https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D7%95%D7%A2%D7%93_%D7%A4%D7%A7%D7%99%D7%93%D7%99_%D7%90%D7%A8%D7%A5_%D7%99%D7%A9%D7%A8%D7%90%D7%9C_%D7%91%D7%A7%D7%95%D7%A9%D7%98%D7%90 2026-05-07T15:10:22Z ווערסיע היסטאריע פאר דעם בלאט אויפן וויקי MediaWiki 1.39.4 https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%95%D7%A2%D7%93_%D7%A4%D7%A7%D7%99%D7%93%D7%99_%D7%90%D7%A8%D7%A5_%D7%99%D7%A9%D7%A8%D7%90%D7%9C_%D7%91%D7%A7%D7%95%D7%A9%D7%98%D7%90&diff=339500&oldid=prev 2025-12-10T22:00:47Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 22:00, 10 דעצעמבער 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">שורה 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 1:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{דעסקריפציע|קערעפּערשאפט צו שטיצן ארץ‏־ישראל'דיגן ישוב}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{דעסקריפציע|קערעפּערשאפט צו שטיצן ארץ‏־ישראל'דיגן ישוב}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער '''ועד פּקידי ארץ ישראל בקושטא''' (אין קורצן: פקידי קושטא) איז געווען אַן אָרגאַניזאַציע וואָס איז געגרינדעט געוואָרן אין [[קושטא]] (איצטיגער איסטאַנבול), די הויפּטשטאָט פון דער [[אטאמאנישע אימפעריע|אָטאָמאַנישער אימפּעריע]], אין אָנהייב פונעם 18טן יאָרהונדערט מיט'ן ציל צו זאַמלען געלט פאַר די אידן אין ארץ ישראל, און ספּעציעל פאַר די אידן אין ירושלים, וואָס האָבן געליטן פון אַ שווערן פינאַנציעלן קריזיס. די אַקטיוויטעטן פון דער אָרגאַניזאַציע האָבן געבליט <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דעם 18טן יאָרהונדערט </del>און עס האָט ווירקזאַם פונקציאָנירט <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ביזן אָנהייב 19טן יאָרהונדערט</del>. דורך דער אַקטיוויטעט, איז דער ועד געוואָרן דער פאַקטישער הערשער פון די אידישע קהילות אין ארץ ישראל, און די ירושלימער קהילה איז געוואָרן אַ צווייג פון דער קושטא קהילה, אָן קיין אויטאָנאָמיע.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער '''ועד פּקידי ארץ ישראל בקושטא''' (אין קורצן: פקידי קושטא) איז געווען אַן אָרגאַניזאַציע וואָס איז געגרינדעט געוואָרן אין [[קושטא]] (איצטיגער איסטאַנבול), די הויפּטשטאָט פון דער [[אטאמאנישע אימפעריע|אָטאָמאַנישער אימפּעריע]], אין אָנהייב פונעם 18טן יאָרהונדערט מיט'ן ציל צו זאַמלען געלט פאַר די אידן אין ארץ ישראל, און ספּעציעל פאַר די אידן אין ירושלים, וואָס האָבן געליטן פון אַ שווערן פינאַנציעלן קריזיס. די אַקטיוויטעטן פון דער אָרגאַניזאַציע האָבן געבליט <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אין די ה'ת&quot;ק יארן </ins>און עס האָט ווירקזאַם פונקציאָנירט <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ביז בערך ה'תק&quot;ע</ins>. דורך דער אַקטיוויטעט, איז דער ועד געוואָרן דער פאַקטישער הערשער פון די אידישע קהילות אין ארץ ישראל, און די ירושלימער קהילה איז געוואָרן אַ צווייג פון דער קושטא קהילה, אָן קיין אויטאָנאָמיע.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==היסטאריע==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==היסטאריע==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l13">שורה 13:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 13:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די פעולות האבן געמאכט די פקידים פאר די אבסאלוטע הערשער איבער די אידישע קהילות אין ארץ ישראל, בפרט ירושלים, וואס איז למעשה געווארן א פליגל פון דער קהילה אין קושטא, פארלירנדיג יעדן זכר פון זעלבסטשטענדיגקייט. זיי האבן באשטימט באמטע, אריינגעמישט אין די אויפנאמע פון רבנים (מאנכמאל אפילו באשטימט דעם &quot;[[חכם באשי]]&quot;/הויפט-רב), און אלע תקנות האבן געמוזט באקומען זייער הסכמה. די פקידים האבן אפילו ארגאניזירט נסיעות קיין ארץ ישראל מיט שיפן, ארויפגעלייגט שטייערן אויף די עולים, און אויפגעשטעלט ישיבות. זיי האבן זיך אריינגעמישט אין אלע סכסוכים צווישן ספרדים און אשכנזים איבער דער פראגע פון פארטיילן די געלטער וואס זענען געקומען פון אייראפע.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די פעולות האבן געמאכט די פקידים פאר די אבסאלוטע הערשער איבער די אידישע קהילות אין ארץ ישראל, בפרט ירושלים, וואס איז למעשה געווארן א פליגל פון דער קהילה אין קושטא, פארלירנדיג יעדן זכר פון זעלבסטשטענדיגקייט. זיי האבן באשטימט באמטע, אריינגעמישט אין די אויפנאמע פון רבנים (מאנכמאל אפילו באשטימט דעם &quot;[[חכם באשי]]&quot;/הויפט-רב), און אלע תקנות האבן געמוזט באקומען זייער הסכמה. די פקידים האבן אפילו ארגאניזירט נסיעות קיין ארץ ישראל מיט שיפן, ארויפגעלייגט שטייערן אויף די עולים, און אויפגעשטעלט ישיבות. זיי האבן זיך אריינגעמישט אין אלע סכסוכים צווישן ספרדים און אשכנזים איבער דער פראגע פון פארטיילן די געלטער וואס זענען געקומען פון אייראפע.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>זייער דיקטאטארישע שטעלונג כלפי די קהילות אין ארץ ישראל האט זיך נישט געקענט אויסשפרייטן צו אנדערע אידישע קהילות, אויסער טערקיי און די באלקאן לענדער, און עס האבן אויסגעבראכן מחלוקת'ן בנוגע די פארטיילונג פון געלטער וואס זענען געקומען פון דארט, ווען די פקידים האבן מער ווי איינמאל געסטראשעט צו רעזיגנירן. פונדעסטוועגן האבן זיי אנגעהאלטן שטארקע קשרים מיט די גדולי הרבנים אין אייראפע, ווי למשל הגאון [[רבי יחזקאל לאנדא]] פון פראג (דער &quot;נודע ביהודה&quot;), וועלכער איז געווען דער &quot;פארשטייער פון ארץ ישראל&quot; דארט.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>זייער דיקטאטארישע שטעלונג כלפי די קהילות אין ארץ ישראל האט זיך נישט געקענט אויסשפרייטן צו אנדערע אידישע קהילות, אויסער טערקיי און די באלקאן לענדער, און עס האבן אויסגעבראכן מחלוקת'ן בנוגע די פארטיילונג פון געלטער וואס זענען געקומען פון דארט, ווען די פקידים האבן מער ווי איינמאל געסטראשעט צו רעזיגנירן. פונדעסטוועגן האבן זיי אנגעהאלטן שטארקע קשרים מיט די גדולי הרבנים אין אייראפע, ווי למשל הגאון [[רבי יחזקאל לאנדא]] פון <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>פראג<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(דער &quot;נודע ביהודה&quot;), וועלכער איז געווען דער &quot;פארשטייער פון ארץ ישראל&quot; דארט.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די אפשוואכונג פון דער אטאמאנישער אימפעריע און דער אונטערגאנג פון דער קהילה אין קושטא, די מלחמה צווישן טערקיי און רוסלאנד, און די וואקסנדע עליה פון אשכנזים, האבן געברענגט צו א ירידה אין דער חשיבות פונעם מוסד קעגן סוף פונעם 18טן יארהונדערט. ביים 19טן יארהונדערט איז עס שוין פראקטיש געווען <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">טויט (&quot;אפגעשטארבן&quot;)</del>, און זיין פלאץ איז איבערגענומען געווארן דורכן &quot;[[ועד הפקידים והאמרכלים]]&quot; פון אמסטערדאם.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די אפשוואכונג פון דער אטאמאנישער אימפעריע און דער אונטערגאנג פון דער קהילה אין קושטא, די מלחמה צווישן טערקיי און רוסלאנד, און די וואקסנדע עליה פון אשכנזים, האבן געברענגט צו א ירידה אין דער חשיבות פונעם מוסד קעגן סוף פונעם 18טן יארהונדערט. ביים 19טן יארהונדערט איז עס שוין פראקטיש געווען <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אויס</ins>, און זיין פלאץ איז איבערגענומען געווארן דורכן &quot;[[ועד הפקידים והאמרכלים]]&quot; פון אמסטערדאם.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==ביבליאגראפיע==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*{{יודאיקה|Jacob Barnai|Va'ad Pekidei Erez Israel Be-Kushta|לינק=https://www.encyclopedia.com/religion/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/vaad-pekidei-erez-israel-be-kushta}}</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==דרויסנדיגע לינקס==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==דרויסנדיגע לינקס==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://www.posenlibrary.com/author/constantinople-officials Constantinople Officials] – Posen Library</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*[https://www.posenlibrary.com/author/constantinople-officials Constantinople Officials] – Posen Library</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*{{<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יודאיקה</del>|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Jacob Barnai</del>|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Va'ad Pekidei Erez Israel Be-Kushta|לינק=https://www.encyclopedia.com/religion/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/vaad-pekidei-erez-israel-be-kushta</del>}}</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*{{<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">כתיב</ins>|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פנקס פקידי &quot;קושטא&quot; בעניינה של ארץ ישראל</ins>|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">990000595690205171</ins>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== רעפערענצן ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== רעפערענצן ==</div></td></tr> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%95%D7%A2%D7%93_%D7%A4%D7%A7%D7%99%D7%93%D7%99_%D7%90%D7%A8%D7%A5_%D7%99%D7%A9%D7%A8%D7%90%D7%9C_%D7%91%D7%A7%D7%95%D7%A9%D7%98%D7%90&diff=339499&oldid=prev 2025-12-10T21:47:22Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 21:47, 10 דעצעמבער 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l3">שורה 3:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 3:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==היסטאריע==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==היסטאריע==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די גרינדונג פונעם ועד איז געקומען נאָך אַן אומדערטרעגליכן קריזיס אין ירושלים אין די ה'ת&quot;פ יאָרן. די אשכנזים וואָס זענען געקומען קיין ירושלים מיט דער חבורה פון [[רבי יהודה חסיד]], וועלכער איז געשטאָרבן אין ירושלים אין ה'<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ת</del>&quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פ</del>, בלויז עטליכע טעג נאָך זיין אָנקומען, זענען געווען צעבראכן פון דער טראגעדיע, פארזינקען אין שווערע חובות, און האבן געליטן פון די רדיפות פון זייערע בעלי-חובות און פון פילע פטירות דורך מגפות. סיי די אידן פון קושטא (איסטאמבול) און סיי די קהילות אין אייראפע האבן גענומען שריט זיי צו העלפן דורך שתדלנות ביי די רעגירונגס-אינסטאנצן און דורך שאפן געלטער. די באמיאונגען זענען אבער נישט געלונגען, און ווען די אשכנזישע שול אין ירושלים איז אונטערגעצינדן געווארן דורך די מוסולמענער בעלי-חובות אין יאר ה'ת&quot;פ, האט זיך די גרופע צעשפרייט.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די גרינדונג פונעם ועד איז געקומען נאָך אַן אומדערטרעגליכן קריזיס אין ירושלים אין די ה'ת&quot;פ יאָרן. די אשכנזים וואָס זענען געקומען קיין ירושלים מיט דער חבורה פון [[רבי יהודה חסיד]], וועלכער איז געשטאָרבן אין ירושלים אין ה'<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">תס</ins>&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">א</ins>, בלויז עטליכע טעג נאָך זיין אָנקומען, זענען געווען צעבראכן פון דער טראגעדיע, פארזינקען אין שווערע חובות, און האבן געליטן פון די רדיפות פון זייערע בעלי-חובות און פון פילע פטירות דורך מגפות. סיי די אידן פון קושטא (איסטאמבול) און סיי די קהילות אין אייראפע האבן גענומען שריט זיי צו העלפן דורך שתדלנות ביי די רעגירונגס-אינסטאנצן און דורך שאפן געלטער. די באמיאונגען זענען אבער נישט געלונגען, און ווען די אשכנזישע שול אין ירושלים איז אונטערגעצינדן געווארן דורך די מוסולמענער בעלי-חובות אין יאר ה'ת&quot;פ, האט זיך די גרופע צעשפרייט.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די דאמינאנטע ספרדישע קהילה האט אויך געליטן אלס פועל-יוצא דערפון, און פילע האבן געמוזט פארלאזן די הויפטשטאט און זיך באהאלטן. אלס רעזולטאט, איז דער &quot;ועד פקידי ארץ ישראל בקושטא&quot; ווידער-ארגאניזירט געווארן אין יענעם יארצענדלינג מיטן ציל ווידער אויפצושטעלן די קהילה. ווען זיי האבן באקומען א &quot;פירמאַן&quot; (קעניגליכע ערלויבעניש) וואס האט ערלויבט די אשכנזים צו באצאלן זייערע חובות דורך יערליכע ראטעס, זענען די ספרדים צוריקגעקומען, אבער די אשכנזים האבן נאך אלץ מורא געהאט, און נאר א קליינע צאל זענען צוריקגעקומען (זייער פירער אינמיטן דעם 18טן יארהונדערט איז געווען [[רבי אברהם גרשון קיטובער]], דער שוואגער פונעם הייליגן בעל שם טוב). די &quot;פקידים&quot; האבן ווידער מסדר געווען די קהילה, שטעלנדיג פארשטייער אין ירושלים און מאכנדיג תקנות בנוגע שטייערן און אויסגאבן.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די דאמינאנטע ספרדישע קהילה האט אויך געליטן אלס פועל-יוצא דערפון, און פילע האבן געמוזט פארלאזן די הויפטשטאט און זיך באהאלטן. אלס רעזולטאט, איז דער &quot;ועד פקידי ארץ ישראל בקושטא&quot; ווידער-ארגאניזירט געווארן אין יענעם יארצענדלינג מיטן ציל ווידער אויפצושטעלן די קהילה. ווען זיי האבן באקומען א &quot;פירמאַן&quot; (קעניגליכע ערלויבעניש) וואס האט ערלויבט די אשכנזים צו באצאלן זייערע חובות דורך יערליכע ראטעס, זענען די ספרדים צוריקגעקומען, אבער די אשכנזים האבן נאך אלץ מורא געהאט, און נאר א קליינע צאל זענען צוריקגעקומען (זייער פירער אינמיטן דעם 18טן יארהונדערט איז געווען [[רבי אברהם גרשון קיטובער]], דער שוואגער פונעם הייליגן בעל שם טוב). די &quot;פקידים&quot; האבן ווידער מסדר געווען די קהילה, שטעלנדיג פארשטייער אין ירושלים און מאכנדיג תקנות בנוגע שטייערן און אויסגאבן.</div></td></tr> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%95%D7%A2%D7%93_%D7%A4%D7%A7%D7%99%D7%93%D7%99_%D7%90%D7%A8%D7%A5_%D7%99%D7%A9%D7%A8%D7%90%D7%9C_%D7%91%D7%A7%D7%95%D7%A9%D7%98%D7%90&diff=339498&oldid=prev 2025-12-10T21:38:22Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 21:38, 10 דעצעמבער 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">שורה 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 1:</td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{דעסקריפציע|קערעפּערשאפט צו שטיצן ארץ‏־ישראל'דיגן ישוב}}</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער '''ועד פּקידי ארץ ישראל בקושטא''' (אין קורצן: פקידי קושטא) איז געווען אַן אָרגאַניזאַציע וואָס איז געגרינדעט געוואָרן אין [[קושטא]] (איצטיגער איסטאַנבול), די הויפּטשטאָט פון דער [[אטאמאנישע אימפעריע|אָטאָמאַנישער אימפּעריע]], אין אָנהייב פונעם 18טן יאָרהונדערט מיט'ן ציל צו זאַמלען געלט פאַר די אידן אין ארץ ישראל, און ספּעציעל פאַר די אידן אין ירושלים, וואָס האָבן געליטן פון אַ שווערן פינאַנציעלן קריזיס. די אַקטיוויטעטן פון דער אָרגאַניזאַציע האָבן געבליט דעם 18טן יאָרהונדערט און עס האָט ווירקזאַם פונקציאָנירט ביזן אָנהייב 19טן יאָרהונדערט. דורך דער אַקטיוויטעט, איז דער ועד געוואָרן דער פאַקטישער הערשער פון די אידישע קהילות אין ארץ ישראל, און די ירושלימער קהילה איז געוואָרן אַ צווייג פון דער קושטא קהילה, אָן קיין אויטאָנאָמיע.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער '''ועד פּקידי ארץ ישראל בקושטא''' (אין קורצן: פקידי קושטא) איז געווען אַן אָרגאַניזאַציע וואָס איז געגרינדעט געוואָרן אין [[קושטא]] (איצטיגער איסטאַנבול), די הויפּטשטאָט פון דער [[אטאמאנישע אימפעריע|אָטאָמאַנישער אימפּעריע]], אין אָנהייב פונעם 18טן יאָרהונדערט מיט'ן ציל צו זאַמלען געלט פאַר די אידן אין ארץ ישראל, און ספּעציעל פאַר די אידן אין ירושלים, וואָס האָבן געליטן פון אַ שווערן פינאַנציעלן קריזיס. די אַקטיוויטעטן פון דער אָרגאַניזאַציע האָבן געבליט דעם 18טן יאָרהונדערט און עס האָט ווירקזאַם פונקציאָנירט ביזן אָנהייב 19טן יאָרהונדערט. דורך דער אַקטיוויטעט, איז דער ועד געוואָרן דער פאַקטישער הערשער פון די אידישע קהילות אין ארץ ישראל, און די ירושלימער קהילה איז געוואָרן אַ צווייג פון דער קושטא קהילה, אָן קיין אויטאָנאָמיע.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==היסטאריע==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==היסטאריע==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די גרינדונג פונעם ועד איז געקומען נאָך אַן אומדערטרעגליכן קריזיס אין ירושלים אין די ה'ת&quot;פ יאָרן. די אשכנזים וואָס זענען געקומען קיין ירושלים מיט דער חבורה פון [[רבי יהודה חסיד]], וועלכער איז געשטאָרבן אין ירושלים אין ה'ת&quot;פ, בלויז עטליכע טעג נאָך <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זײן </del>אָנקומען, זענען געווען צעבראכן פון דער טראגעדיע, פארזינקען אין שווערע חובות, און האבן געליטן פון די רדיפות פון זייערע בעלי-חובות און פון פילע פטירות דורך מגפות. סיי די אידן פון קושטא (איסטאמבול) און סיי די קהילות אין אייראפע האבן גענומען שריט זיי צו העלפן דורך שתדלנות ביי די רעגירונגס-אינסטאנצן און דורך שאפן געלטער. די באמיאונגען זענען אבער נישט געלונגען, און ווען די אשכנזישע שול אין ירושלים איז אונטערגעצינדן געווארן דורך די מוסולמענער בעלי-חובות אין יאר ה'ת&quot;פ, האט זיך די גרופע צעשפרייט.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די גרינדונג פונעם ועד איז געקומען נאָך אַן אומדערטרעגליכן קריזיס אין ירושלים אין די ה'ת&quot;פ יאָרן. די אשכנזים וואָס זענען געקומען קיין ירושלים מיט דער חבורה פון [[רבי יהודה חסיד]], וועלכער איז געשטאָרבן אין ירושלים אין ה'ת&quot;פ, בלויז עטליכע טעג נאָך <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זיין </ins>אָנקומען, זענען געווען צעבראכן פון דער טראגעדיע, פארזינקען אין שווערע חובות, און האבן געליטן פון די רדיפות פון זייערע בעלי-חובות און פון פילע פטירות דורך מגפות. סיי די אידן פון קושטא (איסטאמבול) און סיי די קהילות אין אייראפע האבן גענומען שריט זיי צו העלפן דורך שתדלנות ביי די רעגירונגס-אינסטאנצן און דורך שאפן געלטער. די באמיאונגען זענען אבער נישט געלונגען, און ווען די אשכנזישע שול אין ירושלים איז אונטערגעצינדן געווארן דורך די מוסולמענער בעלי-חובות אין יאר ה'ת&quot;פ, האט זיך די גרופע צעשפרייט.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די דאמינאנטע ספרדישע קהילה האט אויך געליטן אלס פועל-יוצא דערפון, און פילע האבן געמוזט פארלאזן די הויפטשטאט און זיך באהאלטן. אלס רעזולטאט, איז דער &quot;ועד פקידי ארץ ישראל בקושטא&quot; ווידער-ארגאניזירט געווארן אין יענעם יארצענדלינג מיטן ציל ווידער אויפצושטעלן די קהילה. ווען זיי האבן באקומען א &quot;פירמאַן&quot; (קעניגליכע ערלויבעניש) וואס האט ערלויבט די אשכנזים צו באצאלן זייערע חובות דורך יערליכע ראטעס, זענען די ספרדים צוריקגעקומען, אבער די אשכנזים האבן נאך אלץ מורא געהאט, און נאר א קליינע צאל זענען צוריקגעקומען (זייער פירער אינמיטן דעם 18טן יארהונדערט איז געווען [[רבי אברהם גרשון קיטובער]], דער שוואגער פונעם הייליגן בעל שם טוב). די &quot;פקידים&quot; האבן ווידער מסדר געווען די קהילה, שטעלנדיג פארשטייער אין ירושלים און מאכנדיג תקנות בנוגע שטייערן און אויסגאבן.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די דאמינאנטע ספרדישע קהילה האט אויך געליטן אלס פועל-יוצא דערפון, און פילע האבן געמוזט פארלאזן די הויפטשטאט און זיך באהאלטן. אלס רעזולטאט, איז דער &quot;ועד פקידי ארץ ישראל בקושטא&quot; ווידער-ארגאניזירט געווארן אין יענעם יארצענדלינג מיטן ציל ווידער אויפצושטעלן די קהילה. ווען זיי האבן באקומען א &quot;פירמאַן&quot; (קעניגליכע ערלויבעניש) וואס האט ערלויבט די אשכנזים צו באצאלן זייערע חובות דורך יערליכע ראטעס, זענען די ספרדים צוריקגעקומען, אבער די אשכנזים האבן נאך אלץ מורא געהאט, און נאר א קליינע צאל זענען צוריקגעקומען (זייער פירער אינמיטן דעם 18טן יארהונדערט איז געווען [[רבי אברהם גרשון קיטובער]], דער שוואגער פונעם הייליגן בעל שם טוב). די &quot;פקידים&quot; האבן ווידער מסדר געווען די קהילה, שטעלנדיג פארשטייער אין ירושלים און מאכנדיג תקנות בנוגע שטייערן און אויסגאבן.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין יאר תפ&quot;ז איז דער &quot;ועד פקידי ארץ ישראל בקושטא&quot; געווארן א סטאבילע, גוט-ארגאניזירטע קערפערשאפט. זיי האבן פארלאנגט אז זייערע פארשטייער זאלן צושטעלן דעטאלירטע באריכטן (דו&quot;חות) פון הכנסות און הוצאות, און האבן איינגעפירט רעגלמעסיגע ביישטייערונגען פון דער גאנצער אידישער וועלט, באשטימענדיג די סומעס וואס יעדע קהילה דארף צאלן און באנייענדיג די אפמאכן יעדע צען יאר. מען האט אויך איינגעפירט א ספעציעלן פאנד גערופן &quot;פּאַרה-ביישטייערונג&quot; (די <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פּא‏ַרה </del>איז געווען א טערקישע מטבע). ספעציעלע גבאי-צדקה זענען באשטימט געווארן איבער דער גאנצער אטאמאנישער אימפּעריע און אין אייראפע, און די היפשע סומעס געלט זענען אריבערגעפירט געווארן קיין קושטא. די געלטער וואס זענען אזוי געזאמלט געווארן זענען בעיקר געניצט געווארן צו באצאלן חובות, שטייערן און שוחד: די ארימעלייט האבן בלויז נהנה געווען דערפון א קליין ביסל, אבער די געלטער וואס זענען געשיקט געווארן צו זיי דורך קרובים פון אויסלאנד זענען אויך פארוואלטעט געווארן דורך די פקידים. די פקידים האבן געהאלטן פאר זיך די אויסשליסליכע רעכט צו באשטימען [[שד&quot;ר<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|שד&quot;רים</del>]] (שלוחים) צו די תפוצות. זיי האבן אויפגעשטעלט נוצבארע פארבינדונגען מיט די רעגירונג-אינסטאנצן אין קושטא, דמשק, און ירושלים, דורך זיי געבן שווערע [[כאבאר|כאַבאַר]].</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין יאר תפ&quot;ז איז דער &quot;ועד פקידי ארץ ישראל בקושטא&quot; געווארן א סטאבילע, גוט-ארגאניזירטע קערפערשאפט. זיי האבן פארלאנגט אז זייערע פארשטייער זאלן צושטעלן דעטאלירטע באריכטן (דו&quot;חות) פון הכנסות און הוצאות, און האבן איינגעפירט רעגלמעסיגע ביישטייערונגען פון דער גאנצער אידישער וועלט, באשטימענדיג די סומעס וואס יעדע קהילה דארף צאלן און באנייענדיג די אפמאכן יעדע צען יאר. מען האט אויך איינגעפירט א ספעציעלן פאנד גערופן &quot;פּאַרה-ביישטייערונג&quot; (די <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פּאַרה </ins>איז געווען א טערקישע מטבע). ספעציעלע גבאי-צדקה זענען באשטימט געווארן איבער דער גאנצער אטאמאנישער אימפּעריע און אין אייראפע, און די היפשע סומעס געלט זענען אריבערגעפירט געווארן קיין קושטא. די געלטער וואס זענען אזוי געזאמלט געווארן זענען בעיקר געניצט געווארן צו באצאלן חובות, שטייערן און שוחד: די ארימעלייט האבן בלויז נהנה געווען דערפון א קליין ביסל, אבער די געלטער וואס זענען געשיקט געווארן צו זיי דורך קרובים פון אויסלאנד זענען אויך פארוואלטעט געווארן דורך די פקידים. די פקידים האבן געהאלטן פאר זיך די אויסשליסליכע רעכט צו באשטימען [[שד&quot;ר]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ים </ins>(שלוחים) צו די תפוצות. זיי האבן אויפגעשטעלט נוצבארע פארבינדונגען מיט די רעגירונג-אינסטאנצן אין קושטא, דמשק, און ירושלים, דורך זיי געבן שווערע [[כאבאר|כאַבאַר]].</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין א קורצער צייט זענען אויפגעשטעלט געווארן אונטער-קאמיטעטן פאר יעדער פון די פיר &quot;ערי הקודש&quot; אין ארץ ישראל – ירושלים, חברון, צפת און טבריה – פון וועלכע די וויכטיגסטע איז געווען ירושלים, וואו עס זענען געווען זיבן פקידים{{הערה|[https://www.posenlibrary.com/entry/appointment-jerusalem-officials Appointment of the Jerusalem Officials], Posen Library}}. אלס רעזולטאט, איז במשך די ה'ת&quot;צ יארן די אידישע באפעלקערונג אין ירושלים שנעל געוואקסן, און אין די ה'ת&quot;ק יארן איז זי געשטיגן צו בערך 3,000 נפשות. די פקידים, וועלכע האבן מורא געהאט פון די עקאנאמישע און פאליטישע אויסווירקונגען פון דעם שנעלן וואוקס, האבן מתקן געווען א תקנה וואס האט ערלויבט נאר אימיגראנטן איבער די 60 יאר זיך צו באזעצן אין ירושלים.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין א קורצער צייט זענען אויפגעשטעלט געווארן אונטער-קאמיטעטן פאר יעדער פון די פיר &quot;ערי הקודש&quot; אין ארץ ישראל – ירושלים, חברון, צפת און טבריה – פון וועלכע די וויכטיגסטע איז געווען ירושלים, וואו עס זענען געווען זיבן פקידים{{הערה|[https://www.posenlibrary.com/entry/appointment-jerusalem-officials Appointment of the Jerusalem Officials], Posen Library}}. אלס רעזולטאט, איז במשך די ה'ת&quot;צ יארן די אידישע באפעלקערונג אין ירושלים שנעל געוואקסן, און אין די ה'ת&quot;ק יארן איז זי געשטיגן צו בערך 3,000 נפשות. די פקידים, וועלכע האבן מורא געהאט פון די עקאנאמישע און פאליטישע אויסווירקונגען פון דעם שנעלן וואוקס, האבן מתקן געווען א תקנה וואס האט ערלויבט נאר אימיגראנטן איבער די 60 יאר זיך צו באזעצן אין ירושלים.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l23">שורה 23:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 24:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{רעפערענצן}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{רעפערענצן}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[קאַטעגאָריע:ספרדים]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[קאַטעגאָריע:ישוב הישן]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ק:אטאמאנישער אימפעריע]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ק:איסטאנבול]]</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[קאַטעגאָריע:המכלול ארטיקלען]]</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[he:ועד פקידי קושטא]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[he:ועד פקידי קושטא]]</div></td></tr> <!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-339497:rev-339498 --> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%95%D7%A2%D7%93_%D7%A4%D7%A7%D7%99%D7%93%D7%99_%D7%90%D7%A8%D7%A5_%D7%99%D7%A9%D7%A8%D7%90%D7%9C_%D7%91%D7%A7%D7%95%D7%A9%D7%98%D7%90&diff=339497&oldid=prev 2025-12-10T21:28:10Z

<p>תנא קמא האט אריבערגעפירט בלאט <a href="/w/index.php?title=%D7%A8%D7%95%D7%99:%D7%95%D7%A2%D7%93_%D7%A4%D7%A7%D7%99%D7%93%D7%99_%D7%90%D7%A8%D7%A5_%D7%99%D7%A9%D7%A8%D7%90%D7%9C_%D7%91%D7%A7%D7%95%D7%A9%D7%98%D7%90&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="רוי:ועד פקידי ארץ ישראל בקושטא (בלאַט עקזיסטירט נאכנישט)">רוי:ועד פקידי ארץ ישראל בקושטא</a> צו <a href="/%D7%95%D7%A2%D7%93_%D7%A4%D7%A7%D7%99%D7%93%D7%99_%D7%90%D7%A8%D7%A5_%D7%99%D7%A9%D7%A8%D7%90%D7%9C_%D7%91%D7%A7%D7%95%D7%A9%D7%98%D7%90" title="ועד פקידי ארץ ישראל בקושטא">ועד פקידי ארץ ישראל בקושטא</a> אן לאזן א ווייטערפירונג</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 21:28, 10 דעצעמבער 2025</td> </tr> <!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-339496:rev-339497 --> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%95%D7%A2%D7%93_%D7%A4%D7%A7%D7%99%D7%93%D7%99_%D7%90%D7%A8%D7%A5_%D7%99%D7%A9%D7%A8%D7%90%D7%9C_%D7%91%D7%A7%D7%95%D7%A9%D7%98%D7%90&diff=339496&oldid=prev 2025-12-10T21:27:47Z

<p></p> <a href="https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%95%D7%A2%D7%93_%D7%A4%D7%A7%D7%99%D7%93%D7%99_%D7%90%D7%A8%D7%A5_%D7%99%D7%A9%D7%A8%D7%90%D7%9C_%D7%91%D7%A7%D7%95%D7%A9%D7%98%D7%90&amp;diff=339496&amp;oldid=339478">זעט די חילוקים</a>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%95%D7%A2%D7%93_%D7%A4%D7%A7%D7%99%D7%93%D7%99_%D7%90%D7%A8%D7%A5_%D7%99%D7%A9%D7%A8%D7%90%D7%9C_%D7%91%D7%A7%D7%95%D7%A9%D7%98%D7%90&diff=339478&oldid=prev 2025-12-05T14:09:31Z

<p>בס&quot;ד</p> <p><b>נייער בלאַט</b></p><div>דער '''ועד פּקידי קושטא''' איז געווען אַן אָרגאַניזאַציע וואָס איז געגרינדעט געוואָרן אין קושטא (איצטיגער איסטאַנבול), די הויפּטשטאָט פון דער אָטאָמאַנישער אימפּעריע, אין אָנהייב פונעם 18טן יאָרהונדערט, אַרום 1727. כאָטש אַ פריערדיגער קאָמיטעט איז געגרינדעט געוואָרן שוין אין 1700, איז דער ועד באמת געוואָרן אַ שטענדיגער, אָרגאַניזירטער קערפערטייל אין 1727.<br /> <br /> די הויפּט־ציל פון דער אָרגאַניזאַציע איז געווען צו זאַמלען געלט פאַר די אידן אין ארץ ישראל, און ספּעציעל פאַר די אידן אין ירושלים, וואָס האָבן געליטן פון אַ שווערן פינאַנציעלן קריזיס. די אַקטיוויטעטן פון דער אָרגאַניזאַציע האָבן געבליט דעם 18טן יאָרהונדערט און עס האָט ווירקזאַם פונקציאָנירט ביזן אָנהייב 19טן יאָרהונדערט. דורך דער אַקטיוויטעט, איז דער ועד געוואָרן דער פאַקטישער הערשער פון די אידישע קהילות אין ארץ ישראל, און די ירושלימער קהילה איז געוואָרן אַ צווייג פון דער קושטא קהילה, אָן קיין אויטאָנאָמיע.<br /> <br /> ==היסטאָרישער הינטערגרונט==<br /> די גרינדונג פונעם ועד איז געקומען נאָך אַן אומדערטרעגליכן קריזיס אין ירושלים אין די 1720ער יאָרן. די אשכנזים וואָס זענען געקומען קיין ירושלים מיט דער חבורה פון [[רבי יהודה חסיד|רבי יהודה החסיד]] זענען געווען אָן גענוג עקאָנאָמישער שטיצע, און די אַקיומילירטע חובות האָבן געפירט צו דער חורבן פונעם אַשכנזישן שול אין ירושלים אין 1720 דורך מוסלעמענישע קרעדיטאָרן. נאָכדעם ווי די אָטאָמאַנישע מאַכט־האַלטער האָבן באַטראַכט קליינע גרופּעס ווי &quot;קאָלעקטיוון&quot;, זענען די חובות געפאַלן אויף דער גאַנצער אידישער קהילה פון ירושלים. די דאָמינירנדע ספרדישע קהילה האָט אויך געליטן פון אַזעלכע עקאָנאָמישע שוועריקייטן, צוליב הויכע שטייערן, חובות, און באַצאָלונגען פאַר שוחד. די אידישע פירער אין איסטאַנבול האָבן דעריבער אינטערווענירט, פאַרהאַנדלט אַן אָפּמאַך מיט דעם סולטאַן, און רעאָרגאַניזירט דעם ועד כדי צו פאַרענטפערן די ריבית אויף די חובות און צו בויען פון דאָס ניי די קהילה.<br /> <br /> ==אָרגאַניזאַציע און אויטאָריטעט==<br /> דער ועד איז באַשטאַנען פון דער פינאַנציעלער, סוחר־ און רבנישער עליט פון דער אָטאָמאַנישער הויפּטשטאָט. דער ועד איז אָנגעפירט געוואָרן דורך אַ גרופּע פון מענטשן, אַריינגערעכנט דער גביר ר' יעקב בן דוד זונאַנאַ, וועלכער איז געווען איינער פון די גרינדער.<br /> <br /> '''די באַפולמעכטיגונג פון די ירושלימער פּקידים:''' אין אַ דאָקומענט פון בערך 1746, האָבן די חכמים, זקנים און פּטרונים פון דער הייליגער שטאָט ירושלים באַפולמעכטיגט זיבן מענטשן אין איסטאַנבול צו זיין פּקידים. זיי האָבן איבערגעגעבן צו די דאָזיגע זיבן מענטשן &quot;אָפּאַסנדיגע כּוח און גענוג אויטאָריטעט צו זיין אויפזעער פון אַלע אונזערע ענינים, צו פירן אונזער אַרבעט, צו קאָאָרדינירן די קהילות פון אונזער שטאָט, צו זאָרגן פאַר די אָרעמע לייט פון אונזער לאָקאַליטעט, און קיין מענטש טאָר עפּעס טאָן אָן זייער ערלויבעניש&quot;{{הערה|1=https://www.posenlibrary.com/entry/appointment-jerusalem-officials}}. די פּקידים פון קושטא האָבן זיך דעריבער פאַקטיש באַנוצט מיט דער מאַכט פון דער ירושלימער הנהגה.<br /> <br /> '''פינאַנציעלע אַקטיוויטעטן:''' דער ועד האָט געהאַט די אויטאָריטעט צו פירן די געלט־זאַמלונג, אַריינגערעכנט די רעגולערע &quot;פּאַראַ&quot; זאַמלונג, און צו זאַמלען נדבות פון אַלע שטעט פון רומעליע (גריכנלאַנד) און אַנאַטאָליע (טערקיי), און פון דער גאַנצער אידישער וועלט, ביז צו די ווייטע אינזלען. די געלטער זענען געניצט געוואָרן בעיקר צו באַצאָלן חובות, שטייערן און שוחד פאַרן קעניג און אָפיצירן.<br /> <br /> '''גובערנאַטאָרישע פונקציעס:''' דער ועד האָט פונקציאָנירט ווי דער אַבסאָלוטער הערשער פון די אידישע קהילות אין ארץ ישראל. זיי האָבן באַשטימט אָפיצירן, זיך אַריינגעמישט אין דער באַשטימונג פון רבנים (מאַנכמאַל אויך דער הויפּט־רב), און אַפילו אַרויפגעלייגט תקנות, ווי צום ביישפּיל באַגרעניצן די עליה קיין ירושלים צו מענטשן איבער 60 יאָר אַלט, ווען די באַפעלקערונג איז געוואַקסן צו שנעל.<br /> <br /> '''סוב־קאָמיטעטן:''' לויטן מוסטער פון דער צענטראַלער אָרגאַניזאַציע, זענען שפּעטער געגרינדעט געוואָרן סוב־קאָמיטעטן פאַר יעדער פון די פיר &quot;הייליגע שטעט&quot; אין ארץ ישראל: ירושלים, חברון, צפת און טבריה.<br /> <br /> '''שד&quot;רים:''' דער ועד האָט רעזערווירט פאַר זיך דאָס אויסשליסליכע רעכט צו באַשטימען שליחים ([[שד&quot;ר]]ים) צו דער גולה. די שד&quot;רים האָבן געשפּילט אַ וויכטיגע ראָלע אין אויפהאַלטן די געלט־זאַמלונג נעצווערק, און זענען געווען אַגענטן פון קולטורעלער ענדערונג וואָס האָבן פאַסילאַטירט דעם אויסטויש פון אינפאָרמאַציע. זיי האָבן פאַרשפּרייט אַ געפיל פון סאָלידאַרישקייט צווישן די אידן אין דער גולה און די אידן פון ארץ ישראל.<br /> <br /> ==דער אונטערגאַנג==<br /> די וויכטיקייט פונעם ועד האָט אָנגעהויבן צו פאַרוואַסערן זיך צום סוף פונעם 18טן יאָרהונדערט, צוליב דער שוואַכקייט פון דער אָטאָמאַנישער אימפּעריע און דעם וואַקסנדיגן עליה פון אַשכנזים. די אָרגאַניזאַציע איז געווען כמעט געשטאָרבן אינעם 19טן יאָרהונדערט, און איר פּלאַץ איז גענומען געוואָרן דורך דעם &quot;[[ועד פקידים ואמרכלים|ועד פּקידים ואמרכלים]]&quot; (פקוא&quot;מ) אין אַמשטערדאַם. די פּקוא&quot;מ איז געגרינדעט געוואָרן אין 1809 אַלס אַן אַשכנזישער פּאַראַלעל צום קושטא ועד, און האָט פונקציאָנירט ווי דער צענטער פון געלט־זאַמלונג אין מערב אייראָפּע.<br /> == רעפערענצן ==<br /> {{רעפערענצן}}<br /> <br /> [[he:ועד פקידי קושטא]]</div>

תנא קמא