https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98%3A%D7%99%D7%95%D7%93%D7%9C_%D7%9E%D7%90%D7%A8%D7%A7 2026-06-24T18:15:01Z ווערסיע היסטאריע פאר דעם בלאט אויפן וויקי MediaWiki 1.39.4 https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%99%D7%95%D7%93%D7%9C_%D7%9E%D7%90%D7%A8%D7%A7&diff=334812&oldid=prev 2025-02-19T03:06:41Z

<p></p> <a href="https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%99%D7%95%D7%93%D7%9C_%D7%9E%D7%90%D7%A8%D7%A7&amp;diff=334812&amp;oldid=334811">זעט די חילוקים</a>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%99%D7%95%D7%93%D7%9C_%D7%9E%D7%90%D7%A8%D7%A7&diff=334811&oldid=prev 2025-02-19T02:46:33Z

<p></p> <a href="https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%99%D7%95%D7%93%D7%9C_%D7%9E%D7%90%D7%A8%D7%A7&amp;diff=334811&amp;oldid=334810">זעט די חילוקים</a>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%99%D7%95%D7%93%D7%9C_%D7%9E%D7%90%D7%A8%D7%A7&diff=334810&oldid=prev 2025-02-19T02:34:10Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 02:34, 19 פעברואר 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l15">שורה 15:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 15:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ער איז געווען א מיטאַרבעטער (זינט 1930) אין די &quot;ייווא בלעטער&quot; (ווילנע–נ&quot;י), וואו ער האט פארעפנטליכט צענדליגער ארבעטן איבער לינגוויסטישע פראַגעס, איז געווען דער רעדאקטאר פון דעם ייווא זשורנאַל &quot;יידישע שפראך&quot;, וואו ער האט, צווישן אנדערע, אפגעדרוקט אַן ארבעט איבער מענדל לעפין־סאַטאַנאָווער, ווי אויך זיין עקספערימענט פון דער ייִדישער איבערזעצונג פון לינקאלנ'ס &quot;געטעסבורגער אדרעס&quot;. אין &quot;זאַמלבוך לכבוד 250טן יובל פון דער יידישער פּרעסע, 1686–1936&quot;, נ&quot;י, 1937, זז' 250–298, פאַרעפנטליכט די ארבעט &quot;ייִדישע פעריאדישע אויסגאבעס אין ליטע&quot; און אין זמ&quot;ב &quot;ליטע&quot;, באנד 1, נ&quot;י, 1951, זז' 472-429, די אָפּהאַנדלונג: &quot;אונזער ליטווישער ייִדיש&quot;. ער האט אנגעשריבן דעם אריינפיר און אפגעקליבן דעם מאַטעריאל פאר דעם בוך: &quot;ד&quot;ר חיים זשיטלאווסקי – געקליבענע ווערק&quot;, נ&quot;י, 1955, 422 זז', ארויס אין דער &quot;שטיי־ביבליאטעק&quot; ביים אלוועלטליכן ייִדישן קולטור־קאנגרעס. ער האט געשריבן די &quot;הערות און באמערקונגען&quot; צום באנד 8 פון ש. דובנאוו'ס &quot;וועלט־געשיכטע פון יידישן פאלק&quot;, ב&quot;א, 1955. אין דעם &quot;ש. ניגער בוך, ייווא&quot;, נ&quot;י, 1958, זז' 157-127 אפגעדרוקט ייִדיש־העברעאישע און העברעאיש־יידישע ניי-שאַפונגען&quot;. זיך באטייליגט אין די ייִדיש־העברעאישע &quot;יארביכער&quot; פון ביכער־ראט, נ&quot;י; אין Jewish Education; פינקעלשטיינ'ס The Jews. אין דער Encyclopedia of Literature, נ&quot;י, 1947, פארעפנטליכט טיילן פון א גרעסערער &quot;געשיכטע פון ייִדישער ליטעראַטור&quot;.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ער איז געווען א מיטאַרבעטער (זינט 1930) אין די &quot;ייווא בלעטער&quot; (ווילנע–נ&quot;י), וואו ער האט פארעפנטליכט צענדליגער ארבעטן איבער לינגוויסטישע פראַגעס, איז געווען דער רעדאקטאר פון דעם ייווא זשורנאַל &quot;יידישע שפראך&quot;, וואו ער האט, צווישן אנדערע, אפגעדרוקט אַן ארבעט איבער מענדל לעפין־סאַטאַנאָווער, ווי אויך זיין עקספערימענט פון דער ייִדישער איבערזעצונג פון לינקאלנ'ס &quot;געטעסבורגער אדרעס&quot;. אין &quot;זאַמלבוך לכבוד 250טן יובל פון דער יידישער פּרעסע, 1686–1936&quot;, נ&quot;י, 1937, זז' 250–298, פאַרעפנטליכט די ארבעט &quot;ייִדישע פעריאדישע אויסגאבעס אין ליטע&quot; און אין זמ&quot;ב &quot;ליטע&quot;, באנד 1, נ&quot;י, 1951, זז' 472-429, די אָפּהאַנדלונג: &quot;אונזער ליטווישער ייִדיש&quot;. ער האט אנגעשריבן דעם אריינפיר און אפגעקליבן דעם מאַטעריאל פאר דעם בוך: &quot;ד&quot;ר חיים זשיטלאווסקי – געקליבענע ווערק&quot;, נ&quot;י, 1955, 422 זז', ארויס אין דער &quot;שטיי־ביבליאטעק&quot; ביים אלוועלטליכן ייִדישן קולטור־קאנגרעס. ער האט געשריבן די &quot;הערות און באמערקונגען&quot; צום באנד 8 פון ש. דובנאוו'ס &quot;וועלט־געשיכטע פון יידישן פאלק&quot;, ב&quot;א, 1955. אין דעם &quot;ש. ניגער בוך, ייווא&quot;, נ&quot;י, 1958, זז' 157-127 אפגעדרוקט ייִדיש־העברעאישע און העברעאיש־יידישע ניי-שאַפונגען&quot;. זיך באטייליגט אין די ייִדיש־העברעאישע &quot;יארביכער&quot; פון ביכער־ראט, נ&quot;י; אין Jewish Education; פינקעלשטיינ'ס The Jews. אין דער Encyclopedia of Literature, נ&quot;י, 1947, פארעפנטליכט טיילן פון א גרעסערער &quot;געשיכטע פון ייִדישער ליטעראַטור&quot;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>מארק איז געווען רעדאקטאר פון: &quot;פעדאגאגישן ביולעטין&quot;, נ&quot;י (זינט 1941); &quot;פנקס ביאליסטאק&quot;, באנד 1, 1949, באנד <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>2, 1950; באנד 2 פון &quot;יארבוך פון אַמאָפּטייל פון ייווא&quot;, נ&quot;י, 1939 (צוזאמען מיט לייבוש לעהרער). איז דער מיטרעדאקטאר (צוזאמען מיט פּראָפ, יודא א. יאפע) פון דעם &quot;גרויסן ווערטערבוך פון דער ייִדישער שפראַך&quot;, באנד 1, נ&quot;י, 1962.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>מארק איז געווען רעדאקטאר פון: &quot;פעדאגאגישן ביולעטין&quot;, נ&quot;י (זינט 1941); &quot;פנקס ביאליסטאק&quot;, באנד 1, 1949, באנד 2, 1950; באנד 2 פון &quot;יארבוך פון אַמאָפּטייל פון ייווא&quot;, נ&quot;י, 1939 (צוזאמען מיט לייבוש לעהרער). איז דער מיטרעדאקטאר (צוזאמען מיט פּראָפ, יודא א. יאפע) פון דעם &quot;גרויסן ווערטערבוך פון דער ייִדישער שפראַך&quot;, באנד 1, נ&quot;י, 1962.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין בוכפארם: &quot;שול־גראמאטיק&quot;. ערשטער קאנצענטער, קאוונע, 1921, 124 זז' (צווייטע אויסגאבע, קאוונע, 1923, 144 זז'); &quot;איינהייטלעכע פאלקשול&quot; (אווטאנאמיע אין שול; אונזערע ריכטונגען; די איינחייטלעכע שול), קאוונע, 1922, 119 זז'; &quot;פראגראם פאר יידיש, שפראך און ליטעראטור&quot; (פאַר פעדאַגאגישע קורסן, פאַר לערער־סעמינארן, פאַר לערער־עקזאמענס), ריגע, 1928, 32 זז' (צוזאמען מיט י. כארלאש); &quot;אַלע מאמעט <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זיינען </del>שיין&quot; (לויט מ. י. בערדיטשעווסקי), נ&quot;י, 1937, 48 זז' (צווייטע אויפלאגע, 1939); &quot;פראָגראַם פאַר יידיש אין דער עלעמע\נטאַרשול&quot;, נ&quot;י, 1939, 81 זז'; &quot;ארבעטסבוך פאַר ייִדיש אין מישלשול&quot;, בוך איינס, 1939, 106 זז': צווייטער טייל, 1940, 35 זז' (צווייטע, פאַרבעסערטע אויסגאבע, 1941, 207 זז'): &quot;גוט יום טוב&quot;, מעשהלעך</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין בוכפארם: &quot;שול־גראמאטיק&quot;. ערשטער קאנצענטער, קאוונע, 1921, 124 זז' (צווייטע אויסגאבע, קאוונע, 1923, 144 זז'); &quot;איינהייטלעכע פאלקשול&quot; (אווטאנאמיע אין שול; אונזערע ריכטונגען; די איינחייטלעכע שול), קאוונע, 1922, 119 זז'; &quot;פראגראם פאר יידיש, שפראך און ליטעראטור&quot; (פאַר פעדאַגאגישע קורסן, פאַר לערער־סעמינארן, פאַר לערער־עקזאמענס), ריגע, 1928, 32 זז' (צוזאמען מיט י. כארלאש); &quot;אַלע מאמעט <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זײנען </ins>שיין&quot; (לויט מ. י. בערדיטשעווסקי), נ&quot;י, 1937, 48 זז' (צווייטע אויפלאגע, 1939); &quot;פראָגראַם פאַר יידיש אין דער עלעמע\נטאַרשול&quot;, נ&quot;י, 1939, 81 זז'; &quot;ארבעטסבוך פאַר ייִדיש אין מישלשול&quot;, בוך איינס, 1939, 106 זז': צווייטער טייל, 1940, 35 זז' (צווייטע, פאַרבעסערטע אויסגאבע, 1941, 207 זז'): &quot;גוט יום טוב&quot;, מעשהלעך <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וועגן ימים טובים פֿאַר קינדער (חניכה, פורים, פסה. מגילת רות), נ&quot;י, 1940; די געשיכטע פֿון דער ייִדישער ליטעראטור (קאנספעקט), ג&quot;י, 1943, 54 זז'; דער וואהאבולאר פֿאָרן אוחייבער קלאס אין דער אַמעריי קאנער ייִדישער שול (צוזאמען מיט י. שטיינבוים און דור ברידזשער), נ&quot;י, 1944, 78 :ז': חומט פֿאר קינדער (לויט יהואש), נ&quot;י, 1944, 270 זי', פֿון זײַנע דערציילונגען וועגן יידישע היסטארישע געשטאלטן. געדרוקט אין קינדער צײַטווג, זײַנען דערשינען: רבינו גרשום. רש&quot;י, יהודה הסיד, כ&quot;י, 1941, 32 חז&quot;: דור הראובני און שלמה מולכו, נ&quot;י, 1941, 98 זו&quot;; דער ייִדישער פויפסס, נ&quot;י, 1947, 125 זו', מיט צייכענונגען פֿון י. ליכטענשטיין; דער רמבם, כ&quot;י, 1947, 56 11' - די אלע, צוזאמען מיט די צוגעגעבענע ר' מאיר פֿון דאטענבורג&quot;, משה בן חנוד&quot;, חסדאי איבן שפרוט&quot;. ר' שמואל הנניד&quot;, דתינו בהין אבן פקודה&quot;, משה אבן עורא&quot;, שלמה אבן גבירול&quot;, ר' יהודה הלוי&quot;, אברהם אבן עזרא&quot;, דער רמב&quot;ן&quot; אין אַ ניעבערע דערציילינג די עקירח&quot; (איטור זיגעלבוים) - ויינען אַרײַן אין זײַן בוך היטמארישע בעשטאלטן, ב&quot;א, 1957, 164 זז'ן צוויי ועפעראמן (די שליחות פֿון דער ייִדישער שול&quot; און אויפן שוועל פון 4טן י&quot;ח&quot;) ב&quot;י, 1954. 3 זז'; יידישע יודער (ליישנבוד פֿארן טו לערניאר, נ&quot;י, 1955 או, ב&quot;י, 1957: ארבעטסבוך יידישע קינדער, נ&quot;י, 224 ו' (צוזאמען מיט ועפרניקין): העפֿט פֿאָר ייִדיש, 1959, 80 ש פֿאַר שול און היים, נ&quot;י, 1981 25 זז' ייִדיש און 24 וז' ענגליש; שמעון דובנאוו. נ&quot;י 1962, 78 זז', האט איבערגעזעצט פֿון דײַטש: וו. טאָמאַס מאַן, פֿאַניא קרצינוור, מיט אז ארייכפֿיר וועגן טאַמאַב מאַן אין זײַן שאַפֿן, רינע, 1930 189 ז'. האראן, מנגל אדער מייול (חכרישע שמועסן וועגן דער געשלעכטס פֿראנע&quot;), ריגע, 1929 168 זון געדרוקט אויד א&quot;פ: ט. רעכטמאן, מ, מירקין, י. פֿיינעם, ל. זאמט, ד&quot;י שטיינבאך א&quot;ט. וואוינט אין 1947 1958 באזוכט מדינת ישראל, 1958 דרום אפריקע און 1963 - ארנענטינע.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==שטעלונגען==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==שטעלונגען==</div></td></tr> <!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-334809:rev-334810 --> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%99%D7%95%D7%93%D7%9C_%D7%9E%D7%90%D7%A8%D7%A7&diff=334809&oldid=prev 2025-02-19T02:31:51Z

<p></p> <a href="https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%99%D7%95%D7%93%D7%9C_%D7%9E%D7%90%D7%A8%D7%A7&amp;diff=334809&amp;oldid=334808">זעט די חילוקים</a>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%99%D7%95%D7%93%D7%9C_%D7%9E%D7%90%D7%A8%D7%A7&diff=334808&oldid=prev 2025-02-19T01:50:07Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 01:50, 19 פעברואר 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">שורה 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 1:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{דרעפט}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{דרעפט}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''יודל מארק''' (1897–1975), יידישער [[לינגוויסט]], ערציער און פּאליטישער אקטיוויסט. יודל מארק איז געבוירן אין פּאַלאָנגע (אין דער רוסישער אימפעריע), איצט [[ליטע]]. געלערנט אין דער ארטיגער מלוכה שולע <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אין דער היים געלערנט </del>העברעאיש, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">תנ&quot;ך, גמרא, געענדיגט די קרוינישע פּראָגימנאַזיע, 1911 אנגעקומען </del>אין כהנ'ס גימנאַזיע אין ווילנע<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, אין וועלכער געווען פון די געציילטע יידישיסטן</del>. פון 1915 ביז 1918 האט ער שטודירט אויפן <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">היסטאָריש־פילאָלאָגישן </del>פאַקולטעט פון פּעטערבּורגער אוניווערסיטעט און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באזוכט אויך </del>די הויכע קורסן פון באַראָן <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">גינצבורג, געווען סעקרעטאר פון יידישן סטודענטישן זעלבּסטהילף־פאראיין, געגרינדעט א סטודענטישע נאציאָנאַל־דעמאָקראַטישע גרופּע, געאַרבּעט אין דער &quot;חברה מפיצי השכלה&quot; און אין ביורא פון צ&quot;ק פון דער רוסלענדישער יידישער פאָלקספּאַרטיי</del>. ער האט געהערט צו דעם אינטעלעקטואַלן קרייז פון היסטאריקער [[שמעון דובנאוו]], וועמענס אנהענגערס האבן געגרינדעט <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">די אידישע '</del>[[פאלקספארטיי|פאָלקספּארטיי]]<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">' </del>{{העב|פאלקס-פארטיי}}.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''יודל מארק''' (1897–1975), יידישער [[לינגוויסט]], ערציער און פּאליטישער אקטיוויסט. יודל מארק איז געבוירן אין פּאַלאָנגע (אין דער רוסישער אימפעריע), איצט [[ליטע]]. געלערנט אין דער ארטיגער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רוסישער </ins>מלוכה שולע <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">און אידישע לימדים און </ins>העברעאיש <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ביי פריוואטע מלמדים און לערערס</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דערנאך </ins>אין כהנ'ס גימנאַזיע אין ווילנע. פון 1915 ביז 1918 האט ער שטודירט אויפן <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">היסטאריש־פילאָלאָגישן </ins>פאַקולטעט פון פּעטערבּורגער אוניווערסיטעט און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אויף </ins>די הויכע קורסן פון באַראָן <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">גינזבורג</ins>. ער האט געהערט צו דעם אינטעלעקטואַלן קרייז פון היסטאריקער [[שמעון דובנאוו]], וועמענס אנהענגערס האבן געגרינדעט <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער רוסישער &quot;אידישער </ins>[[פאלקספארטיי|פאָלקספּארטיי]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&quot; </ins>{{העב|פאלקס-פארטיי}}<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. נחום שטיף און [[זעליג קאלמאנאוויטש]] האבן באאיינפלוסט מארק צו שטודירן יידיש לינגוויסטיק. ער איז געווען סעקרעטאר פון יידישן &quot;סטודענטישן הילפס-פאראיין&quot; און גרינדער פון א פאָלקיסטישער סטודענטן-גרופע, גלייכצייטיג געווען טעטיג אין דער &quot;חברה מפיצי השכלה&quot; און אין ביורא פון צ&quot;ק פון דער פאָלקס־פּאַרטיי. סוף 1918 האט ער זיך באזעצט אין ליבאַווע (Liepāja), לעטלאנד און געווען דארט א דער פאָרשטייער פון דער &quot;יידישער פאָלקס־פּאַרטיי&quot; אין דער שטאָט־פארוואלטונג און אין צייטווייליגן לעטלענדישן [[פארלאמענט|סיים]]</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">נחום שטיף און </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זעליג קאלמאנאוויטש</del>]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האבן אינספּירירט מארק צו לערנען יידיש לינגוויסטיק. סוף 1918, צוליב דער לאגע אין פּעטערבורג, איז </del>ער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געקומען קיין ליבאַווע </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Liepāja</del>), <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געשאפן דארט א שטארקע ארגאניזאציע פון דער פאלקספּארטיי, וואס האט געבראכט צו דער ארגאניזירונג פון דער ערשטער דעמאָקראַטיש געוויילטער קהילה אין [[לעטלאנד]]. זינט 1919 אין ליטע. און איז געווארן סעקרעטאר גענעראל פונעם יידישן נאציאנאלן ראַט אין ליטע אין 1923. ער איז אויך געווען צווישן די אקטיווסטער יידיש־ערציער </del>אין <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">די [[באלטישע לענדער]], און איז געווען דער צענטראלער פיגור אין דער יידישער גימנאזיע אין דער ליטווישער שטאָט </del>[[ווילקאמיר]] (<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">היינט </del>Ukmergė)<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. אלס איינער פון די גרינדער פון </del>[[<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ייווא|ייִוואָ</del>]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האָט ער בייגעשטייערט צו אירע פילאלאגישע אויסגאבעס</del>. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דערצו האט ער </del>פון <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1930 ביז 1934 רעדאגירט דעם קאוונער טעגליכן </del>&quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאלקסבלאט</del>&quot; און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געווען א קארעספּאנדענט פארן ניו־יארקער </del>&quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[פארווערטס]]</del>&quot;. ער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האט אויך געשריבן לערנביכער און ווערק וועגן ליטעראטור און פּעדאַגאָגיע</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">און איבערגעזעצט </del>פון <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דייטש </del>און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אנדערע שפּראכן. מארק האט זיך באזעצט </del>אין <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אמעריקע אין 1936 </del>און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דערנאך רעדאקטירט דעם ייווא זשורנאל &quot;</del>די <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יידישע שפּראך&quot;</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אנגעהויבן </del>אין <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1941</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1919-1920 געווען אַ יידישער לערער אין דער </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">שקוד</ins>]]ער (<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Skuodas</ins>) <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פּראגימנאזיע</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דערנאך (מיט איבעררייסן) געלעבט ביז 1924 </ins>אין [[ווילקאמיר<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|ווילקאָמיר</ins>]] (Ukmergė)<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, </ins>[[<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ליטע</ins>]]. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">גרינדער </ins>פון <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער </ins>&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווילקאמירער ייִדישער רעאַל־גימנאזיע</ins>&quot; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(די ערשטע אין ליטע) און איר לערער פון ייִדיש </ins>און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רוסיש.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1922, צוזאמען מיט יוסף טשערניכאָוו, געפירט די וואַל־קאמפּאניע פאר דער </ins>&quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאָלקס־פּארטיי</ins>&quot; <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">צום ליטווישן סיים</ins>. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אין 1923 איז </ins>ער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געווארן גענעראַל־סעקרעטאַר פון ייִדישן נאַציאָנאַל־ראט</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1930-1927 לערער </ins>פון <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ייִדיש </ins>און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ייִדישער ליטעראטור </ins>אין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ריגער שטאָטישער ייִדישער גימנאזיע </ins>און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">לערער פון ייִדיש אויף </ins>די <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מלוכהשע ייִדישע לערער־קורסן</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דערנאך געווען א לערער </ins>אין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער קאָוונער קאָמערץ גימנאזיע. געווען אַ מיטגרינדער פון ייִדישן וויסנשאַפטליכן אינסטיטוט און פון 1929 א מיטגליך פון זיין אויספיר ביורא</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האַרבּסט 1920 </del>איינער</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אין 1934 איז ער צום ערשטן מאל געקומען קיין אמעריקע און אין 1936 צום צווייטן מאל. זינט דעמאלט טעטיק אין ייִדישן פּעדאַגאָגיש־ערציערישן, פילאָלאָגישן, ליטערארישן און געזעלשאפטליכן לעבן אין אמעריקע. געווען א לערער אין דער ייִדישער מיטלשול און אויף די לערער־קורסן פון [[ארבעטער רינג]]. זינט 1941 - קאנסולטאַנט פאר ייִדישע שולעס ביי דער &quot;דזשואיש עדיוקעישאן קאָמיטי&quot; אין נ&quot;י. געווען אויך וויצע־פּרעזידענט פון דעם &quot;קאונסיל פאר אידישער ערציאונג&quot;.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>פון די גרינדער פון <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער איינציקער</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יידישער גימנאַזיע </del>אין <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">קאָוונער ליטע,</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אלס </ins>איינער פון די גרינדער פון <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ייווא|ייִוואָ]] האָט ער בייגעשטייערט צו אירע פילאלאגישע אויסגאבעס. דערצו האט ער פון 1930 ביז 1934 רעדאגירט דעם קאוונער טעגליכן &quot;פאלקסבלאט&quot; און געווען א קארעספּאנדענט פארן ניו־יארקער &quot;[[פארווערטס]]&quot;. ער האט אויך געשריבן לערנביכער און ווערק וועגן ליטעראטור און פּעדאַגאָגיע, און איבערגעזעצט פון דייטש און אנדערע שפּראכן. מארק האט זיך באזעצט </ins>אין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אמעריקע </ins>אין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1936 און דערנאך רעדאקטירט דעם ייווא זשורנאל &quot;די יידישע שפּראך&quot;</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אנגעהויבן </ins>אין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">1941.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווילקאָמיר</del>, אין <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וועלכער ער איז</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">לערער פון יידיש און רוסיש. </del>1921</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>1921</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אַרויסגעגעבּן די ערשטע יידישע &quot;שול־גראַמאַטיק&quot; (פ&quot;ג &quot;ליכט&quot;, קאָוונע; 2טע</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אַרויסגעגעבּן די ערשטע יידישע &quot;שול־גראַמאַטיק&quot; (פ&quot;ג &quot;ליכט&quot;, קאָוונע; 2טע</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>פאַרבּעסערטע אויפלאַגע, 1923). אין דעם</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>פאַרבּעסערטע אויפלאַגע, 1923). אין דעם</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l21">שורה 21:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 22:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>זיך אינגאַנצן אָפּגעשטעלט&quot;). געשריבּן אַרטיקלען אויף די פאַרשיידנסטע טעמעס,</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>זיך אינגאַנצן אָפּגעשטעלט&quot;). געשריבּן אַרטיקלען אויף די פאַרשיידנסטע טעמעס,</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דערהויפּט וועגן שולע־ און קולטור־פראַגן,</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דערהויפּט וועגן שולע־ און קולטור־פראַגן,</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אויך א&quot;פּ אַן אייגענער, A. P<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. בּשעת</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אויך א&quot;פּ אַן אייגענער, A. P. 1922 אַרויסגעגעבּן אַ גרעסערע ארבּעט &quot;איינהייטלעכע פאָלקשול&quot; (פ&quot;ג &quot;ליכט&quot;, קאָוונע,</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">די וואַלן צום ליטווישן סיים 1922 אָנגעפירט צוזאַמען מיט יוסף טשערניכאָוו</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">די וואַלקאַמפּאַניע פון &quot;פאָלקצעטל&quot; (פאָלקיסטן און האַנטווערקער)</del>. 1922 אַרויסגעגעבּן אַ גרעסערע ארבּעט &quot;איינהייטלעכע פאָלקשול&quot; (פ&quot;ג &quot;ליכט&quot;, קאָוונע,</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ז&quot;ז 120), וואו עס ווערן פאָרמולירט די</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ז&quot;ז 120), וואו עס ווערן פאָרמולירט די</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>פאָלקיסטישע פּרינציפּן פון אַ איבּערפּאַרטיייִשער, איבּערקלאַסנדיקער יידישער</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>פאָלקיסטישע פּרינציפּן פון אַ איבּערפּאַרטיייִשער, איבּערקלאַסנדיקער יידישער</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l33">שורה 33:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 32:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>בּאַלטישע צייטשריפטן, פאַרעפנטלעכט</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>בּאַלטישע צייטשריפטן, פאַרעפנטלעכט</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אויך אַן אַרטיקל &quot;ווען איז מעגלעך נאַציאָנאַלע אַווטאָנאָמיע&quot; אין נ&quot;י־ער &quot;דאָס</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אויך אַן אַרטיקל &quot;ווען איז מעגלעך נאַציאָנאַלע אַווטאָנאָמיע&quot; אין נ&quot;י־ער &quot;דאָס</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>נייע לעבּן&quot; 1923, וואו ס'איז אויך געדרוקט אַ רעצענזיע פון ל. לערער איבּער זיין &quot;איינהייטלעכער פאָלקשול&quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{הערה|זלמן רייזען, [https://www.yiddishbookcenter.org/collections/yiddish-books/spb-nybc200691/rejzen-zalman-leksikon-fun-der-yidisher-literatur-prese-un-filologye-vol-2?book-page=183&amp;book-mode=1up לעקסיקאן פון דער יידישער ליטעראטור פרעסע און פילאלאגיע, 2 (1927)], 342-344}}</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>נייע לעבּן&quot; 1923, וואו ס'איז אויך געדרוקט אַ רעצענזיע פון ל. לערער איבּער זיין &quot;איינהייטלעכער פאָלקשול&quot;.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אַלס איבערגעגעבענער טראדיציאנאליסט, האט מארק זיך אנטקעגנגעשטעלט דאס איינפירן ראדיקאלע רעפארמען אין סיי וועלכע קאמפּאנענט פון דער יידישער קולטור, אנשטאט האט ער געשטיצט דאס אויפהיטן די מזרח־אייראָפּעאישע יידישע טראדיציעס אין דער מאדערנער וועלטליכער אידישקייט. ער האט באטראכט דעם יידישן שרייב־סיסטעם ווי א טייל פון דער יידישער קולטור־ירושה און האט געפילט, אז די כללים זאלן מאדיפיצירט ווערן בלויז מיט גרויס זארג. מארק האט דעריבער אפּגעווארפן קאמפּאנענטן פון [[מאקס וויינרייך|מאקס וויינרייכ]]'ס שפּראך־פּלאנירונג־רעפארמען, בפרט די ראדיקאל-פארענדערטע ארטאגראפיע. ער האָט נישט מסכים געווען מיט אזעלכע צענטראלע נקודות פון דער נייער ייווא אויסלייג ווי די מינימיזירטע באנוץ פונעם &quot;שטילער אלף” און די צעשיידונג פון פּרעפיקס אין אדווערבן. ער האט אויך צענזורירט דעם עקסטרעמען פּוריזם פון וויינרייך און זיינע אנהענגערס, בפרט זייערע פּרואוון צו &quot;רייניגן&quot; יידיש פון אסאך ברייט-באנוצטע ווערטער, וואס זיי האבן באצייכנט &quot;[[דייטשמעריש|דייטשמעריזמען]]&quot; – איבעריגע געבארגטע ווערטער פון דייטש.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אַלס איבערגעגעבענער טראדיציאנאליסט, האט מארק זיך אנטקעגנגעשטעלט דאס איינפירן ראדיקאלע רעפארמען אין סיי וועלכע קאמפּאנענט פון דער יידישער קולטור, אנשטאט האט ער געשטיצט דאס אויפהיטן די מזרח־אייראָפּעאישע יידישע טראדיציעס אין דער מאדערנער וועלטליכער אידישקייט. ער האט באטראכט דעם יידישן שרייב־סיסטעם ווי א טייל פון דער יידישער קולטור־ירושה און האט געפילט, אז די כללים זאלן מאדיפיצירט ווערן בלויז מיט גרויס זארג. מארק האט דעריבער אפּגעווארפן קאמפּאנענטן פון [[מאקס וויינרייך|מאקס וויינרייכ]]'ס שפּראך־פּלאנירונג־רעפארמען, בפרט די ראדיקאל-פארענדערטע ארטאגראפיע. ער האָט נישט מסכים געווען מיט אזעלכע צענטראלע נקודות פון דער נייער ייווא אויסלייג ווי די מינימיזירטע באנוץ פונעם &quot;שטילער אלף” און די צעשיידונג פון פּרעפיקס אין אדווערבן. ער האט אויך צענזורירט דעם עקסטרעמען פּוריזם פון וויינרייך און זיינע אנהענגערס, בפרט זייערע פּרואוון צו &quot;רייניגן&quot; יידיש פון אסאך ברייט-באנוצטע ווערטער, וואס זיי האבן באצייכנט &quot;[[דייטשמעריש|דייטשמעריזמען]]&quot; – איבעריגע געבארגטע ווערטער פון דייטש.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l41">שורה 41:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 40:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ביבליאגראפיע==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==ביבליאגראפיע==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*גענאדי עסטרייך, [https://encyclopedia.yivo.org/article/1008 Mark, Yudl], ייווא ענציקלאפעדיע</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*גענאדי עסטרייך, [https://encyclopedia.yivo.org/article/1008 Mark, Yudl], ייווא ענציקלאפעדיע</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*זלמן רייזען, [https://www.yiddishbookcenter.org/collections/yiddish-books/spb-nybc200691/rejzen-zalman-leksikon-fun-der-yidisher-literatur-prese-un-filologye-vol-2?book-page=183&amp;book-mode=1up לעקסיקאן פון דער יידישער ליטעראטור פרעסע און פילאלאגיע, באנד 2 (1927)], זייטן 342–344</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">*[https://congressforjewishculture.org/source/4531/ לעקסיקאָן פון דער נייער יידישער ליטעראטור, באנד 5 (1963)], זייטן 510–514</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-334807:rev-334808 --> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%99%D7%95%D7%93%D7%9C_%D7%9E%D7%90%D7%A8%D7%A7&diff=334807&oldid=prev 2025-02-19T01:09:24Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 01:09, 19 פעברואר 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">שורה 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 1:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{דרעפט}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{דרעפט}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''יודל מארק''' (1897–1975), יידישער [[לינגוויסט]], ערציער און פּאליטישער אקטיוויסט. יודל מארק איז געבוירן <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געווארן </del>אין <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פּאלאנגע</del>, [[ליטע]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">(</del>אין דער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רוסישער אימפעריע)</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">און איז אויסגעבילדעט געווארן דורך פּריוואטע יידישע לערערס און </del>אין <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ארטיגע רוסישע שולעס</del>. פון 1915 ביז 1918 האט ער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זיך געלערנט אינעם היסטאריש־פילאלאגישן פאקולטעט </del>פון <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פּעטראָגראַד־אוניווערסיטעט</del>. ער האט געהערט צו דעם אינטעלעקטואַלן קרייז פון היסטאריקער [[שמעון דובנאוו]], וועמענס אנהענגערס האבן געגרינדעט די אידישע '[[פאלקספארטיי|פאָלקספּארטיי]]' {{העב|פאלקס-פארטיי}}.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>'''יודל מארק''' (1897–1975), יידישער [[לינגוויסט]], ערציער און פּאליטישער אקטיוויסט. יודל מארק איז געבוירן אין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פּאַלאָנגע (אין דער רוסישער אימפעריע)</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">איצט </ins>[[ליטע]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. געלערנט אין דער ארטיגער מלוכה שולע </ins>אין דער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">היים געלערנט העברעאיש, תנ&quot;ך, גמרא, געענדיגט די קרוינישע פּראָגימנאַזיע, 1911 אנגעקומען אין כהנ'ס גימנאַזיע אין ווילנע</ins>, אין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וועלכער געווען פון די געציילטע יידישיסטן</ins>. פון 1915 ביז 1918 האט ער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">שטודירט אויפן היסטאָריש־פילאָלאָגישן פאַקולטעט פון פּעטערבּורגער אוניווערסיטעט און באזוכט אויך די הויכע קורסן פון באַראָן גינצבורג, געווען סעקרעטאר פון יידישן סטודענטישן זעלבּסטהילף־פאראיין, געגרינדעט א סטודענטישע נאציאָנאַל־דעמאָקראַטישע גרופּע, געאַרבּעט אין דער &quot;חברה מפיצי השכלה&quot; און אין ביורא פון צ&quot;ק </ins>פון <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער רוסלענדישער יידישער פאָלקספּאַרטיי</ins>. ער האט געהערט צו דעם אינטעלעקטואַלן קרייז פון היסטאריקער [[שמעון דובנאוו]], וועמענס אנהענגערס האבן געגרינדעט די אידישע '[[פאלקספארטיי|פאָלקספּארטיי]]' {{העב|פאלקס-פארטיי}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>נחום שטיף און [[זעליג קאלמאנאוויטש]] האבן אינספּירירט מארק צו לערנען יידיש לינגוויסטיק. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פון </del>1918 <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האט </del>ער <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געדינט ווי </del>א פאלקספּארטיי <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פונקציאנער </del>אין [[לעטלאנד]] <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">און </del>ליטע<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, </del>און איז געווארן סעקרעטאר גענעראל פונעם יידישן נאציאנאלן ראַט אין ליטע אין 1923. ער איז אויך געווען צווישן די אקטיווסטער יידיש־ערציער אין די [[באלטישע לענדער]], און איז געווען דער צענטראלער פיגור אין דער יידישער גימנאזיע אין דער ליטווישער שטאָט [[ווילקאמיר]] (היינט Ukmergė). אלס איינער פון די גרינדער פון [[ייווא|ייִוואָ]] האָט ער בייגעשטייערט צו אירע פילאלאגישע אויסגאבעס. דערצו האט ער פון 1930 ביז 1934 רעדאגירט דעם קאוונער טעגליכן &quot;פאלקסבלאט&quot; און געווען א קארעספּאנדענט פארן ניו־יארקער &quot;[[פארווערטס]]&quot;. ער האט אויך געשריבן לערנביכער און ווערק וועגן ליטעראטור און פּעדאַגאָגיע, און איבערגעזעצט פון דייטש און אנדערע שפּראכן. מארק האט זיך באזעצט אין אמעריקע אין 1936 און דערנאך רעדאקטירט דעם ייווא זשורנאל &quot;די יידישע שפּראך&quot;, אנגעהויבן אין 1941.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>נחום שטיף און [[זעליג קאלמאנאוויטש]] האבן אינספּירירט מארק צו לערנען יידיש לינגוויסטיק. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">סוף </ins>1918<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, צוליב דער לאגע אין פּעטערבורג, איז </ins>ער <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געקומען קיין ליבאַווע (Liepāja), געשאפן דארט </ins>א <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">שטארקע ארגאניזאציע פון דער </ins>פאלקספּארטיי<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, וואס האט געבראכט צו דער ארגאניזירונג פון דער ערשטער דעמאָקראַטיש געוויילטער קהילה </ins>אין [[לעטלאנד]]<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. זינט 1919 אין </ins>ליטע<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>און איז געווארן סעקרעטאר גענעראל פונעם יידישן נאציאנאלן ראַט אין ליטע אין 1923. ער איז אויך געווען צווישן די אקטיווסטער יידיש־ערציער אין די [[באלטישע לענדער]], און איז געווען דער צענטראלער פיגור אין דער יידישער גימנאזיע אין דער ליטווישער שטאָט [[ווילקאמיר]] (היינט Ukmergė). אלס איינער פון די גרינדער פון [[ייווא|ייִוואָ]] האָט ער בייגעשטייערט צו אירע פילאלאגישע אויסגאבעס. דערצו האט ער פון 1930 ביז 1934 רעדאגירט דעם קאוונער טעגליכן &quot;פאלקסבלאט&quot; און געווען א קארעספּאנדענט פארן ניו־יארקער &quot;[[פארווערטס]]&quot;. ער האט אויך געשריבן לערנביכער און ווערק וועגן ליטעראטור און פּעדאַגאָגיע, און איבערגעזעצט פון דייטש און אנדערע שפּראכן. מארק האט זיך באזעצט אין אמעריקע אין 1936 און דערנאך רעדאקטירט דעם ייווא זשורנאל &quot;די יידישע שפּראך&quot;, אנגעהויבן אין 1941<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האַרבּסט 1920 איינער</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פון די גרינדער פון דער איינציקער</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יידישער גימנאַזיע אין קאָוונער ליטע,</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אין ווילקאָמיר, אין וועלכער ער איז</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">לערער פון יידיש און רוסיש. 1921</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אַרויסגעגעבּן די ערשטע יידישע &quot;שול־גראַמאַטיק&quot; (פ&quot;ג &quot;ליכט&quot;, קאָוונע; 2טע</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאַרבּעסערטע אויפלאַגע, 1923). אין דעם</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אייגענעם יאָר אָנגעהויבּן אויך די פּובּליציסטישע טעטיקייט אין דער קאָוונער</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דעמאָקראַטישער צייטונג &quot;נייס&quot; א&quot;ר פון</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ד&quot;ר א. מוקדוני, יוני 1922 בּאַנייט די</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אויסגאַבּע אונטער זיין רעדאַקציע, (אין</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אָקטאָבּער פאַרמאַכט געוואָרן פון דער</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ליטווישער רעגירונג אין צוליבּ מאַנגל</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אין מיטלען בּאַנייט געוואָרן שוין אַלס</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">וואָכנבּלאַט, מערץ 1923, בּיז עס האָט</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זיך אינגאַנצן אָפּגעשטעלט&quot;). געשריבּן אַרטיקלען אויף די פאַרשיידנסטע טעמעס,</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דערהויפּט וועגן שולע־ און קולטור־פראַגן,</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אויך א&quot;פּ אַן אייגענער, A. P. בּשעת</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">די וואַלן צום ליטווישן סיים 1922 אָנגעפירט צוזאַמען מיט יוסף טשערניכאָוו</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">די וואַלקאַמפּאַניע פון &quot;פאָלקצעטל&quot; (פאָלקיסטן און האַנטווערקער). 1922 אַרויסגעגעבּן אַ גרעסערע ארבּעט &quot;איינהייטלעכע פאָלקשול&quot; (פ&quot;ג &quot;ליכט&quot;, קאָוונע,</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ז&quot;ז 120), וואו עס ווערן פאָרמולירט די</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאָלקיסטישע פּרינציפּן פון אַ איבּערפּאַרטיייִשער, איבּערקלאַסנדיקער יידישער</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">שול אין קעגנזאַץ צו די עקסיסטירנדי־שול־טיפּן אין ליטע פון די 3 ריכטונגען:</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער עקסט־לינקער, תּרבּותיסטישער און</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אָרטאָדאָקסישער, און אין צוזאַמענהאַנג</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מיט אַ קריטיק פון דער יידישער אַווטאָנאָמיע אין ליטע בּנוגע דער שול־פראַגע.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אחוץ אייניקע אַרטיקלען אין יידישע</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">בּאַלטישע צייטשריפטן, פאַרעפנטלעכט</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אויך אַן אַרטיקל &quot;ווען איז מעגלעך נאַציאָנאַלע אַווטאָנאָמיע&quot; אין נ&quot;י־ער &quot;דאָס</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">נייע לעבּן&quot; 1923, וואו ס'איז אויך געדרוקט אַ רעצענזיע פון ל. לערער איבּער זיין &quot;איינהייטלעכער פאָלקשול&quot;{{הערה|זלמן רייזען, [https://www.yiddishbookcenter.org/collections/yiddish-books/spb-nybc200691/rejzen-zalman-leksikon-fun-der-yidisher-literatur-prese-un-filologye-vol-2?book-page=183&amp;book-mode=1up לעקסיקאן פון דער יידישער ליטעראטור פרעסע און פילאלאגיע, 2 (1927)], 342-344}}</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אַלס איבערגעגעבענער טראדיציאנאליסט, האט מארק זיך אנטקעגנגעשטעלט דאס איינפירן ראדיקאלע רעפארמען אין סיי וועלכע קאמפּאנענט פון דער יידישער קולטור, אנשטאט האט ער געשטיצט דאס אויפהיטן די מזרח־אייראָפּעאישע יידישע טראדיציעס אין דער מאדערנער וועלטליכער אידישקייט. ער האט באטראכט דעם יידישן שרייב־סיסטעם ווי א טייל פון דער יידישער קולטור־ירושה און האט געפילט, אז די כללים זאלן מאדיפיצירט ווערן בלויז מיט גרויס זארג. מארק האט דעריבער אפּגעווארפן קאמפּאנענטן פון [[מאקס וויינרייך|מאקס וויינרייכ]]'ס שפּראך־פּלאנירונג־רעפארמען, בפרט די ראדיקאל-פארענדערטע ארטאגראפיע. ער האָט נישט מסכים געווען מיט אזעלכע צענטראלע נקודות פון דער נייער ייווא אויסלייג ווי די מינימיזירטע באנוץ פונעם &quot;שטילער אלף” און די צעשיידונג פון פּרעפיקס אין אדווערבן. ער האט אויך צענזורירט דעם עקסטרעמען פּוריזם פון וויינרייך און זיינע אנהענגערס, בפרט זייערע פּרואוון צו &quot;רייניגן&quot; יידיש פון אסאך ברייט-באנוצטע ווערטער, וואס זיי האבן באצייכנט &quot;[[דייטשמעריש|דייטשמעריזמען]]&quot; – איבעריגע געבארגטע ווערטער פון דייטש.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אַלס איבערגעגעבענער טראדיציאנאליסט, האט מארק זיך אנטקעגנגעשטעלט דאס איינפירן ראדיקאלע רעפארמען אין סיי וועלכע קאמפּאנענט פון דער יידישער קולטור, אנשטאט האט ער געשטיצט דאס אויפהיטן די מזרח־אייראָפּעאישע יידישע טראדיציעס אין דער מאדערנער וועלטליכער אידישקייט. ער האט באטראכט דעם יידישן שרייב־סיסטעם ווי א טייל פון דער יידישער קולטור־ירושה און האט געפילט, אז די כללים זאלן מאדיפיצירט ווערן בלויז מיט גרויס זארג. מארק האט דעריבער אפּגעווארפן קאמפּאנענטן פון [[מאקס וויינרייך|מאקס וויינרייכ]]'ס שפּראך־פּלאנירונג־רעפארמען, בפרט די ראדיקאל-פארענדערטע ארטאגראפיע. ער האָט נישט מסכים געווען מיט אזעלכע צענטראלע נקודות פון דער נייער ייווא אויסלייג ווי די מינימיזירטע באנוץ פונעם &quot;שטילער אלף” און די צעשיידונג פון פּרעפיקס אין אדווערבן. ער האט אויך צענזורירט דעם עקסטרעמען פּוריזם פון וויינרייך און זיינע אנהענגערס, בפרט זייערע פּרואוון צו &quot;רייניגן&quot; יידיש פון אסאך ברייט-באנוצטע ווערטער, וואס זיי האבן באצייכנט &quot;[[דייטשמעריש|דייטשמעריזמען]]&quot; – איבעריגע געבארגטע ווערטער פון דייטש.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l8">שורה 8:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 39:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>מארק האט אויסגעדריקט זיין וויזיע פון &quot;כלל־ייִדיש&quot;, דעם מאדערנעם יידיש סטאנדארט, אין פילצאליגע ארטיקלען, ווי אויך אין זיין &quot;גראמאטיק פון דער יידישער כלל־שפראך&quot;, ערשינען אין 1978 נאך זיין טויט. זיין צוגאנג שפּיגלט זיך מער אפּ אין די ערשטע פיר בענדער פון דער &quot;גרויסער ווערטערבוך פון ייִדישער שפּראך&quot; (ארויסגעגעבן צווישן 1961 און 1980), וואס ער האט רעדאגירט ערשט אין ניו יארק און שפּעטער אין ירושלים. דער ווערטערבוך איז ערשינען מיט אַן אפּלייקענונג פון ייווא, וואס האט נישט געלאזט נוצן דעם אפּדרוק פונעם אינסטיטוט, ווייל די אויסלייגונגען פון די זאמלערס זענען געווען אנדערש פון דער ייווא ארטאגראפיע. נאך מארק'ס טויט, מיסמאַנידזשמענט און אנהאלטנדע וויסנשאפטליכע דיספּיוטן האבן פאראליזירט דעם ווערטערבוך פּראיעקט.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>מארק האט אויסגעדריקט זיין וויזיע פון &quot;כלל־ייִדיש&quot;, דעם מאדערנעם יידיש סטאנדארט, אין פילצאליגע ארטיקלען, ווי אויך אין זיין &quot;גראמאטיק פון דער יידישער כלל־שפראך&quot;, ערשינען אין 1978 נאך זיין טויט. זיין צוגאנג שפּיגלט זיך מער אפּ אין די ערשטע פיר בענדער פון דער &quot;גרויסער ווערטערבוך פון ייִדישער שפּראך&quot; (ארויסגעגעבן צווישן 1961 און 1980), וואס ער האט רעדאגירט ערשט אין ניו יארק און שפּעטער אין ירושלים. דער ווערטערבוך איז ערשינען מיט אַן אפּלייקענונג פון ייווא, וואס האט נישט געלאזט נוצן דעם אפּדרוק פונעם אינסטיטוט, ווייל די אויסלייגונגען פון די זאמלערס זענען געווען אנדערש פון דער ייווא ארטאגראפיע. נאך מארק'ס טויט, מיסמאַנידזשמענט און אנהאלטנדע וויסנשאפטליכע דיספּיוטן האבן פאראליזירט דעם ווערטערבוך פּראיעקט.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מקור</del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ביבליאגראפיע</ins>==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*גענאדי עסטרייך, [https://encyclopedia.yivo.org/article/1008 Mark, Yudl], ייווא ענציקלאפעדיע</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>*גענאדי עסטרייך, [https://encyclopedia.yivo.org/article/1008 Mark, Yudl], ייווא ענציקלאפעדיע</div></td></tr> <!-- diff cache key hamichlol_main_yi-mw_:diff::1.12:old-334804:rev-334807 --> </table>

תנא קמא https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%99%D7%95%D7%93%D7%9C_%D7%9E%D7%90%D7%A8%D7%A7&diff=334804&oldid=prev 2025-02-18T21:45:23Z

<p>בס&quot;ד</p> <p><b>נייער בלאַט</b></p><div>{{דרעפט}}<br /> '''יודל מארק''' (1897–1975), יידישער [[לינגוויסט]], ערציער און פּאליטישער אקטיוויסט. יודל מארק איז געבוירן געווארן אין פּאלאנגע, [[ליטע]] (אין דער רוסישער אימפעריע), און איז אויסגעבילדעט געווארן דורך פּריוואטע יידישע לערערס און אין ארטיגע רוסישע שולעס. פון 1915 ביז 1918 האט ער זיך געלערנט אינעם היסטאריש־פילאלאגישן פאקולטעט פון פּעטראָגראַד־אוניווערסיטעט. ער האט געהערט צו דעם אינטעלעקטואַלן קרייז פון היסטאריקער [[שמעון דובנאוו]], וועמענס אנהענגערס האבן געגרינדעט די אידישע '[[פאלקספארטיי|פאָלקספּארטיי]]' {{העב|פאלקס-פארטיי}}.<br /> <br /> נחום שטיף און [[זעליג קאלמאנאוויטש]] האבן אינספּירירט מארק צו לערנען יידיש לינגוויסטיק. פון 1918 האט ער געדינט ווי א פאלקספּארטיי פונקציאנער אין [[לעטלאנד]] און ליטע, און איז געווארן סעקרעטאר גענעראל פונעם יידישן נאציאנאלן ראַט אין ליטע אין 1923. ער איז אויך געווען צווישן די אקטיווסטער יידיש־ערציער אין די [[באלטישע לענדער]], און איז געווען דער צענטראלער פיגור אין דער יידישער גימנאזיע אין דער ליטווישער שטאָט [[ווילקאמיר]] (היינט Ukmergė). אלס איינער פון די גרינדער פון [[ייווא|ייִוואָ]] האָט ער בייגעשטייערט צו אירע פילאלאגישע אויסגאבעס. דערצו האט ער פון 1930 ביז 1934 רעדאגירט דעם קאוונער טעגליכן &quot;פאלקסבלאט&quot; און געווען א קארעספּאנדענט פארן ניו־יארקער &quot;[[פארווערטס]]&quot;. ער האט אויך געשריבן לערנביכער און ווערק וועגן ליטעראטור און פּעדאַגאָגיע, און איבערגעזעצט פון דייטש און אנדערע שפּראכן. מארק האט זיך באזעצט אין אמעריקע אין 1936 און דערנאך רעדאקטירט דעם ייווא זשורנאל &quot;די יידישע שפּראך&quot;, אנגעהויבן אין 1941.<br /> <br /> אַלס איבערגעגעבענער טראדיציאנאליסט, האט מארק זיך אנטקעגנגעשטעלט דאס איינפירן ראדיקאלע רעפארמען אין סיי וועלכע קאמפּאנענט פון דער יידישער קולטור, אנשטאט האט ער געשטיצט דאס אויפהיטן די מזרח־אייראָפּעאישע יידישע טראדיציעס אין דער מאדערנער וועלטליכער אידישקייט. ער האט באטראכט דעם יידישן שרייב־סיסטעם ווי א טייל פון דער יידישער קולטור־ירושה און האט געפילט, אז די כללים זאלן מאדיפיצירט ווערן בלויז מיט גרויס זארג. מארק האט דעריבער אפּגעווארפן קאמפּאנענטן פון [[מאקס וויינרייך|מאקס וויינרייכ]]'ס שפּראך־פּלאנירונג־רעפארמען, בפרט די ראדיקאל-פארענדערטע ארטאגראפיע. ער האָט נישט מסכים געווען מיט אזעלכע צענטראלע נקודות פון דער נייער ייווא אויסלייג ווי די מינימיזירטע באנוץ פונעם &quot;שטילער אלף” און די צעשיידונג פון פּרעפיקס אין אדווערבן. ער האט אויך צענזורירט דעם עקסטרעמען פּוריזם פון וויינרייך און זיינע אנהענגערס, בפרט זייערע פּרואוון צו &quot;רייניגן&quot; יידיש פון אסאך ברייט-באנוצטע ווערטער, וואס זיי האבן באצייכנט &quot;[[דייטשמעריש|דייטשמעריזמען]]&quot; – איבעריגע געבארגטע ווערטער פון דייטש.<br /> <br /> מארק האט אויסגעדריקט זיין וויזיע פון &quot;כלל־ייִדיש&quot;, דעם מאדערנעם יידיש סטאנדארט, אין פילצאליגע ארטיקלען, ווי אויך אין זיין &quot;גראמאטיק פון דער יידישער כלל־שפראך&quot;, ערשינען אין 1978 נאך זיין טויט. זיין צוגאנג שפּיגלט זיך מער אפּ אין די ערשטע פיר בענדער פון דער &quot;גרויסער ווערטערבוך פון ייִדישער שפּראך&quot; (ארויסגעגעבן צווישן 1961 און 1980), וואס ער האט רעדאגירט ערשט אין ניו יארק און שפּעטער אין ירושלים. דער ווערטערבוך איז ערשינען מיט אַן אפּלייקענונג פון ייווא, וואס האט נישט געלאזט נוצן דעם אפּדרוק פונעם אינסטיטוט, ווייל די אויסלייגונגען פון די זאמלערס זענען געווען אנדערש פון דער ייווא ארטאגראפיע. נאך מארק'ס טויט, מיסמאַנידזשמענט און אנהאלטנדע וויסנשאפטליכע דיספּיוטן האבן פאראליזירט דעם ווערטערבוך פּראיעקט.<br /> <br /> ==מקור==<br /> *גענאדי עסטרייך, [https://encyclopedia.yivo.org/article/1008 Mark, Yudl], ייווא ענציקלאפעדיע</div>

תנא קמא