefaria.org/Machzor_Vitry%2C_Laws_of_Rosh_HaShanah.321.1 הלכות ראש השנה סי' שכא], און אין שבלי הלקט, סי' רצ.}}. דער [[מחזור ויטרי]] רופט אים "שליח ציבור ההגון"{{הערה\|שם=ההגון}}, [[רבי אברהם בן עזריאל]] (אין זיין "ערוגת הבושם") ציטירט אים אפט און באטיטלט אים אויף א פלאץ אלס "ר' מאיר שליח ציבור מאבילי ציון"{{הערה\|שם=ציון\|{{היברובוקס\|רבי אברהם בן עזריאל\|ערוגת הבשם\|20771\|page=111\|באנד=ג\|שנת הוצאה=תשכ"ג\|עמ=96}}. זעט ערוגת הבושם, אפרים אורבאך, [https://hebrewbooks.org/20833 חלק א], זז' 197, 210; [https://www.hebrewbooks.org/20771 חלק ג], 96, 322, 385, 389, 423, 446; [https://www.hebrewbooks.org/20805 חלק ד], 46, 59, 85.}}, ווארשיינליך צוליב וואס ער באשרייבט אין זיינע פיוטים די עבודת המקדש און ירושלימ'ס צוקונפטיגע גאולה מער ווי סיי וועלכע אנדערע אשכנזישע פייטנים{{הערה\|שם=אור}}. דער [[שבלי הלקט]] רופט אים "ציר נאמן"{{הערה\|שבלי הלקט, [https://www.sefaria.org.il/Shibbolei_HaLeket.76.3 סי' עו].}}. רבי מאיר איז כנראה דער איינציגער אין די צייטן פון די ראשונים וואס האט צוגעגעבן צו זיין נאמען דעם טיטל ש"ץ, צוליב זיין פונקציע אלס שליח ציבור{{הערה\|{{היברובוקס\|נחום זאב רוזנשטיין, משה אייזיק בלוי\|בית אהרן וישראל\|55012\|page=105\|קעפל=מנהג אמירת אקדמות והמעשה המופלא שנקשר בו\|באנד=קעג (סיון-תמוז תשע"ד)\|עמ=קה}}.}}. ער איז אויך באקאנט געווען מיט די צונעמען "ר' נהוראי", און "פה קדוש מווירמייזא"{{מקור}}.

	ר' מאיר איז אויך געווען א תנ"ך מפרש און ווערט אייניגע מאל דערמאנט אין פארשידענע ערטער אין פירוש [[רש"י]] אויף תנ"ך, וועלכער שטיצט זיך אויף זיינע אויסטייטשונגען און טיטולירט ר' מאיר'ן מיט "צדיק" און "חסיד"{{הערה\|Zunz, [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044079210316&seq=77 Zur Geschichte und Literatur] (Berlin 1845), 61.{{ש}}		ר' מאיר איז אויך געווען א תנ"ך מפרש און ווערט אייניגע מאל דערמאנט אין פארשידענע ערטער אין פירוש [[רש"י]] אויף תנ"ך, וועלכער שטיצט זיך אויף זיינע אויסטייטשונגען און טיטולירט ר' מאיר'ן מיט "צדיק" און "חסיד"{{הערה\|Zunz, [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.32044079210316&seq=77 Zur Geschichte und Literatur] (Berlin 1845), 61.{{ש}}