רבי ישראל נאג'ארה - ווערסיע היסטאריע

שווערמער: החלפות (יי, וו)

2025-08-27T19:50:14Z

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 19:50, 27 אויגוסט 2025
שורה 24:		שורה 24:

	רבי ישראל'ס פאטער, [[נאג'ארה\|רבי משה בן לוי נאג'ארה]], איז געבוירן געווארן אין [[סאלאניקי\|סאַלאָניקי]], גריכנלאנד, און איז שפעטער אריבער מיט זיין משפחה קיין צפת, וואו ער איז געווארן פון די נאנטע תלמידים פונעם [[אר"י הקדוש]]{{הערה\|{{שם הגדולים\|סופרים\|מ\|קסא\|מהר"ר משה נאג'ארה}}.}}. זיין פאטער איז שפעטער געווארן אן איינפלוסרייכער רב אין דמשק, וואו ער האט געדינט אלס דיין פאר צוואנציג יאר. זיין זיידע פון זיין מוטער'ס זייט, [[רבי ישראל די קוריאל]], איז געווען פון די גרויסע רבנים אין צפת, און איינער פון די פיר חכמים וואס האבן באקומען [[סמיכה]] פון [[מהר"י בירב]].		רבי ישראל'ס פאטער, [[נאג'ארה\|רבי משה בן לוי נאג'ארה]], איז געבוירן געווארן אין [[סאלאניקי\|סאַלאָניקי]], גריכנלאנד, און איז שפעטער אריבער מיט זיין משפחה קיין צפת, וואו ער איז געווארן פון די נאנטע תלמידים פונעם [[אר"י הקדוש]]{{הערה\|{{שם הגדולים\|סופרים\|מ\|קסא\|מהר"ר משה נאג'ארה}}.}}. זיין פאטער איז שפעטער געווארן אן איינפלוסרייכער רב אין דמשק, וואו ער האט געדינט אלס דיין פאר צוואנציג יאר. זיין זיידע פון זיין מוטער'ס זייט, [[רבי ישראל די קוריאל]], איז געווען פון די גרויסע רבנים אין צפת, און איינער פון די פיר חכמים וואס האבן באקומען [[סמיכה]] פון [[מהר"י בירב]].
	ר' ישראל נאג'ארה האט געלערנט ביי זיין פאטער און ביי זיין זיידן אין צפת. אויפוואקסנדיג אין צפת איז ער באקאנט געווארן מיט קבלת האריז"ל. אין קעגנזאץ צו זיין פאטער, האט ער נישט ארויסגעוויזן קיין אינטערעס צו חקירה{{הערה\|[[#מלאכי\|מלאכי, מקובלים]], 108.}}.		ר' ישראל נאג'ארה האט געלערנט ביי זיין פאטער און ביי זיין זיידן אין צפת. אויפוואקסנדיג אין צפת איז ער באקאנט געווארן מיט קבלת האריז"ל. אין קעגנזאץ צו זיין פאטער, האט ער נישט ארויסגעוויזן קיין אינטערעס צו חקירה{{הערה\|[[#מלאכי\|מלאכי, מקובלים]], 108}}.

	אין יאר של"א–של"ה איז ר' ישראל מיטגעפארן מיט זיין פאטער קיין קושטא צו דרוקן זיין פאטער'ס ספר "לקח טוב", און דארט האט ער צוגעגעבן א הקדמה-ליד צום ספר, וואס איז ווארשיינליך זיין ערשטער באקאנטער ליד{{הערה\|[[#שארית\|מבוא, שארית ישראל]], תשפ"ד, עמ' 22, הערה 2.}}.		אין יאר של"א–של"ה איז ר' ישראל מיטגעפארן מיט זיין פאטער קיין קושטא צו דרוקן זיין פאטער'ס ספר "לקח טוב", און דארט האט ער צוגעגעבן א הקדמה-ליד צום ספר, וואס איז ווארשיינליך זיין ערשטער באקאנטער ליד{{הערה\|[[#שארית\|מבוא, שארית ישראל]], תשפ"ד, עמ' 22, הערה 2.}}.
שורה 105:		שורה 105:
	דער חמדת ימים אליין שרייבט: "די קדמונים וכל בעלי השיר האבן שוין פארפאסט ספּעציעלע פיוטים צו זינגען שבת און פון זיי אלע האט מיר נישט געפאלן, בלויז די פיוטים פון בעל זמירות ישראל דאית בהון קבלה אמיתית, און דער איש המשכיל ישכיל בם אז עס זענען פארהאן פילע פון זיי וואס מען זאל נישט זאגן און שבתות און ימים טובים, און ער האט זיך פארלאזט על עין המשכיל"{{הערה\|{{תורת אמת\|[[חמדת ימים]]\|חלק א, פרק ח, אות פב\|01830\|0491_L2}}}}.		דער חמדת ימים אליין שרייבט: "די קדמונים וכל בעלי השיר האבן שוין פארפאסט ספּעציעלע פיוטים צו זינגען שבת און פון זיי אלע האט מיר נישט געפאלן, בלויז די פיוטים פון בעל זמירות ישראל דאית בהון קבלה אמיתית, און דער איש המשכיל ישכיל בם אז עס זענען פארהאן פילע פון זיי וואס מען זאל נישט זאגן און שבתות און ימים טובים, און ער האט זיך פארלאזט על עין המשכיל"{{הערה\|{{תורת אמת\|[[חמדת ימים]]\|חלק א, פרק ח, אות פב\|01830\|0491_L2}}}}.

	דער חתם סופר פלעגט אנהייב נישט זינגען דעם פיוט "יה רבון עלם". ווען מען האט אים געפרעגט פארוואס, האט ער געזאגט: "איידער איך וועל ענטפלעקן מיין טעם, איז מיר ענדערש אז איר זאלט עס זינגען"{{הערה\|זעט {{היברובוקס\|2=אוצרות הסופר\|3=58497\|page=141\|באנד=יט\|שנת הוצאה=תשס"ט\|עמ=קלז\|4=הערה יא}}.}}. פיל רבנים און גדולי הדור האבן נישט מקבל ~~געװען~~ די קריטיק און האבן ~~װײטער~~ געזונגען ר' ישראל נאגארה'ס פיוטים, צווישן זיי דער אוהב ישראל פון אפטא, דער בני יששכר, רבי הערשעלע רימנובער, רבי איציקל וואורקער און נאך פילע{{הערה\|זעט א.י. דיין, האוצר כא.}}.		דער חתם סופר פלעגט אנהייב נישט זינגען דעם פיוט "יה רבון עלם". ווען מען האט אים געפרעגט פארוואס, האט ער געזאגט: "איידער איך וועל ענטפלעקן מיין טעם, איז מיר ענדערש אז איר זאלט עס זינגען"{{הערה\|זעט {{היברובוקס\|2=אוצרות הסופר\|3=58497\|page=141\|באנד=יט\|שנת הוצאה=תשס"ט\|עמ=קלז\|4=הערה יא}}.}}. פיל רבנים און גדולי הדור האבן נישט מקבל געווען די קריטיק און האבן ווייטער געזונגען ר' ישראל נאגארה'ס פיוטים, צווישן זיי דער אוהב ישראל פון אפטא, דער בני יששכר, רבי הערשעלע רימנובער, רבי איציקל וואורקער און נאך פילע{{הערה\|זעט א.י. דיין, האוצר כא.}}.

	די מאדערנע געלערנטע גאון און בניהו פארטיידיגן ר' ישראל און שלאגן פאָר אז זיינע קריטיקער האבן אים אפשר מקנא געווען צוליב זיינע דרשות און די פילע מענטשן וואס זענען זיך צוזאמענגעקליבן ביי אים{{הערה\|גאון, מזרח ומעריב ה, עמ' 149; [[#בניהו\|בניהו, תש"נ]], זז' 234–235.}}.		די מאדערנע געלערנטע גאון און בניהו פארטיידיגן ר' ישראל און שלאגן פאָר אז זיינע קריטיקער האבן אים אפשר מקנא געווען צוליב זיינע דרשות און די פילע מענטשן וואס זענען זיך צוזאמענגעקליבן ביי אים{{הערה\|גאון, מזרח ומעריב ה, עמ' 149; [[#בניהו\|בניהו, תש"נ]], זז' 234–235.}}.

תנא קמא: (diffedit)

2025-08-05T23:00:55Z

(diffedit)

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 23:00, 5 אויגוסט 2025
שורה 97:		שורה 97:
	רבי ישראל'ס נייע איינפירונגען, הויפטזעכליך זיין נוצן וועלטליכע און אפילו "וואולגארישע" ניגונים פאר הייליגע ווערטער, האבן ארויסגערופן שטארקע קריטיק. [[רבי מנחם די לאנזאנא\|רבי מנחם די לאָנזאַנאָ]] פון דמשק, וואס איז אויך געווען א גרויסער בעל מנגן און געשריבן פיוטים אבער האט געהאט ווייניגער הצלחה, האט שטארק קריטיקירט זיינע סטיל. כאטש ער האט נישט געהאט קיין פּראבלעם מיט'ן נוצן גויאישע מעלאדיעס פאר הייליגע לידער, און האט אפילו באוואונדערט די רוחניות'דיגע ווירקונג פון טערקישער מוזיק, האט ער זיך קעגנגעשטעלט ר' ישראל'ס עקסטרעמע סינטעזע, וואס האט אויך צוגעפּאסט די לשון-קודש ווערטער צו די קלאנגען פון די לועזישע הברות, לשון נופל על לשון, און דאס נוצן גשמיות'דיגע אויסדרוקן אין שירי קודש, למשל אין זיינע זמירות וועגן דער חתונה פון דער באשעפער און כלל ישראל. ר' מנחם האט געזאגט אויף ר' ישראל אז ער "האט זיך ערלויבט צו זאגן צו ה' יתברך אלץ וואס נואפים זאגן איינער דעם אנדערן"{{הערה\|{{צ-בוך\|מחבר=מנחם די לונזנו\|נאמען=שתי ידות\|מקום הוצאה=ווענעציע\|שנת הוצאה=שע"ח\|עמ=דף קמב\|קישור=https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007525110?page=287&rotate=0&theme=white}}.}}{{הערה\|ענליך צו רמד"ל האט אין דער מאדערנע צייט [[חיים נחמן ביאליק]] (א סעקולערער העברעאישער פאעט פון 20'סטן יארהונדערט) אין אן ארטיקל שארף קריטיקירט ר' ישראל'ס עפנטליכקייט צו די קולטורן פון די גוים ({{פרויקט בן-יהודה\|שם=חיים נחמן ביאליק\|זיהוי=3032#ג\|שם היצירה=שירתנו הצעירה, אות ג, אדעס תרפ"ז}}; {{לינק\|אדרעס=https://almogbehar.wordpress.com/2012/11/04/ר-ישראל-נגארה-חיים-נחמן-ביאליק-ובוז/\|שרייבער=אלמוג בהר\|קעפל=ר' ישראל נג'ארה, חיים נחמן ביאליק ובוז\|דאטום=04/11/2012}}).}}, און ווי אויך אז ר' ישראל "אונטערשיידט נישט צווישן שבת און תשעה באב"{{הערה\|שתי ידות, [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007525110?page=130 דף סה,ב].}}{{הערה\|[[#באריע\|Beeri]], 2019, 62–63.}}{{הערה\|[[#פדיה\|פדיה, הטקסט]], ז' 103.}}. רבי ישראל פארטיידיגט זיך פון די קריטיק אין די הקדמות צו זיינע ספרים, ערקלערנדיג אז ער גיט פאסיגע טעקסטן צו די פאפולערע ניגונים כדי צו הייליגן זיי און דאס איז נויטיג פאר די רוחניותדיגע באדערפענישן פון ציבור.		רבי ישראל'ס נייע איינפירונגען, הויפטזעכליך זיין נוצן וועלטליכע און אפילו "וואולגארישע" ניגונים פאר הייליגע ווערטער, האבן ארויסגערופן שטארקע קריטיק. [[רבי מנחם די לאנזאנא\|רבי מנחם די לאָנזאַנאָ]] פון דמשק, וואס איז אויך געווען א גרויסער בעל מנגן און געשריבן פיוטים אבער האט געהאט ווייניגער הצלחה, האט שטארק קריטיקירט זיינע סטיל. כאטש ער האט נישט געהאט קיין פּראבלעם מיט'ן נוצן גויאישע מעלאדיעס פאר הייליגע לידער, און האט אפילו באוואונדערט די רוחניות'דיגע ווירקונג פון טערקישער מוזיק, האט ער זיך קעגנגעשטעלט ר' ישראל'ס עקסטרעמע סינטעזע, וואס האט אויך צוגעפּאסט די לשון-קודש ווערטער צו די קלאנגען פון די לועזישע הברות, לשון נופל על לשון, און דאס נוצן גשמיות'דיגע אויסדרוקן אין שירי קודש, למשל אין זיינע זמירות וועגן דער חתונה פון דער באשעפער און כלל ישראל. ר' מנחם האט געזאגט אויף ר' ישראל אז ער "האט זיך ערלויבט צו זאגן צו ה' יתברך אלץ וואס נואפים זאגן איינער דעם אנדערן"{{הערה\|{{צ-בוך\|מחבר=מנחם די לונזנו\|נאמען=שתי ידות\|מקום הוצאה=ווענעציע\|שנת הוצאה=שע"ח\|עמ=דף קמב\|קישור=https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007525110?page=287&rotate=0&theme=white}}.}}{{הערה\|ענליך צו רמד"ל האט אין דער מאדערנע צייט [[חיים נחמן ביאליק]] (א סעקולערער העברעאישער פאעט פון 20'סטן יארהונדערט) אין אן ארטיקל שארף קריטיקירט ר' ישראל'ס עפנטליכקייט צו די קולטורן פון די גוים ({{פרויקט בן-יהודה\|שם=חיים נחמן ביאליק\|זיהוי=3032#ג\|שם היצירה=שירתנו הצעירה, אות ג, אדעס תרפ"ז}}; {{לינק\|אדרעס=https://almogbehar.wordpress.com/2012/11/04/ר-ישראל-נגארה-חיים-נחמן-ביאליק-ובוז/\|שרייבער=אלמוג בהר\|קעפל=ר' ישראל נג'ארה, חיים נחמן ביאליק ובוז\|דאטום=04/11/2012}}).}}, און ווי אויך אז ר' ישראל "אונטערשיידט נישט צווישן שבת און תשעה באב"{{הערה\|שתי ידות, [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007525110?page=130 דף סה,ב].}}{{הערה\|[[#באריע\|Beeri]], 2019, 62–63.}}{{הערה\|[[#פדיה\|פדיה, הטקסט]], ז' 103.}}. רבי ישראל פארטיידיגט זיך פון די קריטיק אין די הקדמות צו זיינע ספרים, ערקלערנדיג אז ער גיט פאסיגע טעקסטן צו די פאפולערע ניגונים כדי צו הייליגן זיי און דאס איז נויטיג פאר די רוחניותדיגע באדערפענישן פון ציבור.

	די הארבסטע קריטיק אויף ר' ישראל שרייבט [[רבי חיים וויטאל]] אין זיין פערזענליכן טאגבוך "ספר החזיונות" וואס איז נישט פארעפנטליכט געווארן בשלמות ביז תשי"ד. זיין קריטיק איז מער וועגן ר' ישראל'ס אויפפירונג ווי ~~אידער~~ אויף זיין פאעטישע סטיל. ער ברענגט נאך פון א [[דיבוק]] וואס איז אריין אין א יונג מיידל אין דמשק אין יאר ה'שס"ט, וועלכע האט באשולדיגט ר' ישראל אין שווערע עבירות, אריינגערעכנט שכרות, ניבול פה, חילול שבת, זיך קריגן מיט זיין ווייב, אוממאראלישע מעשים, און באציאונגען מיט א גוי'טע. די רוח האט דערקלערט אז עס איז פארבאטן צו רעדן מיט אים אדער צו זינגען זיינע לידער, און אז עס איז כמעט פאסיג צו פסל'ען די כתובות און גיטין וואס ער האט שוין געשריבן.		די הארבסטע קריטיק אויף ר' ישראל שרייבט [[רבי חיים וויטאל]] אין זיין פערזענליכן טאגבוך "ספר החזיונות" וואס איז נישט פארעפנטליכט געווארן בשלמות ביז תשי"ד. זיין קריטיק איז מער וועגן ר' ישראל'ס אויפפירונג ווי איידער אויף זיין פאעטישע סטיל. ער ברענגט נאך פון א [[דיבוק]] וואס איז אריין אין א יונג מיידל אין דמשק אין יאר ה'שס"ט, וועלכע האט באשולדיגט ר' ישראל אין שווערע עבירות, אריינגערעכנט שכרות, ניבול פה, חילול שבת, זיך קריגן מיט זיין ווייב, אוממאראלישע מעשים, און באציאונגען מיט א גוי'טע. די רוח האט דערקלערט אז עס איז פארבאטן צו רעדן מיט אים אדער צו זינגען זיינע לידער, און אז עס איז כמעט פאסיג צו פסל'ען די כתובות און גיטין וואס ער האט שוין געשריבן.
	ר' חיים וויטאל שרייבט, אז דער רוח האט אויך געזאגט אז ר' ישראל האט צוגעגרייט א מאלצייט אין בין המצרים, געזונגען הויך, געגעסן פלייש, געטרונקען וויין און זיך אנגע'שיכור'ט. ר' חיים גיבט אן אז ר' ישראל האט צו אים מודה געווען אז די אינצידענט איז פארגעקומען{{הערה\|{{היברובוקס\|2=שבחי רבי חיים וויטאל\|3=3767\|page=17\|מקום הוצאה=אוסטראה\|שנת הוצאה=תקפ"ו\|עמ=יט}}; רבי חיים וויטאל, '''ספר החזיונות''', מהדורת פיירשטיין, מכון בן-צבי, ירושלים תשס"ו, עמ' 68.}}. ר' חיים וויטאל זאגט אבער נישט צי ער האט געפרעגט ר' ישראל וועגן די מער ערנסטע באשולדיגונגען{{הערה\|{{לינק\|אדרעס=https://seforimblog.com/2017/10/hasidism-in-america/\|שרייבער=Marc B. Shapiro\|קעפל=Hasidism in America\|זייטל=Seforim Blog\|דאטום=October 18, 2017}}}}.		ר' חיים וויטאל שרייבט, אז דער רוח האט אויך געזאגט אז ר' ישראל האט צוגעגרייט א מאלצייט אין בין המצרים, געזונגען הויך, געגעסן פלייש, געטרונקען וויין און זיך אנגע'שיכור'ט. ר' חיים גיבט אן אז ר' ישראל האט צו אים מודה געווען אז די אינצידענט איז פארגעקומען{{הערה\|{{היברובוקס\|2=שבחי רבי חיים וויטאל\|3=3767\|page=17\|מקום הוצאה=אוסטראה\|שנת הוצאה=תקפ"ו\|עמ=יט}}; רבי חיים וויטאל, '''ספר החזיונות''', מהדורת פיירשטיין, מכון בן-צבי, ירושלים תשס"ו, עמ' 68.}}. ר' חיים וויטאל זאגט אבער נישט צי ער האט געפרעגט ר' ישראל וועגן די מער ערנסטע באשולדיגונגען{{הערה\|{{לינק\|אדרעס=https://seforimblog.com/2017/10/hasidism-in-america/\|שרייבער=Marc B. Shapiro\|קעפל=Hasidism in America\|זייטל=Seforim Blog\|דאטום=October 18, 2017}}}}.

שווערמער: /* קריטיק */

2025-08-05T19:07:37Z

קריטיק

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 19:07, 5 אויגוסט 2025
שורה 97:		שורה 97:
	רבי ישראל'ס נייע איינפירונגען, הויפטזעכליך זיין נוצן וועלטליכע און אפילו "וואולגארישע" ניגונים פאר הייליגע ווערטער, האבן ארויסגערופן שטארקע קריטיק. [[רבי מנחם די לאנזאנא\|רבי מנחם די לאָנזאַנאָ]] פון דמשק, וואס איז אויך געווען א גרויסער בעל מנגן און געשריבן פיוטים אבער האט געהאט ווייניגער הצלחה, האט שטארק קריטיקירט זיינע סטיל. כאטש ער האט נישט געהאט קיין פּראבלעם מיט'ן נוצן גויאישע מעלאדיעס פאר הייליגע לידער, און האט אפילו באוואונדערט די רוחניות'דיגע ווירקונג פון טערקישער מוזיק, האט ער זיך קעגנגעשטעלט ר' ישראל'ס עקסטרעמע סינטעזע, וואס האט אויך צוגעפּאסט די לשון-קודש ווערטער צו די קלאנגען פון די לועזישע הברות, לשון נופל על לשון, און דאס נוצן גשמיות'דיגע אויסדרוקן אין שירי קודש, למשל אין זיינע זמירות וועגן דער חתונה פון דער באשעפער און כלל ישראל. ר' מנחם האט געזאגט אויף ר' ישראל אז ער "האט זיך ערלויבט צו זאגן צו ה' יתברך אלץ וואס נואפים זאגן איינער דעם אנדערן"{{הערה\|{{צ-בוך\|מחבר=מנחם די לונזנו\|נאמען=שתי ידות\|מקום הוצאה=ווענעציע\|שנת הוצאה=שע"ח\|עמ=דף קמב\|קישור=https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007525110?page=287&rotate=0&theme=white}}.}}{{הערה\|ענליך צו רמד"ל האט אין דער מאדערנע צייט [[חיים נחמן ביאליק]] (א סעקולערער העברעאישער פאעט פון 20'סטן יארהונדערט) אין אן ארטיקל שארף קריטיקירט ר' ישראל'ס עפנטליכקייט צו די קולטורן פון די גוים ({{פרויקט בן-יהודה\|שם=חיים נחמן ביאליק\|זיהוי=3032#ג\|שם היצירה=שירתנו הצעירה, אות ג, אדעס תרפ"ז}}; {{לינק\|אדרעס=https://almogbehar.wordpress.com/2012/11/04/ר-ישראל-נגארה-חיים-נחמן-ביאליק-ובוז/\|שרייבער=אלמוג בהר\|קעפל=ר' ישראל נג'ארה, חיים נחמן ביאליק ובוז\|דאטום=04/11/2012}}).}}, און ווי אויך אז ר' ישראל "אונטערשיידט נישט צווישן שבת און תשעה באב"{{הערה\|שתי ידות, [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007525110?page=130 דף סה,ב].}}{{הערה\|[[#באריע\|Beeri]], 2019, 62–63.}}{{הערה\|[[#פדיה\|פדיה, הטקסט]], ז' 103.}}. רבי ישראל פארטיידיגט זיך פון די קריטיק אין די הקדמות צו זיינע ספרים, ערקלערנדיג אז ער גיט פאסיגע טעקסטן צו די פאפולערע ניגונים כדי צו הייליגן זיי און דאס איז נויטיג פאר די רוחניותדיגע באדערפענישן פון ציבור.		רבי ישראל'ס נייע איינפירונגען, הויפטזעכליך זיין נוצן וועלטליכע און אפילו "וואולגארישע" ניגונים פאר הייליגע ווערטער, האבן ארויסגערופן שטארקע קריטיק. [[רבי מנחם די לאנזאנא\|רבי מנחם די לאָנזאַנאָ]] פון דמשק, וואס איז אויך געווען א גרויסער בעל מנגן און געשריבן פיוטים אבער האט געהאט ווייניגער הצלחה, האט שטארק קריטיקירט זיינע סטיל. כאטש ער האט נישט געהאט קיין פּראבלעם מיט'ן נוצן גויאישע מעלאדיעס פאר הייליגע לידער, און האט אפילו באוואונדערט די רוחניות'דיגע ווירקונג פון טערקישער מוזיק, האט ער זיך קעגנגעשטעלט ר' ישראל'ס עקסטרעמע סינטעזע, וואס האט אויך צוגעפּאסט די לשון-קודש ווערטער צו די קלאנגען פון די לועזישע הברות, לשון נופל על לשון, און דאס נוצן גשמיות'דיגע אויסדרוקן אין שירי קודש, למשל אין זיינע זמירות וועגן דער חתונה פון דער באשעפער און כלל ישראל. ר' מנחם האט געזאגט אויף ר' ישראל אז ער "האט זיך ערלויבט צו זאגן צו ה' יתברך אלץ וואס נואפים זאגן איינער דעם אנדערן"{{הערה\|{{צ-בוך\|מחבר=מנחם די לונזנו\|נאמען=שתי ידות\|מקום הוצאה=ווענעציע\|שנת הוצאה=שע"ח\|עמ=דף קמב\|קישור=https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007525110?page=287&rotate=0&theme=white}}.}}{{הערה\|ענליך צו רמד"ל האט אין דער מאדערנע צייט [[חיים נחמן ביאליק]] (א סעקולערער העברעאישער פאעט פון 20'סטן יארהונדערט) אין אן ארטיקל שארף קריטיקירט ר' ישראל'ס עפנטליכקייט צו די קולטורן פון די גוים ({{פרויקט בן-יהודה\|שם=חיים נחמן ביאליק\|זיהוי=3032#ג\|שם היצירה=שירתנו הצעירה, אות ג, אדעס תרפ"ז}}; {{לינק\|אדרעס=https://almogbehar.wordpress.com/2012/11/04/ר-ישראל-נגארה-חיים-נחמן-ביאליק-ובוז/\|שרייבער=אלמוג בהר\|קעפל=ר' ישראל נג'ארה, חיים נחמן ביאליק ובוז\|דאטום=04/11/2012}}).}}, און ווי אויך אז ר' ישראל "אונטערשיידט נישט צווישן שבת און תשעה באב"{{הערה\|שתי ידות, [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007525110?page=130 דף סה,ב].}}{{הערה\|[[#באריע\|Beeri]], 2019, 62–63.}}{{הערה\|[[#פדיה\|פדיה, הטקסט]], ז' 103.}}. רבי ישראל פארטיידיגט זיך פון די קריטיק אין די הקדמות צו זיינע ספרים, ערקלערנדיג אז ער גיט פאסיגע טעקסטן צו די פאפולערע ניגונים כדי צו הייליגן זיי און דאס איז נויטיג פאר די רוחניותדיגע באדערפענישן פון ציבור.

	די ~~שווערסטע~~ קריטיק אויף ר' ישראל ~~איז אבער געקומען פון~~ [[רבי חיים וויטאל]] אין זיין ~~טיף פּערזענליכן~~ טאגבוך, "ספר החזיונות", וואס איז נישט פארעפנטליכט געווארן בשלמות ביז תשי"ד. זיין קריטיק איז מער וועגן ר' ישראל'ס ~~פּערזענליכע~~ אויפפירונג ווי זיין ~~פּאעטישע~~ סטיל. ~~די קלאגעס זענען געקומען~~ פון ~~א רוח (~~א [[דיבוק]]) וואס איז אריין אין א יונג מיידל אין דמשק אין יאר ה'שס"ט, וועלכע האט באשולדיגט ר' ישראל אין שווערע עבירות, אריינגערעכנט שכרות, ניבול פה, חילול שבת, זיך קריגן מיט זיין ווייב, אוממאראלישע מעשים, און באציאונגען מיט א גוי'טע. די רוח האט דערקלערט, אז עס איז פארבאטן צו רעדן מיט אים אדער צו זינגען זיינע לידער, און אז עס איז כמעט ~~פּאסיג~~ צו ~~פּסל~~'ן די כתובות און גיטין וואס ער האט שוין געשריבן.		די הארבסטע קריטיק אויף ר' ישראל שרייבט [[רבי חיים וויטאל]] אין זיין פערזענליכן טאגבוך "ספר החזיונות" וואס איז נישט פארעפנטליכט געווארן בשלמות ביז תשי"ד. זיין קריטיק איז מער וועגן ר' ישראל'ס אויפפירונג ווי אידער אויף זיין פאעטישע סטיל. ער ברענגט נאך פון א [[דיבוק]] וואס איז אריין אין א יונג מיידל אין דמשק אין יאר ה'שס"ט, וועלכע האט באשולדיגט ר' ישראל אין שווערע עבירות, אריינגערעכנט שכרות, ניבול פה, חילול שבת, זיך קריגן מיט זיין ווייב, אוממאראלישע מעשים, און באציאונגען מיט א גוי'טע. די רוח האט דערקלערט אז עס איז פארבאטן צו רעדן מיט אים אדער צו זינגען זיינע לידער, און אז עס איז כמעט פאסיג צו פסל'ען די כתובות און גיטין וואס ער האט שוין געשריבן.
	ר' חיים וויטאל שרייבט, אז דער רוח האט אויך געזאגט אז ר' ישראל האט צוגעגרייט א מאלצייט אין בין המצרים, געזונגען הויך, געגעסן פלייש, געטרונקען וויין און זיך אנגע'שיכור'ט. ר' חיים גיבט ~~אָן~~ אז ר' ישראל האט צו אים מודה געווען אז די אינצידענט איז פארגעקומען{{הערה\|{{היברובוקס\|2=שבחי רבי חיים וויטאל\|3=3767\|page=17\|מקום הוצאה=אוסטראה\|שנת הוצאה=תקפ"ו\|עמ=יט}}; רבי חיים וויטאל, '''ספר החזיונות''', מהדורת פיירשטיין, מכון בן-צבי, ירושלים תשס"ו, עמ' 68.}}. ר' חיים וויטאל זאגט אבער נישט צי ער האט געפרעגט ר' ישראל וועגן די מער ערנסטע באשולדיגונגען{{הערה\|{{לינק\|אדרעס=https://seforimblog.com/2017/10/hasidism-in-america/\|שרייבער=Marc B. Shapiro\|קעפל=Hasidism in America\|זייטל=Seforim Blog\|דאטום=October 18, 2017}}}}.		ר' חיים וויטאל שרייבט, אז דער רוח האט אויך געזאגט אז ר' ישראל האט צוגעגרייט א מאלצייט אין בין המצרים, געזונגען הויך, געגעסן פלייש, געטרונקען וויין און זיך אנגע'שיכור'ט. ר' חיים גיבט אן אז ר' ישראל האט צו אים מודה געווען אז די אינצידענט איז פארגעקומען{{הערה\|{{היברובוקס\|2=שבחי רבי חיים וויטאל\|3=3767\|page=17\|מקום הוצאה=אוסטראה\|שנת הוצאה=תקפ"ו\|עמ=יט}}; רבי חיים וויטאל, '''ספר החזיונות''', מהדורת פיירשטיין, מכון בן-צבי, ירושלים תשס"ו, עמ' 68.}}. ר' חיים וויטאל זאגט אבער נישט צי ער האט געפרעגט ר' ישראל וועגן די מער ערנסטע באשולדיגונגען{{הערה\|{{לינק\|אדרעס=https://seforimblog.com/2017/10/hasidism-in-america/\|שרייבער=Marc B. Shapiro\|קעפל=Hasidism in America\|זייטל=Seforim Blog\|דאטום=October 18, 2017}}}}.

	פון דער אנדערער זייט, האט דער [[רבי יצחק לוריא\|אר"י הקדוש]], לויט [[רבי אליהו האיתמרי]] פון איזמיר, געהאט א פאזיטיווע מיינונג אויף אים, און ער האט געזאגט אז ער איז א נצוץ פון דוד המלך עליו השלום און אז זיינע פיוטים זענען געזאגט געווארן מיט רוח הקודש{{הערה\|[[רבי אליהו האיתמרי]] פון איזמיר, '''שבט מוסר''', [https://www.sefaria.org/Shevet_Musar.34.8 פרק לד], קושטא תע"ב, דף קיא, ד.}}.		פון דער אנדערער זייט, האט דער [[רבי יצחק לוריא\|אר"י הקדוש]], לויט [[רבי אליהו האיתמרי]] פון איזמיר, געהאט א פאזיטיווע מיינונג אויף אים, און ער האט געזאגט אז ער איז א נצוץ פון דוד המלך עליו השלום און אז זיינע פיוטים זענען געזאגט געווארן מיט רוח הקודש{{הערה\|[[רבי אליהו האיתמרי]] פון איזמיר, '''שבט מוסר''', [https://www.sefaria.org/Shevet_Musar.34.8 פרק לד], קושטא תע"ב, דף קיא, ד.}}.

שווערמער: /* ביאגראפיע */ אויסדרוק

2025-08-05T19:03:45Z

ביאגראפיע: אויסדרוק

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 19:03, 5 אויגוסט 2025
שורה 24:		שורה 24:

	רבי ישראל'ס פאטער, [[נאג'ארה\|רבי משה בן לוי נאג'ארה]], איז געבוירן געווארן אין [[סאלאניקי\|סאַלאָניקי]], גריכנלאנד, און איז שפעטער אריבער מיט זיין משפחה קיין צפת, וואו ער איז געווארן פון די נאנטע תלמידים פונעם [[אר"י הקדוש]]{{הערה\|{{שם הגדולים\|סופרים\|מ\|קסא\|מהר"ר משה נאג'ארה}}.}}. זיין פאטער איז שפעטער געווארן אן איינפלוסרייכער רב אין דמשק, וואו ער האט געדינט אלס דיין פאר צוואנציג יאר. זיין זיידע פון זיין מוטער'ס זייט, [[רבי ישראל די קוריאל]], איז געווען פון די גרויסע רבנים אין צפת, און איינער פון די פיר חכמים וואס האבן באקומען [[סמיכה]] פון [[מהר"י בירב]].		רבי ישראל'ס פאטער, [[נאג'ארה\|רבי משה בן לוי נאג'ארה]], איז געבוירן געווארן אין [[סאלאניקי\|סאַלאָניקי]], גריכנלאנד, און איז שפעטער אריבער מיט זיין משפחה קיין צפת, וואו ער איז געווארן פון די נאנטע תלמידים פונעם [[אר"י הקדוש]]{{הערה\|{{שם הגדולים\|סופרים\|מ\|קסא\|מהר"ר משה נאג'ארה}}.}}. זיין פאטער איז שפעטער געווארן אן איינפלוסרייכער רב אין דמשק, וואו ער האט געדינט אלס דיין פאר צוואנציג יאר. זיין זיידע פון זיין מוטער'ס זייט, [[רבי ישראל די קוריאל]], איז געווען פון די גרויסע רבנים אין צפת, און איינער פון די פיר חכמים וואס האבן באקומען [[סמיכה]] פון [[מהר"י בירב]].
	ר' ישראל נאג'ארה האט געלערנט ביי זיין פאטער און ביי זיין זיידן אין צפת. אויפוואקסנדיג אין צפת איז ער ~~געקומען אונטער דעם ברייטן השפעה פון~~ קבלת האריז"ל. אין קעגנזאץ צו זיין פאטער, האט ער נישט ארויסגעוויזן קיין אינטערעס צו חקירה{{הערה\|[[#מלאכי\|מלאכי, מקובלים]], 108.}}.		ר' ישראל נאג'ארה האט געלערנט ביי זיין פאטער און ביי זיין זיידן אין צפת. אויפוואקסנדיג אין צפת איז ער באקאנט געווארן מיט קבלת האריז"ל. אין קעגנזאץ צו זיין פאטער, האט ער נישט ארויסגעוויזן קיין אינטערעס צו חקירה{{הערה\|[[#מלאכי\|מלאכי, מקובלים]], 108.}}.

	אין יאר של"א–של"ה איז ר' ישראל מיטגעפארן מיט זיין פאטער קיין קושטא צו דרוקן זיין פאטער'ס ספר "לקח טוב", און דארט האט ער צוגעגעבן א הקדמה-ליד צום ספר, וואס איז ווארשיינליך זיין ערשטער באקאנטער ליד{{הערה\|[[#שארית\|מבוא, שארית ישראל]], תשפ"ד, עמ' 22, הערה 2.}}.		אין יאר של"א–של"ה איז ר' ישראל מיטגעפארן מיט זיין פאטער קיין קושטא צו דרוקן זיין פאטער'ס ספר "לקח טוב", און דארט האט ער צוגעגעבן א הקדמה-ליד צום ספר, וואס איז ווארשיינליך זיין ערשטער באקאנטער ליד{{הערה\|[[#שארית\|מבוא, שארית ישראל]], תשפ"ד, עמ' 22, הערה 2.}}.

תנא קמא אין 14:17, 5 אויגוסט 2025

2025-08-05T14:17:42Z

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 14:17, 5 אויגוסט 2025
שורה 97:		שורה 97:
	רבי ישראל'ס נייע איינפירונגען, הויפטזעכליך זיין נוצן וועלטליכע און אפילו "וואולגארישע" ניגונים פאר הייליגע ווערטער, האבן ארויסגערופן שטארקע קריטיק. [[רבי מנחם די לאנזאנא\|רבי מנחם די לאָנזאַנאָ]] פון דמשק, וואס איז אויך געווען א גרויסער בעל מנגן און געשריבן פיוטים אבער האט געהאט ווייניגער הצלחה, האט שטארק קריטיקירט זיינע סטיל. כאטש ער האט נישט געהאט קיין פּראבלעם מיט'ן נוצן גויאישע מעלאדיעס פאר הייליגע לידער, און האט אפילו באוואונדערט די רוחניות'דיגע ווירקונג פון טערקישער מוזיק, האט ער זיך קעגנגעשטעלט ר' ישראל'ס עקסטרעמע סינטעזע, וואס האט אויך צוגעפּאסט די לשון-קודש ווערטער צו די קלאנגען פון די לועזישע הברות, לשון נופל על לשון, און דאס נוצן גשמיות'דיגע אויסדרוקן אין שירי קודש, למשל אין זיינע זמירות וועגן דער חתונה פון דער באשעפער און כלל ישראל. ר' מנחם האט געזאגט אויף ר' ישראל אז ער "האט זיך ערלויבט צו זאגן צו ה' יתברך אלץ וואס נואפים זאגן איינער דעם אנדערן"{{הערה\|{{צ-בוך\|מחבר=מנחם די לונזנו\|נאמען=שתי ידות\|מקום הוצאה=ווענעציע\|שנת הוצאה=שע"ח\|עמ=דף קמב\|קישור=https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007525110?page=287&rotate=0&theme=white}}.}}{{הערה\|ענליך צו רמד"ל האט אין דער מאדערנע צייט [[חיים נחמן ביאליק]] (א סעקולערער העברעאישער פאעט פון 20'סטן יארהונדערט) אין אן ארטיקל שארף קריטיקירט ר' ישראל'ס עפנטליכקייט צו די קולטורן פון די גוים ({{פרויקט בן-יהודה\|שם=חיים נחמן ביאליק\|זיהוי=3032#ג\|שם היצירה=שירתנו הצעירה, אות ג, אדעס תרפ"ז}}; {{לינק\|אדרעס=https://almogbehar.wordpress.com/2012/11/04/ר-ישראל-נגארה-חיים-נחמן-ביאליק-ובוז/\|שרייבער=אלמוג בהר\|קעפל=ר' ישראל נג'ארה, חיים נחמן ביאליק ובוז\|דאטום=04/11/2012}}).}}, און ווי אויך אז ר' ישראל "אונטערשיידט נישט צווישן שבת און תשעה באב"{{הערה\|שתי ידות, [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007525110?page=130 דף סה,ב].}}{{הערה\|[[#באריע\|Beeri]], 2019, 62–63.}}{{הערה\|[[#פדיה\|פדיה, הטקסט]], ז' 103.}}. רבי ישראל פארטיידיגט זיך פון די קריטיק אין די הקדמות צו זיינע ספרים, ערקלערנדיג אז ער גיט פאסיגע טעקסטן צו די פאפולערע ניגונים כדי צו הייליגן זיי און דאס איז נויטיג פאר די רוחניותדיגע באדערפענישן פון ציבור.		רבי ישראל'ס נייע איינפירונגען, הויפטזעכליך זיין נוצן וועלטליכע און אפילו "וואולגארישע" ניגונים פאר הייליגע ווערטער, האבן ארויסגערופן שטארקע קריטיק. [[רבי מנחם די לאנזאנא\|רבי מנחם די לאָנזאַנאָ]] פון דמשק, וואס איז אויך געווען א גרויסער בעל מנגן און געשריבן פיוטים אבער האט געהאט ווייניגער הצלחה, האט שטארק קריטיקירט זיינע סטיל. כאטש ער האט נישט געהאט קיין פּראבלעם מיט'ן נוצן גויאישע מעלאדיעס פאר הייליגע לידער, און האט אפילו באוואונדערט די רוחניות'דיגע ווירקונג פון טערקישער מוזיק, האט ער זיך קעגנגעשטעלט ר' ישראל'ס עקסטרעמע סינטעזע, וואס האט אויך צוגעפּאסט די לשון-קודש ווערטער צו די קלאנגען פון די לועזישע הברות, לשון נופל על לשון, און דאס נוצן גשמיות'דיגע אויסדרוקן אין שירי קודש, למשל אין זיינע זמירות וועגן דער חתונה פון דער באשעפער און כלל ישראל. ר' מנחם האט געזאגט אויף ר' ישראל אז ער "האט זיך ערלויבט צו זאגן צו ה' יתברך אלץ וואס נואפים זאגן איינער דעם אנדערן"{{הערה\|{{צ-בוך\|מחבר=מנחם די לונזנו\|נאמען=שתי ידות\|מקום הוצאה=ווענעציע\|שנת הוצאה=שע"ח\|עמ=דף קמב\|קישור=https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007525110?page=287&rotate=0&theme=white}}.}}{{הערה\|ענליך צו רמד"ל האט אין דער מאדערנע צייט [[חיים נחמן ביאליק]] (א סעקולערער העברעאישער פאעט פון 20'סטן יארהונדערט) אין אן ארטיקל שארף קריטיקירט ר' ישראל'ס עפנטליכקייט צו די קולטורן פון די גוים ({{פרויקט בן-יהודה\|שם=חיים נחמן ביאליק\|זיהוי=3032#ג\|שם היצירה=שירתנו הצעירה, אות ג, אדעס תרפ"ז}}; {{לינק\|אדרעס=https://almogbehar.wordpress.com/2012/11/04/ר-ישראל-נגארה-חיים-נחמן-ביאליק-ובוז/\|שרייבער=אלמוג בהר\|קעפל=ר' ישראל נג'ארה, חיים נחמן ביאליק ובוז\|דאטום=04/11/2012}}).}}, און ווי אויך אז ר' ישראל "אונטערשיידט נישט צווישן שבת און תשעה באב"{{הערה\|שתי ידות, [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007525110?page=130 דף סה,ב].}}{{הערה\|[[#באריע\|Beeri]], 2019, 62–63.}}{{הערה\|[[#פדיה\|פדיה, הטקסט]], ז' 103.}}. רבי ישראל פארטיידיגט זיך פון די קריטיק אין די הקדמות צו זיינע ספרים, ערקלערנדיג אז ער גיט פאסיגע טעקסטן צו די פאפולערע ניגונים כדי צו הייליגן זיי און דאס איז נויטיג פאר די רוחניותדיגע באדערפענישן פון ציבור.

	[[רבי חיים וויטאל]] ~~האט אויך געהאט א שטארק נעגאטיווע מיינונג וועגן רבי ישראל נאג'ארה.~~ אין זיין "ספר החזיונות" ~~ברענגט ער~~ פון ~~א פרוי וואס אריין אין איר~~ א רוח (א [[דיבוק]]), וועלכע האט באשולדיגט ר' ישראל אין שווערע עבירות, אריינגערעכנט שכרות, ניבול פה, חילול שבת, זיך קריגן מיט זיין ווייב, אוממאראלישע מעשים, און באציאונגען מיט א גוי'טע{{הערה\|{{היברובוקס\|2=שבחי רבי חיים וויטאל\|3=3767\|page=17\|מקום הוצאה=אוסטראה\|שנת הוצאה=תקפ"ו\|עמ=יט}}; רבי חיים וויטאל, '''ספר החזיונות''', מהדורת פיירשטיין, מכון בן-צבי, ירושלים תשס"ו, עמ' 68.}}. די ~~"רוח" האט דערקלערט~~, ~~אז עס איז פארבאטן צו רעדן מיט אים אדער צו זינגען זיינע לידער~~.		די שווערסטע קריטיק אויף ר' ישראל איז אבער געקומען פון [[רבי חיים וויטאל]] אין זיין טיף פּערזענליכן טאגבוך, "ספר החזיונות", וואס איז נישט פארעפנטליכט געווארן בשלמות ביז תשי"ד. זיין קריטיק איז מער וועגן ר' ישראל'ס פּערזענליכע אויפפירונג ווי זיין פּאעטישע סטיל. די קלאגעס זענען געקומען פון א רוח (א [[דיבוק]]) וואס איז אריין אין א יונג מיידל אין דמשק אין יאר ה'שס"ט, וועלכע האט באשולדיגט ר' ישראל אין שווערע עבירות, אריינגערעכנט שכרות, ניבול פה, חילול שבת, זיך קריגן מיט זיין ווייב, אוממאראלישע מעשים, און באציאונגען מיט א גוי'טע. די רוח האט דערקלערט, אז עס איז פארבאטן צו רעדן מיט אים אדער צו זינגען זיינע לידער, און אז עס איז כמעט פּאסיג צו פּסל'ן די כתובות און גיטין וואס ער האט שוין געשריבן.
			ר' חיים וויטאל שרייבט, אז דער רוח האט אויך געזאגט אז ר' ישראל האט צוגעגרייט א מאלצייט אין בין המצרים, געזונגען הויך, געגעסן פלייש, געטרונקען וויין און זיך אנגע'שיכור'ט. ר' חיים גיבט אָן אז ר' ישראל האט צו אים מודה געווען אז די אינצידענט איז פארגעקומען{{הערה\|{{היברובוקס\|2=שבחי רבי חיים וויטאל\|3=3767\|page=17\|מקום הוצאה=אוסטראה\|שנת הוצאה=תקפ"ו\|עמ=יט}}; רבי חיים וויטאל, '''ספר החזיונות''', מהדורת פיירשטיין, מכון בן-צבי, ירושלים תשס"ו, עמ' 68.}}. ר' חיים וויטאל זאגט אבער נישט צי ער האט געפרעגט ר' ישראל וועגן די מער ערנסטע באשולדיגונגען{{הערה\|{{לינק\|אדרעס=https://seforimblog.com/2017/10/hasidism-in-america/\|שרייבער=Marc B. Shapiro\|קעפל=Hasidism in America\|זייטל=Seforim Blog\|דאטום=October 18, 2017}}}}.

	ר' חיים וויטאל שרייבט, אז דער רוח האט אויך געזאגט אז ר' ישראל האט צוגעגרייט א מאלצייט אין בין המצרים, און ער האט געזונגען הויך, געגעסן פלייש, געטרונקען וויין און זיך אנגע'שיכור'ט. ר' חיים גיבט אָן אז ר' ישראל האט צו אים מודה געווען אז די אינצידענט איז פארגעקומען. ר' חיים וויטאל זאגט אבער נישט צי ער האט געפרעגט ר' ישראל וועגן די מער ערנסטע באשולדיגונגען{{הערה\|{{לינק\|אדרעס=https://seforimblog.com/2017/10/hasidism-in-america/\|שרייבער=Marc B. Shapiro\|קעפל=Hasidism in America\|זייטל=Seforim Blog\|דאטום=October 18, 2017}}}}.		פון דער אנדערער זייט, האט דער [[רבי יצחק לוריא\|אר"י הקדוש]], לויט [[רבי אליהו האיתמרי]] פון איזמיר, געהאט א פאזיטיווע מיינונג אויף אים, און ער האט געזאגט אז ער איז א נצוץ פון דוד המלך עליו השלום און אז זיינע פיוטים זענען געזאגט געווארן מיט רוח הקודש{{הערה\|[[רבי אליהו האיתמרי]] פון איזמיר, '''שבט מוסר''', [https://www.sefaria.org/Shevet_Musar.34.8 פרק לד], קושטא תע"ב, דף קיא, ד.}}.

	פון דער אנדערער זייט, האט דער [[רבי יצחק לוריא\|אר"י הקדוש]] געהאט א פאזיטיווע מיינונג אויף אים, און ער האט געזאגט אז ער איז א נצוץ פון דוד המלך עליו השלום און אז זיינע פיוטים זענען געזאגט געווארן מיט רוח הקודש{{הערה\|[[רבי אליהו האיתמרי]] פון איזמיר, '''שבט מוסר''', [https://www.sefaria.org/Shevet_Musar.34.8 פרק לד], קושטא תע"ב, דף קיא, ד.}}.
	אין [[חמדת ימים]] ווערט דערציילט אז דער אר"י האט אמאל א פרייטאג צונאכטס געזען טויזנטער מלאכים גיין אראפ און ארויף צו הערן דאס זינגען פון רבי ישראל נאג'ארה, ווייל זיינע זמירות זענען געווען מיט רוח הקודש. דאן האט דער אר"י באמערקט אז די מלאכים זענען אוועקגעגאנגען, וויבאלד רבי ישראל האט געזונגען ביים טיש מיט אויפגעדעקטע ארעמס און אן קיין הוט, און דער אר"י געשיקט צוויי תלמידים זיינע אים צו זאגן דערוועגן. ווען ר' ישראל האט דאס געהערט האט אים באנומען א ציטערניש, ער האט זיך אוועקגעזעסן מיט דרך ארץ און זיך צוריקגעקערט צו זיין געזאנג, און די מלאכים האבן זיך גלייך אומגעקערט, פרייליך ווי ביי א חתונה. דער אר"י מיט זיין תלמיד האבן דאס געזען און זיך פארוואונדערט{{הערה\|[[חמדת ימים]], חלק א, [https://www.nli.org.il/he/books/NNL_ALEPH990011295660205171/NLI איזמיר תצ"ב], דף עח ({{תורת אמת\|\|פרק ח, אות יב\|01830\|0449_L2}}) און חלק ג {{תורת אמת\|2=פרק ג, אות ו–ז\|3=01832_part_2\|4=0097_L2}}; רבי יצחק מאגריסו, ילקוט מעם לעז, ה'תק"ו, פר' ויקהל לח, ג. תר' ללשון קודש, [https://tablet.otzar.org/#/book/105653/p/421/t/8967672691234/fs/0/start/0/end/0/c תשכ"ט, עמו' תתתמג]; [[רבי אליעזר פאפו]], פלא יועץ (קושטא, תקפ"ד), [https://www.sefaria.org/Pele_Yoetz.9.3 ערך אכילה]. זעט {{אקדמיה\|גרשם שלום\|והתעלומה בעינה עומדת\|44415014\|בחינות בביקורת הספרות\|ח (1955), עמ' 85–86}}; [[#בניהו\|בניהו, תש"נ]], זז' 227–229.}}.		אין [[חמדת ימים]] ווערט דערציילט אז דער אר"י האט אמאל א פרייטאג צונאכטס געזען טויזנטער מלאכים גיין אראפ און ארויף צו הערן דאס זינגען פון רבי ישראל נאג'ארה, ווייל זיינע זמירות זענען געווען מיט רוח הקודש. דאן האט דער אר"י באמערקט אז די מלאכים זענען אוועקגעגאנגען, וויבאלד רבי ישראל האט געזונגען ביים טיש מיט אויפגעדעקטע ארעמס און אן קיין הוט, און דער אר"י געשיקט צוויי תלמידים זיינע אים צו זאגן דערוועגן. ווען ר' ישראל האט דאס געהערט האט אים באנומען א ציטערניש, ער האט זיך אוועקגעזעסן מיט דרך ארץ און זיך צוריקגעקערט צו זיין געזאנג, און די מלאכים האבן זיך גלייך אומגעקערט, פרייליך ווי ביי א חתונה. דער אר"י מיט זיין תלמיד האבן דאס געזען און זיך פארוואונדערט{{הערה\|[[חמדת ימים]], חלק א, [https://www.nli.org.il/he/books/NNL_ALEPH990011295660205171/NLI איזמיר תצ"ב], דף עח ({{תורת אמת\|\|פרק ח, אות יב\|01830\|0449_L2}}) און חלק ג {{תורת אמת\|2=פרק ג, אות ו–ז\|3=01832_part_2\|4=0097_L2}}; רבי יצחק מאגריסו, ילקוט מעם לעז, ה'תק"ו, פר' ויקהל לח, ג. תר' ללשון קודש, [https://tablet.otzar.org/#/book/105653/p/421/t/8967672691234/fs/0/start/0/end/0/c תשכ"ט, עמו' תתתמג]; [[רבי אליעזר פאפו]], פלא יועץ (קושטא, תקפ"ד), [https://www.sefaria.org/Pele_Yoetz.9.3 ערך אכילה]. זעט {{אקדמיה\|גרשם שלום\|והתעלומה בעינה עומדת\|44415014\|בחינות בביקורת הספרות\|ח (1955), עמ' 85–86}}; [[#בניהו\|בניהו, תש"נ]], זז' 227–229.}}.

	דער חמדת ימים אליין שרייבט: "די קדמונים וכל בעלי השיר האבן שוין פארפאסט ספּעציעלע פיוטים צו זינגען שבת און פון זיי אלע האט מיר נישט געפאלן, בלויז די פיוטים פון בעל זמירות ישראל דאית בהון קבלה אמיתית, און דער איש המשכיל ישכיל בם אז עס זענען פארהאן פילע פון זיי וואס מען זאל נישט זאגן און שבתות און ימים טובים, און ער האט זיך פארלאזט על עין המשכיל"{{הערה\|{{תורת אמת\|[[חמדת ימים]]\|חלק א, פרק ח, אות פב\|01830\|0491_L2}}}}.		דער חמדת ימים אליין שרייבט: "די קדמונים וכל בעלי השיר האבן שוין פארפאסט ספּעציעלע פיוטים צו זינגען שבת און פון זיי אלע האט מיר נישט געפאלן, בלויז די פיוטים פון בעל זמירות ישראל דאית בהון קבלה אמיתית, און דער איש המשכיל ישכיל בם אז עס זענען פארהאן פילע פון זיי וואס מען זאל נישט זאגן און שבתות און ימים טובים, און ער האט זיך פארלאזט על עין המשכיל"{{הערה\|{{תורת אמת\|[[חמדת ימים]]\|חלק א, פרק ח, אות פב\|01830\|0491_L2}}}}.

	דער חתם סופר פלעגט אנהייב נישט זינגען דעם פיוט "יה רבון עלם". ווען מען האט אים געפרעגט פארוואס, האט ער געזאגט: "איידער איך וועל ענטפלעקן מיין טעם, איז מיר ענדערש אז איר זאלט עס זינגען"{{הערה\|זעט {{היברובוקס\|2=אוצרות הסופר\|3=58497\|page=141\|באנד=יט\|שנת הוצאה=תשס"ט\|עמ=קלז\|4=הערה יא}}.}}.		דער חתם סופר פלעגט אנהייב נישט זינגען דעם פיוט "יה רבון עלם". ווען מען האט אים געפרעגט פארוואס, האט ער געזאגט: "איידער איך וועל ענטפלעקן מיין טעם, איז מיר ענדערש אז איר זאלט עס זינגען"{{הערה\|זעט {{היברובוקס\|2=אוצרות הסופר\|3=58497\|page=141\|באנד=יט\|שנת הוצאה=תשס"ט\|עמ=קלז\|4=הערה יא}}.}}. פיל רבנים און גדולי הדור האבן נישט מקבל געװען די קריטיק און האבן װײטער געזונגען ר' ישראל נאגארה'ס פיוטים, צווישן זיי דער אוהב ישראל פון אפטא, דער בני יששכר, רבי הערשעלע רימנובער, רבי איציקל וואורקער און נאך פילע{{הערה\|זעט א.י. דיין, האוצר כא.}}.

	גאון און בניהו פארטיידיגן ר' ישראל און שלאגן פאָר אז זיינע קריטיקער האבן אים אפשר מקנא געווען צוליב זיינע דרשות און די פילע מענטשן וואס זענען זיך צוזאמענגעקליבן ביי אים{{הערה\|גאון, מזרח ומעריב ה, עמ' 149; [[#בניהו\|בניהו, תש"נ]], זז' 234–235.}}. פיל רבנים און גדולי הדור האבן נישט מקבל געװען די קריטיק און האבן װײטער געזונגען ר' ישראל נאגארה'ס פיוטים, צווישן זיי דער אוהב ישראל פון אפטא, דער בני יששכר, רבי הערשעלע רימנובער, רבי איציקל וואורקער און נאך פילע{{הערה\|זעט א.י. דיין, האוצר כא.}}.		די מאדערנע געלערנטע גאון און בניהו פארטיידיגן ר' ישראל און שלאגן פאָר אז זיינע קריטיקער האבן אים אפשר מקנא געווען צוליב זיינע דרשות און די פילע מענטשן וואס זענען זיך צוזאמענגעקליבן ביי אים{{הערה\|גאון, מזרח ומעריב ה, עמ' 149; [[#בניהו\|בניהו, תש"נ]], זז' 234–235.}}.

	==ביבליאגראפיע==		==ביבליאגראפיע==
שורה 125:		שורה 124:
	*{{אקדמיה\|שלי אלקיים\|השושנה המיסטית: ר' ישראל נג'ארה\|3431074\|הפיוט כצוהר תרבותי: כיוונים חדשים להבנת הפיוט ולהבנייתו התרבותית\|עורכת: חביבה פדיה. ירושלים: מכון ון ליר, 2012}}		*{{אקדמיה\|שלי אלקיים\|השושנה המיסטית: ר' ישראל נג'ארה\|3431074\|הפיוט כצוהר תרבותי: כיוונים חדשים להבנת הפיוט ולהבנייתו התרבותית\|עורכת: חביבה פדיה. ירושלים: מכון ון ליר, 2012}}
	<div class="mw-content-ltr">		<div class="mw-content-ltr">
			*Meyer Waxman, [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.31822016127086&seq=119 A history of Jewish literature], 2, 1960, pp. 93–97.
	*{{אנקער\|באריע\|{{אקדמיה\|Tova Beeri\|Israel Najara: A Beloved and Popular Poet\|44464141\|The Poet and the World\|2019, pp. 59–76}}.}}		*{{אנקער\|באריע\|{{אקדמיה\|Tova Beeri\|Israel Najara: A Beloved and Popular Poet\|44464141\|The Poet and the World\|2019, pp. 59–76}}.}}
	*~~Meyer Waxman~~, [https://~~babel~~.~~hathitrust~~.org/~~cgi~~/~~pt?id=uc1~~.~~31822016127086&seq=119 A history of Jewish literature], 2, 1960, pp~~. ~~93–97/~~</div>		*Seroussi, Edwin. "Gossip, Rumors, Rehabilitation Israel Najara's Shaming Revisited." ''Jewish Quarterly Review'', vol. 115 no. 3, 2025, p. 453-488. https://dx.doi.org/10.1353/jqr.2025.a967048.
			</div>

	==דרויסנדיגע לינקס==		==דרויסנדיגע לינקס==

תנא קמא אין 04:58, 5 אויגוסט 2025

2025-08-05T04:58:00Z

זעט די חילוקים

תנא קמא: אויסשטעל, רעדאגירונג

2025-08-05T04:47:33Z

אויסשטעל, רעדאגירונג

זעט די חילוקים

שווערמער אין 03:08, 5 אויגוסט 2025

2025-08-05T03:08:07Z

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 03:08, 5 אויגוסט 2025
שורה 13:		שורה 13:
	\| קינדער = רבי משה נאג'ארה דער צווייטער, רבי לוי נאג'ארה		\| קינדער = רבי משה נאג'ארה דער צווייטער, רבי לוי נאג'ארה
	}}		}}
	'''רבי ישראל נאג'ארה''' (ארום ה'ש"י–ה'שפ"ט) איז געווען ~~איינער~~ פון די ~~באַרימטסטע~~ פייטנים און דיכטערס פון זיין צייט און פון אלע צייטן, באקאנט אלס "נעים זמירות ישראל". ער האט געשפילט א שטארקע ראלע אין אויספארמירן די פאעזיע אין לשון קודש נאכן [[גירוש ספרד]]. ער האט געמאכט א רעוואלוציע אין זמירות און שירי קודש, דורכ'ן גוט צופאסן זיינע ווערטער צו מוזיק, און דורך נוצן ליבע-באגריפן פון סעקולארער פאעזיע. זיין ליד "[[י-ה רבון עלם\|י-ה ריבון עלם]]" בלייבט איינער פון די מערסט געזונגענע פיוטים אין אידישע געמיינדעס. אויסער זיין ריזיגער פּאעטישער יצירה, איז ער אויך געווען א מפרש פונעם תנ"ך, א דרשן און סופר, און דער רב פון שטאט עזה.		'''רבי ישראל נאג'ארה''' (ארום ה'ש"י–ה'שפ"ט) איז געווען פון די בארימטסטע פייטנים און דיכטערס פון זיין צייט און פון אלע צייטן, באקאנט אלס "נעים זמירות ישראל". ער האט געשפילט א שטארקע ראלע אין אויספארמירן די פאעזיע אין לשון קודש נאכן [[גירוש ספרד]]. ער האט געמאכט א רעוואלוציע אין זמירות און שירי קודש, דורכ'ן גוט צופאסן זיינע ווערטער צו מוזיק, און דורך נוצן ליבע-באגריפן פון סעקולארער פאעזיע. זיין ליד "[[י-ה רבון עלם\|י-ה ריבון עלם]]" בלייבט איינער פון די מערסט געזונגענע פיוטים אין אידישע געמיינדעס. אויסער זיין ריזיגער פּאעטישער יצירה, איז ער אויך געווען א מפרש פונעם תנ"ך, א דרשן און סופר, און דער רב פון שטאט עזה.

	==ביאגראפיע==		==ביאגראפיע==

תנא קמא אין 03:00, 5 אויגוסט 2025

2025-08-05T03:00:17Z

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 03:00, 5 אויגוסט 2025
שורה 13:		שורה 13:
	\| קינדער = רבי משה נאג'ארה דער צווייטער, רבי לוי נאג'ארה		\| קינדער = רבי משה נאג'ארה דער צווייטער, רבי לוי נאג'ארה
	}}		}}
	'''רבי ישראל נאג'ארה''' (ארום ה'ש"י–ה'שפ"ט) איז געווען ~~א גרויסער פייטן~~ און ~~דיכטער~~ פון זיין צייט און פון אלע צייטן, ~~און איז~~ באקאנט אלס "נעים זמירות ישראל". ער ~~איז אויך געווען א מפרש פונעם תנ"ך, א דרשן, און דער רב פון דער אידישער קהילה אין עזה.~~		'''רבי ישראל נאג'ארה''' (ארום ה'ש"י–ה'שפ"ט) איז געווען איינער פון די באַרימטסטע פייטנים און דיכטערס פון זיין צייט און פון אלע צייטן, באקאנט אלס "נעים זמירות ישראל". ער האט געשפילט א שטארקע ראלע אין אויספארמירן די פאעזיע אין לשון קודש נאכן [[גירוש ספרד]]. ער האט געמאכט א רעוואלוציע אין זמירות און שירי קודש, דורכ'ן גוט צופאסן זיינע ווערטער צו מוזיק, און דורך נוצן ליבע-באגריפן פון סעקולארער פאעזיע. זיין ליד "[[י-ה רבון עלם\|י-ה ריבון עלם]]" בלייבט איינער פון די מערסט געזונגענע פיוטים אין אידישע געמיינדעס. אויסער זיין ריזיגער פּאעטישער יצירה, איז ער אויך געווען א מפרש פונעם תנ"ך, א דרשן און סופר, און דער רב פון שטאט עזה.

	~~ר' ישראל~~ האט געשפילט א שטארקע ראלע אין אויספארמירן די פאעזיע אין לשון קודש ~~נאך דער~~ גירוש ספרד. ער האט געמאכט א רעוואלוציע אין זמירות און שירי קודש, דורכ'ן גוט צופאסן זיינע ווערטער צו מוזיק, און דורך נוצן ליבע-באגריפן פון סעקולארער פאעזיע. זיינע זמירות זענען דורכגעדרינגען אין רוב קהילות. זיין געשטאלט, וואס איז בחייו געווען קאנטראווערסיעל, איז נאך זיין טויט געווארן געערט, און זיין פאעזיע איז געווארן א מוסטער פאר שירי קודש. זיין ליד "י-ה ריבון עלם" בלייבט איינער פון די מערסט געזונגענע פיוטים אין אידישע געמיינדעס.

	==ביאגראפיע==		==ביאגראפיע==
שורה 23:		שורה 21:
	\| מקור = {{שם הגדולים\|ספרים\|ז\|כז\|זמירות ישראל}}		\| מקור = {{שם הגדולים\|ספרים\|ז\|כז\|זמירות ישראל}}
	}}		}}
	רבי ישראל נאג'ארה איז געבוירן געווארן און אויפגעוואקסן אין צפת, וואס איז דעמאלט געווען אונטער דער אָטאָמאַנישער אימפעריע{{הערה\|{{ynet\|יצחק טסלר\|"בעיני יהודי המזרח הוא היה כוכב עליון": הפיוטים האחרונים של רבי ישראל נג'ארה\|judaism/discourse/article/bymfsd11x0\|אפריל 9, 2024}}.}}. ~~דער~~ משפחה-נאמען צייגט אז זיי ~~האבן געשטאמט~~ פון נאכערא (Nájera), א שטאט אין צפון שפאניע ~~אויפ'ן נאכערילא טייך~~. עס איז אנגענומען אז ~~רבי ישראל'ס~~ זיידע, [[נאג'ארה\|רבי לוי נאג'ארה]], ~~איז געבוירן געווארן אין שפאניע און~~ איז געווען פון די [[גירוש שפאניע\|פארטריבענע פון שפאניע]] אין ה'רנ"ב, און ער איז אנטלאפן קיין דמשק. רבי ישראל'ס פאטער, [[נאג'ארה\|רבי משה בן לוי]], איז געבוירן געווארן אין [[סאלאניקי\|סאַלאָניקי]], גריכנלאנד, און אין זיינע שפעטערע יארן האט ער זיך אריבערגעצויגן מיט זיין משפחה קיין צפת און איז געווען פון די נאנטע תלמידים פונעם [[אר"י הקדוש]]{{הערה\|{{שם הגדולים\|סופרים\|מ\|קסא\|מהר"ר משה נאג'ארה}}.}}. זיין זיידע פון זיין מוטערס זייט, [[רבי ישראל די קוריאל]], איז געווען פון די גרויסע רבנים אין צפת, און איינער פון די פיר חכמים וואס האבן באקומען [[סמיכה]] פון [[מהר"י בירב]].		רבי ישראל נאג'ארה איז געבוירן געווארן און אויפגעוואקסן אין צפת, וואס איז דעמאלט געווען אונטער דער אָטאָמאַנישער אימפעריע{{הערה\|{{ynet\|יצחק טסלר\|"בעיני יהודי המזרח הוא היה כוכב עליון": הפיוטים האחרונים של רבי ישראל נג'ארה\|judaism/discourse/article/bymfsd11x0\|אפריל 9, 2024}}.}}. די משפחה-נאמען צייגט אז זיי שטאמען פון נאכערא (Nájera), א שטאט אין צפון שפאניע. עס איז אנגענומען אז זיין זיידע, [[נאג'ארה\|רבי לוי נאג'ארה]], איז געווען פון די [[גירוש שפאניע\|פארטריבענע פון שפאניע]] אין ה'רנ"ב און איז אנטלאפן קיין דמשק.

	ר' ישראל נאג'ארה האט געלערנט ביי זיין פאטער און ביי זיין זיידן אין צפת. אין קעגנזאץ צו זיין פאטער, האט ער נישט ארויסגעוויזן קיין אינטערעס צו חקירה{{הערה\|[[#מלאכי\|מלאכי, מקובלים]], 108.}}. אלס יונגערמאן האט ער זיך אויך באקענט מיט אראבישער דיכטונג און פאעזיע. אין יאר של"א–של"ה איז ר' ישראל מיטגעפארן מיט זיין פאטער קיין קושטא צו דרוקן זיין פאטער'ס ספר "לקח טוב", און דארט האט ער צוגעגעבן א הקדמה-ליד צום ספר, וואס איז ווארשיינליך זיין ערשטער באקאנטער ליד{{הערה\|[[#שארית\|מבוא, שארית ישראל]], תשפ"ד, עמ' 22, הערה 2.}}.		רבי ישראל'ס פאטער, [[נאג'ארה\|רבי משה בן לוי נאג'ארה]], איז געבוירן געווארן אין [[סאלאניקי\|סאַלאָניקי]], גריכנלאנד, און איז שפעטער אריבער מיט זיין משפחה קיין צפת, וואו ער איז געווארן פון די נאנטע תלמידים פונעם [[אר"י הקדוש]]{{הערה\|{{שם הגדולים\|סופרים\|מ\|קסא\|מהר"ר משה נאג'ארה}}.}}. זיין פאטער איז שפעטער געווארן אן איינפלוסרייכער רב אין דמשק, וואו ער האט געדינט אלס דיין פאר צוואנציג יאר. זיין זיידע פון זיין מוטער'ס זייט, [[רבי ישראל די קוריאל]], איז געווען פון די גרויסע רבנים אין צפת, און איינער פון די פיר חכמים וואס האבן באקומען [[סמיכה]] פון [[מהר"י בירב]].
			ר' ישראל נאג'ארה האט געלערנט ביי זיין פאטער און ביי זיין זיידן אין צפת. אין קעגנזאץ צו זיין פאטער, האט ער נישט ארויסגעוויזן קיין אינטערעס צו חקירה{{הערה\|[[#מלאכי\|מלאכי, מקובלים]], 108.}}. אלס יונגערמאן האט ער זיך אויך באקענט מיט אראבישער דיכטונג און פאעזיע.

	אין זיינע יונגע יארן איז ער אריבער קיין דמשק מיט זיין פאטער רבי משה, וועלכער איז געווארן רב דארט, און ר' ישראל איז געווארן דער שליח ציבור אין דער שפאנישער קהילה דארטן. פאר א שטיק צייט האט ער ארומגעוואנדערט ביי קהילות אין דער אטאמאנישער אימפעריע~~: ער האט באזוכט אין~~ סאַלאָניקי, [[אלעפא\|חלב]], בורסא, [[איסטאנבול\|קושטא]], און ~~אין~~ [[עגיפטן\|מצרים]]. אין בורסא האט ער געטראפן און ווארשיינליך געלערנט מיט דעם יונגן פייטן [[רבי יוסף גאנסו]]. דערנאך איז ער צוריקגעקומען קיין דמשק פאר א קורצער צייט, און שפעטער איז ער צוריק קיין צפת, וואו ער האט חתונה געהאט און עס איז אים געבוירן געווארן א טאכטער{{הערה\|זעט [[#בניהו\|בניהו, תש"נ]], רה–רז.}}. ער האט געלעבט אין דער צייט פונעם אר"י הקדוש און [[רבי יוסף קארו]].		אין יאר של"א–של"ה איז ר' ישראל מיטגעפארן מיט זיין פאטער קיין קושטא צו דרוקן זיין פאטער'ס ספר "לקח טוב", און דארט האט ער צוגעגעבן א הקדמה-ליד צום ספר, וואס איז ווארשיינליך זיין ערשטער באקאנטער ליד{{הערה\|[[#שארית\|מבוא, שארית ישראל]], תשפ"ד, עמ' 22, הערה 2.}}.
			אין זיינע יונגע יארן איז ער אריבער קיין דמשק מיט זיין פאטער רבי משה, וועלכער איז געווארן רב דארט, און ר' ישראל איז געווארן דער שליח ציבור אין דער שפאנישער קהילה דארטן. פאר א שטיק צייט האט ער ארומגעוואנדערט ביי קהילות אין דער אטאמאנישער אימפעריע, באזוכנדיג סאַלאָניקי, [[אלעפא\|חלב]], בורסא, [[איסטאנבול\|קושטא]], און [[עגיפטן\|מצרים]]. אין בורסא האט ער געטראפן און ווארשיינליך געלערנט מיט דעם יונגן פייטן [[רבי יוסף גאנסו]]. דערנאך איז ער צוריקגעקומען קיין דמשק פאר א קורצער צייט, און שפעטער איז ער צוריק קיין צפת, וואו ער האט חתונה געהאט און עס איז אים געבוירן געווארן א טאכטער{{הערה\|זעט [[#בניהו\|בניהו, תש"נ]], רה–רז.}}. ער האט געלעבט אין דער צייט פונעם אר"י הקדוש און [[רבי יוסף קארו]].

	נאך אן אטאקע אויף די אידן פון צפת דורך אן אראבישן שבט אין של"ט האבן די נאג'ארהס פארלאזט די שטאט. צוליב זיין פאטער'ס פּאזיציע אלס רב אין דמשק האט ר' ישראל זיך באזעצט אין [[זשובאר\|דזשאָבאַר]], א פאָרשטאָט פון דמשק, וואו ער האט געדינט אלס חזן, רב, סופר און סעקרעטאר פון דער קהילה, פאראנטווארטליך פאר'ן שרייבן די קהילה בריוו און קאמוניקירן מיט אנדערע קהילות. רבי ישראל האט דארט באנייט א מנהג גערופן "משמרת ערב ראש חודש", אין וועלכער מענטשן האבן זיך פארזאמלט אין שול א גאנצן טאג, געפאסט, געדאווענט, געלערנט, און געהערט דרשות פון אים{{הערה\|נעם אשכולי, [https://www.makorrishon.co.il/opinion/715157/ סגנון שלא היה: כתביו של הרב המשורר הנועז מעזה] – מקור ראשון.}}, אין וועלכע ער האט געוועבט די יסודות פון חז"ל אויף מוסר און מידות טובות. ער האט אפט באטאנט די וויכטיגקייט פון צדקה, קעגנזייטיגע פינאנציעלע שטיצע, און גמילות חסדים, ווי ביקור חולים, ניחום אבלים, און נאך{{הערה\|{{לינק\|אדרעס=https://halakhaoftheday.org/2015/06/14/rabbi-israel-najara-and-the-jobar-synagogue/\|שרייבער=Yosef Bitton\|קעפל=Rabbi Israel Najara (1555-1625) and the Jobar Synagogue\|זייטל=Halakha of the Day\|דאטום=June 14, 2015}}\|כיוון=שמאל}}.		נאך אן אטאקע אויף די אידן פון צפת דורך אן אראבישן שבט אין של"ט האבן די נאג'ארהס פארלאזט די שטאט. צוליב זיין פאטער'ס פּאזיציע אלס רב אין דמשק האט ר' ישראל זיך באזעצט אין [[זשובאר\|דזשאָבאַר]], א פאָרשטאָט פון דמשק, וואו ער האט געדינט אלס חזן, רב, סופר און סעקרעטאר פון דער קהילה, פאראנטווארטליך פאר'ן שרייבן די קהילה בריוו און קאמוניקירן מיט אנדערע קהילות. רבי ישראל האט דארט באנייט א מנהג גערופן "משמרת ערב ראש חודש", אין וועלכער מענטשן האבן זיך פארזאמלט אין שול א גאנצן טאג, געפאסט, געדאווענט, געלערנט, און געהערט דרשות פון אים{{הערה\|נעם אשכולי, [https://www.makorrishon.co.il/opinion/715157/ סגנון שלא היה: כתביו של הרב המשורר הנועז מעזה] – מקור ראשון.}}, אין וועלכע ער האט געוועבט די יסודות פון חז"ל אויף מוסר און מידות טובות. ער האט אפט באטאנט די וויכטיגקייט פון צדקה, קעגנזייטיגע פינאנציעלע שטיצע, און גמילות חסדים, ווי ביקור חולים, ניחום אבלים, און נאך{{הערה\|{{לינק\|אדרעס=https://halakhaoftheday.org/2015/06/14/rabbi-israel-najara-and-the-jobar-synagogue/\|שרייבער=Yosef Bitton\|קעפל=Rabbi Israel Najara (1555-1625) and the Jobar Synagogue\|זייטל=Halakha of the Day\|דאטום=June 14, 2015}}\|כיוון=שמאל}}.

שווערמער: הגהה

2025-07-31T18:04:38Z

הגהה

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 18:04, 31 יולי 2025
שורה 1:		שורה 1:
	{{דעסקריפציע\|פייטן~~, דרשן,~~ און רב אין די ה'ש' יארן}}		{{דעסקריפציע\|פייטן און רב אין די ה'ש' יארן}}
	{{אישיות רבנית		{{אישיות רבנית
	\| נאמען = רבי ישראל בן משה נאג'ארה		\| נאמען = רבי ישראל בן משה נאג'ארה

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 19:50, 27 אויגוסט 2025
שורה 24:		שורה 24:

	רבי ישראל'ס פאטער, [[נאג'ארה\|רבי משה בן לוי נאג'ארה]], איז געבוירן געווארן אין [[סאלאניקי\|סאַלאָניקי]], גריכנלאנד, און איז שפעטער אריבער מיט זיין משפחה קיין צפת, וואו ער איז געווארן פון די נאנטע תלמידים פונעם [[אר"י הקדוש]]{{הערה\|{{שם הגדולים\|סופרים\|מ\|קסא\|מהר"ר משה נאג'ארה}}.}}. זיין פאטער איז שפעטער געווארן אן איינפלוסרייכער רב אין דמשק, וואו ער האט געדינט אלס דיין פאר צוואנציג יאר. זיין זיידע פון זיין מוטער'ס זייט, [[רבי ישראל די קוריאל]], איז געווען פון די גרויסע רבנים אין צפת, און איינער פון די פיר חכמים וואס האבן באקומען [[סמיכה]] פון [[מהר"י בירב]].		רבי ישראל'ס פאטער, [[נאג'ארה\|רבי משה בן לוי נאג'ארה]], איז געבוירן געווארן אין [[סאלאניקי\|סאַלאָניקי]], גריכנלאנד, און איז שפעטער אריבער מיט זיין משפחה קיין צפת, וואו ער איז געווארן פון די נאנטע תלמידים פונעם [[אר"י הקדוש]]{{הערה\|{{שם הגדולים\|סופרים\|מ\|קסא\|מהר"ר משה נאג'ארה}}.}}. זיין פאטער איז שפעטער געווארן אן איינפלוסרייכער רב אין דמשק, וואו ער האט געדינט אלס דיין פאר צוואנציג יאר. זיין זיידע פון זיין מוטער'ס זייט, [[רבי ישראל די קוריאל]], איז געווען פון די גרויסע רבנים אין צפת, און איינער פון די פיר חכמים וואס האבן באקומען [[סמיכה]] פון [[מהר"י בירב]].
	ר' ישראל נאג'ארה האט געלערנט ביי זיין פאטער און ביי זיין זיידן אין צפת. אויפוואקסנדיג אין צפת איז ער באקאנט געווארן מיט קבלת האריז"ל. אין קעגנזאץ צו זיין פאטער, האט ער נישט ארויסגעוויזן קיין אינטערעס צו חקירה{{הערה\|[[#מלאכי\|מלאכי, מקובלים]], 108.}}.		ר' ישראל נאג'ארה האט געלערנט ביי זיין פאטער און ביי זיין זיידן אין צפת. אויפוואקסנדיג אין צפת איז ער באקאנט געווארן מיט קבלת האריז"ל. אין קעגנזאץ צו זיין פאטער, האט ער נישט ארויסגעוויזן קיין אינטערעס צו חקירה{{הערה\|[[#מלאכי\|מלאכי, מקובלים]], 108}}.

	אין יאר של"א–של"ה איז ר' ישראל מיטגעפארן מיט זיין פאטער קיין קושטא צו דרוקן זיין פאטער'ס ספר "לקח טוב", און דארט האט ער צוגעגעבן א הקדמה-ליד צום ספר, וואס איז ווארשיינליך זיין ערשטער באקאנטער ליד{{הערה\|[[#שארית\|מבוא, שארית ישראל]], תשפ"ד, עמ' 22, הערה 2.}}.		אין יאר של"א–של"ה איז ר' ישראל מיטגעפארן מיט זיין פאטער קיין קושטא צו דרוקן זיין פאטער'ס ספר "לקח טוב", און דארט האט ער צוגעגעבן א הקדמה-ליד צום ספר, וואס איז ווארשיינליך זיין ערשטער באקאנטער ליד{{הערה\|[[#שארית\|מבוא, שארית ישראל]], תשפ"ד, עמ' 22, הערה 2.}}.
שורה 105:		שורה 105:
	דער חמדת ימים אליין שרייבט: "די קדמונים וכל בעלי השיר האבן שוין פארפאסט ספּעציעלע פיוטים צו זינגען שבת און פון זיי אלע האט מיר נישט געפאלן, בלויז די פיוטים פון בעל זמירות ישראל דאית בהון קבלה אמיתית, און דער איש המשכיל ישכיל בם אז עס זענען פארהאן פילע פון זיי וואס מען זאל נישט זאגן און שבתות און ימים טובים, און ער האט זיך פארלאזט על עין המשכיל"{{הערה\|{{תורת אמת\|[[חמדת ימים]]\|חלק א, פרק ח, אות פב\|01830\|0491_L2}}}}.		דער חמדת ימים אליין שרייבט: "די קדמונים וכל בעלי השיר האבן שוין פארפאסט ספּעציעלע פיוטים צו זינגען שבת און פון זיי אלע האט מיר נישט געפאלן, בלויז די פיוטים פון בעל זמירות ישראל דאית בהון קבלה אמיתית, און דער איש המשכיל ישכיל בם אז עס זענען פארהאן פילע פון זיי וואס מען זאל נישט זאגן און שבתות און ימים טובים, און ער האט זיך פארלאזט על עין המשכיל"{{הערה\|{{תורת אמת\|[[חמדת ימים]]\|חלק א, פרק ח, אות פב\|01830\|0491_L2}}}}.

	דער חתם סופר פלעגט אנהייב נישט זינגען דעם פיוט "יה רבון עלם". ווען מען האט אים געפרעגט פארוואס, האט ער געזאגט: "איידער איך וועל ענטפלעקן מיין טעם, איז מיר ענדערש אז איר זאלט עס זינגען"{{הערה\|זעט {{היברובוקס\|2=אוצרות הסופר\|3=58497\|page=141\|באנד=יט\|שנת הוצאה=תשס"ט\|עמ=קלז\|4=הערה יא}}.}}. פיל רבנים און גדולי הדור האבן נישט מקבל ~~געװען~~ די קריטיק און האבן ~~װײטער~~ געזונגען ר' ישראל נאגארה'ס פיוטים, צווישן זיי דער אוהב ישראל פון אפטא, דער בני יששכר, רבי הערשעלע רימנובער, רבי איציקל וואורקער און נאך פילע{{הערה\|זעט א.י. דיין, האוצר כא.}}.		דער חתם סופר פלעגט אנהייב נישט זינגען דעם פיוט "יה רבון עלם". ווען מען האט אים געפרעגט פארוואס, האט ער געזאגט: "איידער איך וועל ענטפלעקן מיין טעם, איז מיר ענדערש אז איר זאלט עס זינגען"{{הערה\|זעט {{היברובוקס\|2=אוצרות הסופר\|3=58497\|page=141\|באנד=יט\|שנת הוצאה=תשס"ט\|עמ=קלז\|4=הערה יא}}.}}. פיל רבנים און גדולי הדור האבן נישט מקבל געווען די קריטיק און האבן ווייטער געזונגען ר' ישראל נאגארה'ס פיוטים, צווישן זיי דער אוהב ישראל פון אפטא, דער בני יששכר, רבי הערשעלע רימנובער, רבי איציקל וואורקער און נאך פילע{{הערה\|זעט א.י. דיין, האוצר כא.}}.

	די מאדערנע געלערנטע גאון און בניהו פארטיידיגן ר' ישראל און שלאגן פאָר אז זיינע קריטיקער האבן אים אפשר מקנא געווען צוליב זיינע דרשות און די פילע מענטשן וואס זענען זיך צוזאמענגעקליבן ביי אים{{הערה\|גאון, מזרח ומעריב ה, עמ' 149; [[#בניהו\|בניהו, תש"נ]], זז' 234–235.}}.		די מאדערנע געלערנטע גאון און בניהו פארטיידיגן ר' ישראל און שלאגן פאָר אז זיינע קריטיקער האבן אים אפשר מקנא געווען צוליב זיינע דרשות און די פילע מענטשן וואס זענען זיך צוזאמענגעקליבן ביי אים{{הערה\|גאון, מזרח ומעריב ה, עמ' 149; [[#בניהו\|בניהו, תש"נ]], זז' 234–235.}}.

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 19:03, 5 אויגוסט 2025
שורה 24:		שורה 24:

	רבי ישראל'ס פאטער, [[נאג'ארה\|רבי משה בן לוי נאג'ארה]], איז געבוירן געווארן אין [[סאלאניקי\|סאַלאָניקי]], גריכנלאנד, און איז שפעטער אריבער מיט זיין משפחה קיין צפת, וואו ער איז געווארן פון די נאנטע תלמידים פונעם [[אר"י הקדוש]]{{הערה\|{{שם הגדולים\|סופרים\|מ\|קסא\|מהר"ר משה נאג'ארה}}.}}. זיין פאטער איז שפעטער געווארן אן איינפלוסרייכער רב אין דמשק, וואו ער האט געדינט אלס דיין פאר צוואנציג יאר. זיין זיידע פון זיין מוטער'ס זייט, [[רבי ישראל די קוריאל]], איז געווען פון די גרויסע רבנים אין צפת, און איינער פון די פיר חכמים וואס האבן באקומען [[סמיכה]] פון [[מהר"י בירב]].		רבי ישראל'ס פאטער, [[נאג'ארה\|רבי משה בן לוי נאג'ארה]], איז געבוירן געווארן אין [[סאלאניקי\|סאַלאָניקי]], גריכנלאנד, און איז שפעטער אריבער מיט זיין משפחה קיין צפת, וואו ער איז געווארן פון די נאנטע תלמידים פונעם [[אר"י הקדוש]]{{הערה\|{{שם הגדולים\|סופרים\|מ\|קסא\|מהר"ר משה נאג'ארה}}.}}. זיין פאטער איז שפעטער געווארן אן איינפלוסרייכער רב אין דמשק, וואו ער האט געדינט אלס דיין פאר צוואנציג יאר. זיין זיידע פון זיין מוטער'ס זייט, [[רבי ישראל די קוריאל]], איז געווען פון די גרויסע רבנים אין צפת, און איינער פון די פיר חכמים וואס האבן באקומען [[סמיכה]] פון [[מהר"י בירב]].
	ר' ישראל נאג'ארה האט געלערנט ביי זיין פאטער און ביי זיין זיידן אין צפת. אויפוואקסנדיג אין צפת איז ער ~~געקומען אונטער דעם ברייטן השפעה פון~~ קבלת האריז"ל. אין קעגנזאץ צו זיין פאטער, האט ער נישט ארויסגעוויזן קיין אינטערעס צו חקירה{{הערה\|[[#מלאכי\|מלאכי, מקובלים]], 108.}}.		ר' ישראל נאג'ארה האט געלערנט ביי זיין פאטער און ביי זיין זיידן אין צפת. אויפוואקסנדיג אין צפת איז ער באקאנט געווארן מיט קבלת האריז"ל. אין קעגנזאץ צו זיין פאטער, האט ער נישט ארויסגעוויזן קיין אינטערעס צו חקירה{{הערה\|[[#מלאכי\|מלאכי, מקובלים]], 108.}}.

	אין יאר של"א–של"ה איז ר' ישראל מיטגעפארן מיט זיין פאטער קיין קושטא צו דרוקן זיין פאטער'ס ספר "לקח טוב", און דארט האט ער צוגעגעבן א הקדמה-ליד צום ספר, וואס איז ווארשיינליך זיין ערשטער באקאנטער ליד{{הערה\|[[#שארית\|מבוא, שארית ישראל]], תשפ"ד, עמ' 22, הערה 2.}}.		אין יאר של"א–של"ה איז ר' ישראל מיטגעפארן מיט זיין פאטער קיין קושטא צו דרוקן זיין פאטער'ס ספר "לקח טוב", און דארט האט ער צוגעגעבן א הקדמה-ליד צום ספר, וואס איז ווארשיינליך זיין ערשטער באקאנטער ליד{{הערה\|[[#שארית\|מבוא, שארית ישראל]], תשפ"ד, עמ' 22, הערה 2.}}.

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 14:17, 5 אויגוסט 2025
שורה 97:		שורה 97:
	רבי ישראל'ס נייע איינפירונגען, הויפטזעכליך זיין נוצן וועלטליכע און אפילו "וואולגארישע" ניגונים פאר הייליגע ווערטער, האבן ארויסגערופן שטארקע קריטיק. [[רבי מנחם די לאנזאנא\|רבי מנחם די לאָנזאַנאָ]] פון דמשק, וואס איז אויך געווען א גרויסער בעל מנגן און געשריבן פיוטים אבער האט געהאט ווייניגער הצלחה, האט שטארק קריטיקירט זיינע סטיל. כאטש ער האט נישט געהאט קיין פּראבלעם מיט'ן נוצן גויאישע מעלאדיעס פאר הייליגע לידער, און האט אפילו באוואונדערט די רוחניות'דיגע ווירקונג פון טערקישער מוזיק, האט ער זיך קעגנגעשטעלט ר' ישראל'ס עקסטרעמע סינטעזע, וואס האט אויך צוגעפּאסט די לשון-קודש ווערטער צו די קלאנגען פון די לועזישע הברות, לשון נופל על לשון, און דאס נוצן גשמיות'דיגע אויסדרוקן אין שירי קודש, למשל אין זיינע זמירות וועגן דער חתונה פון דער באשעפער און כלל ישראל. ר' מנחם האט געזאגט אויף ר' ישראל אז ער "האט זיך ערלויבט צו זאגן צו ה' יתברך אלץ וואס נואפים זאגן איינער דעם אנדערן"{{הערה\|{{צ-בוך\|מחבר=מנחם די לונזנו\|נאמען=שתי ידות\|מקום הוצאה=ווענעציע\|שנת הוצאה=שע"ח\|עמ=דף קמב\|קישור=https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007525110?page=287&rotate=0&theme=white}}.}}{{הערה\|ענליך צו רמד"ל האט אין דער מאדערנע צייט [[חיים נחמן ביאליק]] (א סעקולערער העברעאישער פאעט פון 20'סטן יארהונדערט) אין אן ארטיקל שארף קריטיקירט ר' ישראל'ס עפנטליכקייט צו די קולטורן פון די גוים ({{פרויקט בן-יהודה\|שם=חיים נחמן ביאליק\|זיהוי=3032#ג\|שם היצירה=שירתנו הצעירה, אות ג, אדעס תרפ"ז}}; {{לינק\|אדרעס=https://almogbehar.wordpress.com/2012/11/04/ר-ישראל-נגארה-חיים-נחמן-ביאליק-ובוז/\|שרייבער=אלמוג בהר\|קעפל=ר' ישראל נג'ארה, חיים נחמן ביאליק ובוז\|דאטום=04/11/2012}}).}}, און ווי אויך אז ר' ישראל "אונטערשיידט נישט צווישן שבת און תשעה באב"{{הערה\|שתי ידות, [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007525110?page=130 דף סה,ב].}}{{הערה\|[[#באריע\|Beeri]], 2019, 62–63.}}{{הערה\|[[#פדיה\|פדיה, הטקסט]], ז' 103.}}. רבי ישראל פארטיידיגט זיך פון די קריטיק אין די הקדמות צו זיינע ספרים, ערקלערנדיג אז ער גיט פאסיגע טעקסטן צו די פאפולערע ניגונים כדי צו הייליגן זיי און דאס איז נויטיג פאר די רוחניותדיגע באדערפענישן פון ציבור.		רבי ישראל'ס נייע איינפירונגען, הויפטזעכליך זיין נוצן וועלטליכע און אפילו "וואולגארישע" ניגונים פאר הייליגע ווערטער, האבן ארויסגערופן שטארקע קריטיק. [[רבי מנחם די לאנזאנא\|רבי מנחם די לאָנזאַנאָ]] פון דמשק, וואס איז אויך געווען א גרויסער בעל מנגן און געשריבן פיוטים אבער האט געהאט ווייניגער הצלחה, האט שטארק קריטיקירט זיינע סטיל. כאטש ער האט נישט געהאט קיין פּראבלעם מיט'ן נוצן גויאישע מעלאדיעס פאר הייליגע לידער, און האט אפילו באוואונדערט די רוחניות'דיגע ווירקונג פון טערקישער מוזיק, האט ער זיך קעגנגעשטעלט ר' ישראל'ס עקסטרעמע סינטעזע, וואס האט אויך צוגעפּאסט די לשון-קודש ווערטער צו די קלאנגען פון די לועזישע הברות, לשון נופל על לשון, און דאס נוצן גשמיות'דיגע אויסדרוקן אין שירי קודש, למשל אין זיינע זמירות וועגן דער חתונה פון דער באשעפער און כלל ישראל. ר' מנחם האט געזאגט אויף ר' ישראל אז ער "האט זיך ערלויבט צו זאגן צו ה' יתברך אלץ וואס נואפים זאגן איינער דעם אנדערן"{{הערה\|{{צ-בוך\|מחבר=מנחם די לונזנו\|נאמען=שתי ידות\|מקום הוצאה=ווענעציע\|שנת הוצאה=שע"ח\|עמ=דף קמב\|קישור=https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007525110?page=287&rotate=0&theme=white}}.}}{{הערה\|ענליך צו רמד"ל האט אין דער מאדערנע צייט [[חיים נחמן ביאליק]] (א סעקולערער העברעאישער פאעט פון 20'סטן יארהונדערט) אין אן ארטיקל שארף קריטיקירט ר' ישראל'ס עפנטליכקייט צו די קולטורן פון די גוים ({{פרויקט בן-יהודה\|שם=חיים נחמן ביאליק\|זיהוי=3032#ג\|שם היצירה=שירתנו הצעירה, אות ג, אדעס תרפ"ז}}; {{לינק\|אדרעס=https://almogbehar.wordpress.com/2012/11/04/ר-ישראל-נגארה-חיים-נחמן-ביאליק-ובוז/\|שרייבער=אלמוג בהר\|קעפל=ר' ישראל נג'ארה, חיים נחמן ביאליק ובוז\|דאטום=04/11/2012}}).}}, און ווי אויך אז ר' ישראל "אונטערשיידט נישט צווישן שבת און תשעה באב"{{הערה\|שתי ידות, [https://viewer.rsl.ru/ru/rsl01007525110?page=130 דף סה,ב].}}{{הערה\|[[#באריע\|Beeri]], 2019, 62–63.}}{{הערה\|[[#פדיה\|פדיה, הטקסט]], ז' 103.}}. רבי ישראל פארטיידיגט זיך פון די קריטיק אין די הקדמות צו זיינע ספרים, ערקלערנדיג אז ער גיט פאסיגע טעקסטן צו די פאפולערע ניגונים כדי צו הייליגן זיי און דאס איז נויטיג פאר די רוחניותדיגע באדערפענישן פון ציבור.

	[[רבי חיים וויטאל]] ~~האט אויך געהאט א שטארק נעגאטיווע מיינונג וועגן רבי ישראל נאג'ארה.~~ אין זיין "ספר החזיונות" ~~ברענגט ער~~ פון ~~א פרוי וואס אריין אין איר~~ א רוח (א [[דיבוק]]), וועלכע האט באשולדיגט ר' ישראל אין שווערע עבירות, אריינגערעכנט שכרות, ניבול פה, חילול שבת, זיך קריגן מיט זיין ווייב, אוממאראלישע מעשים, און באציאונגען מיט א גוי'טע{{הערה\|{{היברובוקס\|2=שבחי רבי חיים וויטאל\|3=3767\|page=17\|מקום הוצאה=אוסטראה\|שנת הוצאה=תקפ"ו\|עמ=יט}}; רבי חיים וויטאל, '''ספר החזיונות''', מהדורת פיירשטיין, מכון בן-צבי, ירושלים תשס"ו, עמ' 68.}}. די ~~"רוח" האט דערקלערט~~, ~~אז עס איז פארבאטן צו רעדן מיט אים אדער צו זינגען זיינע לידער~~.		די שווערסטע קריטיק אויף ר' ישראל איז אבער געקומען פון [[רבי חיים וויטאל]] אין זיין טיף פּערזענליכן טאגבוך, "ספר החזיונות", וואס איז נישט פארעפנטליכט געווארן בשלמות ביז תשי"ד. זיין קריטיק איז מער וועגן ר' ישראל'ס פּערזענליכע אויפפירונג ווי זיין פּאעטישע סטיל. די קלאגעס זענען געקומען פון א רוח (א [[דיבוק]]) וואס איז אריין אין א יונג מיידל אין דמשק אין יאר ה'שס"ט, וועלכע האט באשולדיגט ר' ישראל אין שווערע עבירות, אריינגערעכנט שכרות, ניבול פה, חילול שבת, זיך קריגן מיט זיין ווייב, אוממאראלישע מעשים, און באציאונגען מיט א גוי'טע. די רוח האט דערקלערט, אז עס איז פארבאטן צו רעדן מיט אים אדער צו זינגען זיינע לידער, און אז עס איז כמעט פּאסיג צו פּסל'ן די כתובות און גיטין וואס ער האט שוין געשריבן.
			ר' חיים וויטאל שרייבט, אז דער רוח האט אויך געזאגט אז ר' ישראל האט צוגעגרייט א מאלצייט אין בין המצרים, געזונגען הויך, געגעסן פלייש, געטרונקען וויין און זיך אנגע'שיכור'ט. ר' חיים גיבט אָן אז ר' ישראל האט צו אים מודה געווען אז די אינצידענט איז פארגעקומען{{הערה\|{{היברובוקס\|2=שבחי רבי חיים וויטאל\|3=3767\|page=17\|מקום הוצאה=אוסטראה\|שנת הוצאה=תקפ"ו\|עמ=יט}}; רבי חיים וויטאל, '''ספר החזיונות''', מהדורת פיירשטיין, מכון בן-צבי, ירושלים תשס"ו, עמ' 68.}}. ר' חיים וויטאל זאגט אבער נישט צי ער האט געפרעגט ר' ישראל וועגן די מער ערנסטע באשולדיגונגען{{הערה\|{{לינק\|אדרעס=https://seforimblog.com/2017/10/hasidism-in-america/\|שרייבער=Marc B. Shapiro\|קעפל=Hasidism in America\|זייטל=Seforim Blog\|דאטום=October 18, 2017}}}}.

	ר' חיים וויטאל שרייבט, אז דער רוח האט אויך געזאגט אז ר' ישראל האט צוגעגרייט א מאלצייט אין בין המצרים, און ער האט געזונגען הויך, געגעסן פלייש, געטרונקען וויין און זיך אנגע'שיכור'ט. ר' חיים גיבט אָן אז ר' ישראל האט צו אים מודה געווען אז די אינצידענט איז פארגעקומען. ר' חיים וויטאל זאגט אבער נישט צי ער האט געפרעגט ר' ישראל וועגן די מער ערנסטע באשולדיגונגען{{הערה\|{{לינק\|אדרעס=https://seforimblog.com/2017/10/hasidism-in-america/\|שרייבער=Marc B. Shapiro\|קעפל=Hasidism in America\|זייטל=Seforim Blog\|דאטום=October 18, 2017}}}}.		פון דער אנדערער זייט, האט דער [[רבי יצחק לוריא\|אר"י הקדוש]], לויט [[רבי אליהו האיתמרי]] פון איזמיר, געהאט א פאזיטיווע מיינונג אויף אים, און ער האט געזאגט אז ער איז א נצוץ פון דוד המלך עליו השלום און אז זיינע פיוטים זענען געזאגט געווארן מיט רוח הקודש{{הערה\|[[רבי אליהו האיתמרי]] פון איזמיר, '''שבט מוסר''', [https://www.sefaria.org/Shevet_Musar.34.8 פרק לד], קושטא תע"ב, דף קיא, ד.}}.

	פון דער אנדערער זייט, האט דער [[רבי יצחק לוריא\|אר"י הקדוש]] געהאט א פאזיטיווע מיינונג אויף אים, און ער האט געזאגט אז ער איז א נצוץ פון דוד המלך עליו השלום און אז זיינע פיוטים זענען געזאגט געווארן מיט רוח הקודש{{הערה\|[[רבי אליהו האיתמרי]] פון איזמיר, '''שבט מוסר''', [https://www.sefaria.org/Shevet_Musar.34.8 פרק לד], קושטא תע"ב, דף קיא, ד.}}.
	אין [[חמדת ימים]] ווערט דערציילט אז דער אר"י האט אמאל א פרייטאג צונאכטס געזען טויזנטער מלאכים גיין אראפ און ארויף צו הערן דאס זינגען פון רבי ישראל נאג'ארה, ווייל זיינע זמירות זענען געווען מיט רוח הקודש. דאן האט דער אר"י באמערקט אז די מלאכים זענען אוועקגעגאנגען, וויבאלד רבי ישראל האט געזונגען ביים טיש מיט אויפגעדעקטע ארעמס און אן קיין הוט, און דער אר"י געשיקט צוויי תלמידים זיינע אים צו זאגן דערוועגן. ווען ר' ישראל האט דאס געהערט האט אים באנומען א ציטערניש, ער האט זיך אוועקגעזעסן מיט דרך ארץ און זיך צוריקגעקערט צו זיין געזאנג, און די מלאכים האבן זיך גלייך אומגעקערט, פרייליך ווי ביי א חתונה. דער אר"י מיט זיין תלמיד האבן דאס געזען און זיך פארוואונדערט{{הערה\|[[חמדת ימים]], חלק א, [https://www.nli.org.il/he/books/NNL_ALEPH990011295660205171/NLI איזמיר תצ"ב], דף עח ({{תורת אמת\|\|פרק ח, אות יב\|01830\|0449_L2}}) און חלק ג {{תורת אמת\|2=פרק ג, אות ו–ז\|3=01832_part_2\|4=0097_L2}}; רבי יצחק מאגריסו, ילקוט מעם לעז, ה'תק"ו, פר' ויקהל לח, ג. תר' ללשון קודש, [https://tablet.otzar.org/#/book/105653/p/421/t/8967672691234/fs/0/start/0/end/0/c תשכ"ט, עמו' תתתמג]; [[רבי אליעזר פאפו]], פלא יועץ (קושטא, תקפ"ד), [https://www.sefaria.org/Pele_Yoetz.9.3 ערך אכילה]. זעט {{אקדמיה\|גרשם שלום\|והתעלומה בעינה עומדת\|44415014\|בחינות בביקורת הספרות\|ח (1955), עמ' 85–86}}; [[#בניהו\|בניהו, תש"נ]], זז' 227–229.}}.		אין [[חמדת ימים]] ווערט דערציילט אז דער אר"י האט אמאל א פרייטאג צונאכטס געזען טויזנטער מלאכים גיין אראפ און ארויף צו הערן דאס זינגען פון רבי ישראל נאג'ארה, ווייל זיינע זמירות זענען געווען מיט רוח הקודש. דאן האט דער אר"י באמערקט אז די מלאכים זענען אוועקגעגאנגען, וויבאלד רבי ישראל האט געזונגען ביים טיש מיט אויפגעדעקטע ארעמס און אן קיין הוט, און דער אר"י געשיקט צוויי תלמידים זיינע אים צו זאגן דערוועגן. ווען ר' ישראל האט דאס געהערט האט אים באנומען א ציטערניש, ער האט זיך אוועקגעזעסן מיט דרך ארץ און זיך צוריקגעקערט צו זיין געזאנג, און די מלאכים האבן זיך גלייך אומגעקערט, פרייליך ווי ביי א חתונה. דער אר"י מיט זיין תלמיד האבן דאס געזען און זיך פארוואונדערט{{הערה\|[[חמדת ימים]], חלק א, [https://www.nli.org.il/he/books/NNL_ALEPH990011295660205171/NLI איזמיר תצ"ב], דף עח ({{תורת אמת\|\|פרק ח, אות יב\|01830\|0449_L2}}) און חלק ג {{תורת אמת\|2=פרק ג, אות ו–ז\|3=01832_part_2\|4=0097_L2}}; רבי יצחק מאגריסו, ילקוט מעם לעז, ה'תק"ו, פר' ויקהל לח, ג. תר' ללשון קודש, [https://tablet.otzar.org/#/book/105653/p/421/t/8967672691234/fs/0/start/0/end/0/c תשכ"ט, עמו' תתתמג]; [[רבי אליעזר פאפו]], פלא יועץ (קושטא, תקפ"ד), [https://www.sefaria.org/Pele_Yoetz.9.3 ערך אכילה]. זעט {{אקדמיה\|גרשם שלום\|והתעלומה בעינה עומדת\|44415014\|בחינות בביקורת הספרות\|ח (1955), עמ' 85–86}}; [[#בניהו\|בניהו, תש"נ]], זז' 227–229.}}.

	דער חמדת ימים אליין שרייבט: "די קדמונים וכל בעלי השיר האבן שוין פארפאסט ספּעציעלע פיוטים צו זינגען שבת און פון זיי אלע האט מיר נישט געפאלן, בלויז די פיוטים פון בעל זמירות ישראל דאית בהון קבלה אמיתית, און דער איש המשכיל ישכיל בם אז עס זענען פארהאן פילע פון זיי וואס מען זאל נישט זאגן און שבתות און ימים טובים, און ער האט זיך פארלאזט על עין המשכיל"{{הערה\|{{תורת אמת\|[[חמדת ימים]]\|חלק א, פרק ח, אות פב\|01830\|0491_L2}}}}.		דער חמדת ימים אליין שרייבט: "די קדמונים וכל בעלי השיר האבן שוין פארפאסט ספּעציעלע פיוטים צו זינגען שבת און פון זיי אלע האט מיר נישט געפאלן, בלויז די פיוטים פון בעל זמירות ישראל דאית בהון קבלה אמיתית, און דער איש המשכיל ישכיל בם אז עס זענען פארהאן פילע פון זיי וואס מען זאל נישט זאגן און שבתות און ימים טובים, און ער האט זיך פארלאזט על עין המשכיל"{{הערה\|{{תורת אמת\|[[חמדת ימים]]\|חלק א, פרק ח, אות פב\|01830\|0491_L2}}}}.

	דער חתם סופר פלעגט אנהייב נישט זינגען דעם פיוט "יה רבון עלם". ווען מען האט אים געפרעגט פארוואס, האט ער געזאגט: "איידער איך וועל ענטפלעקן מיין טעם, איז מיר ענדערש אז איר זאלט עס זינגען"{{הערה\|זעט {{היברובוקס\|2=אוצרות הסופר\|3=58497\|page=141\|באנד=יט\|שנת הוצאה=תשס"ט\|עמ=קלז\|4=הערה יא}}.}}.		דער חתם סופר פלעגט אנהייב נישט זינגען דעם פיוט "יה רבון עלם". ווען מען האט אים געפרעגט פארוואס, האט ער געזאגט: "איידער איך וועל ענטפלעקן מיין טעם, איז מיר ענדערש אז איר זאלט עס זינגען"{{הערה\|זעט {{היברובוקס\|2=אוצרות הסופר\|3=58497\|page=141\|באנד=יט\|שנת הוצאה=תשס"ט\|עמ=קלז\|4=הערה יא}}.}}. פיל רבנים און גדולי הדור האבן נישט מקבל געװען די קריטיק און האבן װײטער געזונגען ר' ישראל נאגארה'ס פיוטים, צווישן זיי דער אוהב ישראל פון אפטא, דער בני יששכר, רבי הערשעלע רימנובער, רבי איציקל וואורקער און נאך פילע{{הערה\|זעט א.י. דיין, האוצר כא.}}.

	גאון און בניהו פארטיידיגן ר' ישראל און שלאגן פאָר אז זיינע קריטיקער האבן אים אפשר מקנא געווען צוליב זיינע דרשות און די פילע מענטשן וואס זענען זיך צוזאמענגעקליבן ביי אים{{הערה\|גאון, מזרח ומעריב ה, עמ' 149; [[#בניהו\|בניהו, תש"נ]], זז' 234–235.}}. פיל רבנים און גדולי הדור האבן נישט מקבל געװען די קריטיק און האבן װײטער געזונגען ר' ישראל נאגארה'ס פיוטים, צווישן זיי דער אוהב ישראל פון אפטא, דער בני יששכר, רבי הערשעלע רימנובער, רבי איציקל וואורקער און נאך פילע{{הערה\|זעט א.י. דיין, האוצר כא.}}.		די מאדערנע געלערנטע גאון און בניהו פארטיידיגן ר' ישראל און שלאגן פאָר אז זיינע קריטיקער האבן אים אפשר מקנא געווען צוליב זיינע דרשות און די פילע מענטשן וואס זענען זיך צוזאמענגעקליבן ביי אים{{הערה\|גאון, מזרח ומעריב ה, עמ' 149; [[#בניהו\|בניהו, תש"נ]], זז' 234–235.}}.

	==ביבליאגראפיע==		==ביבליאגראפיע==
שורה 125:		שורה 124:
	*{{אקדמיה\|שלי אלקיים\|השושנה המיסטית: ר' ישראל נג'ארה\|3431074\|הפיוט כצוהר תרבותי: כיוונים חדשים להבנת הפיוט ולהבנייתו התרבותית\|עורכת: חביבה פדיה. ירושלים: מכון ון ליר, 2012}}		*{{אקדמיה\|שלי אלקיים\|השושנה המיסטית: ר' ישראל נג'ארה\|3431074\|הפיוט כצוהר תרבותי: כיוונים חדשים להבנת הפיוט ולהבנייתו התרבותית\|עורכת: חביבה פדיה. ירושלים: מכון ון ליר, 2012}}
	<div class="mw-content-ltr">		<div class="mw-content-ltr">
			*Meyer Waxman, [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.31822016127086&seq=119 A history of Jewish literature], 2, 1960, pp. 93–97.
	*{{אנקער\|באריע\|{{אקדמיה\|Tova Beeri\|Israel Najara: A Beloved and Popular Poet\|44464141\|The Poet and the World\|2019, pp. 59–76}}.}}		*{{אנקער\|באריע\|{{אקדמיה\|Tova Beeri\|Israel Najara: A Beloved and Popular Poet\|44464141\|The Poet and the World\|2019, pp. 59–76}}.}}
	*~~Meyer Waxman~~, [https://~~babel~~.~~hathitrust~~.org/~~cgi~~/~~pt?id=uc1~~.~~31822016127086&seq=119 A history of Jewish literature], 2, 1960, pp~~. ~~93–97/~~</div>		*Seroussi, Edwin. "Gossip, Rumors, Rehabilitation Israel Najara's Shaming Revisited." ''Jewish Quarterly Review'', vol. 115 no. 3, 2025, p. 453-488. https://dx.doi.org/10.1353/jqr.2025.a967048.
			</div>

	==דרויסנדיגע לינקס==		==דרויסנדיגע לינקס==