https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98%3A%D7%A8%D7%A9%22%D7%99 2026-05-10T00:15:09Z ווערסיע היסטאריע פאר דעם בלאט אויפן וויקי MediaWiki 1.39.4 https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%A8%D7%A9%22%D7%99&diff=334865&oldid=prev 2025-02-21T02:44:10Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">ביבליאגראפיע</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 02:44, 21 פעברואר 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l103">שורה 103:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 103:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ביבליאגראפיע==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ביבליאגראפיע==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>וועגן רש&quot;י זענען געשריבן געווארן פיל וויסנשאפטליכע אפּהאנדלונגען. אין העברעאיש איז די בעסטע ארבעט פון [https://beta.hebrewbooks.org/9475 א. מ. ליפשיץ, &quot;רש&quot;י&quot;].</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>וועגן רש&quot;י זענען געשריבן געווארן פיל וויסנשאפטליכע אפּהאנדלונגען. אין העברעאיש איז די בעסטע ארבעט פון [https://beta.hebrewbooks.org/9475 א. מ. ליפשיץ, &quot;רש&quot;י&quot;].</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*{{פרויקט בן-יהודה|זיהוי=57109|שם=יצחק ספיבק|שם היצירה=רש"י: ר' שלמה יצחקי – תקופתו, תולדותיו, פועל חייו והשפעתו לדורות}}</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== רעפערענצן ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== רעפערענצן ==</div></td></tr> <!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-334859:rev-334865 --> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%A8%D7%A9%22%D7%99&diff=334859&oldid=prev 2025-02-21T01:03:26Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 01:03, 21 פעברואר 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l66">שורה 66:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 66:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אגדת ספר שמואל, אגדת תהלים, בראשית רבי, ר' ברוך בר' אליעזר, בריתא של רבי אליעזר בנו של ר' יוסי הגלילי מל&quot;ב מדות, ברייתא דמלאכת המשכן, ברייתא דמ&quot;ט מדות, דברים רבי, דונש בן לברט, הבבלי (דאָס איז ר' שלמה בן ר' יהודה מרומא), הפּייטן (ר' אלעזר הקליר), ויקרא רבה, רבי יהודה הדרשן מטולושא, ר' יעקב בר מנחם אָדער מנחם בן סרוק, מסורה גדולה, רבי משה הערשן (אויך הירשן), סדר עולם, רבי סעדי', ספרא, ספרי, ספרי של פּנים שני, פּירושי א&quot;ב של רבי מכיר, פּסיקתא גדולה, פּרקי רבי אליעזר, רבי קלונימוס, תוספתא, תורת כהנים (ספרא), תלמוד בעלי, תלמוד ירושלמי, תנחומא, תנ&quot;כ, תרגום אונקלוס, תרגום יונתן אָדער תרגום ירושלמי, תרגום של נביאים, תרגום של הכתובים. פאַראַן כתבי יד אין וועלכע עס ווערן אויך דערמאַנט תלמידים פון רש&quot;י.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אגדת ספר שמואל, אגדת תהלים, בראשית רבי, ר' ברוך בר' אליעזר, בריתא של רבי אליעזר בנו של ר' יוסי הגלילי מל&quot;ב מדות, ברייתא דמלאכת המשכן, ברייתא דמ&quot;ט מדות, דברים רבי, דונש בן לברט, הבבלי (דאָס איז ר' שלמה בן ר' יהודה מרומא), הפּייטן (ר' אלעזר הקליר), ויקרא רבה, רבי יהודה הדרשן מטולושא, ר' יעקב בר מנחם אָדער מנחם בן סרוק, מסורה גדולה, רבי משה הערשן (אויך הירשן), סדר עולם, רבי סעדי', ספרא, ספרי, ספרי של פּנים שני, פּירושי א&quot;ב של רבי מכיר, פּסיקתא גדולה, פּרקי רבי אליעזר, רבי קלונימוס, תוספתא, תורת כהנים (ספרא), תלמוד בעלי, תלמוד ירושלמי, תנחומא, תנ&quot;כ, תרגום אונקלוס, תרגום יונתן אָדער תרגום ירושלמי, תרגום של נביאים, תרגום של הכתובים. פאַראַן כתבי יד אין וועלכע עס ווערן אויך דערמאַנט תלמידים פון רש&quot;י.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>און עס איז כדאי צו באַמערקן אַז כאָטש רש&quot;י'ס פּירוש אויף תורה איז דער בעסטער און וויכטיגסטער פון אַלע אַנדערע פּירושים, פונדעסטוועגן, האָט ער אַליין צוגעגעבן אַז ווען ער וואָלט געהאַט צייט, וואָלט ער געמאַכט אַ נייעם פּירוש אויף תנ&quot;כ. דער רשב&quot;מ זאָגט אין זיין פּירוש אויף חומש, אָנהייב סדרה וישב : &quot;וגם רבנו שלמה, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַבי </del>אמי, מאיר עיני גולה, שפּירש תורה נביאים וכתובים, נתן לב לפרש פּשוטו של מורא. ואף אני שמואל ב&quot;ר מאיר חתנו זצ&quot;ל נתווכחתי עמו ולפניו, והודה לי שאילו היה לו פּנאי, היה צריך לעשות פּירושים אחרים, לפי הפּשטות המתחדשים בכל יום&quot;. און אויך רבינו שלמה, מיין מוטערס פאָטער, וועלכער בעלייכט די אויגן פונעם גלות אי־ דענטום, האָט געמאַכט אַ פּירוש אויף תורה, נביאים און כרובים, לויטן פּראָסטן פּשט. און איך, שמואל, דער זון פון זיין איידעם ר' מאיר זצ&quot;ל, האָב אַרגומענטירט מיט אים, און ער האָט מיר מודה געווען אַז ווען ער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וואָלט געהאַט </del>צייט, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וואָלט </del>ער בעדאַרפט מאַכן נייע פּירושים…</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>און עס איז כדאי צו באַמערקן אַז כאָטש רש&quot;י'ס פּירוש אויף תורה איז דער בעסטער און וויכטיגסטער פון אַלע אַנדערע פּירושים, פונדעסטוועגן, האָט ער אַליין צוגעגעבן אַז ווען ער וואָלט געהאַט צייט, וואָלט ער געמאַכט אַ נייעם פּירוש אויף תנ&quot;כ. דער רשב&quot;מ זאָגט אין זיין פּירוש אויף חומש, אָנהייב סדרה וישב: &quot;וגם רבנו שלמה, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אבי </ins>אמי, מאיר עיני גולה, שפּירש תורה נביאים וכתובים, נתן לב לפרש פּשוטו של מורא. ואף אני שמואל ב&quot;ר מאיר חתנו זצ&quot;ל נתווכחתי עמו ולפניו, והודה לי שאילו היה לו פּנאי, היה צריך לעשות פּירושים אחרים, לפי הפּשטות המתחדשים בכל יום&quot;. און אויך רבינו שלמה, מיין מוטערס פאָטער, וועלכער בעלייכט די אויגן פונעם גלות אי־ דענטום, האָט געמאַכט אַ פּירוש אויף תורה, נביאים און כרובים, לויטן פּראָסטן פּשט. און איך, שמואל, דער זון פון זיין איידעם ר' מאיר זצ&quot;ל, האָב אַרגומענטירט מיט אים, און ער האָט מיר מודה געווען אַז ווען ער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וואלט געהאט </ins>צייט, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וואלט </ins>ער בעדאַרפט מאַכן נייע פּירושים…</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;י אויף ש&quot;ס העלפט דעם תלמיד צו אויף כאַפּן, צו אויף פאַסן די לעגאַלע מע־ טאָדיק, די פּקח'דיגע, שאַרפע דורך <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דרינענ־ דיגע אַרגומענטן </del>פון די חכמי התלמוד און די קאָמפּליצירטע פּראָבלעמעס פון הלכה, געזעץ. ער טרעט אויס אַ סטעשקע צו אונזערע גייסטיגע אוצרות אויף וועלכע דער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דורך שניטליכער </del>איד <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">קאָן </del>שפּאַנען גרינג און מיט זיכערקייט. רש&quot;י'ס פּירושים זענען <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַזוי וויכ־ טיג</del>, אַזוי אויטענטיש און אויטאָריטעטיש אַז זיי זענען <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אָהן שיידבאַר </del>פונעם טעקסט. זיי זענען ווי <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַ </del>טייל פונעם טעקסט. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ניט </del>איין מאָל <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מאַכט </del>זיך <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וואָס </del>מען <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">כאַפּט אַ </del>בליק אין רש&quot;י <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">נאָך </del>איידער מען <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האָט </del>גוט <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַריין געקוקט </del>אינעם טעקסט.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;י אויף ש&quot;ס העלפט דעם תלמיד צו אויף כאַפּן, צו אויף פאַסן די לעגאַלע מע־ טאָדיק, די פּקח'דיגע, שאַרפע דורך <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דרינגענדיגע ארגומענטן </ins>פון די חכמי התלמוד און די קאָמפּליצירטע פּראָבלעמעס פון הלכה, געזעץ. ער טרעט אויס אַ סטעשקע צו אונזערע גייסטיגע אוצרות אויף וועלכע דער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דורכשניטליכער </ins>איד <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">קען </ins>שפּאַנען גרינג און מיט זיכערקייט. רש&quot;י'ס פּירושים זענען <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אזוי וויכטיג</ins>, אַזוי אויטענטיש און אויטאָריטעטיש אַז זיי זענען <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אומשיידבאר </ins>פונעם טעקסט. זיי זענען ווי <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">א </ins>טייל פונעם טעקסט. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">נישט </ins>איין מאָל <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מאכט </ins>זיך <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וואס </ins>מען <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">כאפּט א </ins>בליק אין רש&quot;י <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">נאך </ins>איידער מען <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האט </ins>גוט <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אריינגעקוקט </ins>אינעם טעקסט.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;י אויף ש&quot;ס <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באַנוצט </del>די <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַזוי </del>גערופענע עקספּערימענטאַלע מעטאָדע. אין אויסטייטשן די גמרא באַנוצט ער די אינדוקטיווע און דעדוקטיווע מעטאָדע, טראַנירענדיג דעם תלמיד צו דערגרייכן אונאָפּהענגיג די לייזונג פון <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַ </del>פּראָבלעם. רש&quot;י איז געווען אַ &quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געבאָרענער</del>&quot; פּעדאַגאָג. זיין <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">בענוצן </del>זיך מיט <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ביי שפּילן</del>, אילוסטראַציעס, מעטאַפאָרס באַשטעטיגן זיין פּעדאַגאָגישע פעאיגייט. ער באַנוצט זיך אַפילו מיט צייכנונגען צו אילוסטרירן תלמוד'ישע שטעלעס, ווען ער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האָט </del>געהאַלטן <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַז אָהן </del>דעם וועט עס זיין שווערער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאַר </del>דעם לערנער צו <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאַרשטעהן</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאַר אָט </del>דעם <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דאָזיגן </del>צוועק פלעגט ער באַזוכן וואַרשטאַטן און לייענען מעדיצין ביכער. ער איז געווען אַזוי <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">בעהאַוונט </del>אין מעדיצין, אַז עס איז <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאַראַן אַפילו אַ </del>מיינונג <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַז </del>ער איז געווען אַ דאָקטאָר.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;י אויף ש&quot;ס <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באנוצט </ins>די <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אזוי </ins>גערופענע עקספּערימענטאַלע מעטאָדע. אין אויסטייטשן די גמרא באַנוצט ער די אינדוקטיווע און דעדוקטיווע מעטאָדע, טראַנירענדיג דעם תלמיד צו דערגרייכן אונאָפּהענגיג די לייזונג פון <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">א </ins>פּראָבלעם. רש&quot;י איז געווען אַ &quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געבוירענער</ins>&quot; פּעדאַגאָג. זיין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באנוצן </ins>זיך מיט <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ביישפּילן</ins>, אילוסטראַציעס, מעטאַפאָרס באַשטעטיגן זיין פּעדאַגאָגישע פעאיגייט. ער באַנוצט זיך אַפילו מיט צייכנונגען צו אילוסטרירן תלמוד'ישע שטעלעס, ווען ער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האט </ins>געהאַלטן <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אז אָן </ins>דעם וועט עס זיין שווערער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאר </ins>דעם לערנער צו <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאַרשטיין</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאר אט </ins>דעם <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דאזיגן </ins>צוועק פלעגט ער באַזוכן וואַרשטאַטן און לייענען מעדיצין ביכער. ער איז געווען אַזוי <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באהאַוונט </ins>אין מעדיצין, אַז עס איז <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פארהאן אפילו א </ins>מיינונג <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אז </ins>ער איז געווען אַ דאָקטאָר.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;י <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האָט ניט </del>געשריבן זיין פּירוש אויפן תלמוד כסדר, נעמליך <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אָנגעהויבן </del>מיט מסכתא ברכות און געענדיגט מיט מסכתא נדה. אָט ווייסן מיר דאָך צום ביישפּיל אַז זיין פּירוש אויף פּסחים צט, ב און ווייטער און אויף בבא בתרא פון כט, א און ווייטער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האָט </del>געענדיגט זיין אייניקל דער רשב&quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מ</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;י <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האט נישט </ins>געשריבן זיין פּירוש אויפן תלמוד כסדר, נעמליך <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אנגעהויבן </ins>מיט מסכתא ברכות און געענדיגט מיט מסכתא נדה. אָט ווייסן מיר דאָך צום ביישפּיל אַז זיין פּירוש אויף פּסחים צט, ב און ווייטער און אויף בבא בתרא פון כט, א און ווייטער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האט </ins>געענדיגט זיין אייניקל דער רשב&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ם</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>שוין ביי זיין לעב צייט איז דער &quot;פּרשן דתא&quot;, רש&quot;י, געוואָרן אַנערקענט אין דער גאַנצער אידישער וועלט אַלס דער מפורש. דער אבן עזרא וועלכער איז געווען אַלט דרייצן יאָר ביי רש&quot;י'ס פּטירה האָט באַזינגען אים:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>שוין ביי זיין לעב צייט איז דער &quot;פּרשן דתא&quot;, רש&quot;י, געוואָרן אַנערקענט אין דער גאַנצער אידישער וועלט אַלס דער מפורש. דער אבן עזרא וועלכער איז געווען אַלט דרייצן יאָר ביי רש&quot;י'ס פּטירה האָט באַזינגען אים:</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l93">שורה 93:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 93:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ובן פּורתא&quot;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ובן פּורתא&quot;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַלע </del>פּירושים פון <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פראַנקרייך וואַרף אַריין </del>אין דער טעקע, אויסער דעם פּרשן דתא (רש&quot;י), און דעם פּירוש פון ר' יוסף טוב עלם, רש&quot;י'ס אַן אייניקל.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אלע </ins>פּירושים פון <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פראנקרייך ווארף אריין </ins>אין דער טעקע, אויסער דעם פּרשן דתא (רש&quot;י), און דעם פּירוש פון ר' יוסף טוב עלם, רש&quot;י'ס אַן אייניקל.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;י <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האָט באַשיצט דאָס </del>רעכט פון פרויען. ער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האָט </del>גע'פּסק'ענט <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַ מאָל </del>צו <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באַשטראָפן שטאַרק אַ מאַן פאַר </del>ברעכן זיין <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">צוזאָג </del>צו <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַ </del>פרוי צו חתונה <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האָבן </del>מיט איר (&quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ברידזש </del>אָף פּראָמיס&quot;). ער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האָט </del>אויך <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באַשטראָפט </del>שטרענג איינעם <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאַר אַרויס טרייבן </del>זיין ווייב <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אָהן אַ </del>גענוגענדיגער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אור־ זאַכע</del>. ער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האָט אַרויס געוויזן </del>גרויס <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">טאָלעראַנץ </del>צו זיינע <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ניט </del>אידישע שכנים, און ער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האָט </del>געגלויבט יעדן איינעם.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;י <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האט באשיצט דאס </ins>רעכט פון פרויען. ער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האט </ins>גע'פּסק'ענט <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אמאל </ins>צו <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">שטארק באשטראפן א מאן פאר </ins>ברעכן זיין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">צוזאג </ins>צו <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">א </ins>פרוי צו חתונה <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האבן </ins>מיט איר (&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">בריעטש </ins>אָף פּראָמיס&quot;). ער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האט </ins>אויך <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באשטראפט </ins>שטרענג איינעם <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאר ארויסטרייבן </ins>זיין ווייב <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אָן א </ins>גענוגענדיגער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אורזאכע</ins>. ער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האט ארויסגעוויזן </ins>גרויס <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">טאלעראנץ </ins>צו זיינע <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">נישט </ins>אידישע שכנים, און ער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האט </ins>געגלויבט יעדן איינעם.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אויסער זיינע <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באַרימטע </del>פּירושים, האָט רש&quot;י געשריבן פאַרשידענע &quot;שאלות ותשובות&quot;, לעגאַלע מיינונגען וועגן <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מיינונגס־פאַרשידענדיגע פּראָבלעמעס </del>אינעם תלמוד'ישן געזעץ. ער איז דער מחבר פון: &quot;ספר הפּרדס&quot;, &quot;ספר האורה&quot;, &quot;,<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דור רי</del>&quot;י&quot;, &quot;איסור והיתר&quot;, סליחות אויף וועלכע זיינע תלמידים האָבן געשריבן הערות. ער האָט <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פערפאַסט </del>פּיוטים<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, ליטורגישע, רעליגיעזע פּאָעזיע, </del>וועלכע איז <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אינקאָרפּאָרירט </del>אין אונזער ליטורגישער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ליטעראַטור</del>. רש&quot;י איז <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באַרימט אַלס </del>&quot;פּרשן דתא&quot;, דער אויסטייטשער און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פערטייטשער </del>פון דער תורה און פון דעם תלמוד. און ער איז <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַנערקענט אַלס אויטאָריטעט </del>אין אידישן געזעץ.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אויסער זיינע <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">בארימטע </ins>פּירושים, האָט רש&quot;י געשריבן פאַרשידענע &quot;שאלות ותשובות&quot;, לעגאַלע מיינונגען וועגן <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מיינונגס־פארשידענדיגע פּראבלעמעס </ins>אינעם תלמוד'ישן געזעץ. ער איז דער מחבר פון: &quot;ספר הפּרדס&quot;, &quot;ספר האורה&quot;, &quot;,<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">סדור רש</ins>&quot;י&quot;, &quot;איסור והיתר&quot;, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>סליחות<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>אויף וועלכע זיינע תלמידים האָבן געשריבן הערות. ער האָט <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פארפאסט [[פיוט|</ins>פּיוטים<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>וועלכע איז <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אינקארפּארירט </ins>אין אונזער ליטורגישער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ליטעראטור</ins>. רש&quot;י איז <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">בארימט אלס </ins>&quot;פּרשן דתא&quot;, דער אויסטייטשער און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פארטייטשער </ins>פון דער תורה און פון דעם תלמוד. און ער איז <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אנערקענט אלס אויטאריטעט </ins>אין אידישן געזעץ.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;י <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאַרנעמט אַ </del>ספּעציעלן <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פּלאַץ </del>אין דער אידישער געשיכטע. ער איז איינער פון די בויער פון אידישקייט, און אפשר די באַרימטסטע, פּאָפּולערסטע פּערזענליכקייט ביי אידן. זיין איינגעבוירענע עניוות, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באַשיידנקייט, פּשוט'קייט, איינפאַכקייט </del>און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פולקאָמע </del>צדקות<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, גערעכטיקייט האָט געמאַכט </del>אים <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאַר </del>די קרוין פון די אידן שוין אין זיין צייט.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;י <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פארנעמט א </ins>ספּעציעלן <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פּלאץ </ins>אין דער אידישער געשיכטע. ער איז איינער פון די בויער פון אידישקייט, און אפשר די באַרימטסטע, פּאָפּולערסטע פּערזענליכקייט ביי אידן. זיין איינגעבוירענע עניוות, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פּשטות </ins>און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פולקאמע </ins>צדקות <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האט </ins>אים <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געמאכט פאר </ins>די קרוין פון די אידן שוין אין זיין צייט.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ביבליאגראפיע==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ביבליאגראפיע==</div></td></tr> <!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-334858:rev-334859 --> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%A8%D7%A9%22%D7%99&diff=334858&oldid=prev 2025-02-21T00:49:26Z

<p>אפשר זאל מען מאכן א באזונדערע אפטיילונג פאר לעגענדעס</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 00:49, 21 פעברואר 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">שורה 7:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 7:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;י שטאמט פון א גאר יחוס'דיגער משפּחה. זיין פאטער ר' יצחק איז געווען א גרויסער תלמיד חכם, און רש&quot;י ברענגט פון זיין נאמען א פּירוש מיט כבוד: &quot;לשון אבא מורי, מנוחתו כבוד&quot;{{הערה|{{בבלי|עבודה זרה|עה|א|מפרש=רש&quot;י}}. ער ווערט דערמאנט דארט אין תוספות: &quot;לכך נראה לרש&quot;י בענין אחר שפּירש אביו&quot;, אזוי זעט עס אויס פאר רש&quot;י'ן אין אַן אנדער ענין, וועלכן זיין פאטער האט ערקלערט…}}. זיין מוטער, זאגט מען, האט אנגעפירט מיט א ישיבה, און אז זי פלעגט לערנען מיט די תלמידים פון הינטער א פאָרהאַנג{{הבהרה|מסתמא הכוונה למרים לוריא סבתו של המהרש&quot;ל. לא נמצא מקור לכך על אמה של רש&quot;י}}.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;י שטאמט פון א גאר יחוס'דיגער משפּחה. זיין פאטער ר' יצחק איז געווען א גרויסער תלמיד חכם, און רש&quot;י ברענגט פון זיין נאמען א פּירוש מיט כבוד: &quot;לשון אבא מורי, מנוחתו כבוד&quot;{{הערה|{{בבלי|עבודה זרה|עה|א|מפרש=רש&quot;י}}. ער ווערט דערמאנט דארט אין תוספות: &quot;לכך נראה לרש&quot;י בענין אחר שפּירש אביו&quot;, אזוי זעט עס אויס פאר רש&quot;י'ן אין אַן אנדער ענין, וועלכן זיין פאטער האט ערקלערט…}}. זיין מוטער, זאגט מען, האט אנגעפירט מיט א ישיבה, און אז זי פלעגט לערנען מיט די תלמידים פון הינטער א פאָרהאַנג{{הבהרה|מסתמא הכוונה למרים לוריא סבתו של המהרש&quot;ל. לא נמצא מקור לכך על אמה של רש&quot;י}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ווי עס איז געווענליך דער פאל מיט גרויסע פּערזענליכקייטן, אזוי אויך איז די געשיכטע פון רש&quot;י'ס לעבן באצירט מיט לעגענדעס. עס ווערט דערציילט אז זיין פאטער ר' יצחק האט פארמאגט א קאסטבארן <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דימענט</del>, וועלכע <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">נישט־אידן </del>האבן שטארק געגארט <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זיך </del>צו <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ערוועבן </del>פאר רעליגיעזע צוועקן, אבער ר' יצחק האט נישט געוואלט זיך שיידן מיט עס. איין מאל האבן זיי אים פארלאָקט אין א שיף אריין, און זיי האבן געפאדערט פון אים ער זאל פארקויפן זיי דעם דימענט. ער האט נישט געטראכט לאנג, און ער האט <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַריינגעווארפן </del>דעם <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דימענט </del>אין וואסער אריין. א מיסטעריעזע שטימע האט אויסגערופן: &quot;אה, יצחק, דיר וועט געבוירן ווערן א זון וועלכער וועט באלייכטן די אויגן פון אלע אידן&quot;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ווי עס איז געווענליך דער פאל מיט גרויסע פּערזענליכקייטן, אזוי אויך איז די געשיכטע פון רש&quot;י'ס לעבן באצירט מיט לעגענדעס. עס ווערט דערציילט אז זיין פאטער ר' יצחק האט פארמאגט א קאסטבארן <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">בריליאנט</ins>, וועלכע <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">גלחים </ins>האבן שטארק געגארט <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">עס </ins>צו <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">קויפן </ins>פאר רעליגיעזע צוועקן, אבער ר' יצחק האט נישט געוואלט זיך שיידן מיט עס. איין מאל האבן זיי אים פארלאָקט אין א שיף אריין, און זיי האבן געפאדערט פון אים ער זאל פארקויפן זיי דעם דימענט. ער האט נישט געטראכט לאנג, און ער האט <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אריינגעווארפן </ins>דעם <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">בריליאנט </ins>אין וואסער אריין. א מיסטעריעזע שטימע האט אויסגערופן: &quot;אה, יצחק, דיר וועט געבוירן ווערן א זון וועלכער וועט באלייכטן די אויגן פון אלע אידן&quot;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ווען רש&quot;י<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'ס מוטער האט געשוואנגערט מיט אים</del>, איז זי געגאנגען אמאל אין <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">די שמאלע גאסן </del>פון דער שטאט [[ווארמס]], דייטשלאנד<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. צוויי וועגענער זענען אנגעקומען פון ביידע אנטקעגן געזעצטע ריכטונגען</del>, און איר <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">לעבן </del>איז <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געשטאנען אין געפאר. </del>זי האט זיך צוגעדריקט צו דער וואנט<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </del>די <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וואַנט האט זיך אויסגעהוילט, </del>און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האט איר </del>באשיצט. היסטאריש, אגב, ווייסן מיר בלויז אז רש&quot;י האט געלערנט אין ווארמס.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מען דערציילט אויך וועגן רשי&quot;ס מוטער, אז </ins>ווען <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זי איז געווען שוואנגער מיט </ins>רש&quot;י, איז זי געגאנגען אמאל אין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">א שמאלן געסל </ins>פון דער שטאט [[ווארמס]], דייטשלאנד <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">און א וואגן איז דורכגעפארן און איר געדראעט צו טויטן</ins>, און איר איז <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געשען א נס, אַז בשעת </ins>זי האט זיך צוגעדריקט צו דער וואנט <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">איז </ins>די <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וואנט געווארן אריינגעדרוקט און זי איז דארט אריין </ins>און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געווארן </ins>באשיצט. היסטאריש, אגב, ווייסן מיר בלויז אז רש&quot;י האט געלערנט אין ווארמס.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>זיין פעטער רבי שמשון הזקן, זיין מוטער'ס ברודער, איז געווען א בארימטער תלמוד'יסט. זיין שוועסטער חיליט איז געווען א מלומדת. רש&quot;י'ס ערשטע רביים זענען געווען זיין פאטער און זיין פעטער.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>זיין פעטער רבי שמשון הזקן, זיין מוטער'ס ברודער, איז געווען א בארימטער תלמוד'יסט. זיין שוועסטער חיליט איז געווען א מלומדת. רש&quot;י'ס ערשטע רביים זענען געווען זיין פאטער און זיין פעטער.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l34">שורה 34:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 34:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין דעם יאָר 1070 האָט רש&quot;י געגרינדעט זיין אייגענע ישיבה, וועלכע האט צוגעצויגן פילע תלמידים. ער האָט אָנגעהאלטן אויך א כסא הרבנות, אבער ער האט אפּגעזאגט שכירות, געהאלט. ער האט געצויגן פּרנסה פון זיין וויין גארטן.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין דעם יאָר 1070 האָט רש&quot;י געגרינדעט זיין אייגענע ישיבה, וועלכע האט צוגעצויגן פילע תלמידים. ער האָט אָנגעהאלטן אויך א כסא הרבנות, אבער ער האט אפּגעזאגט שכירות, געהאלט. ער האט געצויגן פּרנסה פון זיין וויין גארטן.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די לעצטע יארן פון רש&quot;י זענען געווען פארוואלקנט דורך די <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">שרעקלעכע </del>גזרות פון <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">תתנ&quot;ו, </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">קרייצצוג|קרייץ־פאָרער</del>]], <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">נוסעי הצלב, וועלכע האָבן </del>אויסגעשאכטן פיל אידישע קהלות<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די לעצטע יארן פון רש&quot;י זענען געווען פארוואלקנט דורך די <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">שרעקליכע </ins>גזרות פון <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דעם ערשטן </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">קרייץ צוג</ins>]] <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פון תתנ&quot;ו–תתנ&quot;ט</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אין וועלכן עס זענען </ins>אויסגעשאכטן <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געווארן </ins>פיל אידישע קהלות, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">און פילע </ins>פון <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זיינע אייגענע </ins>און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פריינט זענען אומגעקומען</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">די לעגענדע דערציילט</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אז רש&quot;י האט פארגעזאגט דעם פירער </del>פון <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">די קרייץ-פאָרער גאָרפריד פון בויאָן, אַז ער וועט האבן א מפּלה, אַז ער וועט צוריקומען קיין פראַנקרייך מיט 3 ריטער, </del>און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַז אַזוי איז געשען. אבער דאס איז נאר א לעגענדע</del>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מען דערציילט אויך וועגן רשי</del>&quot;ס <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מוטער</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַז ווען זי </del>איז <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געווען שוואנגער מיט </del>רש&quot;י איז זי <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאַרבייגעגאנגען אַ שמאָל געסל </del>און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַ פור </del>איז <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דורכגעפאָרן </del>און איר <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געדראט </del>צו <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">טויטן</del>, און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">איר </del>איז <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געשען אַ נס</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַז די וואַנט </del>פון דער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זייט גאַס </del>איז <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געוואָרן איינגעבויגן </del>און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">די מוטער </del>איז <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דאָרט אַריין</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רש</ins>&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">י'</ins>ס <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פּטירה ווי זיין געבורט איז פארוויקלט אין אַ לעגענדע. עס ווערט דערציילט אז גאדפרי פון בואיאָן</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער פירער פונעם ערשטן קרייץ צוג האט גערופן רש&quot;י'ן צו זיך פאר זיין צוג קיין ארץ ישראל ער זאל אים זאגן מיט וואס דער צוג וועט זיך ענדיגן. רש&quot;י האָט אפּגעזאגט צו גיין. דער אויפגערעגטער ריטער </ins>איז <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אוועק צו </ins>רש&quot;י<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'ן אים צו באַשטראָפן. ווען ער איז געקומען אין ישיבה אריין </ins>איז זי <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געווען ליידיג, אבער ער האט געהערט א שטימע. &quot;שלמה וואו ביזטו&quot; האט ער געפרעגט. </ins>און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דאס קול האָט געענטפערט אים &quot;אָט בין איך&quot;, אבער ער האט קיינעם געזען.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַ צווייטע לעגענדע דערציילט וועגן רשיי</del>&quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ס פאָטער</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַז </del>ער האָט <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געהאָט צו פאַרקויפן אַ בריליאנט </del>און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווען גלחים האָבן אים געוואָלט קויפן פאַר אַ צלם</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האָט ער דעם בריליאנט אַריינגעוואָרפן </del>אין <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">טייך</del>, און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דערפאר האָט ער זוכה געווען צו אַזאַ זון</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער ריטער </ins>איז <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אוועק זייער אין כעס. אויפן וועג האט ער באגעגנט רש&quot;י'ס א תלמיד וועמען ער האט צוגעזאגט נישט צו באשטראפן רש&quot;י'ן אויב ער וועט בלויז זיך באווייזן צו אים. רש&quot;י האט צוגעשטימט. דער ריטער האט געזאגט צו רש&quot;י'ן: &quot;איך ווייס אז דו ביזט א קלוגער מענטש, בעט איך דיך, זאג מיר צי מיין עקספּעדיציע צום הייליגן לאנד וועט זיין ערפאלגרייך, צי נישט&quot;.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">און רש&quot;י האָט געענטפערט אים: &quot;דו וועסט אייננעמען די הייליגע שטאט ירושלים, </ins>און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דו וועסט הערשן איבער </ins>איר <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דריי טעג, דעם פערטן טאג וועלן די מוסולמענער דיך ארויסטרייבן, און דו וועסט אומקערן זיך אהיים מיט דריי פערד. דערצאָרענט פון דער דאזיגער נבואה, האט דער ריטער אויסגעשריען: &quot;טאמער קער איך זיך צוריק אהיים מיט בלויז איין פערד מער, וועל איך ווארפן דיין קערפּער </ins>צו <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">די הינט</ins>, און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">איך וועל אויס הרג'ענען אלע אידן אין פראנקרייך&quot;.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער ריטער האט זיך אומגעקערט מיט פיר פערד. ער איז געווען אנטשלאסן דורך צו פירן זיין נדר צו נקמה נעמען. אבער ווען ער </ins>איז <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אריינגעפארן אין דער שטאט טראָי</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">איז אראפּגעפאלן א פעלז און האט געטויט איינעם פון זיינע ריטערס מיטן פערד. גערירט </ins>פון דער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דאזיגער געשעעניש, האט ער באשלאסן צו באערן דעם דאזיגן חכם. אבער ער איז געוואָר געווארן אז רש&quot;י איז שוין נפטר געווארן. היסטאריש, אבער, </ins>איז <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אנגענומען אז דער ריטער האט זיך קיינמאל אומגעקערט קיין פראנקרייך, </ins>און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אז ער </ins>איז <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געשטארבן אין ירושלים אינעם יאר 1100</ins>.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רש&quot;י איז דער באַרימטסטער רבי פון אַלע אידן. ער איז דער מייסטער אויסטייטשער פון תנ</ins>&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">כ און תלמוד</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אויף וועלכער </ins>ער האָט <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַוועק געלייגט דעם שטעמפּל פון זיין בריליאַנטענעם מוח.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רש&quot;י איז נפטר געוואָרן ניין </ins>און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">צוואַנציג טעג אין תמוז</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אינעם יאָר 1105 </ins>אין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער שטאָט טראָי, פראַנקרייך</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אינעם עלטער פון פינף </ins>און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זעכציג יאָר</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==פירוש==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==פירוש==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l95">שורה 95:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 100:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;י פאַרנעמט אַ ספּעציעלן פּלאַץ אין דער אידישער געשיכטע. ער איז איינער פון די בויער פון אידישקייט, און אפשר די באַרימטסטע, פּאָפּולערסטע פּערזענליכקייט ביי אידן. זיין איינגעבוירענע עניוות, באַשיידנקייט, פּשוט'קייט, איינפאַכקייט און פולקאָמע צדקות, גערעכטיקייט האָט געמאַכט אים פאַר די קרוין פון די אידן שוין אין זיין צייט.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;י פאַרנעמט אַ ספּעציעלן פּלאַץ אין דער אידישער געשיכטע. ער איז איינער פון די בויער פון אידישקייט, און אפשר די באַרימטסטע, פּאָפּולערסטע פּערזענליכקייט ביי אידן. זיין איינגעבוירענע עניוות, באַשיידנקייט, פּשוט'קייט, איינפאַכקייט און פולקאָמע צדקות, גערעכטיקייט האָט געמאַכט אים פאַר די קרוין פון די אידן שוין אין זיין צייט.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רש"י'ס לעצטע יאָרן זענען געוואָרן פאַרביטערט דורך די שחיטות פון דעם ערשטן קרייץ צוג (1099 — 1096), אין וועלכן עס זענען אומגעקומען פילע פון זיינע אייגענע און פריינט.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רש"י'ס פּטירה ווי זיין געבורט איז פאַרוויקלט אין אַ לעגענדע. עס ווערט דערציילט אַז גאָדפרי פון בואילאָן, דער פירער פונעם ערשטן קרייץ צוג האָט גערופן רש"י'ן צו זיך פאַר זיין צוג קיין ארץ ישראל ער זאָל אים זאָגן מיט וואָס דער צוג וועט זיך ענדיגן. רש"י האָט אָפּגעזאָגט צו גיין. דער אויף גערעגטער ריטער איז אַוועק צו רש"י'ן צו באַשטראָפן אים. ווען ער איז געקומען אין ישיבה אַריין איז זי געווען ליידיג, אָבער ער האָט געהערט אַ שטימע. "שלמה וואו ביזטו" האָט ער געפרעגט. און דאָס קול האָט געענטפערט אים "אָט בין איך", אָבער ער האָט געזען קיינעם.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער ריטער איז אַוועק זעהר אין כעס. אויפן וועג האָט ער באַגעגנט רש"י'ס אַ תלמיד וועמען ער האָט צוגעזאָגט נישט צו באַשטראָפן רש"י'ן אויב ער וועט בלויז זיך בעווייזן צו אים. רש"י האָט צוגעשטימט. דער ריטער האָט געזאָגט צו רש"י'ן: "איך ווייס אַז דו ביזט אַ קלוגער מענטש, בעט איך דיך, זאָג מיר צי מיין עקספּעדיציע אין הייליגן לאַנד וועט זיין ערפאָלגרייך, צי נישט".</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">און רש"י האָט געענטפערט אים: "דו וועסט אייננעמען די הייליגע שטאָט ירושלים, און דו וועסט הערשן איבער איר דריי טעג, דעם פערטן טאָג וועלן די מוסולמענער אַרויס טרייבן דיך, און דו וועסט אומקערן זיך אַהיים מיט דריי פערד. דערצאָרענט פון דער דאָזיגער נבואה, האָט דער ריטער אויסגעשריען: "טאָמער קער איך זיך צוריק אַהיים מיט בלויז איין פערד מער, וועל איך וואַרפן דיין קערפּער צו די הינט, און איך וועל אויס הרג'ענען אַלע אידן אין פראַנקרייך".</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער ריטער האָט אומגעקערט זיך מיט פיר פערד. ער איז געווען ענטשלאָסן דורך צו פירן זיין נדר צו נעמען נקמה. אָבער ווען ער איז אַריין געפאָרן אין דער שטאָט טראָי, איז אַראָפּ געפאַלן אַ פעלז און האָט געטויט איינעם פון זיינע ריטערס מיטן פערד. גערירט פון דער דאָזיגער געשעעניש, האָט ער בעשלאָסן צו באַעהרן דעם דאָזיגן חכם. אָבער ער איז געואָרן געוואָר אַז רש"י איז שוין נפטר געוואָרן. געשיכטליך, אָבער, איז אָנגענומען אַז דער ריטער האָט זיך קיינמאָל אומגעקערט קיין פראַנקרייך, און אַז ער איז געשטאָרבן אין ירושלים אינעם יאָר 1100.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רש"י איז דער באַרימטסטער רבי פון אַלע אידן. ער איז דער מייסטער אויסטייטשער פון תנ"כ און תלמוד, אויף וועלכער ער האָט אַוועק געלייגט דעם שטעמפּל פון זיין בריליאַנטענעם מוח.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רש"י איז נפטר געוואָרן ניין און צוואַנציג טעג אין תמוז, אינעם יאָר 1105 אין דער שטאָט טראָי, פראַנקרייך, אינעם עלטער פון פינף און זעכציג יאָר.</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ביבליאגראפיע==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ביבליאגראפיע==</div></td></tr> <!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-334857:rev-334858 --> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%A8%D7%A9%22%D7%99&diff=334857&oldid=prev 2025-02-20T21:39:06Z

<p>ראזמארין</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 21:39, 20 פעברואר 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l56">שורה 56:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 56:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>זיין אייניקל, דער בארימטער רבינו תם, האט זיך אויסגעדריקט אז ער וואלט געקענט שרייבן א פּירוש אויף ש&quot;ס ווי רש&quot;י, אבער ער וואלט נישט געקענט שאפן א פּירוש ווי רש&quot;י'ס אויף חומש. [[רבי ישעיה הורוויץ]] אין של&quot;ה שרייבט, אז רש&quot;י האט מחבר געווען זיין פּירוש מיט רוח הקודש און מען דארף דעריבער מדקדק זיין אין יעדן ווארט זיינס.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>זיין אייניקל, דער בארימטער רבינו תם, האט זיך אויסגעדריקט אז ער וואלט געקענט שרייבן א פּירוש אויף ש&quot;ס ווי רש&quot;י, אבער ער וואלט נישט געקענט שאפן א פּירוש ווי רש&quot;י'ס אויף חומש. [[רבי ישעיה הורוויץ]] אין של&quot;ה שרייבט, אז רש&quot;י האט מחבר געווען זיין פּירוש מיט רוח הקודש און מען דארף דעריבער מדקדק זיין אין יעדן ווארט זיינס.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אין זיין פּירוש אויף תורה דערמאַנט רש"י פאָלגענדע מחברים און ספרים, וועלכע ווערן אָנגעגיבן דאָ אַלפאַבעטיש, לויטן "אלף בית":</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אגדת ספר שמואל, אגדת תהלים, בראשית רבי, ר' ברוך בר' אליעזר, בריתא של רבי אליעזר בנו של ר' יוסי הגלילי מל"ב מדות, ברייתא דמלאכת המשכן, ברייתא דמ"ט מדות, דברים רבי, דונש בן לברט, הבבלי (דאָס איז ר' שלמה בן ר' יהודה מרומא), הפּייטן (ר' אלעזר הקליר), ויקרא רבה, רבי יהודה הדרשן מטולושא, ר' יעקב בר מנחם אָדער מנחם בן סרוק, מסורה גדולה, רבי משה הערשן (אויך הירשן), סדר עולם, רבי סעדי', ספרא, ספרי, ספרי של פּנים שני, פּירושי א"ב של רבי מכיר, פּסיקתא גדולה, פּרקי רבי אליעזר, רבי קלונימוס, תוספתא, תורת כהנים (ספרא), תלמוד בעלי, תלמוד ירושלמי, תנחומא, תנ"כ, תרגום אונקלוס, תרגום יונתן אָדער תרגום ירושלמי, תרגום של נביאים, תרגום של הכתובים. פאַראַן כתבי יד אין וועלכע עס ווערן אויך דערמאַנט תלמידים פון רש"י.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">און עס איז כדאי צו באַמערקן אַז כאָטש רש"י'ס פּירוש אויף תורה איז דער בעסטער און וויכטיגסטער פון אַלע אַנדערע פּירושים, פונדעסטוועגן, האָט ער אַליין צוגעגעבן אַז ווען ער וואָלט געהאַט צייט, וואָלט ער געמאַכט אַ נייעם פּירוש אויף תנ"כ. דער רשב"מ זאָגט אין זיין פּירוש אויף חומש, אָנהייב סדרה וישב : "וגם רבנו שלמה, אַבי אמי, מאיר עיני גולה, שפּירש תורה נביאים וכתובים, נתן לב לפרש פּשוטו של מורא. ואף אני שמואל ב"ר מאיר חתנו זצ"ל נתווכחתי עמו ולפניו, והודה לי שאילו היה לו פּנאי, היה צריך לעשות פּירושים אחרים, לפי הפּשטות המתחדשים בכל יום". און אויך רבינו שלמה, מיין מוטערס פאָטער, וועלכער בעלייכט די אויגן פונעם גלות אי־ דענטום, האָט געמאַכט אַ פּירוש אויף תורה, נביאים און כרובים, לויטן פּראָסטן פּשט. און איך, שמואל, דער זון פון זיין איידעם ר' מאיר זצ"ל, האָב אַרגומענטירט מיט אים, און ער האָט מיר מודה געווען אַז ווען ער וואָלט געהאַט צייט, וואָלט ער בעדאַרפט מאַכן נייע פּירושים…</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רש"י אויף ש"ס העלפט דעם תלמיד צו אויף כאַפּן, צו אויף פאַסן די לעגאַלע מע־ טאָדיק, די פּקח'דיגע, שאַרפע דורך דרינענ־ דיגע אַרגומענטן פון די חכמי התלמוד און די קאָמפּליצירטע פּראָבלעמעס פון הלכה, געזעץ. ער טרעט אויס אַ סטעשקע צו אונזערע גייסטיגע אוצרות אויף וועלכע דער דורך שניטליכער איד קאָן שפּאַנען גרינג און מיט זיכערקייט. רש"י'ס פּירושים זענען אַזוי וויכ־ טיג, אַזוי אויטענטיש און אויטאָריטעטיש אַז זיי זענען אָהן שיידבאַר פונעם טעקסט. זיי זענען ווי אַ טייל פונעם טעקסט. ניט איין מאָל מאַכט זיך וואָס מען כאַפּט אַ בליק אין רש"י נאָך איידער מען האָט גוט אַריין געקוקט אינעם טעקסט.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רש"י אויף ש"ס באַנוצט די אַזוי גערופענע עקספּערימענטאַלע מעטאָדע. אין אויסטייטשן די גמרא באַנוצט ער די אינדוקטיווע און דעדוקטיווע מעטאָדע, טראַנירענדיג דעם תלמיד צו דערגרייכן אונאָפּהענגיג די לייזונג פון אַ פּראָבלעם. רש"י איז געווען אַ "געבאָרענער" פּעדאַגאָג. זיין בענוצן זיך מיט ביי שפּילן, אילוסטראַציעס, מעטאַפאָרס באַשטעטיגן זיין פּעדאַגאָגישע פעאיגייט. ער באַנוצט זיך אַפילו מיט צייכנונגען צו אילוסטרירן תלמוד'ישע שטעלעס, ווען ער האָט געהאַלטן אַז אָהן דעם וועט עס זיין שווערער פאַר דעם לערנער צו פאַרשטעהן. פאַר אָט דעם דאָזיגן צוועק פלעגט ער באַזוכן וואַרשטאַטן און לייענען מעדיצין ביכער. ער איז געווען אַזוי בעהאַוונט אין מעדיצין, אַז עס איז פאַראַן אַפילו אַ מיינונג אַז ער איז געווען אַ דאָקטאָר.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רש"י האָט ניט געשריבן זיין פּירוש אויפן תלמוד כסדר, נעמליך אָנגעהויבן מיט מסכתא ברכות און געענדיגט מיט מסכתא נדה. אָט ווייסן מיר דאָך צום ביישפּיל אַז זיין פּירוש אויף פּסחים צט, ב און ווייטער און אויף בבא בתרא פון כט, א און ווייטער האָט געענדיגט זיין אייניקל דער רשב"מ.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">שוין ביי זיין לעב צייט איז דער "פּרשן דתא", רש"י, געוואָרן אַנערקענט אין דער גאַנצער אידישער וועלט אַלס דער מפורש. דער אבן עזרא וועלכער איז געווען אַלט דרייצן יאָר ביי רש"י'ס פּטירה האָט באַזינגען אים:</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"כוכב דרך מצרפתה,</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פּירוש נורא</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">שם לתורה,</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">על כן נקרא פּרשן דתא".</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַ שטערן האָט באַוויזן זיך פון צרפת (פראַנקרייך), אַ פורכטיגן פּירוש האָט ער געמאַכט אויף תורה, דערפאַר ווערט ער אָנגערופן דער באַשיידער, דער ערקלערער פון דער תורה.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ר' בצלאל אשכנזי, דער מחבר פון די "שיטות מקובצות" רופט אָן רש"י'ן אין זיינע תשובות סימן כח : "רביהן ורבן של ישראל…" דער פאָטער און דער רבי פון די אידן וועלכער דעקט אויף אַלץ וואָס איז פאַרבאָרגן, און אָהן אים וואָלט די גמרא געבליבן אַ פער'חתם'עטער, אַ פאַרזיגלטער ספר".</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער "צידה לדרך" זאָגט אין דער הקדמה צו זיין ספר: פאַר רש"י'ן איז ניט געווען אַזאַ וועג ווייזער וועלכער זאָל בעלייכטן די סטעשקעס פון דעם ים התלמוד ווי רש"י'ס קלאָרער און קורץ געפאַסטער פּירוש. און ווען ניט רש"י וואָלט דער דרך פון תלמוד בבלי געווען געוואָרן פאַרגעסן פון די אידן.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ר' משה דאַנון זאָגט:</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">"כל פּירושי צרפתה</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">השלך לאשפּתה,</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">חוץ מפרשן דתא</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ובן פּורתא".</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַלע פּירושים פון פראַנקרייך וואַרף אַריין אין דער טעקע, אויסער דעם פּרשן דתא (רש"י), און דעם פּירוש פון ר' יוסף טוב עלם, רש"י'ס אַן אייניקל.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רש"י האָט באַשיצט דאָס רעכט פון פרויען. ער האָט גע'פּסק'ענט אַ מאָל צו באַשטראָפן שטאַרק אַ מאַן פאַר ברעכן זיין צוזאָג צו אַ פרוי צו חתונה האָבן מיט איר ("ברידזש אָף פּראָמיס"). ער האָט אויך באַשטראָפט שטרענג איינעם פאַר אַרויס טרייבן זיין ווייב אָהן אַ גענוגענדיגער אור־ זאַכע. ער האָט אַרויס געוויזן גרויס טאָלעראַנץ צו זיינע ניט אידישע שכנים, און ער האָט געגלויבט יעדן איינעם.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אויסער זיינע באַרימטע פּירושים, האָט רש"י געשריבן פאַרשידענע "שאלות ותשובות", לעגאַלע מיינונגען וועגן מיינונגס־פאַרשידענדיגע פּראָבלעמעס אינעם תלמוד'ישן געזעץ. ער איז דער מחבר פון: "ספר הפּרדס", "ספר האורה", ",דור רי"י", "איסור והיתר", סליחות אויף וועלכע זיינע תלמידים האָבן געשריבן הערות. ער האָט פערפאַסט פּיוטים, ליטורגישע, רעליגיעזע פּאָעזיע, וועלכע איז אינקאָרפּאָרירט אין אונזער ליטורגישער ליטעראַטור. רש"י איז באַרימט אַלס "פּרשן דתא", דער אויסטייטשער און פערטייטשער פון דער תורה און פון דעם תלמוד. און ער איז אַנערקענט אַלס אויטאָריטעט אין אידישן געזעץ.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רש"י פאַרנעמט אַ ספּעציעלן פּלאַץ אין דער אידישער געשיכטע. ער איז איינער פון די בויער פון אידישקייט, און אפשר די באַרימטסטע, פּאָפּולערסטע פּערזענליכקייט ביי אידן. זיין איינגעבוירענע עניוות, באַשיידנקייט, פּשוט'קייט, איינפאַכקייט און פולקאָמע צדקות, גערעכטיקייט האָט געמאַכט אים פאַר די קרוין פון די אידן שוין אין זיין צייט.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רש"י'ס לעצטע יאָרן זענען געוואָרן פאַרביטערט דורך די שחיטות פון דעם ערשטן קרייץ צוג (1099 — 1096), אין וועלכן עס זענען אומגעקומען פילע פון זיינע אייגענע און פריינט.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רש"י'ס פּטירה ווי זיין געבורט איז פאַרוויקלט אין אַ לעגענדע. עס ווערט דערציילט אַז גאָדפרי פון בואילאָן, דער פירער פונעם ערשטן קרייץ צוג האָט גערופן רש"י'ן צו זיך פאַר זיין צוג קיין ארץ ישראל ער זאָל אים זאָגן מיט וואָס דער צוג וועט זיך ענדיגן. רש"י האָט אָפּגעזאָגט צו גיין. דער אויף גערעגטער ריטער איז אַוועק צו רש"י'ן צו באַשטראָפן אים. ווען ער איז געקומען אין ישיבה אַריין איז זי געווען ליידיג, אָבער ער האָט געהערט אַ שטימע. "שלמה וואו ביזטו" האָט ער געפרעגט. און דאָס קול האָט געענטפערט אים "אָט בין איך", אָבער ער האָט געזען קיינעם.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער ריטער איז אַוועק זעהר אין כעס. אויפן וועג האָט ער באַגעגנט רש"י'ס אַ תלמיד וועמען ער האָט צוגעזאָגט נישט צו באַשטראָפן רש"י'ן אויב ער וועט בלויז זיך בעווייזן צו אים. רש"י האָט צוגעשטימט. דער ריטער האָט געזאָגט צו רש"י'ן: "איך ווייס אַז דו ביזט אַ קלוגער מענטש, בעט איך דיך, זאָג מיר צי מיין עקספּעדיציע אין הייליגן לאַנד וועט זיין ערפאָלגרייך, צי נישט".</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">און רש"י האָט געענטפערט אים: "דו וועסט אייננעמען די הייליגע שטאָט ירושלים, און דו וועסט הערשן איבער איר דריי טעג, דעם פערטן טאָג וועלן די מוסולמענער אַרויס טרייבן דיך, און דו וועסט אומקערן זיך אַהיים מיט דריי פערד. דערצאָרענט פון דער דאָזיגער נבואה, האָט דער ריטער אויסגעשריען: "טאָמער קער איך זיך צוריק אַהיים מיט בלויז איין פערד מער, וועל איך וואַרפן דיין קערפּער צו די הינט, און איך וועל אויס הרג'ענען אַלע אידן אין פראַנקרייך".</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער ריטער האָט אומגעקערט זיך מיט פיר פערד. ער איז געווען ענטשלאָסן דורך צו פירן זיין נדר צו נעמען נקמה. אָבער ווען ער איז אַריין געפאָרן אין דער שטאָט טראָי, איז אַראָפּ געפאַלן אַ פעלז און האָט געטויט איינעם פון זיינע ריטערס מיטן פערד. גערירט פון דער דאָזיגער געשעעניש, האָט ער בעשלאָסן צו באַעהרן דעם דאָזיגן חכם. אָבער ער איז געואָרן געוואָר אַז רש"י איז שוין נפטר געוואָרן. געשיכטליך, אָבער, איז אָנגענומען אַז דער ריטער האָט זיך קיינמאָל אומגעקערט קיין פראַנקרייך, און אַז ער איז געשטאָרבן אין ירושלים אינעם יאָר 1100.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רש"י איז דער באַרימטסטער רבי פון אַלע אידן. ער איז דער מייסטער אויסטייטשער פון תנ"כ און תלמוד, אויף וועלכער ער האָט אַוועק געלייגט דעם שטעמפּל פון זיין בריליאַנטענעם מוח.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רש"י איז נפטר געוואָרן ניין און צוואַנציג טעג אין תמוז, אינעם יאָר 1105 אין דער שטאָט טראָי, פראַנקרייך, אינעם עלטער פון פינף און זעכציג יאָר.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ביבליאגראפיע==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ביבליאגראפיע==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>וועגן רש&quot;י זענען געשריבן געווארן פיל וויסנשאפטליכע אפּהאנדלונגען. אין העברעאיש איז די בעסטע ארבעט פון א. מ. ליפשיץ, &quot;רש&quot;י&quot;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>וועגן רש&quot;י זענען געשריבן געווארן פיל וויסנשאפטליכע אפּהאנדלונגען. אין העברעאיש איז די בעסטע ארבעט פון <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[https://beta.hebrewbooks.org/9475 </ins>א. מ. ליפשיץ, &quot;רש&quot;י&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== רעפערענצן ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== רעפערענצן ==</div></td></tr> <!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-334856:rev-334857 --> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%A8%D7%A9%22%D7%99&diff=334856&oldid=prev 2025-02-20T21:26:51Z

<p>ראזמארין</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 21:26, 20 פעברואר 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l41">שורה 41:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 41:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==פירוש==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==פירוש==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;י האט שטארק מורא געהאט טאמער וועלן דער תנ&quot;ך און דער תלמוד ווערן &quot;פארשלאסענע ספרים&quot; פאר די מאַסן. זייענדיג &quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דעמאָקראַטיש</del>&quot;, א <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאָלקס </del>מענטש פון נאטור, איז ער געווען אייפעריג צו באקענען דעם פּשוט'ן איד, &quot;עמך&quot;, מיט אונזערע רייכע גייסטיגע אוצרות. ער האט געוואלט אז יעדער איד זאל פארשטיין דעם תנ&quot;ך ווי אונזערע חכמים ז&quot;ל טייטשן אים אויס. האט ער גענומען שרייבן פּירושים אויף תנ&quot;ך און אויף גמרא. און זיין אונטערנעמונג איז אים געלונגען אויסערגעווענליך. ווייל זיינע אויסטייטשונגען און פארטייטשונגען מאכן קלאר דעם תנ&quot;ך און ש&quot;ס פארן פּשוט'ן אידן און פארן תלמיד חכם, פאר יונג און אלט.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;י האט שטארק מורא געהאט טאמער וועלן דער תנ&quot;ך און דער תלמוד ווערן &quot;פארשלאסענע ספרים&quot; פאר די מאַסן. זייענדיג &quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דעמאקראטיש</ins>&quot;, א <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאלקס </ins>מענטש פון נאטור, איז ער געווען אייפעריג צו באקענען דעם פּשוט'ן איד, &quot;עמך&quot;, מיט אונזערע רייכע גייסטיגע אוצרות. ער האט געוואלט אז יעדער איד זאל פארשטיין דעם תנ&quot;ך ווי אונזערע חכמים ז&quot;ל טייטשן אים אויס. האט ער גענומען שרייבן פּירושים אויף תנ&quot;ך און אויף גמרא. און זיין אונטערנעמונג איז אים געלונגען אויסערגעווענליך. ווייל זיינע אויסטייטשונגען און פארטייטשונגען מאכן קלאר דעם תנ&quot;ך און ש&quot;ס פארן פּשוט'ן אידן און פארן תלמיד חכם, פאר יונג און אלט.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;י'ס פּירוש איז געוואָרן אַזוי אָנגענומען בכל תפוצות ישראל, אַז מען האָט רש&quot;ין גערופן &quot;פּרשנדתא&quot; (דער פּרשן פון דת)<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, און </del>זיין פּירוש אויף חומש איז <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווארשיינליך געווען דאס ערשטע העברעאישע ספר וואָס איז געוואָרן </del>געדרוקט <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(</del>אין <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יאָר </del>1475, רל&quot;ה<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;י'ס פּירוש איז געוואָרן אַזוי אָנגענומען בכל תפוצות ישראל, אַז מען האָט רש&quot;ין גערופן &quot;פּרשנדתא&quot; (דער פּרשן פון דת)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. די קאָלאָסאַלע וויכטיגקייט פון רש&quot;י אויף תורה האט געפירט דערצו אז נישט-אידישע</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געלערנטע אין מיטלאלטער האבן עס איבערזעצט אויף [[לאטיין]]. </ins>זיין פּירוש אויף חומש איז געדרוקט <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געווארן צו ערשט אָן דעם חומש, </ins>אין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רעגיאָ אין יאר </ins>1475, רל&quot;ה<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. דאס איז דער סאמע ערשט־דאטירטער געדרוקטער לשון-קודש ספר. מיט דעם חומש-טעקסט איז רש&quot;י געדרוקט געווארן צום ערשטן מאל אין באָלאָנאַ, אינעם יאר 1582. דער פּירוש איז איבערזעצט אין פילע שפּראכן, אידיש און ענגליש אריינגערעכנט</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין זיין פּירוש אויף תנ&quot;ך <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באַנוצט </del>רש&quot;י זייער פיל די מדרשים און דעם אגדה'שן טייל פון ש&quot;ס. ער נוצט אויס באזונדערס די שטעלעס וועלכע ענטהאלטן א מאראלישן, אדער אַן עטישן פּונקט. זייענדיג אַן אויסערגעווענליכער מייסטער פון לשון הקודש, און באזיצענדיג אַן אויסערגעווענליכן חוש פאר שפּראך אין אלגעמיין, איז עס אים געלונגען צו ערקלערן קלאר דעם קאמפּליצירסטן, פארוויקלטסטן ענין אין עטליכע קורץ געפאסטע אבער פיל זאגענדיגע ווערטער.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין זיין פּירוש אויף תנ&quot;ך <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באנוצט </ins>רש&quot;י זייער פיל די מדרשים און דעם אגדה'שן טייל פון ש&quot;ס. ער נוצט אויס באזונדערס די שטעלעס וועלכע ענטהאלטן א מאראלישן, אדער אַן עטישן פּונקט. זייענדיג אַן אויסערגעווענליכער מייסטער פון לשון הקודש, און באזיצענדיג אַן אויסערגעווענליכן חוש פאר שפּראך אין אלגעמיין, איז עס אים געלונגען צו ערקלערן קלאר דעם קאמפּליצירסטן, פארוויקלטסטן ענין אין עטליכע קורץ געפאסטע אבער פיל זאגענדיגע ווערטער.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;י באנוצט אין זיין פּירוש געוויסע ספרים פון דקדוק, זעצט איבער פיל ווערטער אין <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַלט־פראַנצויזיש </del>און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">טיילמאָל </del>אין דייטש, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וואָס </del>הייסט ביי אים &quot;בלעז&quot;. וועגן דעם איז <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאַראַן </del>דאָס בוך פון דארמשטעטער, וועלכער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האָט </del>אויפן גרונט פון רש&quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יס </del>פראנצויזישע וערטער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געפאָרשט </del>די <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַנטוויקלונג </del>פון <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פראַנצויזיש</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;י באנוצט אין זיין פּירוש געוויסע ספרים פון דקדוק, זעצט איבער פיל ווערטער אין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אלט־פראנצויזיש </ins>און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">טיילמאל </ins>אין דייטש, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וואס </ins>הייסט ביי אים &quot;בלעז&quot;. וועגן דעם איז <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאַרהאן </ins>דאָס בוך פון דארמשטעטער, וועלכער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האט </ins>אויפן גרונט פון רש&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">י'ס </ins>פראנצויזישע וערטער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געפארשט </ins>די <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אנטוויקלונג </ins>פון <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פראנצויזיש</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>פון פיל ערטער איז צו זען, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַז </del>רש&quot;י איז אויך געווען <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באַקאַנט </del>מיט מעדיצין.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>פון פיל ערטער איז צו זען, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אז </ins>רש&quot;י איז אויך געווען <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באקאנט </ins>מיט <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>מעדיצין<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ווי ווייט רש&quot;י איז געווען <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אָנגענומען קאָן </del>מען זען דערפון, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וואָס מע </del>רופט אים &quot;רש&quot;י הקדוש&quot;, און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פיל פּירושים </del>זענען געשריבן <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געוואָרן </del>אויף דעם פּירוש רש&quot;י אויף חומש (&quot;מזרחי&quot;, &quot;שפתי חכמים&quot; און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַנדערע</del>).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ווי ווייט רש&quot;י איז געווען <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אנגענומען קען </ins>מען זען דערפון, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וואס מ'</ins>רופט אים &quot;רש&quot;י הקדוש&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. פיל פּירושים</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מער ווי הונדערט </ins>און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פופציג, </ins>זענען געשריבן <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געווארן </ins>אויף דעם פּירוש רש&quot;י אויף חומש (&quot;מזרחי&quot;, &quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</ins>שפתי חכמים<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</ins>&quot; און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אנדערע</ins>)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, און אויף די פירושים זענען פארהאן נאך פירושים, און אויף די נאך, און אזוי ווייטער</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>עס זענען <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאַראַן </del>טייל פּירושים וועלכע מען שרייבט צו צו רש&quot;י, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אָבער </del>באמת <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">שטאַמען </del>זיי <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ניט </del>פון רש&quot;י.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>עס זענען <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פארהאן </ins>טייל פּירושים וועלכע מען שרייבט צו צו רש&quot;י, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אבער </ins>באמת <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">שטאמען </ins>זיי <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">נישט </ins>פון רש&quot;י. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[רבי יעקב עמדין|רבי יעקב פון עמדין]] זאגט אין דער הקדמה צו זיין ספר &quot;לחם שמים&quot; אז רש&quot;י אויף דברי הימים איז נישט רש&quot;י'ס. אמאליגע יארן, ווען געוויסע מחברים האבן געוואלט אז זייערע ווערק זאלן ווערן פּאָפּולער און אויטאָריטעטיוו, פלעגן זיי ארויפשטעלן אויף דעם ספר דעם נאמען פון א בארימטן מחבר. זענען פארהאן פארשידענע פּירושים מיטן נאמען פון רש&quot;י, און זיי זענען נישט פון רש&quot;י, ווי צום ביישפּיל רש&quot;י אויף נדרים, אויף מסכתא אבות, אויף מדרש רבה…</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רבי ישעיה הורוויץ אין של&quot;ה שרייבט, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַז </del>רש&quot;י <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האָט </del>מחבר געווען זיין פּירוש מיט רוח הקודש און מען <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דאַרף </del>דעריבער מדקדק זיין אין יעדן <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וואָרט </del>זיינס.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זיין אייניקל, דער בארימטער רבינו תם, האט זיך אויסגעדריקט אז ער וואלט געקענט שרייבן א פּירוש אויף ש&quot;ס ווי רש&quot;י, אבער ער וואלט נישט געקענט שאפן א פּירוש ווי רש&quot;י'ס אויף חומש. [[</ins>רבי ישעיה הורוויץ<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>אין של&quot;ה שרייבט, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אז </ins>רש&quot;י <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האט </ins>מחבר געווען זיין פּירוש מיט רוח הקודש און מען <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דארף </ins>דעריבער מדקדק זיין אין יעדן <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווארט </ins>זיינס.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ביבליאגראפיע==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ביבליאגראפיע==</div></td></tr> <!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-334852:rev-334856 --> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%A8%D7%A9%22%D7%99&diff=334852&oldid=prev 2025-02-20T20:58:48Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 20:58, 20 פעברואר 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">שורה 18:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 18:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>נאַכער האט רש&quot;י זיך באזעצט אין זיין שטאט טרוא און באלד איז ער בארימט געווארן אלס מפרש פון דער גמרא און עס האבן אנגעהויבן שטראמען צו אים פיל תלמידים.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>נאַכער האט רש&quot;י זיך באזעצט אין זיין שטאט טרוא און באלד איז ער בארימט געווארן אלס מפרש פון דער גמרא און עס האבן אנגעהויבן שטראמען צו אים פיל תלמידים.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;י האט זיך באמיט נאכצוקאנטראלירן די אלע פּשטים פון די קונטרסים און ער אליין האט אויסגעקליבן די בעסטע פון זיי און האט אויך צוגעגעבן זיינע אייגענע פּשטים, און זיי אלע רעדאגירט און אויפגעשריבן אין א <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מיייסטערהאפטער</del>, קלארער קורצער שפּראך, און אזוי ארום איז אנשטאנען דער פּירוש רש&quot;י אויף גמרא, וואס איז געווארן דער יסוד פון לערנען גמרא ביז אויף היינטיגן טאג.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;י האט זיך באמיט נאכצוקאנטראלירן די אלע פּשטים פון די קונטרסים און ער אליין האט אויסגעקליבן די בעסטע פון זיי און האט אויך צוגעגעבן זיינע אייגענע פּשטים, און זיי אלע רעדאגירט און אויפגעשריבן אין א <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מייסטערהאפטער</ins>, קלארער קורצער שפּראך, און אזוי ארום איז אנשטאנען דער פּירוש רש&quot;י אויף גמרא, וואס איז געווארן דער יסוד פון לערנען גמרא ביז אויף היינטיגן טאג.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>צוליב דעם זיך באנוצן מיט די קונטרסים ווערט גאנץ אפט אויך רש&quot;יס פּירוש אנגערופן דורך די בעלי תוספות &quot;פּירוש הקונטרס&quot;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>צוליב דעם זיך באנוצן מיט די קונטרסים ווערט גאנץ אפט אויך רש&quot;יס פּירוש אנגערופן דורך די בעלי תוספות &quot;פּירוש הקונטרס&quot;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l28">שורה 28:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 28:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>זיין טאכטער מרים האט חתונה געהאט מיט זיין תלמיד ר' יהודה ב&quot;ר נתן, וועלכער איז באקאנט אלס ריב&quot;ן. זיין טאכטער יוכבד האט חתונה געהאט מיט זיין תלמיד ר' מאיר ב&quot;ר שמואל. זיין טאכטער רחל האט חתונה געהאט מיט ר' אלעזר'ן (ר' אפרים?), אבער זיי האבן זיך גע'גט.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>זיין טאכטער מרים האט חתונה געהאט מיט זיין תלמיד ר' יהודה ב&quot;ר נתן, וועלכער איז באקאנט אלס ריב&quot;ן. זיין טאכטער יוכבד האט חתונה געהאט מיט זיין תלמיד ר' מאיר ב&quot;ר שמואל. זיין טאכטער רחל האט חתונה געהאט מיט ר' אלעזר'ן (ר' אפרים?), אבער זיי האבן זיך גע'גט.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>פון זיינע טעכטער האט ער געהאט בארימטע אייניקלעך, די ערשטע בעלי תוספות<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, </del>[[רשב&quot;ם|רבי שמואל <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">בן מאיר]] (רשב&quot;ם), [[רבינו תם|רבנו יעקב תם]] און אנדערע. יוכבד האט געבוירן ר' שמואל'ן </del>ב&quot;ר מאיר בארימט אלס <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[</del>רשב&quot;ם<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]]</del>, און ר' יעקב <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באַוויסט </del>אלס &quot;[[רבינו תם]]&quot;, איינער פון די בארימטסטע בעלי התוספות, וועמענס גרויס און טיף וויסן האט שטארק באאיינפלוסט דאס אידישע לעבן און געזעץ. ר' יוסף ב&quot;ר מאיר, באוויסט אלס ריב&quot;ם, (און ר' שלמה ?). אט אזוי איז רש&quot;י'ס פאמיליע געווארן די פאָרשטייערין פון לומדות אין פראנקרייך.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>פון זיינע טעכטער האט ער געהאט בארימטע אייניקלעך, די ערשטע בעלי תוספות<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. יוכבד האט געבוירן </ins>[[רשב&quot;ם|רבי שמואל ב&quot;ר מאיר<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>בארימט אלס רשב&quot;ם, און ר' יעקב <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באוויסט </ins>אלס &quot;[[רבינו תם]]&quot;, איינער פון די בארימטסטע בעלי התוספות, וועמענס גרויס און טיף וויסן האט שטארק באאיינפלוסט דאס אידישע לעבן און געזעץ. ר' יוסף ב&quot;ר מאיר, באוויסט אלס ריב&quot;ם, (און ר' שלמה ?). אט אזוי איז רש&quot;י'ס פאמיליע געווארן די פאָרשטייערין פון לומדות אין פראנקרייך.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>צו פינף און צוואנציג יאר האט רש&quot;י פארלאזט זיינע רביים מיט וועלכע ער איז געשטאנען שטענדיג אין קאנטאקט, אין די פריינדליכסטע באציאונגען, און ער האט אומגעקערט זיך קיין טראָי. ער איז שוין דענצמאל געווען באקאנט אין דער לומד'ישער וועלט. זיין אומקערן זיך קיין טראָי האט סיגנאלירט דעם אויפקום פון א נייער עפּאכע אין דער לומד'ישער וועלט. ווייל פון איצט אָן האבן די תלמוד אקאדעמיעס אין פראנקרייך איבער גענומען די אויטאריטעט פון די ישיבות אין די רהיין פּראווינצן.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>צו פינף און צוואנציג יאר האט רש&quot;י פארלאזט זיינע רביים מיט וועלכע ער איז געשטאנען שטענדיג אין קאנטאקט, אין די פריינדליכסטע באציאונגען, און ער האט אומגעקערט זיך קיין טראָי. ער איז שוין דענצמאל געווען באקאנט אין דער לומד'ישער וועלט. זיין אומקערן זיך קיין טראָי האט סיגנאלירט דעם אויפקום פון א נייער עפּאכע אין דער לומד'ישער וועלט. ווייל פון איצט אָן האבן די תלמוד אקאדעמיעס אין פראנקרייך איבער גענומען די אויטאריטעט פון די ישיבות אין די רהיין פּראווינצן.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l34">שורה 34:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 34:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין דעם יאָר 1070 האָט רש&quot;י געגרינדעט זיין אייגענע ישיבה, וועלכע האט צוגעצויגן פילע תלמידים. ער האָט אָנגעהאלטן אויך א כסא הרבנות, אבער ער האט אפּגעזאגט שכירות, געהאלט. ער האט געצויגן פּרנסה פון זיין וויין גארטן.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין דעם יאָר 1070 האָט רש&quot;י געגרינדעט זיין אייגענע ישיבה, וועלכע האט צוגעצויגן פילע תלמידים. ער האָט אָנגעהאלטן אויך א כסא הרבנות, אבער ער האט אפּגעזאגט שכירות, געהאלט. ער האט געצויגן פּרנסה פון זיין וויין גארטן.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רש&quot;י האט שטארק מורא געהאט טאמער וועלן דער תנ&quot;ך און דער תלמוד ווערן &quot;פארשלאסענע ספרים&quot; פאר די מאַסן. זייענדיג &quot;דעמאָקראַטיש&quot;, א פאָלקס מענטש פון נאטור, איז ער געווען אייפעריג צו באקענען דעם פּשוט'ן איד, &quot;עמך&quot;, מיט אונזערע רייכע גייסטיגע אוצרות. ער האט געוואלט אז יעדער איד זאל פארשטיין דעם תנ&quot;ך ווי אונזערע חכמים ז&quot;ל טייטשן אים אויס. האט ער גענומען שרייבן פּירושים אויף תנ&quot;ך און אויף גמרא. און זיין אונטערנעמונג איז אים געלונגען אויסערגעווענליך. ווייל זיינע אויסטייטשונגען און פארטייטשונגען מאכן קלאר דעם תנ&quot;ך און ש&quot;ס פארן פּשוט'ן אידן און פארן תלמיד חכם, פאַר יונג און אלט.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די לעצטע <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יארן </ins>פון רש&quot;י זענען געווען <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פארוואלקנט </ins>דורך די שרעקלעכע גזרות פון תתנ&quot;ו, [[קרייצצוג|קרייץ־פאָרער]], נוסעי הצלב, וועלכע האָבן <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אויסגעשאכטן </ins>פיל <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אידישע </ins>קהלות.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די לעגענדע דערציילט, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אז </ins>רש&quot;י <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האט פארגעזאגט </ins>דעם פירער פון די קרייץ-פאָרער גאָרפריד פון בויאָן, אַז ער וועט <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האבן א </ins>מפּלה, אַז ער וועט צוריקומען קיין פראַנקרייך מיט 3 ריטער, און אַז אַזוי איז געשען. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אבער דאס </ins>איז <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">נאר א </ins>לעגענדע.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די לעצטע <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יאָרן </del>פון רש&quot;י זענען געווען <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאַרוואָלקנט </del>דורך די שרעקלעכע גזרות פון תתנ&quot;ו, [[קרייצצוג|קרייץ־פאָרער]], נוסעי הצלב, וועלכע האָבן <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אויסגעשאָכטן </del>פיל <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יידישע </del>קהלות.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די לעגענדע דערציילט, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַז </del>רש&quot;י <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האָט פאָרגעזאָגט </del>דעם פירער פון די קרייץ-פאָרער גאָרפריד פון בויאָן, אַז ער וועט <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האָבן אַ </del>מפּלה, אַז ער וועט צוריקומען קיין פראַנקרייך מיט 3 ריטער, און אַז אַזוי איז געשען. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אָבער דאָס </del>איז <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">נאָר אַ </del>לעגענדע.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>מען דערציילט אויך וועגן רשי&quot;ס מוטער, אַז ווען זי איז געווען שוואנגער מיט רש&quot;י איז זי פאַרבייגעגאנגען אַ שמאָל געסל און אַ פור איז דורכגעפאָרן און איר געדראט צו טויטן, און איר איז געשען אַ נס, אַז די וואַנט פון דער זייט גאַס איז געוואָרן איינגעבויגן און די מוטער איז דאָרט אַריין.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>מען דערציילט אויך וועגן רשי&quot;ס מוטער, אַז ווען זי איז געווען שוואנגער מיט רש&quot;י איז זי פאַרבייגעגאנגען אַ שמאָל געסל און אַ פור איז דורכגעפאָרן און איר געדראט צו טויטן, און איר איז געשען אַ נס, אַז די וואַנט פון דער זייט גאַס איז געוואָרן איינגעבויגן און די מוטער איז דאָרט אַריין.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אַ צווייטע לעגענדע דערציילט וועגן רשיי&quot;ס פאָטער, אַז ער האָט געהאָט צו פאַרקויפן אַ בריליאנט און ווען גלחים האָבן אים געוואָלט קויפן פאַר אַ צלם, האָט ער דעם בריליאנט אַריינגעוואָרפן אין טייך, און דערפאר האָט ער זוכה געווען צו אַזאַ זון.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אַ צווייטע לעגענדע דערציילט וועגן רשיי&quot;ס פאָטער, אַז ער האָט געהאָט צו פאַרקויפן אַ בריליאנט און ווען גלחים האָבן אים געוואָלט קויפן פאַר אַ צלם, האָט ער דעם בריליאנט אַריינגעוואָרפן אין טייך, און דערפאר האָט ער זוכה געווען צו אַזאַ זון.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יס </del>פּירוש איז געוואָרן אַזוי אָנגענומען בכל תפוצות ישראל, אַז מען האָט רש&quot;ין גערופן &quot;פּרשנדתא&quot; (דער פּרשן פון דת), און זיין פּירוש אויף חומש איז <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וואַרשייינלעך </del>געווען <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דאָס </del>ערשטע העברעאישע ספר וואָס איז געוואָרן געדרוקט (אין יאָר 1475, רל&quot;ה).</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==פירוש==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">י האט שטארק מורא געהאט טאמער וועלן דער תנ&quot;ך און דער תלמוד ווערן &quot;פארשלאסענע ספרים&quot; פאר די מאַסן. זייענדיג &quot;דעמאָקראַטיש&quot;, א פאָלקס מענטש פון נאטור, איז ער געווען אייפעריג צו באקענען דעם פּשוט'ן איד, &quot;עמך&quot;, מיט אונזערע רייכע גייסטיגע אוצרות. ער האט געוואלט אז יעדער איד זאל פארשטיין דעם תנ&quot;ך ווי אונזערע חכמים ז&quot;ל טייטשן אים אויס. האט ער גענומען שרייבן פּירושים אויף תנ&quot;ך און אויף גמרא. און זיין אונטערנעמונג איז אים געלונגען אויסערגעווענליך. ווייל זיינע אויסטייטשונגען און פארטייטשונגען מאכן קלאר דעם תנ&quot;ך און ש&quot;ס פארן פּשוט'ן אידן און פארן תלמיד חכם, פאר יונג און אלט.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רש&quot;י'ס </ins>פּירוש איז געוואָרן אַזוי אָנגענומען בכל תפוצות ישראל, אַז מען האָט רש&quot;ין גערופן &quot;פּרשנדתא&quot; (דער פּרשן פון דת), און זיין פּירוש אויף חומש איז <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווארשיינליך </ins>געווען <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דאס </ins>ערשטע העברעאישע ספר וואָס איז געוואָרן געדרוקט (אין יאָר 1475, רל&quot;ה)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אין זיין פּירוש אויף תנ&quot;ך באַנוצט רש&quot;י זייער פיל די מדרשים און דעם אגדה'שן טייל פון ש&quot;ס. ער נוצט אויס באזונדערס די שטעלעס וועלכע ענטהאלטן א מאראלישן, אדער אַן עטישן פּונקט. זייענדיג אַן אויסערגעווענליכער מייסטער פון לשון הקודש, און באזיצענדיג אַן אויסערגעווענליכן חוש פאר שפּראך אין אלגעמיין, איז עס אים געלונגען צו ערקלערן קלאר דעם קאמפּליצירסטן, פארוויקלטסטן ענין אין עטליכע קורץ געפאסטע אבער פיל זאגענדיגע ווערטער</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;י <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באַנוצט </del>אין זיין פּירוש געוויסע ספרים פון דקדוק, זעצט איבער פיל ווערטער אין אַלט־פראַנצויזיש און טיילמאָל אין דייטש, וואָס הייסט ביי אים &quot;בלעז&quot;. וועגן דעם איז פאַראַן דאָס בוך פון דארמשטעטער, וועלכער האָט אויפן גרונט פון רש&quot;יס פראנצויזישע וערטער געפאָרשט די אַנטוויקלונג פון פראַנצויזיש.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;י <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באנוצט </ins>אין זיין פּירוש געוויסע ספרים פון דקדוק, זעצט איבער פיל ווערטער אין אַלט־פראַנצויזיש און טיילמאָל אין דייטש, וואָס הייסט ביי אים &quot;בלעז&quot;. וועגן דעם איז פאַראַן דאָס בוך פון דארמשטעטער, וועלכער האָט אויפן גרונט פון רש&quot;יס פראנצויזישע וערטער געפאָרשט די אַנטוויקלונג פון פראַנצויזיש.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>פון פיל ערטער איז צו זען, אַז רש&quot;י איז אויך געווען באַקאַנט מיט מעדיצין.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>פון פיל ערטער איז צו זען, אַז רש&quot;י איז אויך געווען באַקאַנט מיט מעדיצין.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l56">שורה 56:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 59:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>וועגן רש&quot;י זענען געשריבן געווארן פיל וויסנשאפטליכע אפּהאנדלונגען. אין העברעאיש איז די בעסטע ארבעט פון א. מ. ליפשיץ, &quot;רש&quot;י&quot;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>וועגן רש&quot;י זענען געשריבן געווארן פיל וויסנשאפטליכע אפּהאנדלונגען. אין העברעאיש איז די בעסטע ארבעט פון א. מ. ליפשיץ, &quot;רש&quot;י&quot;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">קרד/פאלקס-ענצ</del>}}</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">== רעפערענצן ==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רעפערענצן</ins>}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[HE:רש&quot;י]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[HE:רש&quot;י]]</div></td></tr> <!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-334850:rev-334852 --> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%A8%D7%A9%22%D7%99&diff=334850&oldid=prev 2025-02-20T20:02:00Z

<p>ראזמארין</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 20:02, 20 פעברואר 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l29">שורה 29:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 29:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>פון זיינע טעכטער האט ער געהאט בארימטע אייניקלעך, די ערשטע בעלי תוספות, [[רשב&quot;ם|רבי שמואל בן מאיר]] (רשב&quot;ם), [[רבינו תם|רבנו יעקב תם]] און אנדערע. יוכבד האט געבוירן ר' שמואל'ן ב&quot;ר מאיר בארימט אלס [[רשב&quot;ם]], און ר' יעקב באַוויסט אלס &quot;[[רבינו תם]]&quot;, איינער פון די בארימטסטע בעלי התוספות, וועמענס גרויס און טיף וויסן האט שטארק באאיינפלוסט דאס אידישע לעבן און געזעץ. ר' יוסף ב&quot;ר מאיר, באוויסט אלס ריב&quot;ם, (און ר' שלמה ?). אט אזוי איז רש&quot;י'ס פאמיליע געווארן די פאָרשטייערין פון לומדות אין פראנקרייך.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>פון זיינע טעכטער האט ער געהאט בארימטע אייניקלעך, די ערשטע בעלי תוספות, [[רשב&quot;ם|רבי שמואל בן מאיר]] (רשב&quot;ם), [[רבינו תם|רבנו יעקב תם]] און אנדערע. יוכבד האט געבוירן ר' שמואל'ן ב&quot;ר מאיר בארימט אלס [[רשב&quot;ם]], און ר' יעקב באַוויסט אלס &quot;[[רבינו תם]]&quot;, איינער פון די בארימטסטע בעלי התוספות, וועמענס גרויס און טיף וויסן האט שטארק באאיינפלוסט דאס אידישע לעבן און געזעץ. ר' יוסף ב&quot;ר מאיר, באוויסט אלס ריב&quot;ם, (און ר' שלמה ?). אט אזוי איז רש&quot;י'ס פאמיליע געווארן די פאָרשטייערין פון לומדות אין פראנקרייך.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">צו פינף און צוואנציג יאר האט רש"י פארלאזט זיינע רביים מיט וועלכע ער איז געשטאנען שטענדיג אין קאנטאקט, אין די פריינדליכסטע באציאונגען, און ער האט אומגעקערט זיך קיין טראָי. ער איז שוין דענצמאל געווען באקאנט אין דער לומד'ישער וועלט. זיין אומקערן זיך קיין טראָי האט סיגנאלירט דעם אויפקום פון א נייער עפּאכע אין דער לומד'ישער וועלט. ווייל פון איצט אָן האבן די תלמוד אקאדעמיעס אין פראנקרייך איבער גענומען די אויטאריטעט פון די ישיבות אין די רהיין פּראווינצן.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אין דעם יאָר 1070 האָט רש"י געגרינדעט זיין אייגענע ישיבה, וועלכע האט צוגעצויגן פילע תלמידים. ער האָט אָנגעהאלטן אויך א כסא הרבנות, אבער ער האט אפּגעזאגט שכירות, געהאלט. ער האט געצויגן פּרנסה פון זיין וויין גארטן.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רש"י האט שטארק מורא געהאט טאמער וועלן דער תנ"ך און דער תלמוד ווערן "פארשלאסענע ספרים" פאר די מאַסן. זייענדיג "דעמאָקראַטיש", א פאָלקס מענטש פון נאטור, איז ער געווען אייפעריג צו באקענען דעם פּשוט'ן איד, "עמך", מיט אונזערע רייכע גייסטיגע אוצרות. ער האט געוואלט אז יעדער איד זאל פארשטיין דעם תנ"ך ווי אונזערע חכמים ז"ל טייטשן אים אויס. האט ער גענומען שרייבן פּירושים אויף תנ"ך און אויף גמרא. און זיין אונטערנעמונג איז אים געלונגען אויסערגעווענליך. ווייל זיינע אויסטייטשונגען און פארטייטשונגען מאכן קלאר דעם תנ"ך און ש"ס פארן פּשוט'ן אידן און פארן תלמיד חכם, פאַר יונג און אלט.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די לעצטע יאָרן פון רש&quot;י זענען געווען פאַרוואָלקנט דורך די שרעקלעכע גזרות פון תתנ&quot;ו, [[קרייצצוג|קרייץ־פאָרער]], נוסעי הצלב, וועלכע האָבן אויסגעשאָכטן פיל יידישע קהלות.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די לעצטע יאָרן פון רש&quot;י זענען געווען פאַרוואָלקנט דורך די שרעקלעכע גזרות פון תתנ&quot;ו, [[קרייצצוג|קרייץ־פאָרער]], נוסעי הצלב, וועלכע האָבן אויסגעשאָכטן פיל יידישע קהלות.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l47">שורה 47:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 53:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רבי ישעיה הורוויץ אין של&quot;ה שרייבט, אַז רש&quot;י האָט מחבר געווען זיין פּירוש מיט רוח הקודש און מען דאַרף דעריבער מדקדק זיין אין יעדן וואָרט זיינס.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רבי ישעיה הורוויץ אין של&quot;ה שרייבט, אַז רש&quot;י האָט מחבר געווען זיין פּירוש מיט רוח הקודש און מען דאַרף דעריבער מדקדק זיין אין יעדן וואָרט זיינס.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>וועגן <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רשיי </del>זענען געשריבן <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געוואָרן </del>פיל <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וויסנשאַפטלעכע אָפּהאַנדלונגען</del>. אין העברעאיש איז די בעסטע <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַרבעט </del>פון א. מ. ליפשיץ, &quot;רש&quot;י&quot;.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==ביבליאגראפיע==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>וועגן <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רש&quot;י </ins>זענען געשריבן <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געווארן </ins>פיל <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וויסנשאפטליכע אפּהאנדלונגען</ins>. אין העברעאיש איז די בעסטע <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ארבעט </ins>פון א. מ. ליפשיץ, &quot;רש&quot;י&quot;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{קרד/פאלקס-ענצ}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{קרד/פאלקס-ענצ}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[HE:רש&quot;י]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[HE:רש&quot;י]]</div></td></tr> <!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-334849:rev-334850 --> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%A8%D7%A9%22%D7%99&diff=334849&oldid=prev 2025-02-20T19:52:34Z

<p>ראזמארין</p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 19:52, 20 פעברואר 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">שורה 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 1:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''שלמה ברבי יצחק<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, רש&quot;י</del>''' (געבוירן לויט טייל מיינונגען 1040 אין טרוא, טרויש אין פראנקרייך – נפטר געוואָרן כ&quot;ה תמוז תתס&quot;ה 1105), דער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באַרימטסטער יידישער </del>מפרש פון חומש און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַנדערע </del>ספרים פון תנ&quot;ך און פון דער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">גמרא, באַקאַנט מיטן נאָמען רש&quot;י (רבנו שלמה יצחקי).</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{דרעפט|ראשונים}}</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ועגן יאָר ווען רש&quot;י איז געבוירן געוואָרן זענען פאַראַן חלוקי דעות, טייל מיינען, אַז פריער פון 1040</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רבי </ins>שלמה ברבי יצחק''' (געבוירן לויט טייל מיינונגען 1040 אין טרוא, טרויש אין פראנקרייך – נפטר געוואָרן כ&quot;ה תמוז תתס&quot;ה 1105), <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באקאנט מיטן נאמען '''רש&quot;י''' ('''ר'''בנו '''ש'''למה '''י'''צחקי) איז </ins>דער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">בארימטסטער, גרעסטער, און וויכטיגסטער </ins>מפרש פון חומש און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אנדערע </ins>ספרים פון תנ&quot;ך און פון דער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">תלמוד בבלי</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יס פאָטער רבי </del>יצחק איז געווען <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַ למדן</del>, און רש&quot;י ברענגט פון זיין <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">נאָמען אַ </del>פּירוש <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אין </del>עבודה זרה <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ע</del>&quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ה</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==ביאגראפיע==</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">י איז געבוירן געווארן אין דער שטאט טראָי, צפון פראנקרייך, אין דעם יאר 1040. וועגן יאר ווען רש&quot;י איז געבוירן געווארן זענען פארהאן חלוקי דעות, טייל מיינען אז פריער פון 1040.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אינעם ניינצנטן יארהונדערט פלעגט מען נאך אין טראי ווייזן פלייש יאטקעס וועלכע האבן זיך געפונען נעבן רש&quot;י'ס וואוינונג, און אין וועלכע מען זאל קיינמאל האבן געזען א פליג.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רש&quot;י שטאמט פון א גאר יחוס'דיגער משפּחה. זיין פאטער ר' </ins>יצחק איז געווען <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">א גרויסער תלמיד חכם</ins>, און רש&quot;י ברענגט פון זיין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">נאמען א </ins>פּירוש <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מיט כבוד: &quot;לשון אבא מורי, מנוחתו כבוד&quot;{{הערה|{{בבלי|</ins>עבודה זרה<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|עה|א|מפרש=רש&quot;י}}. ער ווערט דערמאנט דארט אין תוספות: &quot;לכך נראה לרש&quot;י בענין אחר שפּירש אביו&quot;, אזוי זעט עס אויס פאר רש&quot;י'ן אין אַן אנדער ענין, וועלכן זיין פאטער האט ערקלערט…}}. זיין מוטער, זאגט מען, האט אנגעפירט מיט א ישיבה, און אז זי פלעגט לערנען מיט די תלמידים פון הינטער א פאָרהאַנג{{הבהרה|מסתמא הכוונה למרים לוריא סבתו של המהרש&quot;ל. לא נמצא מקור לכך על אמה של רש</ins>&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">י}}</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">הויפּט־רבי </del>פון רש&quot;י <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">איז געווען רבי יעקב בר יקר</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אָבער ער האָט אויך געלערנט </del>אין <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַנדערע ישיבות </del>פון <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">לאטארינגען (חכמי לותיר)</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וואו </del>ער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האָט צונויפגעזאַמלט פאַרשידענע &quot;קונטרסים</del>&quot;, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אין וועלכע </del>די <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ישיבה־בחורים האָבן געהאַַט פאַרשריבן פאַרשידענע טייטשן </del>פון <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער גמרא.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווי עס איז געווענליך </ins>דער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאל מיט גרויסע פּערזענליכקייטן, אזוי אויך איז די געשיכטע </ins>פון רש&quot;י<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'ס לעבן באצירט מיט לעגענדעס. עס ווערט דערציילט אז זיין פאטער ר' יצחק האט פארמאגט א קאסטבארן דימענט, וועלכע נישט־אידן האבן שטארק געגארט זיך צו ערוועבן פאר רעליגיעזע צוועקן</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אבער ר' יצחק האט נישט געוואלט זיך שיידן מיט עס. איין מאל האבן זיי אים פארלאָקט </ins>אין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">א שיף אריין, און זיי האבן געפאדערט </ins>פון <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אים ער זאל פארקויפן זיי דעם דימענט. ער האט נישט געטראכט לאנג</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">און </ins>ער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האט אַריינגעווארפן דעם דימענט אין וואסער אריין. א מיסטעריעזע שטימע האט אויסגערופן: </ins>&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אה, יצחק</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דיר וועט געבוירן ווערן א זון וועלכער וועט באלייכטן </ins>די <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אויגן </ins>פון <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אלע אידן</ins>&quot;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רש</del>&quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">י דערציילט אין ספר הפּדרס, ווי ער האָט געלערנט תורה ניט האָבנדיק קיין ברויט צו עסן</del>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">נאַכער האָט </del>רש&quot;י <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זיך באַזעצט </del>אין <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זיין שטאָט טרואַ </del>און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באַלד </del>איז <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ער באַרימט געוואָרן אַלס מפרש פון </del>דער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">גמרא </del>און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">עס האָבן אָנגעהויבן שטראמען צו אים פיל תלמידים</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווען </ins>רש&quot;י<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'ס מוטער האט געשוואנגערט מיט אים, איז זי געגאנגען אמאל </ins>אין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">די שמאלע גאסן פון דער שטאט [[ווארמס]], דייטשלאנד. צוויי וועגענער זענען אנגעקומען פון ביידע אנטקעגן געזעצטע ריכטונגען, </ins>און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">איר לעבן </ins>איז <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געשטאנען אין געפאר. זי האט זיך צוגעדריקט צו </ins>דער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וואנט. די וואַנט האט זיך אויסגעהוילט, </ins>און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האט איר באשיצט. היסטאריש, אגב, ווייסן מיר בלויז אז רש&quot;י האט געלערנט אין ווארמס</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רש&quot;י האָט זיך באַמיט נאָכצוקאָנטראלירן די אַלע פּשטים פון די קונטרסים און ער אַליין האָט אויסגעקליבן די בעסטע פון זיי און האָט אויך צוגעגעבן זיינע אייגענע פּשטים</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">און זיי אַלע רעדאַגירט און אויפגעשריבן אין אַ מיייסטערהאַפטער, קלאָרער קורצער שפּראַך</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">און אַזוי אַרום </del>איז <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַנשטאַנען דער פּירוש רש&quot;י אויף גמרא, וואָס </del>איז <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געוואָרן דער יסוד פון לערנען גמרא ביז אויף היינטיקן טאָג</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זיין פעטער רבי שמשון הזקן</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זיין מוטער'ס ברודער</ins>, איז <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געווען א בארימטער תלמוד'יסט. זיין שוועסטער חיליט </ins>איז <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געווען א מלומדת</ins>. רש&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">י'ס ערשטע רביים זענען געווען זיין פאטער און זיין פעטער</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">צוליב דעם באַנוצן זיך מיט די קונטרסים ווערט גאַנץ אָפט אויך </del>רש&quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יס פּירוש אָנגערופן דורך די בעלי תוספות &quot;פּירוש הקונטרס&quot;</del>.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;י <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האָט אויך געשריבן אַ פּירוש אויף חומש, וואָס ווערט ביז היינט געלערנט דורך יונג און אַלט</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">חומש מיט רש&quot;י; </del>ער האָט אויך <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געשריבן פּירושים אויף טייל </del>אַנדערע <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ספרים </del>פון <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">תנ</del>&quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ך</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער הויפּט־רבי פון </ins>רש&quot;י <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">איז געווען רבי יעקב בר יקר</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אבער </ins>ער האָט אויך <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געלערנט אין </ins>אַנדערע <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ישיבות </ins>פון <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">לאטארינגען (חכמי לותיר), וואו ער האט צונויפגעזאמלט פארשידענע &quot;קונטרסים</ins>&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, אין וועלכע די ישיבה־בחורים האבן געהאַט פארשריבן פארשידענע טייטשן פון דער גמרא</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פון </del>רש&quot;י <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זענען אויך פאַראַן דער &quot;</del>ספר <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">הפּרדס&quot;</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אויף דינים און תשובות, &quot;ספר האורה&quot;, &quot;סידור&quot;, שאלות ותשובות, סליחות און וואַרשיינלעך שטאַמט אויך אַ גרויסער טייל פון &quot;מחזור וויטרי&quot; (פון זיין תלמיד רבי שמחה וויטרי) פון רש&quot;י</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;י <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דערציילט אין </ins>ספר <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">הפּדרס</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווי ער האט געלערנט תורה נישט האבנדיג קיין ברויט צו עסן</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>רש&quot;י <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האָט </del>קיין זין <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ניט געהאַט</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">נאָר </del>דריי טעכטער, און פון <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זיי האָט </del>ער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געהאַט באַרימטע </del>אייניקלעך, די ערשטע בעלי תוספות, רבי שמואל בן מאיר (רשב&quot;ם), רבנו יעקב תם און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַנדערע</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">נאַכער האט </ins>רש&quot;י <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זיך באזעצט אין זיין שטאט טרוא און באלד איז ער בארימט געווארן אלס מפרש פון דער גמרא און עס האבן אנגעהויבן שטראמען צו אים פיל תלמידים.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רש&quot;י האט זיך באמיט נאכצוקאנטראלירן די אלע פּשטים פון די קונטרסים און ער אליין האט אויסגעקליבן די בעסטע פון זיי און האט אויך צוגעגעבן זיינע אייגענע פּשטים, און זיי אלע רעדאגירט און אויפגעשריבן אין א מיייסטערהאפטער, קלארער קורצער שפּראך, און אזוי ארום איז אנשטאנען דער פּירוש רש&quot;י אויף גמרא, וואס איז געווארן דער יסוד פון לערנען גמרא ביז אויף היינטיגן טאג.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">צוליב דעם זיך באנוצן מיט די קונטרסים ווערט גאנץ אפט אויך רש&quot;יס פּירוש אנגערופן דורך די בעלי תוספות &quot;פּירוש הקונטרס&quot;.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רש&quot;י האט אויך געשריבן א פּירוש אויף [[חומש]], וואס ווערט ביז היינט געלערנט דורך יונג און אלט, חומש מיט רש&quot;י; ער האט אויך געשריבן פּירושים אויף טייל אנדערע ספרים פון תנ&quot;ך.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פון רש&quot;י זענען אויך פארהאן דער &quot;ספר הפּרדס&quot;, אויף דינים און תשובות, &quot;ספר האורה&quot;, &quot;סידור&quot;, שאלות ותשובות, סליחות און ווארשיינליך שטאמט אויך א גרויסער טייל פון &quot;מחזור וויטרי&quot; (פון זיין תלמיד רבי שמחה וויטרי) פון רש&quot;י.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רש&quot;י האט </ins>קיין זין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">נישט געהאט</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">נאר </ins>דריי טעכטער<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, וועלכע האבן געקענט גוט די רבנ'ישע ליטעראטור. ווען ער איז געווארן קראנק, האט זיינע א טאכטער גע'חתם'עט דברי הלכה און שאלות ותשובות אין זיין נאמען. רש&quot;י שרייבט: &quot;כי תש כוחי, אזלת ידי מלמשוך בשבט סופר, ולכן בתי קראתי&quot;, ווען מיין כוח איז געווארן שלאבעריג</ins>, און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">איך האב נישט געקענט האלטן מער א פּען אין מיין האנט, האב איך אריינגערופן מיין טאכטער.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זיין טאכטער מרים האט חתונה געהאט מיט זיין תלמיד ר' יהודה ב&quot;ר נתן, וועלכער איז באקאנט אלס ריב&quot;ן. זיין טאכטער יוכבד האט חתונה געהאט מיט זיין תלמיד ר' מאיר ב&quot;ר שמואל. זיין טאכטער רחל האט חתונה געהאט מיט ר' אלעזר'ן (ר' אפרים?), אבער זיי האבן זיך גע'גט.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>פון <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זיינע טעכטער האט </ins>ער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געהאט בארימטע </ins>אייניקלעך, די ערשטע בעלי תוספות, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[רשב&quot;ם|</ins>רבי שמואל בן מאיר<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] </ins>(רשב&quot;ם), <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[רבינו תם|</ins>רבנו יעקב תם<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]] און אנדערע. יוכבד האט געבוירן ר' שמואל'ן ב&quot;ר מאיר בארימט אלס [[רשב&quot;ם]], </ins>און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ר' יעקב באַוויסט אלס &quot;[[רבינו תם]]&quot;, איינער פון די בארימטסטע בעלי התוספות, וועמענס גרויס און טיף וויסן האט שטארק באאיינפלוסט דאס אידישע לעבן און געזעץ. ר' יוסף ב&quot;ר מאיר, באוויסט אלס ריב&quot;ם, (און ר' שלמה ?). אט אזוי איז רש&quot;י'ס פאמיליע געווארן די פאָרשטייערין פון לומדות אין פראנקרייך</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די לעצטע יאָרן פון רש&quot;י זענען געווען פאַרוואָלקנט דורך די שרעקלעכע גזרות פון תתנ&quot;ו, [[קרייצצוג|קרייץ־פאָרער]], נוסעי הצלב, וועלכע האָבן אויסגעשאָכטן פיל יידישע קהלות.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די לעצטע יאָרן פון רש&quot;י זענען געווען פאַרוואָלקנט דורך די שרעקלעכע גזרות פון תתנ&quot;ו, [[קרייצצוג|קרייץ־פאָרער]], נוסעי הצלב, וועלכע האָבן אויסגעשאָכטן פיל יידישע קהלות.</div></td></tr> <!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-318129:rev-334849 --> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%A8%D7%A9%22%D7%99&diff=318129&oldid=prev 2024-05-23T18:32:15Z

<p><a href="/%D7%94%D7%9E%D7%9B%D7%9C%D7%95%D7%9C:%D7%A8%D7%94" class="mw-redirect" title="המכלול:רה">החלפות</a> (יי, ואוו, וו, וי)</p> <a href="https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%A8%D7%A9%22%D7%99&amp;diff=318129&amp;oldid=318019">זעט די חילוקים</a>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%A8%D7%A9%22%D7%99&diff=318019&oldid=prev 2024-05-23T08:43:20Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 08:43, 23 מאי 2024</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l116">שורה 116:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 116:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{קרד/פאלקס-ענצ}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{קרד/פאלקס-ענצ}}</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[HE:רש"י]]</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-316418:rev-318019 --> </table>

צמא לדעת