https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98%3A%D7%A0%D7%A2%D7%92%D7%9C_%D7%95%D7%95%D7%90%D7%A1%D7%A2%D7%A8 2026-04-21T23:46:42Z ווערסיע היסטאריע פאר דעם בלאט אויפן וויקי MediaWiki 1.39.4 https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%A0%D7%A2%D7%92%D7%9C_%D7%95%D7%95%D7%90%D7%A1%D7%A2%D7%A8&diff=244789&oldid=prev 2023-05-01T04:20:26Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 04:20, 1 מאי 2023</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">שורה 7:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 7:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין גמרא צווישן די סעריע [[ברכות השחר]] וואס די חכמים האבן מתקן געווען אויפ'ן סדר העולם און זיין הנהגה{{הערה|{{טור|אורח חיים|מו}}}} ווען א מענטש ערוועקט זיך פון שלאף, שטייט אז ווען מען וואשט זיך די הענט, מאכט מען א ברכה: &quot;ברוך אתה ה’ אלקינו מלך העולם אשר קדשנו במצוותיו וצונו על נטילת ידים&quot;{{הערה|{{בבלי|ברכות|ס|ב}}; {{רמב&quot;ם|תפלה|ז|ד}}; טוש&quot;ע או&quot;ח ד א.}}. דריי טעמים האבן די גאונים און ראשונים געגעבן אויף די נטילה:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין גמרא צווישן די סעריע [[ברכות השחר]] וואס די חכמים האבן מתקן געווען אויפ'ן סדר העולם און זיין הנהגה{{הערה|{{טור|אורח חיים|מו}}}} ווען א מענטש ערוועקט זיך פון שלאף, שטייט אז ווען מען וואשט זיך די הענט, מאכט מען א ברכה: &quot;ברוך אתה ה’ אלקינו מלך העולם אשר קדשנו במצוותיו וצונו על נטילת ידים&quot;{{הערה|{{בבלי|ברכות|ס|ב}}; {{רמב&quot;ם|תפלה|ז|ד}}; טוש&quot;ע או&quot;ח ד א.}}. דריי טעמים האבן די גאונים און ראשונים געגעבן אויף די נטילה:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>א) ווייל א רוח הטומאה רוט אויף די הענט{{הערה|עי' ס' חסידים (מרגליות) סי' קנה; רוקח סי' שסג: &quot;עיקרה משום שיבתא&quot;; כ&quot;מ ממרדכי ברכות רמז רב: רוח רעה; עי' א&quot;ח הל' נט&quot;י סי' יא: בת מלך (עי' שבת קט ב).}}, און מען וואשט זיך די הענט נישט געשעדיגט צו ווערן{{הערה|עי' ס' חסידים שם.}}. און אזוי זעט מען אין אן אנדער פלאץ אין א ברייתא אז 'בת חורין' איז מקפיד ביז מען וואשט זיך די הענט דריי מאל{{הערה|ר' נתן בברייתא בשבת קט א, לויט אונזער גירסא.}}, און די ראשונים זענען מסביר אז דאס איז די בייזע גייסט וואס רוט אויף די הענט פאר'ן וואשן{{הערה|רש&quot;י שם ד&quot;ה בת חורין.}}. אין אן אנדערע ברייתא זעט מען: יד לעין תיקצץ וכו'{{הערה|ר' מונא בשם ר' יהודה בברייתא {{בבלי|שבת|קח|ב}}.}}, און די ראשונים זענען מסביר אז דאס מיינט צופרי, איידער'ן וואשן די הענט, אז ס'איז ענדערש פאר'ן האנט צו ווערן אפגעשניטן, און זי זאל מער נישט אנרירן דעם אויג פאר'ן וואשן, ווייל א רוח רעה רוט אויף די הענט און מאכט בלינד די אויגן{{הערה|רש&quot;י שם קח ב ד&quot;ה יד לעין וד&quot;ה תיקצץ הא' וד&quot;ה תיקצץ הב' ושם קט א ד&quot;ה יד הא'; ר&quot;י מלוניל שם קט א (לח ב); מאירי שם.}}. און אזוי שטייט אין מדרש, אינעם טעם אז עס איז אסור צו וואשן די הענט אינדערפרי דורך א צווייטער וואס האט זיך נישט געוואשן, ווייל א רוח הטומאה רוט אין די הענט{{הערה|צוואת ר&quot;א הגדול אות י.}}. און אזוי איז אין זוהר, אז ס'איז נישטא קיין מענטש אויף דער וועלט וואס איז נישט טועם א טעם מיתה ביים שלאפן און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">א רוח הטומאה רוט אויף יענער קערפער </del>- אויב איז ער א איד{{הערה|שם=ח&quot;א}} <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- ווייל די הייליגע נשמה טוט זיך אפ פונעם מענטש און גייט ארויס פון אים</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">און </del>דעריבער רוט א גייסט פון טומאה אויף יענער קערפער און ער ווערט טמא, און ווען די נשמה קערט זיך אום צום גוף גייט אוועק יענע זוהמה, אויסער פונעם מענטש'נס הענט, און זי רוט אויף זיי ביז ער וואשט זיי{{הערה|עי' זוהר ח&quot;א דף נג ע&quot;ב; זוהר שם דף קפד ע&quot;ב, והובא בב&quot;י או&quot;ח סי' ד.}}. די אחרונים זענען מסביר אז די טומאה וויל און גארט זיך צו אנקלעבן אינעם איד אים צו פארזינדיגן, אבער ווי לאנג דער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מענט </del>איז אויף און זיין גייסט און נשמה איז אין אים, קען עס זיך נישט אזוי שטארק אנקלעבן, נאר אויב ער טוט אינגאנצן אפ פון זיך דעם יראת ה', אבער בשעת'ן שלאפן וואס די רוח און נשמה טוען זיך אפ פונעם מענטש און עס בלייבט נאר דער לעבעדיגער זעל, דאן רוט אויף אים א רוח הטומאה, און ווען ער ערוועקט זיך און זיין נשמה קערט זיך צוריק, דאן טוט דער טמא'נער גייסט אוועקגיין געצווינגענערהייט, נאר אויף די פינגער וואס זענען די די עקן פונעם קערפער, פון דארט גייט זי נישט אוועק נאר דורך זיך וואשן{{הערה|{{חיי אדם|ב|א}}.|שם=ח&quot;א}}. אויך זענען דא גאונים און ראשונים וואס זענען מפרש די ברייתא אז א פרוי מעג אפשווענקן איר איין האנט מיט וואסער - אין [[יום כיפור]], וואס עס איז אסור זיך צו וואשן - און געבן פאר'ן קינד ברויט, און זי דארף נישט חושש זיין{{הערה|תנא דבי מנשה בשם רשב&quot;ג ביומא עז ב וחולין קז ב; רמב&quot;ם שב&quot;ע פ&quot;ג ה&quot;ב; טור או&quot;ח סי' תריג.}}, און די גמרא איז מסביר אז מ'האט איר מתיר געווען דעם שווענקונג צוליב &quot;שיבתא&quot;{{הערה|אביי בגמ' שם ושם.}}, וואס איז א רוח רעה וואס רוט אויף די הענט אין די נעכט{{הערה|עי' בה&quot;ג הל' יוה&quot;כ, והובא בערוך ע' שיבתא; עי' רגמ&quot;ה חולין שם; עי' רש&quot;י יומא שם ד&quot;ה מדיחה וחולין שם ד&quot;ה התם; ר' אליקים יומא שם; עי' ראב&quot;ן יומא סי' תיח; עי' שיטת ריב&quot;ב שם (א ב).}}, ביז מ'וואשט זיי נישט אינדערפרי{{הערה|עי' רש&quot;י שם ושם; עי' רגמ&quot;ה חולין שם; עי' ראב&quot;ן יומא שם; עי' שיטת ריב&quot;ב שם.}}.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>א) ווייל א רוח הטומאה רוט אויף די הענט{{הערה|עי' ס' חסידים (מרגליות) סי' קנה; רוקח סי' שסג: &quot;עיקרה משום שיבתא&quot;; כ&quot;מ ממרדכי ברכות רמז רב: רוח רעה; עי' א&quot;ח הל' נט&quot;י סי' יא: בת מלך (עי' שבת קט ב).}}, און מען וואשט זיך די הענט נישט געשעדיגט צו ווערן{{הערה|עי' ס' חסידים שם.}}. און אזוי זעט מען אין אן אנדער פלאץ אין א ברייתא אז 'בת חורין' איז מקפיד ביז מען וואשט זיך די הענט דריי מאל{{הערה|ר' נתן בברייתא בשבת קט א, לויט אונזער גירסא.}}, און די ראשונים זענען מסביר אז דאס איז די בייזע גייסט וואס רוט אויף די הענט פאר'ן וואשן{{הערה|רש&quot;י שם ד&quot;ה בת חורין.}}. אין אן אנדערע ברייתא זעט מען: יד לעין תיקצץ וכו'{{הערה|ר' מונא בשם ר' יהודה בברייתא {{בבלי|שבת|קח|ב}}.}}, און די ראשונים זענען מסביר אז דאס מיינט צופרי, איידער'ן וואשן די הענט, אז ס'איז ענדערש פאר'ן האנט צו ווערן אפגעשניטן, און זי זאל מער נישט אנרירן דעם אויג פאר'ן וואשן, ווייל א רוח רעה רוט אויף די הענט און מאכט בלינד די אויגן{{הערה|רש&quot;י שם קח ב ד&quot;ה יד לעין וד&quot;ה תיקצץ הא' וד&quot;ה תיקצץ הב' ושם קט א ד&quot;ה יד הא'; ר&quot;י מלוניל שם קט א (לח ב); מאירי שם.}}. און אזוי שטייט אין מדרש, אינעם טעם אז עס איז אסור צו וואשן די הענט אינדערפרי דורך א צווייטער וואס האט זיך נישט געוואשן, ווייל א רוח הטומאה רוט אין די הענט{{הערה|צוואת ר&quot;א הגדול אות י.}}. און אזוי איז אין זוהר, אז ס'איז נישטא קיין מענטש אויף דער וועלט וואס איז נישט טועם א טעם מיתה ביים שלאפן <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אוןווייל די הייליגע נשמה טוט זיך אפ פונעם מענטש </ins>און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">גייט ארויס פון אים </ins>- אויב איז ער א איד{{הערה|שם=ח&quot;א}}, דעריבער רוט א גייסט פון טומאה אויף יענער קערפער און ער ווערט טמא, און ווען די נשמה קערט זיך אום צום גוף גייט אוועק יענע זוהמה, אויסער פונעם מענטש'נס הענט, און זי רוט אויף זיי ביז ער וואשט זיי{{הערה|עי' זוהר ח&quot;א דף נג ע&quot;ב; זוהר שם דף קפד ע&quot;ב, והובא בב&quot;י או&quot;ח סי' ד.}}. די אחרונים זענען מסביר אז די טומאה וויל און גארט זיך צו אנקלעבן אינעם איד אים צו פארזינדיגן, אבער ווי לאנג דער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מענטש </ins>איז אויף און זיין גייסט און נשמה איז אין אים, קען עס זיך נישט אזוי שטארק אנקלעבן, נאר אויב ער טוט אינגאנצן אפ פון זיך דעם יראת ה', אבער בשעת'ן שלאפן וואס די רוח און נשמה טוען זיך אפ פונעם מענטש און עס בלייבט נאר דער לעבעדיגער זעל, דאן רוט אויף אים א רוח הטומאה, און ווען ער ערוועקט זיך און זיין נשמה קערט זיך צוריק, דאן טוט דער טמא'נער גייסט אוועקגיין געצווינגענערהייט, נאר אויף די פינגער וואס זענען די די עקן פונעם קערפער, פון דארט גייט זי נישט אוועק נאר דורך זיך וואשן{{הערה|{{חיי אדם|ב|א}}.|שם=ח&quot;א}}. אויך זענען דא גאונים און ראשונים וואס זענען מפרש די ברייתא אז א פרוי מעג אפשווענקן איר איין האנט מיט וואסער - אין [[יום כיפור]], וואס עס איז אסור זיך צו וואשן - און געבן פאר'ן קינד ברויט, און זי דארף נישט חושש זיין{{הערה|תנא דבי מנשה בשם רשב&quot;ג ביומא עז ב וחולין קז ב; רמב&quot;ם שב&quot;ע פ&quot;ג ה&quot;ב; טור או&quot;ח סי' תריג.}}, און די גמרא איז מסביר אז מ'האט איר מתיר געווען דעם שווענקונג צוליב &quot;שיבתא&quot;{{הערה|אביי בגמ' שם ושם.}}, וואס איז א רוח רעה וואס רוט אויף די הענט אין די נעכט{{הערה|עי' בה&quot;ג הל' יוה&quot;כ, והובא בערוך ע' שיבתא; עי' רגמ&quot;ה חולין שם; עי' רש&quot;י יומא שם ד&quot;ה מדיחה וחולין שם ד&quot;ה התם; ר' אליקים יומא שם; עי' ראב&quot;ן יומא סי' תיח; עי' שיטת ריב&quot;ב שם (א ב).}}, ביז מ'וואשט זיי נישט אינדערפרי{{הערה|עי' רש&quot;י שם ושם; עי' רגמ&quot;ה חולין שם; עי' ראב&quot;ן יומא שם; עי' שיטת ריב&quot;ב שם.}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ב) וויבאלד די הענט פון א מענטש זענען עסקניות, און ער טאפט זיין קערפער, און ס'איז נישט מעגליך אז ער זאל נישט האבן אנגערירט אין די בשר מטונף ביינאכט, דעריבער ווען ער שטייט אויף קען ער נישט מאכן א ברכה און נישט ליינען קריאת שמע אדער דאווענען ביז ער וואשט זיך די הענט, ווי עס שטייט: הכון לקראת אלקיך ישראל{{הערה|{{תנ&quot;ך|עמוס|ד|יב}}}}, צוליב דעם האט מען מתקן געווען אז פאר ליינט קריאת שמע און דאוונט זאל ער וואשן די הענט און מאכן א ברכה{{הערה|תשובת רב עמרם גאון בשו&quot;ת מהר&quot;ם מרוטנבורג (פראג) סי' מ; רא&quot;ש ברכות פ&quot;ט סי' כג ושו&quot;ת הרא&quot;ש כלל ד סי' א ותוס' רא&quot;ש יומא ל א.}}. און אזוי שטייט אין גמרא: הרוצה שיקבל עליו עול מלכות שמים שלימה, יפנה ויטול ידיו ויניח תפילין ויקרא קריאת שמע ויתפלל{{הערה|ר' יוחנן אין {{בבלי|ברכות|יד|ב}}.}}, און כל הנפנה ונוטל ידיו ומניח תפילין וקורא קריאת שמע ומתפלל מעלה עליו הכתוב כאלו בנה מזבח והקריב עליו קרבן, שנאמר: ארחץ בניקיון כפָּי ואסֹבבה את מזבחך ה'{{הערה|{{תנ&quot;ך|תהלים|כו|ו}}. ר' חייא בר אבא אמר ר' יוחנן בגמ' שם טו א.}}. ואף שלא תיקנו ברכה כשנוטל משום שנגע במקום מטונף[935], וכן כשנוטל ידיו לשאר תפילות - לסוברים כן - אף שהטעם הוא משום שייתכן שידיו מטונפות[937] - לסוברים כן[938] - מכל מקום כאן כיון שהוא דבר תמידי, שתמיד ידיו מטונפות, תיקנו נטילה בברכה[939].</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ב) וויבאלד די הענט פון א מענטש זענען עסקניות, און ער טאפט זיין קערפער, און ס'איז נישט מעגליך אז ער זאל נישט האבן אנגערירט אין די בשר מטונף ביינאכט, דעריבער ווען ער שטייט אויף קען ער נישט מאכן א ברכה און נישט ליינען קריאת שמע אדער דאווענען ביז ער וואשט זיך די הענט, ווי עס שטייט: הכון לקראת אלקיך ישראל{{הערה|{{תנ&quot;ך|עמוס|ד|יב}}}}, צוליב דעם האט מען מתקן געווען אז פאר ליינט קריאת שמע און דאוונט זאל ער וואשן די הענט און מאכן א ברכה{{הערה|תשובת רב עמרם גאון בשו&quot;ת מהר&quot;ם מרוטנבורג (פראג) סי' מ; רא&quot;ש ברכות פ&quot;ט סי' כג ושו&quot;ת הרא&quot;ש כלל ד סי' א ותוס' רא&quot;ש יומא ל א.}}. און אזוי שטייט אין גמרא: הרוצה שיקבל עליו עול מלכות שמים שלימה, יפנה ויטול ידיו ויניח תפילין ויקרא קריאת שמע ויתפלל{{הערה|ר' יוחנן אין {{בבלי|ברכות|יד|ב}}.}}, און כל הנפנה ונוטל ידיו ומניח תפילין וקורא קריאת שמע ומתפלל מעלה עליו הכתוב כאלו בנה מזבח והקריב עליו קרבן, שנאמר: ארחץ בניקיון כפָּי ואסֹבבה את מזבחך ה'{{הערה|{{תנ&quot;ך|תהלים|כו|ו}}. ר' חייא בר אבא אמר ר' יוחנן בגמ' שם טו א.}}. ואף שלא תיקנו ברכה כשנוטל משום שנגע במקום מטונף[935], וכן כשנוטל ידיו לשאר תפילות - לסוברים כן - אף שהטעם הוא משום שייתכן שידיו מטונפות[937] - לסוברים כן[938] - מכל מקום כאן כיון שהוא דבר תמידי, שתמיד ידיו מטונפות, תיקנו נטילה בברכה[939].</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">שורה 18:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 18:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== צייט ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== צייט ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די אחרונים שרייבן אז מ'זאל זיך וואשן גלייך ווען מען ערוועקט זיך, כאטש מען וויל נאכנישט אויפשטיין נאר מ'בלייבט ליגן, כדי ס'זאל אוועקגיין פון אים די רוח הטומאה <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- &lt;!-- השורה על ידי האדם בקומו - כי אין ראוי ליתן לו </del>כח <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ושלטנות </del>אפילו רגע <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אחד</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">משום </del>ולא ידבק בידך מאומה מן החרם, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">כי בעוד שלא נטל</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">היצר הרע שנקרא </del>אל אחר <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">שולט עליו</del>. יש מהם שכתבו שצריך לעשות כן. ויש מהם שכתבו שראוי לעשות כן, או שהמדקדק במעשיו יזהר לעשות כן.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>די אחרונים שרייבן אז מ'זאל זיך וואשן גלייך ווען מען ערוועקט זיך, כאטש מען וויל נאכנישט אויפשטיין נאר מ'בלייבט ליגן, כדי ס'זאל אוועקגיין פון אים די רוח הטומאה<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, ווייל ס'איז נישט פאסיג אים צו געבן </ins>כח <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">און שליטה </ins>אפילו <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">איין </ins>רגע, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אלס </ins>ולא ידבק בידך מאומה מן החרם, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווייל ווילאנג מ'וואשט זיך נישט</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">איז שולט אויף אים דער יצר הע וואס ווערט גערופן </ins>אל אחר<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{הערה|סדר היום כוונת נט&quot;י; דרך חיים למהר&quot;ם לונזאנו ד&quot;ה ואל תביא, ע&quot;פ זוהר ח&quot;א דף י ע&quot;ב; ברכ&quot;י או&quot;ח סי' א אות א, בשמו; של&quot;ה חולין דרך חיים (סי' קפא במהד' יד רמ&quot;ה); א&quot;ר סי' א סק&quot;ד ועט&quot;ז שם סק&quot;א, בשמו; שו&quot;ע הרב או&quot;ח סי' א ס&quot;ז זכירה לחיים ח&quot;א חי' לזוהר שם, ע&quot;פ זוהר שם, ובשם המקובלים.}}</ins>. יש מהם שכתבו שצריך לעשות כן. ויש מהם שכתבו שראוי לעשות כן, או שהמדקדק במעשיו יזהר לעשות כן.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ניעור משנתו ורוצה לישון עוד</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">נחלקו </del>אחרונים: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יש שכתבו שיטול ידיו מייד כשניעור משנתו רק אם אינו רוצה לישן עוד</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ויש מהם שכתבו לעשות כן </del>אפילו <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">שדעתו לישן עוד</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אויב האט ער זיך ערוועקט אבער וויל נאך שלאפן</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">קריגן די </ins>אחרונים: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">עס זענען דא וואס שרייבן אז מ'דארף זיך בלויז וואשן אויב וויל מען שוין נישט שלאפן{{הערה|של&quot;ה חולין דרך חיים (סי' קפא במהד' יד רמ&quot;ה); א&quot;ר סי' א סק&quot;ד, בשמו</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">}}, און אנדערע שרייבן מען זאל זיך יא וואשן </ins>אפילו <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מען וויל נאך שלאפן{{הערה|זכירה לחיים ח&quot;א חי' לזוהר ח&quot;א דף י ע&quot;ב, בשם המקובלים.}}</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;!-- </ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>יש מהאחרונים סוברים שעל זה אמרו שאסור ללכת ארבע אמות קודם נט&quot;י שחרית - לסוברים כן - שאין עיקר האיסור על מעשה ההליכה, אלא כל עיקר ההקפדה על השיהוי, ששוהה עליו רוח הטומאה כדי שיעור הילוך ארבע אמות. ויש חולקים וסוברים שהאיסור הוא בהליכה דווקא, ולא אמרו שיטול מייד כשניעור, אלא להזהיר מדרך המוסר.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>יש מהאחרונים סוברים שעל זה אמרו שאסור ללכת ארבע אמות קודם נט&quot;י שחרית - לסוברים כן - שאין עיקר האיסור על מעשה ההליכה, אלא כל עיקר ההקפדה על השיהוי, ששוהה עליו רוח הטומאה כדי שיעור הילוך ארבע אמות. ויש חולקים וסוברים שהאיסור הוא בהליכה דווקא, ולא אמרו שיטול מייד כשניעור, אלא להזהיר מדרך המוסר.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-244628:rev-244789 --> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%A0%D7%A2%D7%92%D7%9C_%D7%95%D7%95%D7%90%D7%A1%D7%A2%D7%A8&diff=244628&oldid=prev 2023-04-30T09:25:53Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 09:25, 30 אפריל 2023</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l18">שורה 18:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 18:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== צייט ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== צייט ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;!-- נטילה זו, כתבו </del>אחרונים, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">שיטול מייד כשניעור, אף על פי שאינו רוצה לקום עדיין, רק נשאר מושכב</del>, כדי <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">שילך ממנו </del>רוח הטומאה - השורה על ידי האדם בקומו - כי אין ראוי ליתן לו כח ושלטנות אפילו רגע אחד, משום ולא ידבק בידך מאומה מן החרם, כי בעוד שלא נטל, היצר הרע שנקרא אל אחר שולט עליו. יש מהם שכתבו שצריך לעשות כן. ויש מהם שכתבו שראוי לעשות כן, או שהמדקדק במעשיו יזהר לעשות כן.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">די </ins>אחרונים <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">שרייבן אז מ'זאל זיך וואשן גלייך ווען מען ערוועקט זיך</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">כאטש מען וויל נאכנישט אויפשטיין נאר מ'בלייבט ליגן</ins>, כדי <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ס'זאל אוועקגיין פון אים די </ins>רוח הטומאה <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- &lt;!-</ins>- השורה על ידי האדם בקומו - כי אין ראוי ליתן לו כח ושלטנות אפילו רגע אחד, משום ולא ידבק בידך מאומה מן החרם, כי בעוד שלא נטל, היצר הרע שנקרא אל אחר שולט עליו. יש מהם שכתבו שצריך לעשות כן. ויש מהם שכתבו שראוי לעשות כן, או שהמדקדק במעשיו יזהר לעשות כן.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ניעור משנתו ורוצה לישון עוד, נחלקו אחרונים: יש שכתבו שיטול ידיו מייד כשניעור משנתו רק אם אינו רוצה לישן עוד. ויש מהם שכתבו לעשות כן אפילו שדעתו לישן עוד.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ניעור משנתו ורוצה לישון עוד, נחלקו אחרונים: יש שכתבו שיטול ידיו מייד כשניעור משנתו רק אם אינו רוצה לישן עוד. ויש מהם שכתבו לעשות כן אפילו שדעתו לישן עוד.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l207">שורה 207:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 207:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==רעפערענצן==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==רעפערענצן==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{רעפערענצן}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{רעפערענצן}}</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[he:נטילת ידיים שחרית]]</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-244615:rev-244628 --> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%A0%D7%A2%D7%92%D7%9C_%D7%95%D7%95%D7%90%D7%A1%D7%A2%D7%A8&diff=244615&oldid=prev 2023-04-30T07:52:29Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">מקור און טעם</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 07:52, 30 אפריל 2023</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l7">שורה 7:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 7:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין גמרא צווישן די סעריע [[ברכות השחר]] וואס די חכמים האבן מתקן געווען אויפ'ן סדר העולם און זיין הנהגה{{הערה|{{טור|אורח חיים|מו}}}} ווען א מענטש ערוועקט זיך פון שלאף, שטייט אז ווען מען וואשט זיך די הענט, מאכט מען א ברכה: &quot;ברוך אתה ה’ אלקינו מלך העולם אשר קדשנו במצוותיו וצונו על נטילת ידים&quot;{{הערה|{{בבלי|ברכות|ס|ב}}; {{רמב&quot;ם|תפלה|ז|ד}}; טוש&quot;ע או&quot;ח ד א.}}. דריי טעמים האבן די גאונים און ראשונים געגעבן אויף די נטילה:</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין גמרא צווישן די סעריע [[ברכות השחר]] וואס די חכמים האבן מתקן געווען אויפ'ן סדר העולם און זיין הנהגה{{הערה|{{טור|אורח חיים|מו}}}} ווען א מענטש ערוועקט זיך פון שלאף, שטייט אז ווען מען וואשט זיך די הענט, מאכט מען א ברכה: &quot;ברוך אתה ה’ אלקינו מלך העולם אשר קדשנו במצוותיו וצונו על נטילת ידים&quot;{{הערה|{{בבלי|ברכות|ס|ב}}; {{רמב&quot;ם|תפלה|ז|ד}}; טוש&quot;ע או&quot;ח ד א.}}. דריי טעמים האבן די גאונים און ראשונים געגעבן אויף די נטילה:</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>א) ווייל א רוח הטומאה רוט אויף די הענט{{הערה|עי' ס' חסידים (מרגליות) סי' קנה; רוקח סי' שסג: עיקרה משום שיבתא <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(עי' ציון 1049)</del>; כ&quot;מ ממרדכי ברכות רמז רב: רוח רעה; עי' א&quot;ח הל' נט&quot;י סי' יא: בת מלך (עי' שבת קט ב).}}, און מען וואשט זיך די הענט נישט געשעדיגט צו ווערן{{הערה|עי' ס' חסידים שם.}}. און אזוי זעט מען אין אן אנדער פלאץ אין א ברייתא <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">- לויט טייל גירסאות - </del>אז בת חורין איז מקפיד ביז מען וואשט זיך די הענט דריי מאל{{הערה|ר' נתן בברייתא בשבת קט א, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">לגירסתנו</del>.}}, און די ראשונים זענען מסביר אז דאס איז די בייזע גייסט וואס רוט אויף די הענט פאר'ן וואשן{{הערה|רש&quot;י שם ד&quot;ה בת חורין.}}. אין אן אנדערע ברייתא זעט מען: יד לעין תיקצץ וכו'{{הערה| <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">עי' ציון 974 ואילך. </del>ר' מונא בשם ר' יהודה בברייתא <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">בשבת </del>קח ב.}}, און די ראשונים זענען מסביר אז דאס מיינט צופרי, איידער'ן וואשן די הענט<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{הערה|רש&quot;י שם ד&quot;ה יד לעין; ר&quot;י מלוניל שם קט א (לח ב).}}</del>, אז ס'איז ענדערש פאר'ן האנט צו ווערן אפגעשניטן<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{הערה|רש&quot;י שם קח ב ד&quot;ה תיקצץ הא'; ר&quot;י מלוניל שם.}}</del>, און זי זאל מער נישט אנרירן דעם אויג פאר'ן וואשן<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{הערה|רש&quot;י שם קח ב ד&quot;ה תיקצץ הב'.}}</del>, ווייל א רוח רעה רוט אויף די הענט און מאכט בלינד די אויגן{{הערה|רש&quot;י שם ד&quot;ה תיקצץ הא' ושם קט א ד&quot;ה יד הא'; ר&quot;י מלוניל שם; מאירי שם.}}. און אזוי שטייט אין מדרש, אינעם טעם אז עס איז אסור צו וואשן די הענט אינדערפרי דורך א צווייטער וואס האט זיך נישט געוואשן, ווייל א רוח הטומאה רוט אין די הענט{{הערה|צוואת ר&quot;א הגדול אות י.}}. און אזוי איז אין זוהר, אז ס'איז נישטא קיין מענטש אויף דער וועלט וואס איז נישט טועם א טעם מיתה ביים שלאפן און א רוח הטומאה רוט אויף יענער קערפער - אויב איז ער א איד{{הערה|שם=ח&quot;א}} - ווייל די הייליגע נשמה טוט זיך אפ פונעם מענטש און גייט ארויס פון אים, און דעריבער רוט א גייסט פון טומאה אויף יענער קערפער און ער ווערט טמא, און ווען די נשמה קערט זיך אום צום גוף גייט אוועק יענע זוהמה, אויסער פונעם מענטש'נס הענט, און זי רוט אויף זיי ביז ער וואשט זיי{{הערה|עי' זוהר ח&quot;א דף נג ע&quot;ב; זוהר שם דף קפד ע&quot;ב, והובא בב&quot;י או&quot;ח סי' ד.}}. די אחרונים זענען מסביר אז די טומאה וויל און גארט זיך צו אנקלעבן אינעם איד אים צו פארזינדיגן, אבער ווי לאנג דער מענט איז אויף און זיין גייסט און נשמה איז אין אים, קען עס זיך נישט אזוי שטארק אנקלעבן, נאר אויב ער טוט אינגאנצן אפ פון זיך דעם יראת ה', אבער בשעת'ן שלאפן וואס די רוח און נשמה טוען זיך אפ פונעם מענטש און עס בלייבט נאר דער לעבעדיגער זעל, דאן רוט אויף אים א רוח הטומאה, און ווען ער ערוועקט זיך און זיין נשמה קערט זיך צוריק, דאן טוט דער טמא'נער גייסט אוועקגיין געצווינגענערהייט, נאר אויף די פינגער וואס זענען די די עקן פונעם קערפער, פון דארט גייט זי נישט אוועק נאר דורך זיך וואשן{{הערה|{{חיי אדם|ב|א}}.|שם=ח&quot;א}}. אויך זענען דא גאונים און ראשונים וואס זענען מפרש די ברייתא אז א פרוי מעג אפשווענקן איר איין האנט מיט וואסער - אין [[יום כיפור]], וואס עס איז אסור זיך צו וואשן - און געבן פאר'ן קינד ברויט, און זי דארף נישט חושש זיין{{הערה|תנא דבי מנשה בשם רשב&quot;ג ביומא עז ב וחולין קז ב; רמב&quot;ם שב&quot;ע פ&quot;ג ה&quot;ב; טור או&quot;ח סי' תריג.}}, און די גמרא איז מסביר אז מ'האט איר מתיר געווען דעם שווענקונג צוליב &quot;שיבתא&quot;{{הערה|אביי בגמ' שם ושם.}}, וואס איז א רוח רעה וואס רוט אויף די הענט אין די נעכט{{הערה|עי' בה&quot;ג הל' יוה&quot;כ, והובא בערוך ע' שיבתא; עי' רגמ&quot;ה חולין שם; עי' רש&quot;י יומא שם ד&quot;ה מדיחה וחולין שם ד&quot;ה התם; ר' אליקים יומא שם; עי' ראב&quot;ן יומא סי' תיח; עי' שיטת ריב&quot;ב שם (א ב).}}, ביז מ'וואשט זיי נישט אינדערפרי{{הערה|עי' רש&quot;י שם ושם; עי' רגמ&quot;ה חולין שם; עי' ראב&quot;ן יומא שם; עי' שיטת ריב&quot;ב שם.}}.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>א) ווייל א רוח הטומאה רוט אויף די הענט{{הערה|עי' ס' חסידים (מרגליות) סי' קנה; רוקח סי' שסג: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&quot;</ins>עיקרה משום שיבתא<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&quot;</ins>; כ&quot;מ ממרדכי ברכות רמז רב: רוח רעה; עי' א&quot;ח הל' נט&quot;י סי' יא: בת מלך (עי' שבת קט ב).}}, און מען וואשט זיך די הענט נישט געשעדיגט צו ווערן{{הערה|עי' ס' חסידים שם.}}. און אזוי זעט מען אין אן אנדער פלאץ אין א ברייתא אז <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'</ins>בת חורין<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">' </ins>איז מקפיד ביז מען וואשט זיך די הענט דריי מאל{{הערה|ר' נתן בברייתא בשבת קט א, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">לויט אונזער גירסא</ins>.}}, און די ראשונים זענען מסביר אז דאס איז די בייזע גייסט וואס רוט אויף די הענט פאר'ן וואשן{{הערה|רש&quot;י שם ד&quot;ה בת חורין.}}. אין אן אנדערע ברייתא זעט מען: יד לעין תיקצץ וכו'{{הערה|ר' מונא בשם ר' יהודה בברייתא <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{בבלי|שבת|</ins>קח<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|</ins>ב<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">}}</ins>.}}, און די ראשונים זענען מסביר אז דאס מיינט צופרי, איידער'ן וואשן די הענט, אז ס'איז ענדערש פאר'ן האנט צו ווערן אפגעשניטן, און זי זאל מער נישט אנרירן דעם אויג פאר'ן וואשן, ווייל א רוח רעה רוט אויף די הענט און מאכט בלינד די אויגן{{הערה|רש&quot;י שם <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">קח ב </ins>ד<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&quot;ה יד לעין וד</ins>&quot;ה תיקצץ הא<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">' וד&quot;ה תיקצץ הב</ins>' ושם קט א ד&quot;ה יד הא'; ר&quot;י מלוניל שם <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">קט א (לח ב)</ins>; מאירי שם.}}. און אזוי שטייט אין מדרש, אינעם טעם אז עס איז אסור צו וואשן די הענט אינדערפרי דורך א צווייטער וואס האט זיך נישט געוואשן, ווייל א רוח הטומאה רוט אין די הענט{{הערה|צוואת ר&quot;א הגדול אות י.}}. און אזוי איז אין זוהר, אז ס'איז נישטא קיין מענטש אויף דער וועלט וואס איז נישט טועם א טעם מיתה ביים שלאפן און א רוח הטומאה רוט אויף יענער קערפער - אויב איז ער א איד{{הערה|שם=ח&quot;א}} - ווייל די הייליגע נשמה טוט זיך אפ פונעם מענטש און גייט ארויס פון אים, און דעריבער רוט א גייסט פון טומאה אויף יענער קערפער און ער ווערט טמא, און ווען די נשמה קערט זיך אום צום גוף גייט אוועק יענע זוהמה, אויסער פונעם מענטש'נס הענט, און זי רוט אויף זיי ביז ער וואשט זיי{{הערה|עי' זוהר ח&quot;א דף נג ע&quot;ב; זוהר שם דף קפד ע&quot;ב, והובא בב&quot;י או&quot;ח סי' ד.}}. די אחרונים זענען מסביר אז די טומאה וויל און גארט זיך צו אנקלעבן אינעם איד אים צו פארזינדיגן, אבער ווי לאנג דער מענט איז אויף און זיין גייסט און נשמה איז אין אים, קען עס זיך נישט אזוי שטארק אנקלעבן, נאר אויב ער טוט אינגאנצן אפ פון זיך דעם יראת ה', אבער בשעת'ן שלאפן וואס די רוח און נשמה טוען זיך אפ פונעם מענטש און עס בלייבט נאר דער לעבעדיגער זעל, דאן רוט אויף אים א רוח הטומאה, און ווען ער ערוועקט זיך און זיין נשמה קערט זיך צוריק, דאן טוט דער טמא'נער גייסט אוועקגיין געצווינגענערהייט, נאר אויף די פינגער וואס זענען די די עקן פונעם קערפער, פון דארט גייט זי נישט אוועק נאר דורך זיך וואשן{{הערה|{{חיי אדם|ב|א}}.|שם=ח&quot;א}}. אויך זענען דא גאונים און ראשונים וואס זענען מפרש די ברייתא אז א פרוי מעג אפשווענקן איר איין האנט מיט וואסער - אין [[יום כיפור]], וואס עס איז אסור זיך צו וואשן - און געבן פאר'ן קינד ברויט, און זי דארף נישט חושש זיין{{הערה|תנא דבי מנשה בשם רשב&quot;ג ביומא עז ב וחולין קז ב; רמב&quot;ם שב&quot;ע פ&quot;ג ה&quot;ב; טור או&quot;ח סי' תריג.}}, און די גמרא איז מסביר אז מ'האט איר מתיר געווען דעם שווענקונג צוליב &quot;שיבתא&quot;{{הערה|אביי בגמ' שם ושם.}}, וואס איז א רוח רעה וואס רוט אויף די הענט אין די נעכט{{הערה|עי' בה&quot;ג הל' יוה&quot;כ, והובא בערוך ע' שיבתא; עי' רגמ&quot;ה חולין שם; עי' רש&quot;י יומא שם ד&quot;ה מדיחה וחולין שם ד&quot;ה התם; ר' אליקים יומא שם; עי' ראב&quot;ן יומא סי' תיח; עי' שיטת ריב&quot;ב שם (א ב).}}, ביז מ'וואשט זיי נישט אינדערפרי{{הערה|עי' רש&quot;י שם ושם; עי' רגמ&quot;ה חולין שם; עי' ראב&quot;ן יומא שם; עי' שיטת ריב&quot;ב שם.}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ב) וויבאלד די הענט פון א מענטש זענען עסקניות, און ער טאפט זיין קערפער, און ס'איז נישט מעגליך אז ער זאל נישט האבן אנגערירט אין די בשר מטונף ביינאכט, דעריבער ווען ער שטייט אויף קען ער נישט מאכן א ברכה און נישט ליינען קריאת שמע אדער דאווענען ביז ער וואשט זיך די הענט, ווי עס שטייט: הכון לקראת אלקיך ישראל{{הערה|{{תנ&quot;ך|עמוס|ד|יב}}}}, צוליב דעם האט מען מתקן געווען אז פאר ליינט קריאת שמע און דאוונט זאל ער וואשן די הענט און מאכן א ברכה{{הערה|תשובת רב עמרם גאון בשו&quot;ת מהר&quot;ם מרוטנבורג (פראג) סי' מ; רא&quot;ש ברכות פ&quot;ט סי' כג ושו&quot;ת הרא&quot;ש כלל ד סי' א ותוס' רא&quot;ש יומא ל א.}}. און אזוי שטייט אין גמרא: הרוצה שיקבל עליו עול מלכות שמים שלימה, יפנה ויטול ידיו ויניח תפילין ויקרא קריאת שמע ויתפלל{{הערה|ר' יוחנן אין {{בבלי|ברכות|יד|ב}}.}}, און כל הנפנה ונוטל ידיו ומניח תפילין וקורא קריאת שמע ומתפלל מעלה עליו הכתוב כאלו בנה מזבח והקריב עליו קרבן, שנאמר: ארחץ בניקיון כפָּי ואסֹבבה את מזבחך ה'{{הערה|{{תנ&quot;ך|תהלים|כו|ו}}. ר' חייא בר אבא אמר ר' יוחנן בגמ' שם טו א.}}. ואף שלא תיקנו ברכה כשנוטל משום שנגע במקום מטונף[935], וכן כשנוטל ידיו לשאר תפילות - לסוברים כן - אף שהטעם הוא משום שייתכן שידיו מטונפות[937] - לסוברים כן[938] - מכל מקום כאן כיון שהוא דבר תמידי, שתמיד ידיו מטונפות, תיקנו נטילה בברכה[939].</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ב) וויבאלד די הענט פון א מענטש זענען עסקניות, און ער טאפט זיין קערפער, און ס'איז נישט מעגליך אז ער זאל נישט האבן אנגערירט אין די בשר מטונף ביינאכט, דעריבער ווען ער שטייט אויף קען ער נישט מאכן א ברכה און נישט ליינען קריאת שמע אדער דאווענען ביז ער וואשט זיך די הענט, ווי עס שטייט: הכון לקראת אלקיך ישראל{{הערה|{{תנ&quot;ך|עמוס|ד|יב}}}}, צוליב דעם האט מען מתקן געווען אז פאר ליינט קריאת שמע און דאוונט זאל ער וואשן די הענט און מאכן א ברכה{{הערה|תשובת רב עמרם גאון בשו&quot;ת מהר&quot;ם מרוטנבורג (פראג) סי' מ; רא&quot;ש ברכות פ&quot;ט סי' כג ושו&quot;ת הרא&quot;ש כלל ד סי' א ותוס' רא&quot;ש יומא ל א.}}. און אזוי שטייט אין גמרא: הרוצה שיקבל עליו עול מלכות שמים שלימה, יפנה ויטול ידיו ויניח תפילין ויקרא קריאת שמע ויתפלל{{הערה|ר' יוחנן אין {{בבלי|ברכות|יד|ב}}.}}, און כל הנפנה ונוטל ידיו ומניח תפילין וקורא קריאת שמע ומתפלל מעלה עליו הכתוב כאלו בנה מזבח והקריב עליו קרבן, שנאמר: ארחץ בניקיון כפָּי ואסֹבבה את מזבחך ה'{{הערה|{{תנ&quot;ך|תהלים|כו|ו}}. ר' חייא בר אבא אמר ר' יוחנן בגמ' שם טו א.}}. ואף שלא תיקנו ברכה כשנוטל משום שנגע במקום מטונף[935], וכן כשנוטל ידיו לשאר תפילות - לסוברים כן - אף שהטעם הוא משום שייתכן שידיו מטונפות[937] - לסוברים כן[938] - מכל מקום כאן כיון שהוא דבר תמידי, שתמיד ידיו מטונפות, תיקנו נטילה בברכה[939].</div></td></tr> <!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-244614:rev-244615 --> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%A0%D7%A2%D7%92%D7%9C_%D7%95%D7%95%D7%90%D7%A1%D7%A2%D7%A8&diff=244614&oldid=prev 2023-04-30T07:34:20Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">מקור און טעם</span></span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 07:34, 30 אפריל 2023</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l9">שורה 9:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 9:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>א) ווייל א רוח הטומאה רוט אויף די הענט{{הערה|עי' ס' חסידים (מרגליות) סי' קנה; רוקח סי' שסג: עיקרה משום שיבתא (עי' ציון 1049); כ&quot;מ ממרדכי ברכות רמז רב: רוח רעה; עי' א&quot;ח הל' נט&quot;י סי' יא: בת מלך (עי' שבת קט ב).}}, און מען וואשט זיך די הענט נישט געשעדיגט צו ווערן{{הערה|עי' ס' חסידים שם.}}. און אזוי זעט מען אין אן אנדער פלאץ אין א ברייתא - לויט טייל גירסאות - אז בת חורין איז מקפיד ביז מען וואשט זיך די הענט דריי מאל{{הערה|ר' נתן בברייתא בשבת קט א, לגירסתנו.}}, און די ראשונים זענען מסביר אז דאס איז די בייזע גייסט וואס רוט אויף די הענט פאר'ן וואשן{{הערה|רש&quot;י שם ד&quot;ה בת חורין.}}. אין אן אנדערע ברייתא זעט מען: יד לעין תיקצץ וכו'{{הערה| עי' ציון 974 ואילך. ר' מונא בשם ר' יהודה בברייתא בשבת קח ב.}}, און די ראשונים זענען מסביר אז דאס מיינט צופרי, איידער'ן וואשן די הענט{{הערה|רש&quot;י שם ד&quot;ה יד לעין; ר&quot;י מלוניל שם קט א (לח ב).}}, אז ס'איז ענדערש פאר'ן האנט צו ווערן אפגעשניטן{{הערה|רש&quot;י שם קח ב ד&quot;ה תיקצץ הא'; ר&quot;י מלוניל שם.}}, און זי זאל מער נישט אנרירן דעם אויג פאר'ן וואשן{{הערה|רש&quot;י שם קח ב ד&quot;ה תיקצץ הב'.}}, ווייל א רוח רעה רוט אויף די הענט און מאכט בלינד די אויגן{{הערה|רש&quot;י שם ד&quot;ה תיקצץ הא' ושם קט א ד&quot;ה יד הא'; ר&quot;י מלוניל שם; מאירי שם.}}. און אזוי שטייט אין מדרש, אינעם טעם אז עס איז אסור צו וואשן די הענט אינדערפרי דורך א צווייטער וואס האט זיך נישט געוואשן, ווייל א רוח הטומאה רוט אין די הענט{{הערה|צוואת ר&quot;א הגדול אות י.}}. און אזוי איז אין זוהר, אז ס'איז נישטא קיין מענטש אויף דער וועלט וואס איז נישט טועם א טעם מיתה ביים שלאפן און א רוח הטומאה רוט אויף יענער קערפער - אויב איז ער א איד{{הערה|שם=ח&quot;א}} - ווייל די הייליגע נשמה טוט זיך אפ פונעם מענטש און גייט ארויס פון אים, און דעריבער רוט א גייסט פון טומאה אויף יענער קערפער און ער ווערט טמא, און ווען די נשמה קערט זיך אום צום גוף גייט אוועק יענע זוהמה, אויסער פונעם מענטש'נס הענט, און זי רוט אויף זיי ביז ער וואשט זיי{{הערה|עי' זוהר ח&quot;א דף נג ע&quot;ב; זוהר שם דף קפד ע&quot;ב, והובא בב&quot;י או&quot;ח סי' ד.}}. די אחרונים זענען מסביר אז די טומאה וויל און גארט זיך צו אנקלעבן אינעם איד אים צו פארזינדיגן, אבער ווי לאנג דער מענט איז אויף און זיין גייסט און נשמה איז אין אים, קען עס זיך נישט אזוי שטארק אנקלעבן, נאר אויב ער טוט אינגאנצן אפ פון זיך דעם יראת ה', אבער בשעת'ן שלאפן וואס די רוח און נשמה טוען זיך אפ פונעם מענטש און עס בלייבט נאר דער לעבעדיגער זעל, דאן רוט אויף אים א רוח הטומאה, און ווען ער ערוועקט זיך און זיין נשמה קערט זיך צוריק, דאן טוט דער טמא'נער גייסט אוועקגיין געצווינגענערהייט, נאר אויף די פינגער וואס זענען די די עקן פונעם קערפער, פון דארט גייט זי נישט אוועק נאר דורך זיך וואשן{{הערה|{{חיי אדם|ב|א}}.|שם=ח&quot;א}}. אויך זענען דא גאונים און ראשונים וואס זענען מפרש די ברייתא אז א פרוי מעג אפשווענקן איר איין האנט מיט וואסער - אין [[יום כיפור]], וואס עס איז אסור זיך צו וואשן - און געבן פאר'ן קינד ברויט, און זי דארף נישט חושש זיין{{הערה|תנא דבי מנשה בשם רשב&quot;ג ביומא עז ב וחולין קז ב; רמב&quot;ם שב&quot;ע פ&quot;ג ה&quot;ב; טור או&quot;ח סי' תריג.}}, און די גמרא איז מסביר אז מ'האט איר מתיר געווען דעם שווענקונג צוליב &quot;שיבתא&quot;{{הערה|אביי בגמ' שם ושם.}}, וואס איז א רוח רעה וואס רוט אויף די הענט אין די נעכט{{הערה|עי' בה&quot;ג הל' יוה&quot;כ, והובא בערוך ע' שיבתא; עי' רגמ&quot;ה חולין שם; עי' רש&quot;י יומא שם ד&quot;ה מדיחה וחולין שם ד&quot;ה התם; ר' אליקים יומא שם; עי' ראב&quot;ן יומא סי' תיח; עי' שיטת ריב&quot;ב שם (א ב).}}, ביז מ'וואשט זיי נישט אינדערפרי{{הערה|עי' רש&quot;י שם ושם; עי' רגמ&quot;ה חולין שם; עי' ראב&quot;ן יומא שם; עי' שיטת ריב&quot;ב שם.}}.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>א) ווייל א רוח הטומאה רוט אויף די הענט{{הערה|עי' ס' חסידים (מרגליות) סי' קנה; רוקח סי' שסג: עיקרה משום שיבתא (עי' ציון 1049); כ&quot;מ ממרדכי ברכות רמז רב: רוח רעה; עי' א&quot;ח הל' נט&quot;י סי' יא: בת מלך (עי' שבת קט ב).}}, און מען וואשט זיך די הענט נישט געשעדיגט צו ווערן{{הערה|עי' ס' חסידים שם.}}. און אזוי זעט מען אין אן אנדער פלאץ אין א ברייתא - לויט טייל גירסאות - אז בת חורין איז מקפיד ביז מען וואשט זיך די הענט דריי מאל{{הערה|ר' נתן בברייתא בשבת קט א, לגירסתנו.}}, און די ראשונים זענען מסביר אז דאס איז די בייזע גייסט וואס רוט אויף די הענט פאר'ן וואשן{{הערה|רש&quot;י שם ד&quot;ה בת חורין.}}. אין אן אנדערע ברייתא זעט מען: יד לעין תיקצץ וכו'{{הערה| עי' ציון 974 ואילך. ר' מונא בשם ר' יהודה בברייתא בשבת קח ב.}}, און די ראשונים זענען מסביר אז דאס מיינט צופרי, איידער'ן וואשן די הענט{{הערה|רש&quot;י שם ד&quot;ה יד לעין; ר&quot;י מלוניל שם קט א (לח ב).}}, אז ס'איז ענדערש פאר'ן האנט צו ווערן אפגעשניטן{{הערה|רש&quot;י שם קח ב ד&quot;ה תיקצץ הא'; ר&quot;י מלוניל שם.}}, און זי זאל מער נישט אנרירן דעם אויג פאר'ן וואשן{{הערה|רש&quot;י שם קח ב ד&quot;ה תיקצץ הב'.}}, ווייל א רוח רעה רוט אויף די הענט און מאכט בלינד די אויגן{{הערה|רש&quot;י שם ד&quot;ה תיקצץ הא' ושם קט א ד&quot;ה יד הא'; ר&quot;י מלוניל שם; מאירי שם.}}. און אזוי שטייט אין מדרש, אינעם טעם אז עס איז אסור צו וואשן די הענט אינדערפרי דורך א צווייטער וואס האט זיך נישט געוואשן, ווייל א רוח הטומאה רוט אין די הענט{{הערה|צוואת ר&quot;א הגדול אות י.}}. און אזוי איז אין זוהר, אז ס'איז נישטא קיין מענטש אויף דער וועלט וואס איז נישט טועם א טעם מיתה ביים שלאפן און א רוח הטומאה רוט אויף יענער קערפער - אויב איז ער א איד{{הערה|שם=ח&quot;א}} - ווייל די הייליגע נשמה טוט זיך אפ פונעם מענטש און גייט ארויס פון אים, און דעריבער רוט א גייסט פון טומאה אויף יענער קערפער און ער ווערט טמא, און ווען די נשמה קערט זיך אום צום גוף גייט אוועק יענע זוהמה, אויסער פונעם מענטש'נס הענט, און זי רוט אויף זיי ביז ער וואשט זיי{{הערה|עי' זוהר ח&quot;א דף נג ע&quot;ב; זוהר שם דף קפד ע&quot;ב, והובא בב&quot;י או&quot;ח סי' ד.}}. די אחרונים זענען מסביר אז די טומאה וויל און גארט זיך צו אנקלעבן אינעם איד אים צו פארזינדיגן, אבער ווי לאנג דער מענט איז אויף און זיין גייסט און נשמה איז אין אים, קען עס זיך נישט אזוי שטארק אנקלעבן, נאר אויב ער טוט אינגאנצן אפ פון זיך דעם יראת ה', אבער בשעת'ן שלאפן וואס די רוח און נשמה טוען זיך אפ פונעם מענטש און עס בלייבט נאר דער לעבעדיגער זעל, דאן רוט אויף אים א רוח הטומאה, און ווען ער ערוועקט זיך און זיין נשמה קערט זיך צוריק, דאן טוט דער טמא'נער גייסט אוועקגיין געצווינגענערהייט, נאר אויף די פינגער וואס זענען די די עקן פונעם קערפער, פון דארט גייט זי נישט אוועק נאר דורך זיך וואשן{{הערה|{{חיי אדם|ב|א}}.|שם=ח&quot;א}}. אויך זענען דא גאונים און ראשונים וואס זענען מפרש די ברייתא אז א פרוי מעג אפשווענקן איר איין האנט מיט וואסער - אין [[יום כיפור]], וואס עס איז אסור זיך צו וואשן - און געבן פאר'ן קינד ברויט, און זי דארף נישט חושש זיין{{הערה|תנא דבי מנשה בשם רשב&quot;ג ביומא עז ב וחולין קז ב; רמב&quot;ם שב&quot;ע פ&quot;ג ה&quot;ב; טור או&quot;ח סי' תריג.}}, און די גמרא איז מסביר אז מ'האט איר מתיר געווען דעם שווענקונג צוליב &quot;שיבתא&quot;{{הערה|אביי בגמ' שם ושם.}}, וואס איז א רוח רעה וואס רוט אויף די הענט אין די נעכט{{הערה|עי' בה&quot;ג הל' יוה&quot;כ, והובא בערוך ע' שיבתא; עי' רגמ&quot;ה חולין שם; עי' רש&quot;י יומא שם ד&quot;ה מדיחה וחולין שם ד&quot;ה התם; ר' אליקים יומא שם; עי' ראב&quot;ן יומא סי' תיח; עי' שיטת ריב&quot;ב שם (א ב).}}, ביז מ'וואשט זיי נישט אינדערפרי{{הערה|עי' רש&quot;י שם ושם; עי' רגמ&quot;ה חולין שם; עי' ראב&quot;ן יומא שם; עי' שיטת ריב&quot;ב שם.}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ב) וויבאלד די הענט פון א מענטש זענען עסקניות, און ער טאפט זיין קערפער, און ס'איז נישט מעגליך אז ער זאל נישט האבן אנגערירט אין די בשר מטונף ביינאכט, דעריבער ווען ער שטייט אויף קען ער נישט מאכן א ברכה און נישט ליינען קריאת שמע אדער דאווענען ביז ער וואשט זיך די הענט, ווי עס שטייט: הכון לקראת אלקיך ישראל{{הערה|{{תנ&quot;ך|עמוס|ד|יב}}}}, צוליב דעם האט מען מתקן געווען אז פאר ליינט קריאת שמע און דאוונט זאל ער וואשן די הענט און מאכן א ברכה{{הערה|תשובת רב עמרם גאון בשו&quot;ת מהר&quot;ם מרוטנבורג (פראג) סי' מ; רא&quot;ש ברכות פ&quot;ט סי' כג ושו&quot;ת הרא&quot;ש כלל ד סי' א ותוס' רא&quot;ש יומא ל א.}}. און אזוי שטייט אין גמרא: הרוצה שיקבל עליו עול מלכות שמים שלימה, יפנה ויטול ידיו ויניח תפילין ויקרא קריאת שמע ויתפלל{{הערה|ר' יוחנן אין {{בבלי|ברכות|יד|ב}}.}}, און כל הנפנה ונוטל ידיו ומניח תפילין וקורא קריאת שמע ומתפלל מעלה עליו הכתוב כאלו בנה מזבח והקריב עליו קרבן, שנאמר: ארחץ בניקיון כפָּי ואסֹבבה את מזבחך ה'{{הערה|{{תנ&quot;ך|תהלים|כו|ו}}. ר' חייא בר אבא אמר ר' יוחנן בגמ' שם טו א.}}<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. די אחרונים זענען מסביר אז מ'דארף צוקומען אויך צו דעם טעם, וויבאלד וועגן א רוח רעה איז מען נישט מתקן א ברכה{{הערה|ערה&quot;ש או&quot;ח סי' ד ס&quot;ד, בד' הרא&quot;ש; עי' מ&quot;ב שם סק&quot;ח, בשם האחרונים. ועי' לבוש שם סי&quot;ד ומג&quot;א שם ס&quot;ק יג, היסוד שמשום רוח רעה אינו צריך ברכה. ועי' בשו&quot;ע הרב מהדו&quot;ת או&quot;ח סי' ד ס&quot;א וסדור הרב סדר הנטילה, שסובר שעיקר הברכה היא משום הרוח הרעה.}}, שכיון שהוא משום סכנה לא שייך ברכה על זה, כמו שלא תיקנו ברכה על [[מים אחרונים]] - לסוברים כן - מפני שהיא משום סכנה[934]</del>. ואף שלא תיקנו ברכה כשנוטל משום שנגע במקום מטונף[935], וכן כשנוטל ידיו לשאר תפילות - לסוברים כן - אף שהטעם הוא משום שייתכן שידיו מטונפות[937] - לסוברים כן[938] - מכל מקום כאן כיון שהוא דבר תמידי, שתמיד ידיו מטונפות, תיקנו נטילה בברכה[939].</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ב) וויבאלד די הענט פון א מענטש זענען עסקניות, און ער טאפט זיין קערפער, און ס'איז נישט מעגליך אז ער זאל נישט האבן אנגערירט אין די בשר מטונף ביינאכט, דעריבער ווען ער שטייט אויף קען ער נישט מאכן א ברכה און נישט ליינען קריאת שמע אדער דאווענען ביז ער וואשט זיך די הענט, ווי עס שטייט: הכון לקראת אלקיך ישראל{{הערה|{{תנ&quot;ך|עמוס|ד|יב}}}}, צוליב דעם האט מען מתקן געווען אז פאר ליינט קריאת שמע און דאוונט זאל ער וואשן די הענט און מאכן א ברכה{{הערה|תשובת רב עמרם גאון בשו&quot;ת מהר&quot;ם מרוטנבורג (פראג) סי' מ; רא&quot;ש ברכות פ&quot;ט סי' כג ושו&quot;ת הרא&quot;ש כלל ד סי' א ותוס' רא&quot;ש יומא ל א.}}. און אזוי שטייט אין גמרא: הרוצה שיקבל עליו עול מלכות שמים שלימה, יפנה ויטול ידיו ויניח תפילין ויקרא קריאת שמע ויתפלל{{הערה|ר' יוחנן אין {{בבלי|ברכות|יד|ב}}.}}, און כל הנפנה ונוטל ידיו ומניח תפילין וקורא קריאת שמע ומתפלל מעלה עליו הכתוב כאלו בנה מזבח והקריב עליו קרבן, שנאמר: ארחץ בניקיון כפָּי ואסֹבבה את מזבחך ה'{{הערה|{{תנ&quot;ך|תהלים|כו|ו}}. ר' חייא בר אבא אמר ר' יוחנן בגמ' שם טו א.}}. ואף שלא תיקנו ברכה כשנוטל משום שנגע במקום מטונף[935], וכן כשנוטל ידיו לשאר תפילות - לסוברים כן - אף שהטעם הוא משום שייתכן שידיו מטונפות[937] - לסוברים כן[938] - מכל מקום כאן כיון שהוא דבר תמידי, שתמיד ידיו מטונפות, תיקנו נטילה בברכה[939].</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ג) <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">לפי שבשחר אנו נעשים כבריה חדשה[940]</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">כמו שכתוב</del>: חדשים לבקרים רבה אמונתך<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[941]</del>, וצריכים אנו להודות לו יתברך על שבראנו לכבודו ולשרתו ולברך בשמו, ולכן תיקנו בשחרית כל אותן ברכות של שחר[942], ולפיכך אנו צריכים להתקדש בקדושתו וליטול ידינו<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[943] </del>מן הכלי <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ככהן </del>שמקדש ידיו מן הכיור קודם עבודתו<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[944</del>]. ואינו משום תפילה וקריאת שמע - בלבד - שכן אם משום תפילה וקריאת שמע נוטל ידיו, די ברחיצה או בניקיון עפר וצרורות<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[945]</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וכן אינו משום רוח רעה בלבד, שמשום רוח רעה לא היו מתקנים ברכה[946]</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ג) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וויבאלד אינדערפרי ווערט מען ווי א נייע בריה</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווי ס'שטייט</ins>: חדשים לבקרים רבה אמונתך<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{הערה|{{תנ&quot;ך|איכה|ג|כג}}.}}</ins>, וצריכים אנו להודות לו יתברך על שבראנו לכבודו ולשרתו ולברך בשמו, ולכן תיקנו בשחרית כל אותן ברכות של שחר[942], ולפיכך אנו צריכים להתקדש בקדושתו וליטול ידינו מן הכלי <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">כ[[קדוש ידים ורגלם|כהן </ins>שמקדש ידיו מן הכיור קודם עבודתו<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]</ins>]. ואינו משום תפילה וקריאת שמע - בלבד - שכן אם משום תפילה וקריאת שמע נוטל ידיו, די ברחיצה או בניקיון עפר וצרורות<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{הערה|שו&quot;ת הרשב&quot;א ח&quot;א סי' קצא; אהל מועד שער ק&quot;ש דרך ה נ&quot;ב</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">}}</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;!-- יש מהאחרונים שכתבו שארבעה טעמים הם</del>[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">947</del>], <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">שלדעתם </del>רוח <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">הטומאה השורה על הידים </del>אינו <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ענין אחד עם </del>הרוח הרעה <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">השורה על הידים[948]</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">די אחרונים זענען מסביר אז מ'דארף צוקומען אויך צו דער צווייטער אדער דריטער טעם, וויבאלד וועגן א רוח רעה איז מען נישט מתקן א ברכה, שכיון שהוא משום סכנה לא שייך ברכה על זה, כמו שלא תיקנו ברכה על [</ins>[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מים אחרונים</ins>]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">]{{הערה|ערה&quot;ש או&quot;ח סי' ד ס&quot;ד</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">בד' הרא&quot;ש; עי' מ&quot;ב שם סק&quot;ח, בשם האחרונים. ועי' לבוש שם סי&quot;ד ומג&quot;א שם ס&quot;ק יג, היסוד שמשום </ins>רוח <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רעה </ins>אינו <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">צריך ברכה. ועי' בשו&quot;ע הרב מהדו&quot;ת או&quot;ח סי' ד ס&quot;א וסדור הרב סדר הנטילה, שסובר שעיקר הברכה היא משום </ins>הרוח הרעה<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.}}</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>הניעור כל הלילה<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, אם </del>צריך ליטול ידיו, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">עי' להלן. הישן </del>ביום <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אם </del>צריך ליטול ידיו<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, עי' להלן</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">הישן שינת ארעי אם צריך ליטול ידיו, עי' להלן</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יש מהאחרונים שכתבו שארבעה טעמים הם, שלדעתם רוח הטומאה השורה על הידים אינו ענין אחד עם הרוח הרעה השורה על הידים{{הערה|עי' דרישה או&quot;ח סי' ד סק&quot;א; פמ&quot;ג שם א&quot;א סק&quot;א. שהטעם של הא&quot;ח וטעם הזוהר שני טעמים שונים הם, שלטעם הא&quot;ח </ins>הניעור כל הלילה צריך ליטול ידיו, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ולטעם הזוהר אינו צריך, והישן </ins>ביום<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, לטעם הא&quot;ח אינו </ins>צריך ליטול ידיו <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ולטעם הזוהר צריך; ארה&quot;ח שם המאיר לארץ ס&quot;ק סג</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">}}</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">= זמן הנטילה =</del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">צייט </ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>נטילה זו, כתבו אחרונים, שיטול מייד כשניעור, אף על פי שאינו רוצה לקום עדיין, רק נשאר מושכב, כדי שילך ממנו רוח הטומאה - השורה על ידי האדם בקומו - כי אין ראוי ליתן לו כח ושלטנות אפילו רגע אחד, משום ולא ידבק בידך מאומה מן החרם, כי בעוד שלא נטל, היצר הרע שנקרא אל אחר שולט עליו. יש מהם שכתבו שצריך לעשות כן. ויש מהם שכתבו שראוי לעשות כן, או שהמדקדק במעשיו יזהר לעשות כן.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;!-- </ins>נטילה זו, כתבו אחרונים, שיטול מייד כשניעור, אף על פי שאינו רוצה לקום עדיין, רק נשאר מושכב, כדי שילך ממנו רוח הטומאה - השורה על ידי האדם בקומו - כי אין ראוי ליתן לו כח ושלטנות אפילו רגע אחד, משום ולא ידבק בידך מאומה מן החרם, כי בעוד שלא נטל, היצר הרע שנקרא אל אחר שולט עליו. יש מהם שכתבו שצריך לעשות כן. ויש מהם שכתבו שראוי לעשות כן, או שהמדקדק במעשיו יזהר לעשות כן.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ניעור משנתו ורוצה לישון עוד, נחלקו אחרונים: יש שכתבו שיטול ידיו מייד כשניעור משנתו רק אם אינו רוצה לישן עוד. ויש מהם שכתבו לעשות כן אפילו שדעתו לישן עוד.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ניעור משנתו ורוצה לישון עוד, נחלקו אחרונים: יש שכתבו שיטול ידיו מייד כשניעור משנתו רק אם אינו רוצה לישן עוד. ויש מהם שכתבו לעשות כן אפילו שדעתו לישן עוד.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l204">שורה 204:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 204:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>יש מהאחרונים שכתבו שלצאת ידי שתי הדעות, יטול ידיו בתחילה שלוש פעמים על יד ימין ושלוש פעמים על יד שמאל, ושוב יטול ידיו בסירוגין שתי פעמים. ויש שכתבו שלצאת ידי שתי הדעות, יטול ידיו בתחילה שלוש פעמים על יד ימין ושלוש פעמים על יד שמאל, ושוב יטול ידיו בסירוגין שלוש פעמים.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>יש מהאחרונים שכתבו שלצאת ידי שתי הדעות, יטול ידיו בתחילה שלוש פעמים על יד ימין ושלוש פעמים על יד שמאל, ושוב יטול ידיו בסירוגין שתי פעמים. ויש שכתבו שלצאת ידי שתי הדעות, יטול ידיו בתחילה שלוש פעמים על יד ימין ושלוש פעמים על יד שמאל, ושוב יטול ידיו בסירוגין שלוש פעמים.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>  --&gt;</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>  --&gt;</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==רעפערענצן==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==רעפערענצן==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{רעפערענצן}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{רעפערענצן}}</div></td></tr> <!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-244613:rev-244614 --> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%A0%D7%A2%D7%92%D7%9C_%D7%95%D7%95%D7%90%D7%A1%D7%A2%D7%A8&diff=244613&oldid=prev 2023-04-30T06:59:50Z

<p></p> <a href="https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%A0%D7%A2%D7%92%D7%9C_%D7%95%D7%95%D7%90%D7%A1%D7%A2%D7%A8&amp;diff=244613&amp;oldid=244609">זעט די חילוקים</a>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%A0%D7%A2%D7%92%D7%9C_%D7%95%D7%95%D7%90%D7%A1%D7%A2%D7%A8&diff=244609&oldid=prev 2023-04-30T05:40:08Z

<p></p> <a href="https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%A0%D7%A2%D7%92%D7%9C_%D7%95%D7%95%D7%90%D7%A1%D7%A2%D7%A8&amp;diff=244609&amp;oldid=244142">זעט די חילוקים</a>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%A0%D7%A2%D7%92%D7%9C_%D7%95%D7%95%D7%90%D7%A1%D7%A2%D7%A8&diff=244142&oldid=prev 2023-04-26T05:05:07Z

<p>התחלה בס&quot;ד</p> <p><b>נייער בלאַט</b></p><div>נעגל וואסער (אדער ''נטילת ידים שחרית'' - &quot;וואשן הענט אינדערפרי&quot;) איז א תקנת חז&quot;ל, לויט וואס א מענטש וואס ערוועקט זיך פון שלאף אינדערפרי איז מחויב צו וואשן די הענט, און מען זאגט דערויף א ברכה. דאס וואסער ווערט ארויסגעגאסן פון א כלי דריי מאל, בסירוגין, איבער יעדע האנט. אין די ראשונים ווערן געברענגט פאַרשידענע טעמים אויפ'ן מהות און סיבה פון דער תקנה.<br /> <br /> די טעם פאַר דעם וואַשן זענען פארשידענע: צו באַזייטיגן אַ בייזן גייסט פון די פינגער, אָדער אלס הכנה צו שחרית, אָדער צו מאַכן די הענט פיזיש ריין איידער מאכן ברכות און לערנען תורה. דאס ווערט געטאן ביים זיך ערוועקן פון אַ גאַנצע נאַכט'ס שלאָף, אָדער אפילו נאָך אַ לאַנגע דרימל.<br /> <br /> <br /> <br /> אין דער גמרא ווערט דערמאנט, אַז מ'האָט מתקן געווען צו מאכן א ברכה אויף די נטילה. דער נוסח פון דער ברכה – וואָס איז אַ טייל פון די ברכות השחר – איז: &quot;ברוך אתה ה’ אלקינו מלך העולם אשר קדשנו במצוותיו וצונו על נטילת ידים&quot;.</div>

תנא קמא