https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98%3A%D7%97%D7%91%D7%A8%D7%95%D7%9F 2026-05-27T11:03:44Z ווערסיע היסטאריע פאר דעם בלאט אויפן וויקי MediaWiki 1.39.4 https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%97%D7%91%D7%A8%D7%95%D7%9F&diff=340102&oldid=prev 2026-05-27T00:10:52Z

<p><span dir="auto"><span class="autocomment">באקאנטע ערטער אין שטאט: </span> אינערליכע לינקס</span></p> <a href="https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%97%D7%91%D7%A8%D7%95%D7%9F&amp;diff=340102&amp;oldid=340101">זעט די חילוקים</a>

יוסף https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%97%D7%91%D7%A8%D7%95%D7%9F&diff=340101&oldid=prev 2026-05-26T23:30:45Z

<p>פארברייטערט</p> <a href="https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%97%D7%91%D7%A8%D7%95%D7%9F&amp;diff=340101&amp;oldid=340100">זעט די חילוקים</a>

יוסף https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%97%D7%91%D7%A8%D7%95%D7%9F&diff=340100&oldid=prev 2026-05-26T22:52:24Z

<p>געשאַפן בלאַט מיט &#039;{{דרעפט}} &lt;!-- הייבט אן רעדאגירן אונטער די שורה --&gt; ==חברון== &#039;&#039;&#039;חברון&#039;&#039;&#039; (אַראַביש: الخليل אַל־כאַליל) איז איינע פון די פיר הייליגע שטעט אין ארץ ישראל. היינט זענען דאָרט פּלאַצירט בעיקר אראבער, אבער אידן קומען אסאך אהין פון איבעראָל. חברון האט אויך געהייסן &quot;עיר הא...&#039;</p> <p><b>נייער בלאַט</b></p><div>{{דרעפט}}<br /> &lt;!-- הייבט אן רעדאגירן אונטער די שורה --&gt;<br /> ==חברון==<br /> '''חברון''' (אַראַביש: الخليل אַל־כאַליל) איז איינע פון די פיר הייליגע שטעט אין ארץ ישראל. היינט זענען דאָרט פּלאַצירט בעיקר אראבער, אבער אידן קומען אסאך אהין פון איבעראָל. חברון האט אויך געהייסן &quot;עיר האבות&quot; וויבאלד אין חברון ליגן אין מערת המכפלה באַגראָבן אברהם יצחק און יעקב וועלכע זענען גערעכנט ווי די &quot;אבות&quot; פונעם אידישען פאָלק, און שרה רבקה און לאה וועלכע זענען גערעכנט ווי די &quot;אמהות&quot; פונעם אידישען פאָלק. אויך אדם און חוה ליגן באַגראָבן אין די מערת המכפלה.<br /> <br /> ==נאמען פון שטאט==<br /> לויט די פארשער, שטאמט דער נאמען &quot;חברון&quot; פון דעם שמיטישן שורש ח־ב־ר, וואס זיין באדייט אין לשון הקודש און אין אמורא'איש איז &quot;זיך פארבינדן&quot;, &quot;זיך פאראייניגן&quot; אדער &quot;צונויפקומען&quot; (ווי די ווערטער 'חבר' און 'חברה'). <br /> <br /> אין דער אראבישער שפראך ווערט די שטאט גערופן &quot;אל-ח'ליל&quot; (الخليل), נאך דעם טיטול פון אברהם אבינו, וואס ווערט אנגערופן אין די ארטיגע טראדיציעס &quot;ח'ליל אללה&quot; (דער פריינד אדער באליבטער פונעם באשעפער). דער אראבישער נאמען איז למעשה א דירעקטער איבערזעצונג פונעם באדייט פונעם העברעאישן נאמען &quot;חברון&quot;, וואס מיינט א חבר אדער א נאענטער פארבונדנער.<br /> <br /> ==געאגראפיע==<br /> חברון געפינט זיך אין די הרי יהודה, ארום 35 קילאמעטער דרום פון ירושלים. די שטאט ליגט ביי א הויך פון ארום 927 מעטער איבערן אינטערנאציאנאלן ים פלאך (פני הים), אינמיטן דעם ראיאן פון הר חברון וואס איז א חלק פון די הרי יהודה.<br /> <br /> ארום א קילאמעטער צפון פון חברון געפינט זיך דאס שטעטל חלחול. מזרח-זייט, ממש דערנעבן און צוגעבונדן צו חברון, ליגט דאס יידישע שטעטל קרית ארבע, און ארום 8 קילאמעטער ווייטער צו מזרח געפינט זיך דאס אראבישע שטעטל בני נעים. אנדערע ארומיגע יישובים זענען: דורא (ארום 7 קילאמעטער דרום-מערב), תפוח (פון מערב-זייט), און דאס דארף בית כאחיל (ארום 7 קילאמעטער צפון-מזרח).<br /> <br /> חברון איז די הויפטשטאט פונעם חברון דיסטריקט (נפת חברון) – דער גרעסטער דיסטריקט אין די שטחים פון דער פאלעסטינער אויטאריטעט אין יהודה ושומרון, וואס זיין באפעלקערונג האט געציילט ארום 730 טויזנט איינוואוינער (אין יאר 2016).<br /> <br /> געגנטן און קווארטלען<br /> די אלט-אראבישע שטאט (העיר העתיקה) פון חברון ציילט זיך 13 היסטארישע געגנטן:<br /> אל-קלעה (القلعة)<br /> אל-ח'דמה (الخدمة)<br /> אל-מדרסה (المدرسة)<br /> אל-מחתסבין (المحتسبين)<br /> א-סואכנה (السواكنة)<br /> אל-עקאבה (العקابة)<br /> אל-קזאזין (القزازين)<br /> אל-חושיה (الحوشية)<br /> בני דאר (بني דאר)<br /> אל-משארקה (المشارقة)<br /> שיח' עלי אל-בכאה (حارة الشيخ علي البكاء)<br /> אל-אכראד (الاكراد)<br /> קיטון (قيطون)<br /> <br /> צווישן די מאדערנע און נייערע געגנטן פון דער שטאט ציילן זיך: עין סארה (عين سارة), ואדי תפאח (וادي التفاح), א-ראמה (حي الرامة), קיזון (قيزون), נמרה (نمرة), חרם א-ראמה (בئر حرم الرامة), ואדי אל-הריה (وادي الهرية), אל-ג'אמעה (الجامعة - דעם אוניווערסיטעט געגנט), א-שעאבה (الشعابة), עין בני סלים (عين بني سليم), און ראס אל-ג'ורה (رأس الجورة).<br /> <br /> ==חברון אין מקרא און אין מדרש==<br /> '''גרינדונג און נאמען'''<br /> אין מקרא (במדבר יג, כב) ווערט דערציילט אז די שטאט חברון איז געבויט געווארן זיבן יאר איידער די שטאט צוען אין מצרים. די גמרא (סוטה לד ע&quot;ב) ערקלערט אבער אז מען דארף דאס נישט פארשטיין כפשוטו, נאר דער פירוש איז אז חברון איז געווען זיבן מאל מער אויסגעצייכנט און פרוכטבאר ווי צוען.<br /> <br /> אין אנפאנג האט די שטאט געהייסן &quot;קרית ארבע&quot;. אין דער גמרא און אין די מדרשים ווערן געברענגט פארשידענע טעמים פארוואס זי האט געהייסן &quot;ארבע&quot;. דער מדרש (בראשית רבה נח, ד) פירט אויס א סיכום פון די טעמים:<br /> <br /> פיר נעמען זענען איר געגעבן געווארן: אשכול, ממרא, קרית ארבע, חברון. און פארוואס רופט מען איר קרית ארבע?<br /> <br /> ווייל עס האבן דארט געוואוינט פיר צדיקים: ענר, אשכול, ממרא, און אברהם.<br /> <br /> ווייל עס האבן זיך דארט געמל'ט פיר צדיקים: אברהם, ענר, אשכול, און ממרא.<br /> <br /> ווייל עס זענען דארט באגראבן פיר צדיקים - אבות העולם: אדם הראשון, אברהם, יצחק, און יעקב.<br /> <br /> ווייל עס זענען דארט באגראבן פיר אמהות: חוה, שרה, רבקה, און לאה.<br /> <br /> אויפן נאמען פון אירע פיר בעלי בתים (די ענקים): ענק און זיינע דריי זין.<br /> <br /> רבי עזריה זאגט: ווייל פון דארט איז ארויס אברהם אבינו וועלכע האט נאכגעהאקט נאך פיר קעניגן (מלכיות קוזמוקרטורין).<br /> <br /> ווייל זי איז צעטיילט געווארן אין די גורלות צו פיר חלקים: ערשט צו יהודה, דערנאך צו כלב, דערנאך צו די לויים, און דערנאך צו די כהנים.<br /> <br /> ווייל זי איז איינע פון די פיר שוואכסטע (קרקע זיבורית) פלעצער אין ארץ ישראל (לויט רבי יצחק: דור, נפת דור, תמנת סרח, און חברון. לויט די רבנן: דנה, קרית סנה, תמנת סרח, און חברון).<br /> <br /> דער טעם אז עס זענען דארט באגראבן פיר פארפעלקער (אדם און חוה, אברהם און שרה, יצחק און רבקה, יעקב און לאה) ווערט אויך דערמאנט אין דער גמרא (עירובין נג ע&quot;א).<br /> <br /> רש&quot;י (יהושע יד, טו) ברענגט צוויי פירושים אויפן נאמען &quot;קרית ארבע&quot;: דער ערשטער פירוש איז אז דאס איז אויפן נאמען פון א מענטש וואס האט געהייסן &quot;ארבע&quot;, וואס ער איז געווען דער פאטער פון די דריי ענקים: אחימן, ששי, און תלמי. דער צווייטער פירוש איז אז דער ארט האט געהייסן &quot;ארבע&quot; ווייל דארט האבן געוואוינט די פיר ענקים – דער פאטער צוזאמען מיט זיינע דריי זין.<br /> <br /> אין מדרש זוטא (שיר השירים) ווערט געברענגט א קאמבינאציע פון די טעמים, אז &quot;קרית ארבע&quot; מיינט די קרי&quot;ה (שטאט) פון די פיר גיבורים: ענר, אשכול, ממרא, און אברהם יצחק ויעקב (וואס ווערן פאררעכנט אלס איין גרופע), און דער פסוק &quot;האדם הגדול בענקים&quot; מיינט אדם הראשון און די דריי אבות וואס זענען אנגערופן געווארן &quot;גדולים&quot;.<br /> <br /> די שטאט חברון ווערט אין דער תורה אויך אנגערופן מיטן נאמען &quot;ממרא&quot;.<br /> <br /> אין דער תקופה פון די אבות<br /> אברהם אבינו האט געוואוינט א לאנגע צייט אין חברון (בראשית יג). ער האט דארט אפגעקויפט די מערת המכפלה און דעם ארומיגן פעלד פון עפרון החיתי (בראשית כג) כדי צו באגראבן זיין ווייב שרה אמנו. שפעטער איז ער אליין דארט באגראבן געווארן, און נאך אים זענען דארט געלייגט געווארן יצחק און רבקה, און יעקב און לאה (בראשית מט).<br /> <br /> אויך יצחק אבינו האט געוואוינט אין חברון (בראשית לה). יעקב אבינו איז ביים סוף פון זיין רייזע צוריק פונעם פעלד פון לבן אין חרן צוריקגעקומען וואוינען נעבן זיין פאטער אין חברון. צוליב דעם וואס די דריי אבות האבן דארט געוואוינט און זענען דארט באגראבן, ווערט חברון אנגערופן דורכאויס די דורות &quot;עיר האבות&quot; (די שטאט פון די אבות).<br /> <br /> אייננאמע און די תקופה פון די שופטים און מלכים<br /> ארום א יאר און צוויי חדשים נאך יציאת מצרים, זענען די שנים עשר המרגלים (די צוועלף שפיאנען) אנגעקומען קיין חברון (במדבר יג).<br /> <br /> שפעטער, ביי דעם אייננאמע פון ארץ ישראל, איז די שטאט איינגענומען געווארן דורך יהושע בן נון בעת זיין מלחמה קעגן די פיר קעניגן פון דרום. דער קעניג פון חברון, הוהם, איז געהרגעט געווארן און די שטאט איז אינגאנצן חרוב געווארן (יהושע י). אויך די ענקים וואס האבן דארט געוואוינט זענען פארניכטעט געווארן דורך יהושע און כלב בן יפונה (יהושע יא; טו).<br /> <br /> די שטאט איז געפאלן אינעם חלק פון שבט יהודה. לויטן גורל וואס איז געווארפן געווארן אינעם משכן שילה, איז די שטאט חברון אליין געגעבן געווארן פאר די כהנים אלס איינע פון די 13 ערי כהנים, און זי איז אויך דערקלערט געווארן אלס א עיר מקלט (א שטאט פון אנטלויפן פאר א רוצח בשוגג). די ארומיגע פעלדער און דערווייטערטע חצרים זענען געגעבן געווארן פאר כלב בן יפונה אלס ירושה (יהושע כא).<br /> <br /> חברון איז געווען די שטאט וואו דוד המלך איז געקרוינט געווארן אלס קעניג, און זי איז געווען זיין ערשטע הויפטשטאט. דוד האט געקעניגט אין חברון זיבן יאר (שמואל ב, ב; ה), ביז ער האט איינגענומען ירושלים פון די יבוסים און אהין איבערגעפירט די הויפטשטאט פון מלכות ישראל. שפעטער האט זיין זון אבשלום אויסגעקליבן דייקא חברון אלס דעם ארט וואו אנצוהייבן זיין מרד קעגן זיין פאטער דוד (שמואל ב, טו). נאך דעם דאזיגן מרד, ווערט חברון מער נישט דערמאנט אלס א הויפט ארט אין די תנ&quot;ך געשיכטעס.<br /> <br /> לאנדווירטשאפט אין מדרש<br /> אין מדרש ווערט דערמאנט, אז חברון איז געווען דער שוואכסטער און שווערסטער ראיאן אין ארץ ישראל פאר לאנדווירטשאפט (חקלאות), ווייל דער באדן איז דארט געווען פול מיט שטיינער און פעלזן (טרשים). דערפאר האט מען שוין אין די צייטן פון תנ&quot;ך באשטימט דעם דאזיגן ארט ספעציעל פאר קבורת מתים.<br /> רמב&quot;ן איז געווען אין חברון אין יאר ה'ל'.<br /> <br /> אין יאר ה'ע&quot;ב האט אישתורי הפרחי באזוכט חברון און ער דערמאנט דאס אלטע בית עולם דארט.<br /> <br /> ביזן יאר ה'תרפ&quot;ט איז געווען אין חברון א יידישע קהילה, אבער אין תרפ&quot;ט איז פארגעקומען דארט די באוואוסטטע תרפ&quot;ט ראיאטן, ווען 67 אידן זענען אומגעברענגט געווארן, דורך די צעיושטע מאסן, דער בריטישער מאנדאט, האט דעמאלט עוואקואירט די רעשטלעך אידן, וואס האבן איבערגעלעבט די פאגראם.<br /> <br /> היינט איז דא א קליינע אידישע קהילה אין חברון, עס וואוינען דארט עטליכע אידן רובם ככולם מתנחלים פון די כהנא'ניסטן, ווי ברוך מרזל, בנצי גופשטיין, און נאך. פון די באקאנטע פיגורן אין דער היסטאריע פון חברון, איז געווען ברוך גאלדשטיין ע&quot;ה ה' ינקום דמו, וואס איז געווען א דאקטאר אין קרית ארבע, און האט זיך נוקם געווען אויף די פילע רציחות קעגן אידן, און איז אומגעקומען אויפן ארט אין היכל יצחק אינעם מערת המכפלה.<br /> <br /> דאס איז א פילער און רייכער קוואל פון היסטארישע און פאקטישע אינפארמאציע. כדי דאס צו פארוואנדלען אין אן ענציקלאפעדישן ארטיקל פאר המכלול, דארפן מיר עס איבערארבעטן אויף אן אביעקטיוון און נייטראלן טאן (נישט אלס א &quot;טוריסטן-גייד&quot; וואס רעדט צום לעזער, נאר אלס היסטארישע באריכטן), עס צוטיילן אויף קלארהייט מיט קעפלעך, און אויסרייניגן עטליכע קליינע טעותים אדער פאמיליארע אויסדרוקן.<br /> <br /> דא איז א פארשלאג פאר א פולשטענדיגן, אויסגעארבעטן ארטיקל גרייט פאר המכלול:<br /> <br /> <br /> ==בית הכנסת אברהם אבינו (חברון)==<br /> בית הכנסת אברהם אבינו איז אן אלטע היסטארישע שול וואס געפינט זיך אין דעם אלטן אידישע קווארטל אין דער שטאט חברון. די שול איז געגרינדעט געווארן איבער 450 יאר צוריק דורך יידן וועלכע זענען ארויסגעטריבן געווארן פון שפאניע, און זי האט געדינט אלס דער צענטער פון דער ספרדישער קהילה אין חברון במשך הונדערטער יארן, ביז זי איז חרוב געווארן אין די שוידעליכע תרפ&quot;ט פרוגרום. נאך דער באפרייאונג פון חברון אין יאר תשכ&quot;ז, איז די שול צוריק אויפגעבויט געווארן אויף איר ארגינעלן ארט.<br /> <br /> ==היסטאריע און גרינדונג==<br /> די שול איז געגרינדעט געווארן אינמיטן דעם 16טן יארהונדערט (ארום הונדערט יאר נאך דעם גירוש שפאניע) דורך פליטים וואס זענען ארויף קיין ארץ ישראל און זיך באזעצט אין חברון. די שול איז געבויט געווארן אינמיטן דעם אלטן יידישן קווארטל, וואס איז שוין געווען עקזיסטירט הונדערטער יארן פריער.<br /> <br /> במשך די דורות איז די שול געווען דער גייסטיגער און קהילתישער צענטער פאר די אידן אין חברון. צווישן די גרויסע חכמים און מקובלים וואס האבן דארט געדאווענט און געלערנט, ציילן זיך:<br /> <br /> דער חסד לאברהם (רבי אברהם אזולאי)<br /> דער מלאכת שלמה (רבי שלמה עדני)<br /> דער ראשית חכמה (רבי אליהו די וידאש)<br /> די טירן און די ספרי תורה פון עזה<br /> אין יאר תקנ&quot;ט (1799), ווען די ארמיי פון נאפאלעאן האט אינוואדירט דאס לאנד און איינגענומען די שטאט עזה, זענען די אידן פון עזה אנטלאפן קיין חברון. זיי האבן מיטגעברענגט מיט זיך דעם ארון קודש און די ספרי תורה פון זייער קהילה. ארום 40 יאר שפעטער, האבן זיי אויך אריבערגעברענגט די הערליכע ארטיסטישע טירן פון דער שול אין עזה און זיי אריינגעשטעלט אין די אברהם אבינו שול. די טירן זענען שפעטער פארברענט געווארן דורך די אראבער אין די פרעות פון תרפ&quot;ט.<br /> <br /> ==דער מקור פארן נאמען און די מעשה פונעם מנין==<br /> דער נאמען &quot;אברהם אבינו שול&quot; שטאמט פון א באקאנטער היסטארישער מעשה, וואס ווערט געברענגט אינעם ספר &quot;עמק המלך&quot; (פון דעם מקובל רבי נפתלי הרץ בכרך, געדרוקט אין יאר ת&quot;ח - 1648) אין דער הקדמה.<br /> <br /> לויט דער דערציילונג, אין יאר ה'ש&quot;ע (1610), איז אויסגעבראכן א מגפה אין חברון, און ערב יום כיפור זענען בלויז געבליבן נייין אידן אין דער שטאט – איינער ווייניגער פון א מנין. קורץ פארן אנהייב פונעם הייליגן טאג, האבן זיי באמערקט אן אומבאקאנטן עלטערן איד וואס איז געגאנגען אין גאס, און אים איינגעלאדנט צו דאווענען מיט זיי, וואס האט זיי געברענגט א גרויסע שמחה.<br /> <br /> מוצאי תענית, האבן די מתפללים געווארפן א גורל ווער עס זאל האבן די זכיה צו מאכן הבדלה פארן גאסט. דער חזן האט געווינען דעם גורל. דער חזן איז געגאנגען פאראויס צו זיין הויז און דער גאסט איז אים נאכגעגאנגען, אבער ווען דער חזן האט זיך אויסגעדרייט ביי דער טיר, איז דער גאסט פלוצים פארשוואונדן געווארן. דער חזן האט ארומגעזוכט איבער די גאסן אבער אן ערפאלג. ער איז אהיימגעקומען זייער צובראכן וואס ער האט נישט גיגיבן דעם אלטן איד צו עסן.<br /> <br /> יענע נאכט איז אברהם אבינו געקומען צום חזן אין א חלום און אים אנטפלעקט אז ער אליין איז געווען דער גאסט וואס האט משלים געווען דעם מנין, ווייל ער האט געזען דעם צער פון די אידן אין חברון. זינט דעמאלט איז די שול גערופן געווארן אויף זיין נאמען.<br /> <br /> הלכה'דיגע דיסקוסיע<br /> דער גרויסער פוסק און מקובל דער חיד&quot;א (רבי חיים יוסף דוד אזולאי) דיסקוטירט די מעשה אין זיינע ספרים (ברכי יוסף, אורח חיים סימן נה), און פרעגט וויאזוי א נפטר קען משלים זיין א מנין, וויבאלד די הלכה זאגט &quot;במתים חפשי&quot; – אז א מת איז פטור פון די מצוות און קען נישט מוציא זיין אנדערע. דער חיד&quot;א ברענגט א ראיה פונעם ש&quot;ס (מסכת כתובות) אז רבינו הקדוש פלעגט קומען יעדן ערב שבת נאך זיין פטירה און מאכן קידוש פאר זיין משפחה, און שטיצט זיך אויפן ספר חסידים אז &quot;צדיקים במיתתן קרויים חיים&quot;, און דערפאר האט אברהם אבינו געקענט פאררעכנט ווערן פאר א מנין.<br /> <br /> חורבן און ווידעראויפבוי<br /> ביי די בלוטיגע מארד-פרעות פון תרפ&quot;ט (1929), האבן די אראבישע איינוואוינער חרוב געמאכט דעם גאנצן יידישן קווארטל. די שול איז אינגאנצן רואינירט געווארן. טראץ דעם גרויסן חורבן, האבן אידן מצליח געווען צו ראטעווען עטליכע ספרי תורה פון דער שול און זיי אריבערברענגען קיין ירושלים.<br /> <br /> נאך דער זעקס-טאגיקער קריג אין תשכ&quot;ז (1967), ווען אידן זענען צוריקגעקומען קיין חברון, האבן זיי געפונען דעם ארט פונעם בית המדרש פארוואנדלט אין א שטאל פאר ציגן און אייזלען, און לעבן דעם איז אויפגעשטעלט געווארן אן פובליק בית הכסא.<br /> <br /> א יידישער אימיגראנט פון רוסלאנד, פראפעסאר בן ציון טבגר, האט זיך אריינגעווארפן מיט א געוואלדיגער מסירות נפש צוריקצובעטן דעם קדושה פונעם ארט. ער האט אנגעהויבן גראבן, רייניקן און אפקערן דעם שטח מיט די אייגענע הענט, טראץ דעם וואס די מיליטערישע רעגירונג האט דאס דעמאלט נישט ערלויבט און ער איז אפילו ארעסטירט געווארן עטליכע מאל פאראן דאס אריינגיין דארט.<br /> <br /> נאך א לאנגן קאמף האט מען ערהאלטן די נויטיגע דערלויבענישן, און די שול איז רעקאנסטרואירט און צוריק אויפגעבויט געווארן גענוי לויט די ארגינעלע פלענער און ארכיטעקטור. די ארגינעלע ספרי תורה וואס זענען געראטעוועט געווארן אין תרפ&quot;ט זענען צוריקגעברענגט געווארן אהין. היינט צוטאגס געפינט זיך ארום דער שול א לעבעדיקער יידישער געגנט וואו עס וואוינען צענדליגער משפחות, און עס זענען פאראן פלענער אויפצובויען נאך דירות אויף די דערנעבנדיגע שטחים (ווי דער אלטער &quot;סיטונאי מארקעט&quot;) וואס זענען גערויבט געווארן אין תרפ&quot;ט.<br /> <br /> בית הכנסת חב&quot;ד (דער אשכנזישער בית מדרש)<br /> ממש נעבן דער אברהם אבינו שול געפינט זיך די היסטארישע חב&quot;ד שול.<br /> <br /> אין יאר תקע&quot;ז (1816) איז אנגעקומען די ערשטע גרופע פון אשכנזים חסידים קיין חברון. וויבאלד זיי האבן נישט געהאט קיין אייגענעם ארט פאר א בית מדרש, האבן זיי אפגעקויפט אדער געדונגען א צימער קאמפלעקס וואס האט געהערט צו דער ספרדישער קהילה רעכטס נעבן דער אלטער שול. דארט האבן זיי מייסד געווען די שול, וואס ווערט פאררעכנט אלס איינע פון די עלטסטע חב&quot;ד שולן אין דער וועלט וואו עס עקזיסטירט נאך היינט א קבועים'דיגער מנין.<br /> <br /> דער מיטעלער רבי פון חב&quot;ד (רבי דובבער שניאורי) האט שטארק מעודד געווען זיינע חסידים זיך צו באזעצן דייקא אין חברון. צווישן די באקאנטע תושבים איז געווען זיין טאכטער, הרבנית מנוחה רחל סלונים און איר מאן הרב יעקב כולי סלונים, וועלכע האבן פירערשאפט געהאט איבער דער חב&quot;ד קהילה אין שטאט און אויסגעשטעלט די שול אלס ארט פון תורה און חסד.<br /> <br /> אזוי ווי דער גאנצער קווארטל, איז אויך די חב&quot;ד שול חרוב געווארן ביזן גרונט אין די פרעות פון תרפ&quot;ט, אבער זי איז איבערגעבויט און באנייט געווארן דורך דער יידישער קהילה אין יאר תשס&quot;ה (2005).<br /> <br /> די שול איז היסטאריש באקאנט אונטער עטליכע נעמען:<br /> <br /> בית כנסת מנוחה רחל<br /> בית כנסת אדמו&quot;ר האמצעי<br /> בית כנסת אברהם אבינו האשכנזי<br /> <br /> <br /> פון המכלול: https://yi.hamichlol.org.il/רוי:חברון<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> <br /> ==רעפערענצן==<br /> {{רעפערענצן}}</div>

יוסף