https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98%3A%D7%93%D7%95%D7%93_%D7%94%D7%9E%D7%9C%D7%9A
דרעפט:דוד המלך - ווערסיע היסטאריע
2026-04-21T16:51:54Z
ווערסיע היסטאריע פאר דעם בלאט אויפן וויקי
MediaWiki 1.39.4
https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%93%D7%95%D7%93_%D7%94%D7%9E%D7%9C%D7%9A&diff=319536&oldid=prev
תנא קמא אין 23:57, 26 מאי 2024
2024-05-26T23:57:41Z
<p></p>
<a href="https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%93%D7%95%D7%93_%D7%94%D7%9E%D7%9C%D7%9A&diff=319536&oldid=318000">זעט די חילוקים</a>
תנא קמא
https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%93%D7%95%D7%93_%D7%94%D7%9E%D7%9C%D7%9A&diff=318000&oldid=prev
צמא לדעת אין 07:43, 23 מאי 2024
2024-05-23T07:43:17Z
<p></p>
<table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface">
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<col class="diff-marker" />
<col class="diff-content" />
<tr class="diff-title" lang="yi">
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td>
<td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 07:43, 23 מאי 2024</td>
</tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l217">שורה 217:</td>
<td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 217:</td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr>
<tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{קרד/פאלקס-ענצ}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{קרד/פאלקס-ענצ}}</div></td></tr>
<tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[HE:דוד המלך]]</ins></div></td></tr>
</table>
צמא לדעת
https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%93%D7%A8%D7%A2%D7%A4%D7%98:%D7%93%D7%95%D7%93_%D7%94%D7%9E%D7%9C%D7%9A&diff=316419&oldid=prev
צמא לדעת: פון דער ייִדישער פאָלקס־ענציקלאָפּעדיע. פראבע אנצוהייבן אלס דרעפט
2024-03-12T08:01:47Z
<p>פון דער ייִדישער פאָלקס־ענציקלאָפּעדיע. פראבע אנצוהייבן אלס דרעפט</p>
<p><b>נייער בלאַט</b></p><div>דור יידישער מלך, גרינדער פון דער <br />
יידישער קעניגלעכער דינאַסטיע ,,מלכי <br />
בית דוד'', טראדיציאנעלער מחבר פון די <br />
מזמורים אין תהלים; לויט דער טראַדי- <br />
ציע איז דוד המלך געבוירן געװאָרן אין <br />
יאָר ב' אלפים תתנ"ד (907 פאַר דער <br />
איצטיקער צייטרעכענונג) און איז גע" <br />
שטאָרבן אין עלטער פון 70 יאָר אין יאָר <br />
ב' אלפים תתקכייד (837 פאַר דער איצ- <br />
טיקער צייטרעכענונג); לויט טייל וויסג- <br />
שאַפטלעכע כראנאָלאָגישע פֿאָרשונגען <br />
(פון רבי עזריה מן האדומים, מחבר פון <br />
,מאור עינים!!, און אַנדערע) איז די צייט <br />
פון דוד המלך נאָך פריער מיט לערך 150 <br />
יאָר; די פאַרשידענע ספורים וועגן לעבן <br />
פון דוד און װוי אזוי ער איז געװאָרן מלך <br />
און אויך די פּאַסירונגען פון זיין שפּע- <br />
טערן לעבן ווערן איבערגעגעבן אין תנייך, <br />
אין ספר שמואל א' פון קאַפּיטל טי ביז <br />
צום סוף ספר שמואל ב' און אויך די <br />
ערשטע 2 קאַפּיטלעך פון ספר מלבים א', <br />
וי אויך אין טיילן פון דברי הימים א" <br />
און זיין סדר היהוס אין ספר רות. -- <br />
לויט די דאָזיקע סיפּורים איז דוד געווען <br />
דער יינגסטער זון פון ישי, אַ לאַנדװירט <br />
פון בית לחם אין שבט יהודה. אין יע" <br />
נער צייט איז געווען קעניג איבער אַלע <br />
יידישע שבטים דער ערשטער יידישער <br />
מלך שאול, וועלכער האָט עובר געװען <br />
אויף געוויסע אָנזאָגן פון שמואל הנביא, <br />
און שמואל האָט דעריבער אין געהיים <br />
געזאַלבט דודן אַלס מלך. דוד האָט אָבער <br />
דאָס נישט אויסגענוצט באלד, נאָר האָט <br />
געלעגנחייט איבערצונע- <br />
מען די מלוכה. עס ווערט ווייטער דער" <br />
ציילט, אַז װוען די פּלשתים און זייער <br />
גרויסער גיבור גלית הפּלשתי האָבן גע" <br />
פּײיניקט די יידן און שאול האָט געלאָזט <br />
אויסרופן, אַז װער עס װעט טויטן גליתן <br />
וועט באקומען שאולס טאָכטער פאַר אַ <br />
ווייב, האָט דוד געהרגעט גליתן און איז <br />
געװאָרן שאולס איידעם און ער האָט גע" <br />
שפּילט פאַר שאול אויף אַ פידל. שאול <br />
האָט מיט דער צייט אָנגעהױיבן צו באַ" <br />
מערקן, אַז דוד שטרעבט איבערצונעמען <br />
די מלוכה, און ער האָט אָנגעהויבן דודן צו <br />
פאַרפאָלגן, וועלנדיק אים טויטן, דוד איז <br />
אַנטלאָפּן אין די מדבריות פון לאנד, װאָס <br />
האָט געהערט צום שבט יהודה: דאָרט <br />
האָבן זיך צו אים צונויפגעקליבן אַנדערע <br />
אַנטלאָפענע מענטשן, גיבורים, װאָס זע" <br />
נען געווען פאַרביטערט אויפן לעבן (,כל <br />
איש מר נפש"') און דוד איז געװאָרן אי" <br />
בער זיי דער עלטסטער (ויהי עליהם <br />
לשריי, שמואל א' כ"ג. שאול האָט <br />
געפּרואווט אים אויך דאָרט נאָכיאָגן, און <br />
דוד איז אַנטלאָפן צו די פּלשתים. דער" <br />
ווייל איז פאָרגעקומען די מלחמה צװוישן <br />
די פּלשתים און די יידן; שאול און זיינע <br />
3 זין זענען אומגעקומען אין דער מל- <br />
חמה. דעמאָלט איז דוד געװאָרן מלך <br />
בלויז איבער שבט יהודה מיט חברון <br />
אַלס רעזידענץ-שטאָט. ערשט דערנאָך <br />
ווען שאולס נאָכפאָלגער, זיין זון איש <br />
בושת, איז דערמאָרדערט געװאָרן, איז דוד <br />
געװאָרן מלך איבער גאַנץ ארץיישראל. <br />
דוד האָט געפירט מלחמות מיט די שכ" <br />
נותדיקע פעלקער, וועלכע פלעגן באַפאַלן <br />
יידן, מיט די פּלשתים, עמון, מואב, אדום, <br />
ארם און ער האָט זיי באזיגט. אין זיין <br />
צייט איז די יידישע מלוכה געווען אַמ" <br />
שטאַרקסטן אין דער געשיכטע, און ארץ" <br />
ישראל איז געװאָרן אויסגעברייטערט <br />
אַרײינעמענדיק אַ סך שכנות-לענדער (איז <br />
די שפּעטערדיקע קואלן האָט מען די <br />
לענדער גערופן ,,כיבוש דוד, די דט- <br />
ראָבערונגען פון דוד). אָבער אין פא- <br />
מיליע-לעבן האָט דוד געהאַט פיל פּײן- <br />
לעכע איבערלעבונגען. די מעשה פון זיין <br />
זון אמנון, וועלכער האָט פאַרגוואלדיקט <br />
זיין שוועסטער תמר, און די דערמאָרדונג <br />
פון אמנון דורך זיין ברודער אבשלום, <br />
דער אויפשטאַנד פון אבשלום קעגן זיין <br />
אייגענעם פאָטער דוד, און אבשלומס <br />
טויט, זענען די פּערזענלעכע טראגישע <br />
פּאַסירונגען אין דודס לעבן, װוי דאָס ספר <br />
שמואל דערציילט זיי, דאָס ספר שמואל <br />
דערציילט אויך נישט נאָר די גוטע מע- <br />
שים פון דוד נאָר אויך זיינע שלעכטע <br />
מעשים; די געשיכטע וי ער האָט אומ- <br />
געבראכט שאולס עטלעכע פאַרבליבענע <br />
קינדער, די מעשה וי ער האָט צוגענומען <br />
ביי זיינס אַ מיליטער-מאַן, אוריה החתי, <br />
זיין ווייב בת שבע, און ער האָט אַזױ <br />
איינגעאָרדנט, אַז אוריה זאָל אומקומען <br />
אין דער מלחמה. דאָס ספר שמואל <br />
שטרייבט אנטער אַז דוד האָט תשיבה <br />
געטאָן אויף זיין דאָזיקן אויפירונג און <br />
די גמרא זאָגט ,כל האומר דוד חטא אינו <br />
אלא טועה''. וועגן די לעצטע טעג פון <br />
דוד המלך ווערט דערציילט װי ער האָט <br />
איינגענומען דעם באַרג ציון ביי ירושלים <br />
און ער האָט געװאָלט דאָרט בויען דאָס <br />
בית המקדש, נאָר גאָט האָט אים געזאָגט, <br />
אַז ווייל ער האָט געפירט מלחמות און <br />
פאַרגאָסן בלוט קאָן ער נישט בויען דאָס <br />
בית המקדש; און ענדלעך וי ער האָט <br />
פאַרן טויט באַשטימט זיין זון שלמה אַלס <br />
מלך, הגם זיין זון אדוניהו איז געװוען <br />
עלטער, און וי ער האָט פאַרן טוט גע- <br />
בענטשט שלמהן, און ער האָט אים אָנ- <br />
געזאָגט צו טויטן עטלעכע זיינע פיינט, <br />
ווען ער איז געשטאָרבן, דערציילט דאָס <br />
ספר מלכים א' ב', ,ויקבר בעיר דוד", <br />
האָט מען אים קובר געװען אין זיין <br />
שטאָט, דאָס הייסט אויפן באַרג ציון <br />
לוט אַ שפּעטערדיקע טראדיציע איז ער <br />
געשטאָרבן אין 2טן טאָג שבועות. -- <br />
אחוץ וועגן דודס טעטיקייט אַלס מלך <br />
ווערט אויך איבערגעגעבן דורך דער טרא" <br />
דיציע, אַז דוד האָט מחבר געווען די מז" <br />
מורים פון תהלים, אויף וועלכן עס איז <br />
פאַראַן דודס נאָמען,. דוד איז דעריבער <br />
גערופן געװאָרן ,;נעים זמירות ישראל" <br />
(וועגן תהלים געבן מיר ביים זוכװאָרט <br />
,תהלים''). --- מיטן נאָמען דוד זענען <br />
פאַרבונדן געװאָרן שוין אין דער צייט <br />
פון תני"ך האָפענונגען פון דער אויסליי- <br />
זונג פון יידישן פאָלק, פון אַ משיחישער <br />
צוקונפט. עס איז געווען אַ טיפער גלויבן, <br />
אַז דוד איז נישט געשטאָרבן נאָר ער <br />
לעבט (דער שפּעטערדיקער אויסדרוק <br />
, דוד מלך ישראל חי וקיים') און ער <br />
וועט זיין דער מלך איבער דעם פאַריי- <br />
ניקטן יידישן פאָלק. ווען יחזקאל הנביא <br />
(קאפּיטל לייז) זאָגט די נבואה פון דער <br />
צוקונפטיקער גאולה ווי יידן װעלן אויס- <br />
געלייזט ווערן פון גלות בבל, גיט ער צו די <br />
ווערטער ,ועבדי דוד מלך עליהם" (און <br />
מיין קנעכט דוד װעט זיין מלך איבער <br />
זיי),. די אידייע, אַז די מלכות-בית-דוד, <br />
די אָפּשטאַמענדע דורות פון דוד המלך, <br />
וועלן קעניגן איבער די יידן, געפינען מיר <br />
אין אַ ריי ערטער אין תנ"ך, װי אין <br />
ירמיהו ליז, ,לא יכרת לדוד איש יושב <br />
על כסא ישראלי' (עס װעט נישט פאַר" <br />
שניטן ווערן פון דוד אַ מאַן װאָס װעט <br />
זיצן אויפן טראָן פון די יידן), און אין <br />
דעם משיחישן קאַפּיטל פון ישעיה י"א <br />
ווערט אויך פארבונדן די גאולה-האָפע- <br />
נונג מיט ויצא חוטר מגזע ישי" (און <br />
עס ווערט אַרױיסגײן אַ שפּראצונג פון דעם <br />
אָפּשטאַמונג פון ישי, דאָס הייסט דודס <br />
פּאָטער). אין הושע ג' װערט דאָס גע- <br />
זאָגט דייטלעכער (אחר ישיבו בני ישראל <br />
ובקשו את ה' אלהיהם ואת דוד מלכם'", <br />
און דערנאָך ועלן צוריקומען די יידן און <br />
זוכן זייער גאָט און זייער מלך דוד); <br />
דאָס זעלבע אויך אין ירמיה כ"ג (והקי" <br />
מותי לדוד צמח צדיק'), שפּעטער, אין <br />
דער צייט פון בית שני איז שוין געווען <br />
ביי יידן גאָר טיף איינגעפלאַנצט דער <br />
גלויבן, אַז משיח ועט זיין פון דודס <br />
אָפּשטאַמונג; אין דער גמרא הייסט משיח <br />
טיילמאָל סתם ,,בן דוד'' (סנהדרין צ"ז, <br />
;בן דוד באיי און אַנדערע ערטער). אין <br />
סוכה נייב און אַנדערע ערטער געפינען <br />
מיר דעם אויסדרוק ,,משיח בן דודי. פון <br />
די גאָר שפּעטערדיקע אגדות איז אָנצו- <br />
נעמען, אַז עס איז געװוען אפילו דער <br />
גלויבן, אַז דוד המלך אַליין איז משיח, אַז <br />
דוד איז נישט געשטאָרבן, נאָר ער גע- <br />
פינט זיך אין אַ מערה, און געויינלעך <br />
ווערט ער פאָרגעשטעלט אַלס אַן אַלטער <br />
מאַן מיט אַ לאַנגער באָרד און אַ קרוין <br />
אויפן קאָפּ און אַ תהלים אין דער האַנט <br />
-- און ווען עס װועט קומען די צייט פון <br />
דער גאולה וועט ער אַרויסקומען און אויס- <br />
לייזן די יידן (די לעגענדעס אין ספרל <br />
,שבחי ירושלים', די צונויפגענומענע <br />
סיפּורים אין מרדכי בן יחזקאלס ,,ספר <br />
המעשיותיי און אַנדערע). מיט דוד המ- <br />
לכס נאָמען איז אויך שפּעטער פאַרבונדן <br />
געװאָרן די סעודה מלוה מלכה פון שבת- <br />
צונאַכטס, ווען מען זאָגט אויך די מזמו- <br />
רים וועגן ,,מלך המשיח בן דוד". אין <br />
די פאָלקס-לעגענדעס ווערן דערציילט סי- <br />
פּורים וועגן דער מלוה מלכה און דוד <br />
המלך, און וי פאַרשידענע צדיקים און <br />
סתם פרומע יידן האָבן געטראָפן דוד המ" <br />
לך אין דער מערה אָדער אין גן עדן התח- <br />
תון און מיט אים צוזאמען געגעסן מלוה <br />
מלכה. -- עס ווערט געוויזן אין ירושלים <br />
אויפן בארג ציון די ,קברי מלכי בית <br />
דוד'', וואוהין יעדן טאָג נאָך שבועות <br />
קומען יידן זאָגן תהלים. אויך ועגן די <br />
דאָזיקע קברי מלכי בית דוד װערן אי- <br />
בערגעבן פיל פאָלקס-לעגענדעס, װאָס <br />
זענען פאַרעפנטלעכט געװאָרן אין /אג- <br />
דות ארץ-ישראל, -- אַ לאַנגע צייט זע- <br />
נען געװוען ביי יידן פאַמיליעס, װאָס <br />
האָבן געהאָט אין זייער טראַדיציע, אַז זיי <br />
שטאַמען אָפּ פון דוד המלך; אין דער <br />
צייט פון דער צווייטער העלפט פון בית <br />
שני ביז צום סוף פון די גאונים אין בבל <br />
האָבן די ראש הגולהס אין בבל זיך <br />
מתייחס געווען צו דוד המלך; דאָס זעלבע <br />
האָבן אין ארץיישראל די נשיאים פון <br />
הלל הזקנס פאַמיליע זיך מתייחס געווען <br />
צו מלכות בית דוד, ביז היינטיקער צייט <br />
זענען פאַראַן פאַמיליעס, וועלכע האָבן <br />
טראַדיציאנעלע סדר היחוס רשימות פון <br />
מלכות בית דוד,. זיי זענען צנונויפגע" <br />
זאַמלט געװאָרן אין ליפשיצעס ,גדולת <br />
שאול"". -- וועגן /,מגן דוד" זע ,;מגן <br />
דוד" <br />
<br />
{{קרד/פאלקס-ענצ}}</div>
צמא לדעת