https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?action=history&feed=atom&title=%D7%91%D7%90%D6%B7%D7%A0%D7%99%D7%A6%D7%A2%D7%A8%3A%D7%A9%D7%95%D7%95%D7%A2%D7%A8%D7%9E%D7%A2%D7%A8%2F%D7%90%D7%A8%D7%98%D7%99%D7%A7%D7%9C%D7%A2%D7%9F%2F%D7%A4%D7%A6%D7%90%D7%9C 2026-06-09T12:42:11Z ווערסיע היסטאריע פאר דעם בלאט אויפן וויקי MediaWiki 1.39.4 https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%91%D7%90%D6%B7%D7%A0%D7%99%D7%A6%D7%A2%D7%A8:%D7%A9%D7%95%D7%95%D7%A2%D7%A8%D7%9E%D7%A2%D7%A8/%D7%90%D7%A8%D7%98%D7%99%D7%A7%D7%9C%D7%A2%D7%9F/%D7%A4%D7%A6%D7%90%D7%9C&diff=338654&oldid=prev 2025-08-26T17:57:19Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 17:57, 26 אויגוסט 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l5">שורה 5:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 5:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>פצאל איז געבוירן געווארן אין דער חשמונאישער קעניגרייך צו אן אריסטאקראטישער משפחה פון אדומישן אפשטאם. זיין פאטער אַנטיפּאַטער דער אדומי איז געווען דער נאנטער ראטגעבער פון דעם חשמונאישן קעניג הורקנוס, און זיין מוטער קיפּרוס (&quot;קיפרון&quot; אין [[יוסיפון]]) איז געווען א נאַבאַטישע פרינצעסין{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|ח|ו}}.}}.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>פצאל איז געבוירן געווארן אין דער חשמונאישער קעניגרייך צו אן אריסטאקראטישער משפחה פון אדומישן אפשטאם. זיין פאטער אַנטיפּאַטער דער אדומי איז געווען דער נאנטער ראטגעבער פון דעם חשמונאישן קעניג הורקנוס, און זיין מוטער קיפּרוס (&quot;קיפרון&quot; אין [[יוסיפון]]) איז געווען א נאַבאַטישע פרינצעסין{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|ח|ו}}.}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין יאר ג'תשי&quot;ג (48 פצ&quot;ר), נאך וואס יוליוס קייזער האט באזיגט פּאָמפּיוס אין פאַרסאַלוס און געוואונען די מאכט איבער רוים, איז אנטיפאטער באשטימט געווארן דורך קייזער אלס אפוטרופוס פון יהודה פאר דער רוימישער רעפובליק. אנטיפאטער האט באלד באשטימט פצאל צו זיין גובערנאַטאָר פון ירושלים, און הורדוס גובערנאטאר פון גליל{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|י|ד}}.}}.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין יאר ג'תשי&quot;ג (48 פצ&quot;ר), נאך וואס יוליוס קייזער האט באזיגט פּאָמפּיוס אין פאַרסאַלוס און געוואונען די מאכט איבער רוים, איז אנטיפאטער באשטימט געווארן דורך קייזער אלס אפוטרופוס פון יהודה פאר דער רוימישער רעפובליק. אנטיפאטער האט באלד באשטימט פצאל צו זיין גובערנאַטאָר פון ירושלים, און הורדוס גובערנאטאר פון גליל{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|י|ד<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|קורץ=י</ins>}}.}}.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>נאך דער מארד פון קייזער אין ג'תשי&quot;ז (44 פצ&quot;ר) האט הורדוס אויסגענוצט די רוימישע פאליטיק צו באקומען מער מאכט. הורקנוס' א גענעראל מיט'ן נאמען מאַליכוס, וועלכע האט געזוכט צוריקצוהאלטן אנטיפאטער און זיינע זין צו געוואונען קאנטראל פון יהודה, האט געצאלט איינע פון אנטיפאטער'ס דינער אים צו פאר'סמ'ען. הורדוס האט זיך געגרייט ארויסצוגיין קעגן מאליכוס מיט א גרויסן מיליטער, אבער פצאל האט אים צייטווייליג צוריקגעהאלטן{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|יא|ד|ה}}.}}.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>נאך דער מארד פון קייזער אין ג'תשי&quot;ז (44 פצ&quot;ר) האט הורדוס אויסגענוצט די רוימישע פאליטיק צו באקומען מער מאכט. הורקנוס' א גענעראל מיט'ן נאמען מאַליכוס, וועלכע האט געזוכט צוריקצוהאלטן אנטיפאטער און זיינע זין צו געוואונען קאנטראל פון יהודה, האט געצאלט איינע פון אנטיפאטער'ס דינער אים צו פאר'סמ'ען. הורדוס האט זיך געגרייט ארויסצוגיין קעגן מאליכוס מיט א גרויסן מיליטער, אבער פצאל האט אים צייטווייליג צוריקגעהאלטן{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|יא|ד|ה<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|קורץ=י</ins>}}.}}.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>הורדוס האט אבער עווענטועל ערלעדיגט מאליכוס'ן, און מאליכוס' א ברודער, העליקס, האט אנגעגריפן פצאל פאר נקמה אויף מאליכוס' בלוט. הורדוס איז געווען קראנק דאן און ער האט נישט געקענט קומען צו הילף פאר פצאל, און פצאל האט אליין באזיגט העליקס, און דערנאך גע'מוסר'ט הורקנוס'ן פאר'ן זיין א כפוי טובה און שטיין צו דער זייט פון העליקס{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|יב|א}}.}}</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>הורדוס האט אבער עווענטועל ערלעדיגט מאליכוס'ן, און מאליכוס' א ברודער, העליקס, האט אנגעגריפן פצאל פאר נקמה אויף מאליכוס' בלוט. הורדוס איז געווען קראנק דאן און ער האט נישט געקענט קומען צו הילף פאר פצאל, און פצאל האט אליין באזיגט העליקס, און דערנאך גע'מוסר'ט הורקנוס'ן פאר'ן זיין א כפוי טובה און שטיין צו דער זייט פון העליקס{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|יב|א<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|קורץ=י</ins>}}.}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין ג'תש&quot;כ (41 פצ&quot;ר), האט מאַרקוס אַנטאָניוס באזיגט קאַסיוס און ברוטוס אין דער געראנגל איבער דער מאכט אויף רוים. זייענדיג אין ביטיניע זענען באקלאגענישן געברענגט געווארן פאר אים קעגן די צוויי ברידער, וועלכע פיל אידן האבן געהאסט. אבער ס'איז געלונגען הורדוס אפצואווארפן די באשולדיגונגען{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|יב|ד}}.}}. באשולדיגונגען זענען ווידער געברענגט געווארן פאר אנטאניוס קעגן זיי ווען ער איז געווען נעבן אנטוכיא, און נאכאמאל האבן זיך די באשולדיגונגען ארויסגעוויזן צו זיין אומפרוכטבאר, ווייל אפילו הורקנוס דער צווייטער האט רעקאמענדירט די צוויי אלס פירער פונעם לאנד. דאס האט געפירט אנטאניוס צו העכערן די צוויי ברידער אין ראנג, און באשטימען אלס טעטראַרכן פון יהודה און גליל{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|יב|ה}}.}}.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין ג'תש&quot;כ (41 פצ&quot;ר), האט מאַרקוס אַנטאָניוס באזיגט קאַסיוס און ברוטוס אין דער געראנגל איבער דער מאכט אויף רוים. זייענדיג אין ביטיניע זענען באקלאגענישן געברענגט געווארן פאר אים קעגן די צוויי ברידער, וועלכע פיל אידן האבן געהאסט. אבער ס'איז געלונגען הורדוס אפצואווארפן די באשולדיגונגען{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|יב|ד<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|קורץ=י</ins>}}.}}. באשולדיגונגען זענען ווידער געברענגט געווארן פאר אנטאניוס קעגן זיי ווען ער איז געווען נעבן אנטוכיא, און נאכאמאל האבן זיך די באשולדיגונגען ארויסגעוויזן צו זיין אומפרוכטבאר, ווייל אפילו הורקנוס דער צווייטער האט רעקאמענדירט די צוויי אלס פירער פונעם לאנד. דאס האט געפירט אנטאניוס צו העכערן די צוויי ברידער אין ראנג, און באשטימען אלס טעטראַרכן פון יהודה און גליל{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|יב|ה<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|קורץ=י</ins>}}.}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==רעוואלט פון אנטיגנוס און פצאל'ס אונטערגאנג==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==רעוואלט פון אנטיגנוס און פצאל'ס אונטערגאנג==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין יאר ג'תשכ&quot;א ( 40 פצ&quot;ר) האט מתתיהו אנטיגנוס דער זון פון אריסתובלוס זיך באמיט צו פארכאפן דעם טראן אין יהודה מיט שטיצע פון דער פּאַרטיאַנער אימפעריע. ער איז געקומען קיין ארץ יהודה און זיך צוזאמגעשטויסן מיט הורדוס און פצאל אין טעגליכע שלאכטן אויף די גאסן פון ירושלים. שבועות יענע יאר זענען די שלאכטן געווען באזונדער געפערליך ווען די שטאט איז געווען פול מיט באוואפנטע עולי רגלים. פצאל האט געשטעלט א וואך אויף די מויערן, הורדוס אויף דעם קעניגליכן פאלאץ, און זיי האבן שטארק אנגעגריפן די פארטיאנער{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|יג|ב|ג}}.}}.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין יאר ג'תשכ&quot;א ( 40 פצ&quot;ר) האט מתתיהו אנטיגנוס דער זון פון אריסתובלוס זיך באמיט צו פארכאפן דעם טראן אין יהודה מיט שטיצע פון דער פּאַרטיאַנער אימפעריע. ער איז געקומען קיין ארץ יהודה און זיך צוזאמגעשטויסן מיט הורדוס און פצאל אין טעגליכע שלאכטן אויף די גאסן פון ירושלים. שבועות יענע יאר זענען די שלאכטן געווען באזונדער געפערליך ווען די שטאט איז געווען פול מיט באוואפנטע עולי רגלים. פצאל האט געשטעלט א וואך אויף די מויערן, הורדוס אויף דעם קעניגליכן פאלאץ, און זיי האבן שטארק אנגעגריפן די פארטיאנער{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|יג|ב|ג<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|קורץ=י</ins>}}.}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אנטיגנוס האט איבערגערעדט די שטאטס לייט אריינצולאזן דעם פארטיאנער גענעראל פאַקאָרוס, וועלכע האט אנגעבאטן צו פירן שלום געשפרעכן צו ענדיגן די שלאכטן. הורדוס האט פארדעכטיגט אז דאס איז א פאסטקע, אבער פצאל האט זיך געלאזט ארייננארן אינאיינעם מיט הורקנוס אינעם לאגער פונעם פארטיאנער פירער באַרזאַפאַרנעס. אנקומענדיג קיין כזיב האט פצאל געהערט פון סירישע אדללייט, אָפעליוס און סאַרמאַלאַ, אז ער איז אריין אין א פאסטקע, זיי האבן אים פארגעשלאגן צו אנטלויפן, אבער ער האט נישט געוואלט איבערלאזן הורקנוס אליין. הורקנוס און פצאל זענען טאקע ביידע געפאנגען געווארן, און זיי זענען דאן איבערגעגעבן געווארן צו אנטיגנוס, וועלכער האט הורקנוס'ן געמאכט א בעל מום אים צו פסל'ען פון די כהונה, און אים געפירט קיין בבל. פצאל האט זיך גענומען דאס לעבן דורך צעשפאלטן די אייגענע מוח, אויסדריקנדיג דערביי צופרידנהייט אז זיין ברודער הורדוס איז פארזיכערט{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|יג|ד|י}}.}}.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אנטיגנוס האט איבערגערעדט די שטאטס לייט אריינצולאזן דעם פארטיאנער גענעראל פאַקאָרוס, וועלכע האט אנגעבאטן צו פירן שלום געשפרעכן צו ענדיגן די שלאכטן. הורדוס האט פארדעכטיגט אז דאס איז א פאסטקע, אבער פצאל האט זיך געלאזט ארייננארן אינאיינעם מיט הורקנוס אינעם לאגער פונעם פארטיאנער פירער באַרזאַפאַרנעס. אנקומענדיג קיין כזיב האט פצאל געהערט פון סירישע אדללייט, אָפעליוס און סאַרמאַלאַ, אז ער איז אריין אין א פאסטקע, זיי האבן אים פארגעשלאגן צו אנטלויפן, אבער ער האט נישט געוואלט איבערלאזן הורקנוס אליין. הורקנוס און פצאל זענען טאקע ביידע געפאנגען געווארן, און זיי זענען דאן איבערגעגעבן געווארן צו אנטיגנוס, וועלכער האט הורקנוס'ן געמאכט א בעל מום אים צו פסל'ען פון די כהונה, און אים געפירט קיין בבל. פצאל האט זיך גענומען דאס לעבן דורך צעשפאלטן די אייגענע מוח, אויסדריקנדיג דערביי צופרידנהייט אז זיין ברודער הורדוס איז פארזיכערט{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|יג|ד|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">י|קורץ=</ins>י}}.}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>הורדוס באצייטנס אנטלאפן פון ירושלים, מיטנעמענדיג מיט זיך פצאל'ס זיבן-יעריגער זון{{הערה|{{יוספוס|קדמוניות|יד|יד|א}}.}}.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>הורדוס באצייטנס אנטלאפן פון ירושלים, מיטנעמענדיג מיט זיך פצאל'ס זיבן-יעריגער זון{{הערה|{{יוספוס|קדמוניות|יד|יד|א}}.}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==אנדענק==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==אנדענק==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>יוסף בן מתתיהו רעדט וועגן פצאל ווי א מוטיגן און נאבעלן מאן. פצאל'ס א זון, וועלכער האט אויך געהייסן פצאל, האט חתונה געהאט מיט הורדוס' טאכטער שלומציון, מיט וועלכער ער האט געהאט פינף קינדער{{הערה|{{יוספוס|קדמוניות|יז|ב|ג}}.}}.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>יוסף בן מתתיהו רעדט וועגן פצאל ווי א מוטיגן און נאבעלן מאן. פצאל'ס א זון, וועלכער האט אויך געהייסן פצאל, האט חתונה געהאט מיט הורדוס' טאכטער שלומציון, מיט וועלכער ער האט געהאט פינף קינדער{{הערה|{{יוספוס|קדמוניות|יז|ב|ג<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|קורץ=י</ins>}}.}}.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער זון פון הורדוס דורך זיין ווייב פּאלאס, איז א נאמען געגעבן געווארן &quot;פצאל&quot; דורך הורדוס. הורדוס האט אויך באערט זיין ברודער דורך געבן דעם נאמען &quot;פאַסאַעליס&quot; צו א שטאט צפון-מזרח פון יריחו, און &quot;פאַסאַעלוס&quot; צו א טורעם פון זיין פאלאץ אין ירושלים{{הערה|{{יוספוס|קדמוניות|טז|ה|ב}}.}}.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>דער זון פון הורדוס דורך זיין ווייב פּאלאס, איז א נאמען געגעבן געווארן &quot;פצאל&quot; דורך הורדוס. הורדוס האט אויך באערט זיין ברודער דורך געבן דעם נאמען &quot;פאַסאַעליס&quot; צו א שטאט צפון-מזרח פון יריחו, און &quot;פאַסאַעלוס&quot; צו א טורעם פון זיין פאלאץ אין ירושלים{{הערה|{{יוספוס|קדמוניות|טז|ה|ב<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|קורץ=י</ins>}}.}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==נאטיצן==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==נאטיצן==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{ביאורים}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{ביאורים}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==רפערענצן==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==רפערענצן==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{רעפערענצן|}}</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{רעפערענצן|}}</div></td></tr> </table>

שווערמער https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%91%D7%90%D6%B7%D7%A0%D7%99%D7%A6%D7%A2%D7%A8:%D7%A9%D7%95%D7%95%D7%A2%D7%A8%D7%9E%D7%A2%D7%A8/%D7%90%D7%A8%D7%98%D7%99%D7%A7%D7%9C%D7%A2%D7%9F/%D7%A4%D7%A6%D7%90%D7%9C&diff=338562&oldid=prev 2025-08-24T04:38:38Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw="interface"> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="yi"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">→ עלטערע ווערסיע</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">רעוויזיע פון 04:38, 24 אויגוסט 2025</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">שורה 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">שורה 1:</td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דרעפט}}</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פְּצָאֵל</ins>{{<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ביאור|דער נאמען געפינט מען נישט אין תנ&quot;ך, און עס איז </ins>אן <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אנהייב באטראכט געווארן דורך פארשער אלס א חידוש פון זמן בית שני. עס ווערט אבער אנגעוויזן אז עס איז ווארשיינליך דער נאַבאַטישן נאמען &quot;פאַצאַעל&quot; אדער &quot;פאַצייעל&quot;, ווייל צווישן </ins>די <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">צענדליגער אויפשריפטן וואו דער נאמען ערשיינט איז בלויז איינס פון ארץ יהודה, און אלע אנדערע זענען פון נאבאטישע געגנטן, עבר הירדן און דרום סיריע. זיין נאמען איז לויט דעם געקומען צו אים צוליב זיין מאמע'ס נאבאטישן אפשטאם{{הערה|{{cite journal |last= Norris |first= Jérôme |title= A woman's Hismaic inscription from the Wādī Ramm desert: AMJ 2/J.14202 (Amman Museum) |journal= Arabian Archaeology and Epigraphy |volume= 28 |issue= 1 |pages= 90–109 |date= 26 April 2017 |doi= 10.1111/aae.12086 |url= https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/aae.12086 |access</ins>-<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">date= 24 April 2024}}}}.}} </ins>(<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">גריכיש</ins>: <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Φασάηλος</ins>, &quot;<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאַסאַעלאָס</ins>&quot;, אין יוסיפון: פסילו; געשטארבן 40 פצ&quot;ר) איז געווען א פרינץ פון דער הורדוס דינאסטיע פון יהודה<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, </ins>דער בכור פון אַנטיפאַטער דער אדומי און קיפּרוס דער עלטערער ברודער פון הורדוס, יוסף, פעראָראַ, און שלומית.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">&lt;!-- הייבט </del>אן <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רעדאגירן אונטער </del>די <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">שורה </del>-<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">-&gt;</del></div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פַצָאֵל </del>(<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">לאטיין</del>: <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Phasaelus</del>, &quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאַסאַעלוס</del>&quot;<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">; פון גריכיש: Φασάηλος</del>, אין יוסיפון: פסילו; געשטארבן 40 פצ&quot;ר) איז געווען א פרינץ פון דער הורדוס<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">-</del>דינאסטיע פון יהודה<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </del>דער בכור פון אַנטיפאַטער דער אדומי און קיפּרוס דער עלטערער ברודער פון הורדוס, יוסף, פעראָראַ, און שלומית.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==אפשטאם און פריע קאריערע==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==אפשטאם און פריע קאריערע==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>פצאל איז געבוירן געווארן אין דער חשמונאישער קעניגרייך צו אן אריסטאקראטישער משפחה פון אדומישן אפשטאם. זיין <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">טאטע, </del>אַנטיפּאַטער דער אדומי<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, </del>איז געווען דער נאנטער ראטגעבער פון דעם חשמונאישן קעניג הורקנוס און זיין <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מאמע </del>קיפּרוס (&quot;קיפרון&quot; אין [[יוסיפון]]) איז געווען א נאַבאַטישע פרינצעסין<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. פצאל איז געווען דער עלטערער ברודער פון הורדוס</del>{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|ח|ו}}.}}.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>פצאל איז געבוירן געווארן אין דער חשמונאישער קעניגרייך צו אן אריסטאקראטישער משפחה פון אדומישן אפשטאם. זיין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאטער </ins>אַנטיפּאַטער דער אדומי איז געווען דער נאנטער ראטגעבער פון דעם חשמונאישן קעניג הורקנוס<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, </ins>און זיין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מוטער </ins>קיפּרוס (&quot;קיפרון&quot; אין [[יוסיפון]]) איז געווען א נאַבאַטישע פרינצעסין{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|ח|ו}}.}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">סיי פצאל און סיי הורדוס האבן אנגעהויבן זייערע קאריערעס אונטער זייער טאטן אנטיפאטער. נאך דער שלאכט אין פאַרסאַלוס </del>אין 48 פצ&quot;ר, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווען </del>יוליוס קייזער האט באזיגט פּאָמפּיוס און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געוואןנען </del>די מאכט איבער רוים, איז אנטיפאטער באשטימט געווארן דורך קייזער אלס אפוטרופוס פון יהודה פאר דער רוימישער רעפובליק. אנטיפאטער האט באלד באשטימט פצאל צו זיין גובערנאַטאָר פון ירושלים, און הורדוס גובערנאטאר פון גליל{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|י|ד<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">}}.}}.  </del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>אין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יאר ג'תשי&quot;ג (</ins>48 פצ&quot;ר<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">)</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">נאך וואס </ins>יוליוס קייזער האט באזיגט פּאָמפּיוס <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אין פאַרסאַלוס </ins>און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געוואונען </ins>די מאכט איבער רוים, איז אנטיפאטער באשטימט געווארן דורך קייזער אלס אפוטרופוס פון יהודה פאר דער רוימישער רעפובליק. אנטיפאטער האט באלד באשטימט פצאל צו זיין גובערנאַטאָר פון ירושלים, און הורדוס גובערנאטאר פון גליל{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|י|ד}}.}}.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווען הורדוס איז גערופן געווארן גע'משפט צו ווערן פאר דעם סנהדרין פאר'ן הרג'ענען חזקיה הגלילי אן די אויטעריטעט דערצו, האט ער געפלאנט צו קומען קיין ירושלים מיט אן ארמיי און מאכן מלחמה, אבער אנטיפּאטער און פצאל האבן באוויזן אים איבערצורעדן זיך צו באפרידיגן מיט סטראשונקעס{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|י|ט</del>}}.}}.</div></td><td colspan="2" class="diff-side-added"></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>נאך דער מארד פון קייזער אין <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">יאר 41 </del>פצ&quot;ר <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ווען </del>הורדוס <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האט </del>אויסגענוצט די רוימישע פאליטיק צו באקומען מער מאכט<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, האט </del>הורקנוס' א גענעראל מיט'ן נאמען מאַליכוס, וועלכע האט <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פרובירט </del>צוריקצוהאלטן אנטיפאטער און זיינע זין צו געוואונען קאנטראל פון יהודה, געצאלט איינע פון אנטיפאטער'ס דינער אים צו פאר'סמ'ען<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. מאליכוס האט געהאלטן אז די מאכט פון די אדומיים וועט שאטן פאר הורקנוס</del>. הורדוס האט זיך געגרייט ארויסצוגיין קעגן מאליכוס מיט א גרויסן מיליטער, אבער פצאל האט אים <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">צייטוויליג </del>צוריקגעהאלטן{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|יא|ד|ה}}.}}.  </div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>נאך דער מארד פון קייזער אין <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ג'תשי&quot;ז (44 </ins>פצ&quot;ר<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">) האט </ins>הורדוס אויסגענוצט די רוימישע פאליטיק צו באקומען מער מאכט<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. </ins>הורקנוס' א גענעראל מיט'ן נאמען מאַליכוס, וועלכע האט <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">געזוכט </ins>צוריקצוהאלטן אנטיפאטער און זיינע זין צו געוואונען קאנטראל פון יהודה, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האט </ins>געצאלט איינע פון אנטיפאטער'ס דינער אים צו פאר'סמ'ען. הורדוס האט זיך געגרייט ארויסצוגיין קעגן מאליכוס מיט א גרויסן מיליטער, אבער פצאל האט אים <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">צייטווייליג </ins>צוריקגעהאלטן{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|יא|ד|ה}}.}}.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>הורדוס האט אבער עווענטועל ערלעדיגט מאליכוס'ן, און מאליכוס' א ברודער, העליקס, האט אנגעגריפן פצאל <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אלס </del>נקמה <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאר זיין ברודער</del>'<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ס </del>בלוט. הורדוס איז געווען קראנק דאן, און פצאל האט אליין באזיגט העליקס, און <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אנגע</del>'מוסר'ט הורקנוס פאר'ן זיין א כפוי טובה און שטיין צו דער זייט פון העליקס{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|יב|א}}.}}</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>הורדוס האט אבער עווענטועל ערלעדיגט מאליכוס'ן, און מאליכוס' א ברודער, העליקס, האט אנגעגריפן פצאל <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאר </ins>נקמה <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אויף מאליכוס</ins>' בלוט. הורדוס איז געווען קראנק דאן <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">און ער האט נישט געקענט קומען צו הילף פאר פצאל</ins>, און פצאל האט אליין באזיגט העליקס, און <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דערנאך גע</ins>'מוסר'ט הורקנוס<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'ן </ins>פאר'ן זיין א כפוי טובה און שטיין צו דער זייט פון העליקס{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|יב|א}}.}}</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אין ג'תש"כ (41 פצ"ר), האט מאַרקוס אַנטאָניוס באזיגט קאַסיוס און ברוטוס אין דער געראנגל איבער דער מאכט אויף רוים. זייענדיג אין ביטיניע זענען באקלאגענישן געברענגט געווארן פאר אים קעגן די צוויי ברידער, וועלכע פיל אידן האבן געהאסט. אבער ס'איז געלונגען הורדוס אפצואווארפן די באשולדיגונגען{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|יב|ד}}.}}. באשולדיגונגען זענען ווידער געברענגט געווארן פאר אנטאניוס קעגן זיי ווען ער איז געווען נעבן אנטוכיא, און נאכאמאל האבן זיך די באשולדיגונגען ארויסגעוויזן צו זיין אומפרוכטבאר, ווייל אפילו הורקנוס דער צווייטער האט רעקאמענדירט די צוויי אלס פירער פונעם לאנד. דאס האט געפירט אנטאניוס צו העכערן די צוויי ברידער אין ראנג, און באשטימען אלס טעטראַרכן פון יהודה און גליל{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|יב|ה}}.}}.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">בשעת מאַרקוס אַנטאָניוס איז געווען אין ביטיניע, נאכ</del>'<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ן זיגן קעגן קאסיוס און ברוטוס, אין בערך 41 פצ&quot;ר, זענען באקלאגענישן געברענגט געווארן פאר אים קעגן די צוויי ברידער, וועלכע פיל אידן האבן געהאסט, אבער </del>ס<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'איז געלונגען הורדוס אפצואווארפן די באשולדיגונגען{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|יב|א}}.}}. באשולדיגונגען זענען ווידער געברענגט געווארן קעגן זיי פאר אנטאניוס ווען ער איז געווען אין דפני נעבן אנטוכיא. נאכאמאל האבן זיך די באשולדיגונגען ארויסגעוויזן צו זיין אומפרוכטבאר, ווייל אפילו הורקנוס דער צווייטער האט רעקאמענדירט די צוויי אלס פירער פונעם לאנד. דאס האט געפירט אנטאניוס צו העכערן די צוויי ברידער אין ראנג, און באשטימען אלס טעטראַרכן פון יהודה און גליל.</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==רעוואלט פון אנטיגנוס און פצאל</ins>'ס <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אונטערגאנג==</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==רעוואלט </del>פון <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אנטיגנוס </del>און פצאל<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">'ס אונטערגאנג==</del></div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אין יאר ג'תשכ&quot;א ( 40 פצ&quot;ר) האט מתתיהו אנטיגנוס דער זון </ins>פון <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אריסתובלוס זיך באמיט צו פארכאפן דעם טראן אין יהודה מיט שטיצע פון דער פּאַרטיאַנער אימפעריע. ער איז געקומען קיין ארץ יהודה און זיך צוזאמגעשטויסן מיט הורדוס </ins>און פצאל <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אין טעגליכע שלאכטן אויף די גאסן פון ירושלים. שבועות יענע יאר זענען די שלאכטן געווען באזונדער געפערליך ווען די שטאט איז געווען פול מיט באוואפנטע עולי רגלים. פצאל האט געשטעלט א וואך אויף די מויערן, הורדוס אויף דעם קעניגליכן פאלאץ, און זיי האבן שטארק אנגעגריפן די פארטיאנער{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|יג|ב|ג}}.}}.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דערווייל </del>האט <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מתתיהו אנטיגנוס דער חשמונאי זיך באמיט צו פארכאפן </del>דעם <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">טראן אין יהודה, און אין ירושלים זענען געווען אפט קאנפליקטן צווישן זיינע אנהענגער און די פון די צוויי ברידער</del>, וועלכע <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זענען געווען ספעציעל געפערליך אויף שבועות יאר 40 פצ&quot;ר. פצאל </del>האט <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פארטיידיגט </del>די <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מויערן און </del>הורדוס <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דעם פאלאץ</del>, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">באזיגנדיג זייערע קעגנער. אזוי ארום האט אנטיגנוס זיך געוואנדן צו דער פּאַרטיאַנער אימפּעריע פאר הילף. </del>פצאל האט <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;"> </del>זיך געלאזט ארייננארן אינאיינעם מיט הורקנוס אינעם לאגער פונעם פארטיאנער פירער באַרזאַפאַרנעס, <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">מכלומר'שט פאר שלום געשפרעכן{{הערה|{{יוספוס|</del>א<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|יג|ה}}.}}</del>. הורקנוס און פצאל זענען ביידע געפאנגען געווארן, און זיי זענען דאן איבערגעגעבן געווארן צו אנטיגנוס, וועלכער האט הורקנוס'ן געמאכט א בעל מום אים צו פסל'ען פון די כהונה, און אים געפירט קיין בבל. פצאל האט זיך צעשפאלטן די אייגענע מוח, אויסדריקנדיג דערביי <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">צופרידנקייט </del>אז זיין ברודער הורדוס איז פארזיכערט{{הערה|{{יוספוס|א|יג|<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ט</del>|י}}.}}.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אנטיגנוס </ins>האט <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">איבערגערעדט די שטאטס לייט אריינצולאזן </ins>דעם <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פארטיאנער גענעראל פאַקאָרוס</ins>, וועלכע האט <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אנגעבאטן צו פירן שלום געשפרעכן צו ענדיגן </ins>די <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">שלאכטן. </ins>הורדוס <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">האט פארדעכטיגט אז דאס איז א פאסטקע</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אבער </ins>פצאל האט זיך געלאזט ארייננארן אינאיינעם מיט הורקנוס אינעם לאגער פונעם פארטיאנער פירער באַרזאַפאַרנעס<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">. אנקומענדיג קיין כזיב האט פצאל געהערט פון סירישע אדללייט, אָפעליוס און סאַרמאַלאַ</ins>, <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">אז ער איז אריין אין </ins>א <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פאסטקע, זיי האבן אים פארגעשלאגן צו אנטלויפן, אבער ער האט נישט געוואלט איבערלאזן הורקנוס אליין</ins>. הורקנוס און פצאל זענען <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">טאקע </ins>ביידע געפאנגען געווארן, און זיי זענען דאן איבערגעגעבן געווארן צו אנטיגנוס, וועלכער האט הורקנוס'ן געמאכט א בעל מום אים צו פסל'ען פון די כהונה, און אים געפירט קיין בבל. פצאל האט זיך <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">גענומען דאס לעבן דורך </ins>צעשפאלטן די אייגענע מוח, אויסדריקנדיג דערביי <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">צופרידנהייט </ins>אז זיין ברודער הורדוס איז פארזיכערט{{הערה|{{יוספוס<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|מלחמות</ins>|א|יג|<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ד</ins>|י}}.}}.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">הורדוס באצייטנס אנטלאפן פון ירושלים, מיטנעמענדיג מיט זיך פצאל'ס זיבן-יעריגער זון{{הערה|{{יוספוס|קדמוניות|יד|יד|א}}.}}.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==אנדענק==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==אנדענק==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>יוסף בן מתתיהו רעדט וועגן פצאל ווי א מוטיגן און נאבעלן מאן. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">זיין </del>זון, וועלכער האט אויך געהייסן פצאל<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">, און שיינט צו האבן געהאט געבוירן געווארן נאך זיין פאטער'ס טויט</del>, האט חתונה געהאט מיט הורדוס' טאכטער שלומציון, מיט וועלכער ער האט געהאט פינף קינדער. <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער זון פון הורדוס דורך זיין ווייב פּאלאס, איז א נאמען געגעבן געווארן &quot;פצאל&quot; דורך הורדוס. הורדוס האט אויך באערט זיין ברודער דורך געבן דעם נאמען &quot;פאַסאַעליס&quot; צו א שטאט צפון-מזרח פון יריחו, און &quot;פאַסאַעלוס&quot; צו א טורעם פון זיין פאלאץ אין ירושלים</del>.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>יוסף בן מתתיהו רעדט וועגן פצאל ווי א מוטיגן און נאבעלן מאן. <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">פצאל'ס א </ins>זון, וועלכער האט אויך געהייסן פצאל, האט חתונה געהאט מיט הורדוס' טאכטער שלומציון, מיט וועלכער ער האט געהאט פינף קינדער<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{הערה|{{יוספוס|קדמוניות|יז|ב|ג}}</ins>.<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">}}</ins>.  </div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br/></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>==<del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">רעפערענצן</del>==</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">דער זון פון הורדוס דורך זיין ווייב פּאלאס, איז א נאמען געגעבן געווארן &quot;פצאל&quot; דורך הורדוס. הורדוס האט אויך באערט זיין ברודער דורך געבן דעם נאמען &quot;פאַסאַעליס&quot; צו א שטאט צפון-מזרח פון יריחו, און &quot;פאַסאַעלוס&quot; צו א טורעם פון זיין פאלאץ אין ירושלים{{הערה|{{יוספוס|קדמוניות|טז|ה|ב}}.}}.</ins></div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{רעפערענצן}}</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==נאטיצן</ins>==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">{{ביאורים}}</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">==רפערענצן</ins>==</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>{{רעפערענצן<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">|</ins>}}</div></td></tr> </table>

שווערמער https://yi.hamichlol.org.il/w/index.php?title=%D7%91%D7%90%D6%B7%D7%A0%D7%99%D7%A6%D7%A2%D7%A8:%D7%A9%D7%95%D7%95%D7%A2%D7%A8%D7%9E%D7%A2%D7%A8/%D7%90%D7%A8%D7%98%D7%99%D7%A7%D7%9C%D7%A2%D7%9F/%D7%A4%D7%A6%D7%90%D7%9C&diff=338351&oldid=prev 2025-08-11T17:58:48Z

<p>געשאַפן בלאַט מיט &#039;{{דרעפט}} &lt;!-- הייבט אן רעדאגירן אונטער די שורה --&gt; פַצָאֵל (לאטיין: Phasaelus, &quot;פאַסאַעלוס&quot;; פון גריכיש: Φασάηλος, אין יוסיפון: פסילו; געשטארבן 40 פצ&quot;ר) איז געווען א פרינץ פון דער הורדוס-דינאסטיע פון יהודה. דער בכור פון אַנטיפאַטער דער אדומי און קיפּרוס דער עלטערער ב...&#039;</p> <p><b>נייער בלאַט</b></p><div>{{דרעפט}}<br /> &lt;!-- הייבט אן רעדאגירן אונטער די שורה --&gt;<br /> פַצָאֵל (לאטיין: Phasaelus, &quot;פאַסאַעלוס&quot;; פון גריכיש: Φασάηλος, אין יוסיפון: פסילו; געשטארבן 40 פצ&quot;ר) איז געווען א פרינץ פון דער הורדוס-דינאסטיע פון יהודה. דער בכור פון אַנטיפאַטער דער אדומי און קיפּרוס דער עלטערער ברודער פון הורדוס, יוסף, פעראָראַ, און שלומית.<br /> <br /> ==אפשטאם און פריע קאריערע==<br /> <br /> פצאל איז געבוירן געווארן אין דער חשמונאישער קעניגרייך צו אן אריסטאקראטישער משפחה פון אדומישן אפשטאם. זיין טאטע, אַנטיפּאַטער דער אדומי, איז געווען דער נאנטער ראטגעבער פון דעם חשמונאישן קעניג הורקנוס און זיין מאמע קיפּרוס (&quot;קיפרון&quot; אין [[יוסיפון]]) איז געווען א נאַבאַטישע פרינצעסין. פצאל איז געווען דער עלטערער ברודער פון הורדוס{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|ח|ו}}.}}.<br /> <br /> סיי פצאל און סיי הורדוס האבן אנגעהויבן זייערע קאריערעס אונטער זייער טאטן אנטיפאטער. נאך דער שלאכט אין פאַרסאַלוס אין 48 פצ&quot;ר, ווען יוליוס קייזער האט באזיגט פּאָמפּיוס און געוואןנען די מאכט איבער רוים, איז אנטיפאטער באשטימט געווארן דורך קייזער אלס אפוטרופוס פון יהודה פאר דער רוימישער רעפובליק. אנטיפאטער האט באלד באשטימט פצאל צו זיין גובערנאַטאָר פון ירושלים, און הורדוס גובערנאטאר פון גליל{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|י|ד}}.}}. <br /> ווען הורדוס איז גערופן געווארן גע'משפט צו ווערן פאר דעם סנהדרין פאר'ן הרג'ענען חזקיה הגלילי אן די אויטעריטעט דערצו, האט ער געפלאנט צו קומען קיין ירושלים מיט אן ארמיי און מאכן מלחמה, אבער אנטיפּאטער און פצאל האבן באוויזן אים איבערצורעדן זיך צו באפרידיגן מיט סטראשונקעס{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|י|ט}}.}}.<br /> <br /> נאך דער מארד פון קייזער אין יאר 41 פצ&quot;ר ווען הורדוס האט אויסגענוצט די רוימישע פאליטיק צו באקומען מער מאכט, האט הורקנוס' א גענעראל מיט'ן נאמען מאַליכוס, וועלכע האט פרובירט צוריקצוהאלטן אנטיפאטער און זיינע זין צו געוואונען קאנטראל פון יהודה, געצאלט איינע פון אנטיפאטער'ס דינער אים צו פאר'סמ'ען. מאליכוס האט געהאלטן אז די מאכט פון די אדומיים וועט שאטן פאר הורקנוס. הורדוס האט זיך געגרייט ארויסצוגיין קעגן מאליכוס מיט א גרויסן מיליטער, אבער פצאל האט אים צייטוויליג צוריקגעהאלטן{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|יא|ד|ה}}.}}. <br /> <br /> הורדוס האט אבער עווענטועל ערלעדיגט מאליכוס'ן, און מאליכוס' א ברודער, העליקס, האט אנגעגריפן פצאל אלס נקמה פאר זיין ברודער'ס בלוט. הורדוס איז געווען קראנק דאן, און פצאל האט אליין באזיגט העליקס, און אנגע'מוסר'ט הורקנוס פאר'ן זיין א כפוי טובה און שטיין צו דער זייט פון העליקס{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|יב|א}}.}}<br /> <br /> <br /> בשעת מאַרקוס אַנטאָניוס איז געווען אין ביטיניע, נאכ'ן זיגן קעגן קאסיוס און ברוטוס, אין בערך 41 פצ&quot;ר, זענען באקלאגענישן געברענגט געווארן פאר אים קעגן די צוויי ברידער, וועלכע פיל אידן האבן געהאסט, אבער ס'איז געלונגען הורדוס אפצואווארפן די באשולדיגונגען{{הערה|{{יוספוס|מלחמות|א|יב|א}}.}}. באשולדיגונגען זענען ווידער געברענגט געווארן קעגן זיי פאר אנטאניוס ווען ער איז געווען אין דפני נעבן אנטוכיא. נאכאמאל האבן זיך די באשולדיגונגען ארויסגעוויזן צו זיין אומפרוכטבאר, ווייל אפילו הורקנוס דער צווייטער האט רעקאמענדירט די צוויי אלס פירער פונעם לאנד. דאס האט געפירט אנטאניוס צו העכערן די צוויי ברידער אין ראנג, און באשטימען אלס טעטראַרכן פון יהודה און גליל.<br /> <br /> ==רעוואלט פון אנטיגנוס און פצאל'ס אונטערגאנג==<br /> <br /> דערווייל האט מתתיהו אנטיגנוס דער חשמונאי זיך באמיט צו פארכאפן דעם טראן אין יהודה, און אין ירושלים זענען געווען אפט קאנפליקטן צווישן זיינע אנהענגער און די פון די צוויי ברידער, וועלכע זענען געווען ספעציעל געפערליך אויף שבועות יאר 40 פצ&quot;ר. פצאל האט פארטיידיגט די מויערן און הורדוס דעם פאלאץ, באזיגנדיג זייערע קעגנער. אזוי ארום האט אנטיגנוס זיך געוואנדן צו דער פּאַרטיאַנער אימפּעריע פאר הילף. פצאל האט זיך געלאזט ארייננארן אינאיינעם מיט הורקנוס אינעם לאגער פונעם פארטיאנער פירער באַרזאַפאַרנעס, מכלומר'שט פאר שלום געשפרעכן{{הערה|{{יוספוס|א|יג|ה}}.}}. הורקנוס און פצאל זענען ביידע געפאנגען געווארן, און זיי זענען דאן איבערגעגעבן געווארן צו אנטיגנוס, וועלכער האט הורקנוס'ן געמאכט א בעל מום אים צו פסל'ען פון די כהונה, און אים געפירט קיין בבל. פצאל האט זיך צעשפאלטן די אייגענע מוח, אויסדריקנדיג דערביי צופרידנקייט אז זיין ברודער הורדוס איז פארזיכערט{{הערה|{{יוספוס|א|יג|ט|י}}.}}.<br /> <br /> ==אנדענק==<br /> <br /> יוסף בן מתתיהו רעדט וועגן פצאל ווי א מוטיגן און נאבעלן מאן. זיין זון, וועלכער האט אויך געהייסן פצאל, און שיינט צו האבן געהאט געבוירן געווארן נאך זיין פאטער'ס טויט, האט חתונה געהאט מיט הורדוס' טאכטער שלומציון, מיט וועלכער ער האט געהאט פינף קינדער. דער זון פון הורדוס דורך זיין ווייב פּאלאס, איז א נאמען געגעבן געווארן &quot;פצאל&quot; דורך הורדוס. הורדוס האט אויך באערט זיין ברודער דורך געבן דעם נאמען &quot;פאַסאַעליס&quot; צו א שטאט צפון-מזרח פון יריחו, און &quot;פאַסאַעלוס&quot; צו א טורעם פון זיין פאלאץ אין ירושלים.<br /> <br /> ==רעפערענצן==<br /> {{רעפערענצן}}</div>

שווערמער