אדר - ווערסיע היסטאריע

תנא קמא: אנולירט רעוויזיע 331902 פון שווערמער (שמועס)

2024-11-06T05:54:06Z

אנולירט רעוויזיע 331902 פון שווערמער (שמועס)

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 05:54, 6 נאוועמבער 2024
שורה 1:		שורה 1:
	{{דעסקריפציע\|זעקסטער חודש ציילנדיג פון תשרי, צוועלפטער ציילנדיג פון ניסן}}		{{דעסקריפציע\|זעקסטער חודש ציילנדיג פון תשרי, צוועלפטער ציילנדיג פון ניסן}}
	~~<!--~~{{לוח חודשי עברי בחמש שנים\|6}}~~-->~~		{{לוח חודשי עברי בחמש שנים\|6}}
	'''אדר''' איז דער [[6 (נומער)\|זעקסטער]] [[חודש]] אין דער [[אידישער לוח\|אידישער יאר]], ציילנדיג פון [[תשרי]], און דער [[12 (נומער)\|צוועלפטער]] חודש ציילנדיג פון [[ניסן]].		'''אדר''' איז דער [[6 (נומער)\|זעקסטער]] [[חודש]] אין דער [[אידישער לוח\|אידישער יאר]], ציילנדיג פון [[תשרי]], און דער [[12 (נומער)\|צוועלפטער]] חודש ציילנדיג פון [[ניסן]].

שווערמער: הגהה

2024-11-05T23:54:01Z

הגהה

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 23:54, 5 נאוועמבער 2024
שורה 1:		שורה 1:
	{{דעסקריפציע\|זעקסטער חודש ציילנדיג פון תשרי, צוועלפטער ציילנדיג פון ניסן}}		{{דעסקריפציע\|זעקסטער חודש ציילנדיג פון תשרי, צוועלפטער ציילנדיג פון ניסן}}
	{{לוח חודשי עברי בחמש שנים\|6}}		<!--{{לוח חודשי עברי בחמש שנים\|6}}-->
	'''אדר''' איז דער [[6 (נומער)\|זעקסטער]] [[חודש]] אין דער [[אידישער לוח\|אידישער יאר]], ציילנדיג פון [[תשרי]], און דער [[12 (נומער)\|צוועלפטער]] חודש ציילנדיג פון [[ניסן]].		'''אדר''' איז דער [[6 (נומער)\|זעקסטער]] [[חודש]] אין דער [[אידישער לוח\|אידישער יאר]], ציילנדיג פון [[תשרי]], און דער [[12 (נומער)\|צוועלפטער]] חודש ציילנדיג פון [[ניסן]].

צמא לדעת: החלפת טקסט – "דרויסנדע" ב־"דרויסנדיגע"

2024-07-08T08:22:43Z

החלפת טקסט – "דרויסנדע" ב־"דרויסנדיגע"

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 08:22, 8 יולי 2024
שורה 63:		שורה 63:
	* [[חודש]]		* [[חודש]]

	==~~דרויסנדע~~ לינקס==		==דרויסנדיגע לינקס==
	* {{דבר\|יום טוב לוינסקי\|לוח של מועדי־עם בחודש אדר\|19380316\|22}}		* {{דבר\|יום טוב לוינסקי\|לוח של מועדי־עם בחודש אדר\|19380316\|22}}

צמא לדעת: /* דינים און מנהגים */ הגהה

2024-04-08T21:14:01Z

דינים און מנהגים: הגהה

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 21:14, 8 אפריל 2024
שורה 40:		שורה 40:
	פון אנהייב אדר פארמערט מען מיט [[פרייד]] - "[[משנכנס אדר מרבין בשמחה]]"{{הערה\|שם=תענית}}. אין די מוסדות החינוך, בפרט, איז איינגעפירט צו באצייכענען ראש חודש אדר מיט געזאנג און טענץ און אריינברענגען דעם פורימ'דיגן אטמאספער, ווי מיט קרוינען א [[פורים רב]]. טייל פירן זיך צו הענגען טאוולען מיט די ווערטער אויף פראמינענטע ערטער אין שטיבער אדער בתי מדרשים{{הערה\|[[רבי דוד שפערבער]], '''שו"ת אפרקסתא דעניא''', אורח חיים חלק ב' סימן ל"ו; '''ילקוט אברהם''', סימן תרפ"ו; [[רבי יהושע מנחם עהרנבערג]], '''קונטרס שמחת יהושע'''.}}.		פון אנהייב אדר פארמערט מען מיט [[פרייד]] - "[[משנכנס אדר מרבין בשמחה]]"{{הערה\|שם=תענית}}. אין די מוסדות החינוך, בפרט, איז איינגעפירט צו באצייכענען ראש חודש אדר מיט געזאנג און טענץ און אריינברענגען דעם פורימ'דיגן אטמאספער, ווי מיט קרוינען א [[פורים רב]]. טייל פירן זיך צו הענגען טאוולען מיט די ווערטער אויף פראמינענטע ערטער אין שטיבער אדער בתי מדרשים{{הערה\|[[רבי דוד שפערבער]], '''שו"ת אפרקסתא דעניא''', אורח חיים חלק ב' סימן ל"ו; '''ילקוט אברהם''', סימן תרפ"ו; [[רבי יהושע מנחם עהרנבערג]], '''קונטרס שמחת יהושע'''.}}.

	ביי חסידים האט מען געזאגט, אז די שמחה פון אדר ברענגט פרייד אויף די גאנצע יאר{{הערה\|אוהב ישראל, פורים}}. [[רבי צבי הירש אייכנשטיין\|דער עטרת צבי]] האט זיך געפירט נישט צו זאגן [[תחנון]] דעם גאנצן חודש{{הערה\|יפרח בימיו צדיק, פרק ה'}}		ביי חסידים האט מען געזאגט, אז די שמחה פון אדר ברענגט פרייד אויף די גאנצע יאר{{הערה\|אוהב ישראל, פורים}}. [[רבי צבי הירש אייכנשטיין\|דער עטרת צבי]] האט זיך געפירט נישט צו זאגן [[תחנון]] דעם גאנצן חודש{{הערה\|יפרח בימיו צדיק, פרק ה'}}.

	טייל פירן זיך צו פראווען [[חתונה\|חתונות]] אויך אין סוף פון דעם חודש, אנדערש פון אנדערע חדשים{{הערה\|{{ערוך השולחן\|אבן העזר\|סד\|יג}}}}.		טייל פירן זיך צו פראווען [[חתונה\|חתונות]] אויך אין סוף פון דעם חודש, אנדערש פון אנדערע חדשים{{הערה\|{{ערוך השולחן\|אבן העזר\|סד\|יג}}}}.

צמא לדעת: /* רעפערענצן */

2024-02-08T14:26:56Z

רעפערענצן

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 14:26, 8 פעברואר 2024
שורה 74:		שורה 74:
	{{חדשים}}		{{חדשים}}
	[[קאַטעגאָריע:אדר\|*]]		[[קאַטעגאָריע:אדר\|*]]
	[[:קאַטעגאָריע:המכלול ארטיקלען]]		[[קאַטעגאָריע:המכלול ארטיקלען]]
	[[קאַטעגאָריע:חדשים]]		[[קאַטעגאָריע:חדשים]]
	[[HE:אדר]]		[[HE:אדר]]

צמא לדעת: צמא לדעת האט אריבערגעפירט בלאט דרעפט:אדר צו אדר אן לאזן א ווייטערפירונג

2024-02-08T14:26:44Z

צמא לדעת האט אריבערגעפירט בלאט דרעפט:אדר צו אדר אן לאזן א ווייטערפירונג

→ עלטערע ווערסיע

רעוויזיע פון 14:26, 8 פעברואר 2024

צמא לדעת: פארברייטערט, בילד

2024-02-08T14:25:37Z

פארברייטערט, בילד

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 14:25, 8 פעברואר 2024
שורה 21:		שורה 21:
	== סימבאלן און אייגנשאפטן ==		== סימבאלן און אייגנשאפטן ==
	[[טעקע:PiscesTzippori.jpg\|קליין\|לינקס\|דער מזל דגים פון חודש אדר, א טייל פון דעם מאזאאיק אין דער אלטער [[בית הכנסת]] אין [[ציפורי]]]]		[[טעקע:PiscesTzippori.jpg\|קליין\|לינקס\|דער מזל דגים פון חודש אדר, א טייל פון דעם מאזאאיק אין דער אלטער [[בית הכנסת]] אין [[ציפורי]]]]
			[[טעקע:Mishenichnas.jpg\|קליין\|לינקס\|טעקסט=משנכנס\|א "משנכנס אדר" טאוול פיגורירט אויף א וואנט.]]
			[[טעקע:MishloachManotChildren.JPG\|קליין\|לינקס\|פארשטעלטע קינדער טראגן [[משלוח מנות]] אין פורים.]]
	דער [[גלגל המזלות\|מזל]] פון דעם חודש איז [[מזל דגים]]{{הערה\|1=[[ספר יצירה]] [https://shitufta.org.il/Otzar_Midrashim,_Sefer_Yetzirah/5?selectedunittext=18 פרק ה' משנה י"ח]\|שם=יצירה}}, צוליב א שטערן גרופע וואס האט אמאל געדינט אלס הינטערגרונט צו די [[זון]] אין דעם חודש{{ביאור\|די נעמען פון די מזלות וואס ווערן דא דערמאנט, זענען געבארגטע טערמינען פאר פאזיציעס פון דער זון איבערן {{קישור שפה\|עברית\|מישור המילקה\|עקליפטיק}}, אבער די עצם שטערן גרופעס נאך וועמען זיי הייסן זענען שוין פון לאנג אפגערוקט{{הערה\|{{רמב"ם\|יסודי התורה\|ג\|ז}}}}.}}. דער מזל ווערט באצייכנט אין חז"ל, אין פארבינדונג מיט די ניסים וועלכע זענען געשען אין דעם חודש{{הערה\|{{מדרש רבה\|אסתר\|ז\|יא}}}}. אין די [[ים המלח מגילות]] פון דער כת פון קומראן איז [[מזל טלה]] דער מזל פון חודש אדר{{הערה\|[https://www.deadseascrolls.org.il/explore-the-archive/image/B-513184 בילד].}}.		דער [[גלגל המזלות\|מזל]] פון דעם חודש איז [[מזל דגים]]{{הערה\|1=[[ספר יצירה]] [https://shitufta.org.il/Otzar_Midrashim,_Sefer_Yetzirah/5?selectedunittext=18 פרק ה' משנה י"ח]\|שם=יצירה}}, צוליב א שטערן גרופע וואס האט אמאל געדינט אלס הינטערגרונט צו די [[זון]] אין דעם חודש{{ביאור\|די נעמען פון די מזלות וואס ווערן דא דערמאנט, זענען געבארגטע טערמינען פאר פאזיציעס פון דער זון איבערן {{קישור שפה\|עברית\|מישור המילקה\|עקליפטיק}}, אבער די עצם שטערן גרופעס נאך וועמען זיי הייסן זענען שוין פון לאנג אפגערוקט{{הערה\|{{רמב"ם\|יסודי התורה\|ג\|ז}}}}.}}. דער מזל ווערט באצייכנט אין חז"ל, אין פארבינדונג מיט די ניסים וועלכע זענען געשען אין דעם חודש{{הערה\|{{מדרש רבה\|אסתר\|ז\|יא}}}}. אין די [[ים המלח מגילות]] פון דער כת פון קומראן איז [[מזל טלה]] דער מזל פון חודש אדר{{הערה\|[https://www.deadseascrolls.org.il/explore-the-archive/image/B-513184 בילד].}}.

שורה 29:		שורה 31:
	דער צירוף פון [[שם הוי"ה]] אין דעם חודש איז ההי"ו{{הערה\|[[אר"י]], פרי עץ חיים, שער י"ט פרק ג'}}, וואס גייט ארויס פון פסוק {{ציטוטון\|עִירֹ'''ה''' וְלַשֹּׂרֵקָ'''ה''' בְּנִ'''י''' אֲתֹנ'''וֹ'''}}{{הערה\|{{תנ"ך\|בראשית\|מט\|יא}}ִ}}.		דער צירוף פון [[שם הוי"ה]] אין דעם חודש איז ההי"ו{{הערה\|[[אר"י]], פרי עץ חיים, שער י"ט פרק ג'}}, וואס גייט ארויס פון פסוק {{ציטוטון\|עִירֹ'''ה''' וְלַשֹּׂרֵקָ'''ה''' בְּנִ'''י''' אֲתֹנ'''וֹ'''}}{{הערה\|{{תנ"ך\|בראשית\|מט\|יא}}ִ}}.

	דער חודש ווערט פאררעכנט אלס א צייט מיט א גוטן מזל פאר אידן, און ווען א איד דארף גיין אין [[געריכט]] מיט א גוי איז ראטזאם ער זאל עס באשטימען אויף אדר{{הערה\|שם=תענית\|{{בבלי\|תענית\|כט\|ב}}}}. ביי [[חסידות\|חסידים]] האט מען געזאגט, אז אין אדר האט דער בלויזער דיבור פון א איד א כח זיך צו שטארקן איבער קיטרוגים, אויך אן יחודים און כוונות{{הערה\|מאור ושמש, פרשת שקלים}}.		דער חודש ווערט פאררעכנט אלס א צייט מיט א גוטן מזל פאר אידן, און ווען א איד דארף גיין אין [[געריכט]] מיט א גוי איז ראטזאם ער זאל עס באשטימען אויף אדר{{הערה\|שם=תענית\|{{בבלי\|תענית\|כט\|ב}}}}. לויט א מקור איז דער חודש באזונדער מסוגל אויף צו געבן ברכות{{הערה\|מגלה עמוקות, אופן מ"ב}}. ביי [[חסידות\|חסידים]] האט מען געזאגט, אז אין אדר האט דער בלויזער דיבור פון א איד א כח זיך צו שטארקן איבער קיטרוגים, אויך אן יחודים און כוונות{{הערה\|מאור ושמש, פרשת שקלים; ארץ צבי, פורים תרפ"ז}}; און אז דער חודש איז מסוגל זוכה צו זיין צו ביידע וועלטן, תורה וגדולה במקום אחד{{הערה\|עטרת ישועה, חודש אדר}}, און אויף האבן קינדער{{הערה\|פוקד עקרים, עמוד ל"ו}}.

	חודש אדר איז דער עיקר צייט פון "קור" וואס ווערט דערמאנט אין פסוק{{הערה\|{{תנ"ך\|בראשית\|ח\|כב}}}} {{ציטוטון\|זֶרַע וְקָצִיר וְקֹר וָחֹם וְקַיִץ וָחֹרֶף וְיוֹם וָלַיְלָה לֹא יִשְׁבֹּתוּ}}{{הערה\|{{בבלי\|בבא מציעא\|קו\|ב}}}}. דער חודש ווערט כאראקטעריזירט מיט שארפע טוישונגען אין [[וועטער]], ווען אינדערפרי קען זיין קאלט און מיטאג הייס{{הערה\|{{בבלי\|סנהדרין\|יח\|ב}}}}.		חודש אדר איז דער עיקר צייט פון "קור" וואס ווערט דערמאנט אין פסוק{{הערה\|{{תנ"ך\|בראשית\|ח\|כב}}}} {{ציטוטון\|זֶרַע וְקָצִיר וְקֹר וָחֹם וְקַיִץ וָחֹרֶף וְיוֹם וָלַיְלָה לֹא יִשְׁבֹּתוּ}}{{הערה\|{{בבלי\|בבא מציעא\|קו\|ב}}}}. דער חודש ווערט כאראקטעריזירט מיט שארפע טוישונגען אין [[וועטער]], ווען אינדערפרי קען זיין קאלט און מיטאג הייס{{הערה\|{{בבלי\|סנהדרין\|יח\|ב}}}}.

	די חדשים פון אדר און [[אלול]] פלעגן זיין די "[[ירחי כלה]]" אין די [[ישיבות בבל\|ישיבות אין בבל]] דורכאויס די תקופות פון די [[אמוראים]] און [[גאונים]], ווען אלע בני הישיבה און דרויסנדיגע מענטשן פלעגן זיך צוזאמזאמלען צו לערנען און מכריע זיין די ספיקות אין [[הלכה]].		די חדשים פון אדר און [[אלול]] פלעגן זיין די "[[ירחי כלה]]" אין די [[ישיבות בבל\|ישיבות אין בבל]] דורכאויס די תקופות פון די [[אמוראים]] און [[גאונים]], ווען אלע בני הישיבה און דרויסנדיגע מענטשן פלעגן זיך צוזאמזאמלען צו לערנען און מכריע זיין די ספיקות אין [[הלכה]]{{הערה\|{{תנחומא\|נח\|ג}}}}.

	== דינים און מנהגים ==		== דינים און מנהגים ==
	~~[[טעקע:Mishenichnas.jpg\|קליין\|לינקס\|טעקסט=משנכנס\|א "משנכנס אדר" טאוול פיגורירט אויף א וואנט.]]~~
	פון אנהייב אדר פארמערט מען מיט [[פרייד]] - "[[משנכנס אדר מרבין בשמחה]]"{{הערה\|שם=תענית}}. אין די מוסדות החינוך, בפרט, איז איינגעפירט צו באצייכענען ראש חודש אדר מיט געזאנג און טענץ און אריינברענגען דעם פורימ'דיגן אטמאספער, ווי מיט קרוינען א [[פורים רב]]. טייל פירן זיך צו הענגען טאוולען מיט די ווערטער אויף פראמינענטע ערטער אין שטיבער אדער בתי מדרשים{{הערה\|[[רבי דוד שפערבער]], '''שו"ת אפרקסתא דעניא''', אורח חיים חלק ב' סימן ל"ו; '''ילקוט אברהם''', סימן תרפ"ו; [[רבי יהושע מנחם עהרנבערג]], '''קונטרס שמחת יהושע'''.}}.		פון אנהייב אדר פארמערט מען מיט [[פרייד]] - "[[משנכנס אדר מרבין בשמחה]]"{{הערה\|שם=תענית}}. אין די מוסדות החינוך, בפרט, איז איינגעפירט צו באצייכענען ראש חודש אדר מיט געזאנג און טענץ און אריינברענגען דעם פורימ'דיגן אטמאספער, ווי מיט קרוינען א [[פורים רב]]. טייל פירן זיך צו הענגען טאוולען מיט די ווערטער אויף פראמינענטע ערטער אין שטיבער אדער בתי מדרשים{{הערה\|[[רבי דוד שפערבער]], '''שו"ת אפרקסתא דעניא''', אורח חיים חלק ב' סימן ל"ו; '''ילקוט אברהם''', סימן תרפ"ו; [[רבי יהושע מנחם עהרנבערג]], '''קונטרס שמחת יהושע'''.}}.

	ביי חסידים האט מען געזאגט, אז די שמחה פון אדר ברענגט פרייד אויף די גאנצע יאר{{הערה\|~~תורת אמת~~, ~~סוף פרשת תצוה~~}}.		ביי חסידים האט מען געזאגט, אז די שמחה פון אדר ברענגט פרייד אויף די גאנצע יאר{{הערה\|אוהב ישראל, פורים}}. [[רבי צבי הירש אייכנשטיין\|דער עטרת צבי]] האט זיך געפירט נישט צו זאגן [[תחנון]] דעם גאנצן חודש{{הערה\|יפרח בימיו צדיק, פרק ה'}}

	טייל פירן זיך צו פראווען [[חתונה\|חתונות]] אויך אין סוף פון דעם חודש, אנדערש פון אנדערע חדשים{{הערה\|{{ערוך השולחן\|אבן העזר\|סד\|יג}}}}.		טייל פירן זיך צו פראווען [[חתונה\|חתונות]] אויך אין סוף פון דעם חודש, אנדערש פון אנדערע חדשים{{הערה\|{{ערוך השולחן\|אבן העזר\|סד\|יג}}}}.

צמא לדעת: פארברייטערט, בילד

2024-02-08T13:50:42Z

פארברייטערט, בילד

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 13:50, 8 פעברואר 2024
שורה 29:		שורה 29:
	דער צירוף פון [[שם הוי"ה]] אין דעם חודש איז ההי"ו{{הערה\|[[אר"י]], פרי עץ חיים, שער י"ט פרק ג'}}, וואס גייט ארויס פון פסוק {{ציטוטון\|עִירֹ'''ה''' וְלַשֹּׂרֵקָ'''ה''' בְּנִ'''י''' אֲתֹנ'''וֹ'''}}{{הערה\|{{תנ"ך\|בראשית\|מט\|יא}}ִ}}.		דער צירוף פון [[שם הוי"ה]] אין דעם חודש איז ההי"ו{{הערה\|[[אר"י]], פרי עץ חיים, שער י"ט פרק ג'}}, וואס גייט ארויס פון פסוק {{ציטוטון\|עִירֹ'''ה''' וְלַשֹּׂרֵקָ'''ה''' בְּנִ'''י''' אֲתֹנ'''וֹ'''}}{{הערה\|{{תנ"ך\|בראשית\|מט\|יא}}ִ}}.

	דער חודש ווערט פאררעכנט אלס א צייט מיט א גוטן מזל פאר אידן, און ווען א איד דארף גיין אין [[געריכט]] מיט א גוי איז ראטזאם ער זאל עס באשטימען אויף אדר{{הערה\|שם=תענית\|{{בבלי\|תענית\|כט\|ב}}}}.		דער חודש ווערט פאררעכנט אלס א צייט מיט א גוטן מזל פאר אידן, און ווען א איד דארף גיין אין [[געריכט]] מיט א גוי איז ראטזאם ער זאל עס באשטימען אויף אדר{{הערה\|שם=תענית\|{{בבלי\|תענית\|כט\|ב}}}}. ביי [[חסידות\|חסידים]] האט מען געזאגט, אז אין אדר האט דער בלויזער דיבור פון א איד א כח זיך צו שטארקן איבער קיטרוגים, אויך אן יחודים און כוונות{{הערה\|מאור ושמש, פרשת שקלים}}.

	חודש אדר איז דער עיקר צייט פון "קור" וואס ווערט דערמאנט אין פסוק{{הערה\|{{תנ"ך\|בראשית\|ח\|כב}}}} {{ציטוטון\|זֶרַע וְקָצִיר וְקֹר וָחֹם וְקַיִץ וָחֹרֶף וְיוֹם וָלַיְלָה לֹא יִשְׁבֹּתוּ}}{{הערה\|{{בבלי\|בבא מציעא\|קו\|ב}}}}. דער חודש ווערט כאראקטעריזירט מיט שארפע טוישונגען אין [[וועטער]], ווען אינדערפרי קען זיין קאלט און מיטאג הייס{{הערה\|{{בבלי\|סנהדרין\|יח\|ב}}}}.		חודש אדר איז דער עיקר צייט פון "קור" וואס ווערט דערמאנט אין פסוק{{הערה\|{{תנ"ך\|בראשית\|ח\|כב}}}} {{ציטוטון\|זֶרַע וְקָצִיר וְקֹר וָחֹם וְקַיִץ וָחֹרֶף וְיוֹם וָלַיְלָה לֹא יִשְׁבֹּתוּ}}{{הערה\|{{בבלי\|בבא מציעא\|קו\|ב}}}}. דער חודש ווערט כאראקטעריזירט מיט שארפע טוישונגען אין [[וועטער]], ווען אינדערפרי קען זיין קאלט און מיטאג הייס{{הערה\|{{בבלי\|סנהדרין\|יח\|ב}}}}.

			די חדשים פון אדר און [[אלול]] פלעגן זיין די "[[ירחי כלה]]" אין די [[ישיבות בבל\|ישיבות אין בבל]] דורכאויס די תקופות פון די [[אמוראים]] און [[גאונים]], ווען אלע בני הישיבה און דרויסנדיגע מענטשן פלעגן זיך צוזאמזאמלען צו לערנען און מכריע זיין די ספיקות אין [[הלכה]].

	== דינים און מנהגים ==		== דינים און מנהגים ==
	פון אנהייב אדר פארמערט מען מיט [[פרייד]] - "[[משנכנס אדר מרבין בשמחה]]"{{הערה\|שם=תענית}}. אין די מוסדות החינוך, בפרט, איז איינגעפירט צו באצייכענען ראש חודש אדר מיט געזאנג און טענץ און אריינברענגען דעם פורימ'דיגן אטמאספער, ווי מיט קרוינען א [[פורים רב]].		[[טעקע:Mishenichnas.jpg\|קליין\|לינקס\|טעקסט=משנכנס\|א "משנכנס אדר" טאוול פיגורירט אויף א וואנט.]]
			פון אנהייב אדר פארמערט מען מיט [[פרייד]] - "[[משנכנס אדר מרבין בשמחה]]"{{הערה\|שם=תענית}}. אין די מוסדות החינוך, בפרט, איז איינגעפירט צו באצייכענען ראש חודש אדר מיט געזאנג און טענץ און אריינברענגען דעם פורימ'דיגן אטמאספער, ווי מיט קרוינען א [[פורים רב]]. טייל פירן זיך צו הענגען טאוולען מיט די ווערטער אויף פראמינענטע ערטער אין שטיבער אדער בתי מדרשים{{הערה\|[[רבי דוד שפערבער]], '''שו"ת אפרקסתא דעניא''', אורח חיים חלק ב' סימן ל"ו; '''ילקוט אברהם''', סימן תרפ"ו; [[רבי יהושע מנחם עהרנבערג]], '''קונטרס שמחת יהושע'''.}}.

			ביי חסידים האט מען געזאגט, אז די שמחה פון אדר ברענגט פרייד אויף די גאנצע יאר{{הערה\|תורת אמת, סוף פרשת תצוה}}.

			טייל פירן זיך צו פראווען [[חתונה\|חתונות]] אויך אין סוף פון דעם חודש, אנדערש פון אנדערע חדשים{{הערה\|{{ערוך השולחן\|אבן העזר\|סד\|יג}}}}.

			טייל פירן זיך צו בודק זיין די [[מזוזה\|מזוזות]] דורכאויס די חדשי אדר פון עיבור יארן{{הערה\|יוסף אומץ, אות תע"ט}}.

	~~ביי~~ [[~~חסידות\|חסידים~~]] ~~האט מען געזאגט, אז די שמחה~~ פון אדר ~~ברענגט פרייד אויף די גאנצע יאר~~{{הערה\|~~תורת אמת~~, ~~סוף פרשת תצוה~~}}.		לויט איין מקור, איז דער עיקר ענין פון געבן [[צדקה]] פאר ארעמעלייט פון [[ארץ ישראל]] אין חודש אדר{{הערה\|[[רבי נחמן מברסלב]], געברענגט אין ליקוטי הלכות אויף ד' פרשיות}}.

	==מועדים וזמנים==		==מועדים וזמנים==

צמא לדעת: פארברייטערט

2024-02-08T13:25:37Z

פארברייטערט

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 13:25, 8 פעברואר 2024
שורה 14:		שורה 14:
	== נאמען ==		== נאמען ==
	אין אנהייב זענען די חדשים אין אידישן קאלענדאר גערופן געווארן לויט זייער צאל, אנגעהויבן פון ניסן; דער חודש האט אלזא געהייסן "חודש שנים עשר"{{הערה\|{{תנ"ך\|אסתר\|ח\|יב}}}}. דער רעלעוואנטער מאנאט איז גערופן געווארן "אדר" אין [[בבל]] און אין [[מעסאפאטאמיע]] בכלל, פון אכד'יש addaru, וואס ווערט פארגעשלאגן צו באדייטן "פינסטער" אדער "[[וואלקן\|פארוואלקנט]]" (אלס קאנטראסט צו [[אייר]] ווען עס איז שוין ליכטיג){{הערה\|Muss-Arnolt, W., [https://www.jstor.org/stable/3268813 The Names of the Assyro-Babylonian Months and Their Regents], Journal of Biblical Literature Vol. 11, No. 2 (1892), pp. 160-176\|כיוון=שמאל}}. לויט אנדערע נעמט זיך עס פונעם טערמין "אידר", א פלאץ וואו מען דרעשט, און באדייט דער צייט ווען מען גרייט אן דאס ארט צו דרעשן די תבואה וועלכע האלטן ביים ווערן געצייטיגט{{הערה\|{{צ-בוך\|מחבר=Ernest Klein\|נאמען=A Comprehensive Etymological Dictionary of the Hebrew Language for Readers of English\|מו"ל=Carta\|שנת הוצאה=1987\|עמ=8}}\|כיוון=שמאל}}. אין די תקופה פון [[גלות בבל]] און [[שיבת ציון]] איז דער נאמען אריינגעקומען אויך אין אידישע באנוץ, ווי די נעמען פון אלע חדשים{{הערה\|{{ירושלמי\|ראש השנה\|א\|ב}}}}, און עס ווערט דערמאנט אין תנ"ך: {{ציטוטון\|לְחֹדֶשׁ שְׁנֵים עָשָׂר הוּא חֹדֶשׁ אֲדָר\|{{תנ"ך\|אסתר\|ג\|ז}}}}.		אין אנהייב זענען די חדשים אין אידישן קאלענדאר גערופן געווארן לויט זייער צאל, אנגעהויבן פון ניסן; דער חודש האט אלזא געהייסן "חודש שנים עשר"{{הערה\|{{תנ"ך\|אסתר\|ח\|יב}}}}. דער רעלעוואנטער מאנאט איז גערופן געווארן "אדר" אין [[בבל]] און אין [[מעסאפאטאמיע]] בכלל, פון אכד'יש addaru, וואס ווערט פארגעשלאגן צו באדייטן "פינסטער" אדער "[[וואלקן\|פארוואלקנט]]" (אלס קאנטראסט צו [[אייר]] ווען עס איז שוין ליכטיג){{הערה\|Muss-Arnolt, W., [https://www.jstor.org/stable/3268813 The Names of the Assyro-Babylonian Months and Their Regents], Journal of Biblical Literature Vol. 11, No. 2 (1892), pp. 160-176\|כיוון=שמאל}}. לויט אנדערע נעמט זיך עס פונעם טערמין "אידר", א פלאץ וואו מען דרעשט, און באדייט דער צייט ווען מען גרייט אן דאס ארט צו דרעשן די תבואה וועלכע האלטן ביים ווערן געצייטיגט{{הערה\|{{צ-בוך\|מחבר=Ernest Klein\|נאמען=A Comprehensive Etymological Dictionary of the Hebrew Language for Readers of English\|מו"ל=Carta\|שנת הוצאה=1987\|עמ=8}}\|כיוון=שמאל}}. אין די תקופה פון [[גלות בבל]] און [[שיבת ציון]] איז דער נאמען אריינגעקומען אויך אין אידישע באנוץ, ווי די נעמען פון אלע חדשים{{הערה\|{{ירושלמי\|ראש השנה\|א\|ב}}}}, און עס ווערט דערמאנט אין תנ"ך: {{ציטוטון\|לְחֹדֶשׁ שְׁנֵים עָשָׂר הוּא חֹדֶשׁ אֲדָר\|{{תנ"ך\|אסתר\|ג\|ז}}}}.

			דער נאמען איז אויך געווארן אויסגעטייטשט פון לשון "אדיר", ווייל דער חודש איז גרויס דערמיט וואס [[משה רבינו]] איז דערין געבוירן{{הערה\|מדרש החפץ, שמות יב, ב}}, אדער פון לשון "הדר", ווייל די ביימער הייבן אן ווערן באשיינט מיט בלעטער{{הערה\|ספר קושיות, אות פ"ח}}.

	אין [[אראביש]], הייסט דער מאנאט פון מערץ "אדהאר" אדער "אזאר".		אין [[אראביש]], הייסט דער מאנאט פון מערץ "אדהאר" אדער "אזאר".
שורה 21:		שורה 23:
	דער [[גלגל המזלות\|מזל]] פון דעם חודש איז [[מזל דגים]]{{הערה\|1=[[ספר יצירה]] [https://shitufta.org.il/Otzar_Midrashim,_Sefer_Yetzirah/5?selectedunittext=18 פרק ה' משנה י"ח]\|שם=יצירה}}, צוליב א שטערן גרופע וואס האט אמאל געדינט אלס הינטערגרונט צו די [[זון]] אין דעם חודש{{ביאור\|די נעמען פון די מזלות וואס ווערן דא דערמאנט, זענען געבארגטע טערמינען פאר פאזיציעס פון דער זון איבערן {{קישור שפה\|עברית\|מישור המילקה\|עקליפטיק}}, אבער די עצם שטערן גרופעס נאך וועמען זיי הייסן זענען שוין פון לאנג אפגערוקט{{הערה\|{{רמב"ם\|יסודי התורה\|ג\|ז}}}}.}}. דער מזל ווערט באצייכנט אין חז"ל, אין פארבינדונג מיט די ניסים וועלכע זענען געשען אין דעם חודש{{הערה\|{{מדרש רבה\|אסתר\|ז\|יא}}}}. אין די [[ים המלח מגילות]] פון דער כת פון קומראן איז [[מזל טלה]] דער מזל פון חודש אדר{{הערה\|[https://www.deadseascrolls.org.il/explore-the-archive/image/B-513184 בילד].}}.		דער [[גלגל המזלות\|מזל]] פון דעם חודש איז [[מזל דגים]]{{הערה\|1=[[ספר יצירה]] [https://shitufta.org.il/Otzar_Midrashim,_Sefer_Yetzirah/5?selectedunittext=18 פרק ה' משנה י"ח]\|שם=יצירה}}, צוליב א שטערן גרופע וואס האט אמאל געדינט אלס הינטערגרונט צו די [[זון]] אין דעם חודש{{ביאור\|די נעמען פון די מזלות וואס ווערן דא דערמאנט, זענען געבארגטע טערמינען פאר פאזיציעס פון דער זון איבערן {{קישור שפה\|עברית\|מישור המילקה\|עקליפטיק}}, אבער די עצם שטערן גרופעס נאך וועמען זיי הייסן זענען שוין פון לאנג אפגערוקט{{הערה\|{{רמב"ם\|יסודי התורה\|ג\|ז}}}}.}}. דער מזל ווערט באצייכנט אין חז"ל, אין פארבינדונג מיט די ניסים וועלכע זענען געשען אין דעם חודש{{הערה\|{{מדרש רבה\|אסתר\|ז\|יא}}}}. אין די [[ים המלח מגילות]] פון דער כת פון קומראן איז [[מזל טלה]] דער מזל פון חודש אדר{{הערה\|[https://www.deadseascrolls.org.il/explore-the-archive/image/B-513184 בילד].}}.

	לויט דער [[זוהר]], איז חודש אדר קעגן [[שבט אשר]]{{הערה\|{{זוהר\|א\|קעג\|א}}. אזוי שטייט אויך אין ויקח משה, נאך פרשת ויחי; צדקת הצדיק פסקא רנ"ז.}}. לויט אנדערע, איז עס קעגן [[שבט נפתלי]]{{הערה\|{{ילקוט שמעוני\|שמות\|תיח}}; {{היברובוקס\|רבי אברהם בן עזריאל\|ערוגת הבושם\|20833\|חלק א' עמוד 289\|page=308}}; {{היברובוקס\|רבי יוסף ג’יקטיליה\|שערי אורה\|20243\|סוף שער ה'\|page=135}}; מאמר כליל תכלת להאר"י, סוף ספר יצירה; מגלה עמוקות, פרשת בא דרוש ד'; פירוש הגר"א, סוף ספר יצירה; פרי צדיק, מאמרי ראש חודש אייר.}}, אדער קעגן [[שבט זבולון]]{{הערה\|יערות דבש חלק א', סוף דרוש ב'}}, אדער קעגן [[שבט בנימין]]{{הערה\|[https://maagarim.hebrew-academy.org.il/Pages/PMain.aspx?mishibbur=939001&mm15=000012000000 קידוש ירחים לחודש אדר] פון רבי פינחס ברבי יעקב הכהן; סידור בית יעקב להיעב"ץ, שער היסוד}}, אדער קעגן [[שבט יוסף]]{{הערה\|קדושת לוי, שמות כ, ב, געברענגט אין יפה ללב סימן תרצ"ז}}.		לויט דער [[זוהר]], איז חודש אדר קעגן [[שבט אשר]]{{הערה\|{{זוהר\|א\|קעג\|א}}. אזוי שטייט אויך אין ויקח משה, נאך פרשת ויחי; צדקת הצדיק פסקא רנ"ז.}}. לויט אנדערע, איז עס קעגן [[שבט נפתלי]]{{הערה\|{{ילקוט שמעוני\|שמות\|תיח}}; {{היברובוקס\|רבי אברהם בן עזריאל\|ערוגת הבושם\|20833\|חלק א' עמוד 289\|page=308}}; {{היברובוקס\|רבי יוסף ג’יקטיליה\|שערי אורה\|20243\|סוף שער ה'\|page=135}}; מאמר כליל תכלת להאר"י, סוף ספר יצירה; מגלה עמוקות, פרשת בא דרוש ד'; פירוש הגר"א, סוף ספר יצירה; פרי צדיק, מאמרי ראש חודש אייר.}}, אדער קעגן [[שבט זבולון]]{{הערה\|יערות דבש חלק א', סוף דרוש ב'}}, אדער קעגן [[שבט בנימין]]{{הערה\|[https://maagarim.hebrew-academy.org.il/Pages/PMain.aspx?mishibbur=939001&mm15=000012000000 קידוש ירחים לחודש אדר] פון רבי פינחס ברבי יעקב הכהן; סידור בית יעקב להיעב"ץ, שער היסוד}}, אדער קעגן [[שבט יוסף]]{{הערה\|קדושת לוי, שמות כ, ב, געברענגט אין יפה ללב סימן תרצ"ז; קונטרס דברי חלומות, אות ט"ו.}}.

	חודש אדר איז קעגן דעם אות [[ק]]{{הערה\|שם=יצירה}}.		חודש אדר איז קעגן דעם אות [[ק]]{{הערה\|שם=יצירה}}.
שורה 29:		שורה 31:
	דער חודש ווערט פאררעכנט אלס א צייט מיט א גוטן מזל פאר אידן, און ווען א איד דארף גיין אין [[געריכט]] מיט א גוי איז ראטזאם ער זאל עס באשטימען אויף אדר{{הערה\|שם=תענית\|{{בבלי\|תענית\|כט\|ב}}}}.		דער חודש ווערט פאררעכנט אלס א צייט מיט א גוטן מזל פאר אידן, און ווען א איד דארף גיין אין [[געריכט]] מיט א גוי איז ראטזאם ער זאל עס באשטימען אויף אדר{{הערה\|שם=תענית\|{{בבלי\|תענית\|כט\|ב}}}}.

	חודש אדר איז דער עיקר צייט פון "קור" וואס ווערט דערמאנט אין פסוק{{הערה\|{{תנ"ך\|בראשית\|ח\|כב}}}} {{ציטוטון\|זֶרַע וְקָצִיר וְקֹר וָחֹם וְקַיִץ וָחֹרֶף וְיוֹם וָלַיְלָה לֹא יִשְׁבֹּתוּ}}{{הערה\|{{בבלי\|בבא מציעא\|קו\|ב}}}}.		חודש אדר איז דער עיקר צייט פון "קור" וואס ווערט דערמאנט אין פסוק{{הערה\|{{תנ"ך\|בראשית\|ח\|כב}}}} {{ציטוטון\|זֶרַע וְקָצִיר וְקֹר וָחֹם וְקַיִץ וָחֹרֶף וְיוֹם וָלַיְלָה לֹא יִשְׁבֹּתוּ}}{{הערה\|{{בבלי\|בבא מציעא\|קו\|ב}}}}. דער חודש ווערט כאראקטעריזירט מיט שארפע טוישונגען אין [[וועטער]], ווען אינדערפרי קען זיין קאלט און מיטאג הייס{{הערה\|{{בבלי\|סנהדרין\|יח\|ב}}}}.

	== דינים און מנהגים ==		== דינים און מנהגים ==
	פון אנהייב אדר פארמערט מען מיט [[פרייד]] - "[[משנכנס אדר מרבין בשמחה]]"{{הערה\|שם=תענית}}. אין די מוסדות החינוך, בפרט, איז איינגעפירט צו באצייכענען ראש חודש אדר מיט געזאנג און טענץ און אריינברענגען דעם פורימ'דיגן אטמאספער, ווי מיט קרוינען א [[פורים רב]].		פון אנהייב אדר פארמערט מען מיט [[פרייד]] - "[[משנכנס אדר מרבין בשמחה]]"{{הערה\|שם=תענית}}. אין די מוסדות החינוך, בפרט, איז איינגעפירט צו באצייכענען ראש חודש אדר מיט געזאנג און טענץ און אריינברענגען דעם פורימ'דיגן אטמאספער, ווי מיט קרוינען א [[פורים רב]].

			ביי [[חסידות\|חסידים]] האט מען געזאגט, אז די שמחה פון אדר ברענגט פרייד אויף די גאנצע יאר{{הערה\|תורת אמת, סוף פרשת תצוה}}.

	==מועדים וזמנים==		==מועדים וזמנים==

צמא לדעת: /* אין דער לוח */ פארברייטערט

2024-02-08T12:52:44Z

אין דער לוח: פארברייטערט

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 12:52, 8 פעברואר 2024
שורה 8:		שורה 8:

	== אין דער לוח ==		== אין דער לוח ==
	אין דער באשטימטער [[אידישער לוח]], לויפן די יארן אין א ציקל פון ניינצן יאר, אין וועלכע די עיבור יארן - ווען חודש אדר ווערט געדאפלט - זענען דריי (און צומאל צוויי) יאר אפגערוקט איין פון אנדערן{{ביאור\|פינקטליכער: די יארן 3, 6, 8, 11, 14, 17, און 19 זענען באשטימט אלס עיבור יארן.}}. אדר (אריינגערעכנט אדר ב') איז אלעמאל א "חודש חסר" פון 29 טעג{{הערה\|שם=קידהח\|{{רמב"ם\|קידוש החודש\|ח\|ד\|ה}}}}. דער [[שבט (חודש)\|פאריגער חודש]] איז אלעמאל א "חודש מלא" פון דרייסיג טעג, און [[ראש חודש]] אדר באשטייט דעריבער פון צוויי טעג, [[ל' שבט]] (אדער [[ל' אדר א']]) און [[א' אדר]]{{הערה\|שם=קידהח}}. חודש אדר קען זיך אנהייבן אין א [[מאנטאג]], [[מיטוואך]], [[פרייטאג]] אדער [[שבת]]{{הערה\|{{שלחן ערוך\|אורח חיים\|תכח\|ב}}}}.		אין דער באשטימטער [[אידישער לוח]], לויפן די יארן אין א ציקל פון ניינצן יאר, אין וועלכע די עיבור יארן - ווען חודש אדר ווערט געדאפלט - זענען דריי (און צומאל צוויי) יאר אפגערוקט איין פון אנדערן{{ביאור\|פינקטליכער: די יארן 3, 6, 8, 11, 14, 17, און 19 זענען באשטימט אלס עיבור יארן.}}. אדר (אריינגערעכנט אדר ב') איז אלעמאל א "חודש חסר" פון 29 טעג{{הערה\|שם=קידהח\|{{רמב"ם\|קידוש החודש\|ח\|ד\|ה}}}}{{ביאור\|אין די צייטן ווען מען האט באשטימט די חדשים על פי הראיה, איז א מחלוקת תנאים צי אדר האט אלעמאל געדארפט זיין חסר ({{בבלי\|בכורות\|נז\|ב}}).}}. דער [[שבט (חודש)\|פאריגער חודש]] איז אלעמאל א "חודש מלא" פון דרייסיג טעג, און [[ראש חודש]] אדר באשטייט דעריבער פון צוויי טעג, [[ל' שבט]] (אדער [[ל' אדר א']]) און [[א' אדר]]{{הערה\|שם=קידהח}}. חודש אדר קען זיך אנהייבן אין א [[מאנטאג]], [[מיטוואך]], [[פרייטאג]] אדער [[שבת]]{{הערה\|{{שלחן ערוך\|אורח חיים\|תכח\|ב}}}}.

	אין די צייטן וואס מען האט [[קידוש החודש\|באשטימט די חדשים]] על פי הראייה, פלעגן די שליחים פון בית דין ארויספארן צו די ווייטע פלעצער מודיע צו זיין ווען מען האט באשטימט ראש חודש אדר, מען זאל וויסן ווען עס פאלט אויס [[פורים]]{{הערה\|{{בבלי\|ראש השנה\|יח\|א}}}}.		אין די צייטן וואס מען האט [[קידוש החודש\|באשטימט די חדשים]] על פי הראייה, פלעגן די שליחים פון בית דין ארויספארן צו די ווייטע פלעצער מודיע צו זיין ווען מען האט באשטימט ראש חודש אדר, מען זאל וויסן ווען עס פאלט אויס [[פורים]]{{הערה\|{{בבלי\|ראש השנה\|יח\|א}}}}.

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 05:54, 6 נאוועמבער 2024
שורה 1:		שורה 1:
	{{דעסקריפציע\|זעקסטער חודש ציילנדיג פון תשרי, צוועלפטער ציילנדיג פון ניסן}}		{{דעסקריפציע\|זעקסטער חודש ציילנדיג פון תשרי, צוועלפטער ציילנדיג פון ניסן}}
	~~<!--~~{{לוח חודשי עברי בחמש שנים\|6}}~~-->~~		{{לוח חודשי עברי בחמש שנים\|6}}
	'''אדר''' איז דער [[6 (נומער)\|זעקסטער]] [[חודש]] אין דער [[אידישער לוח\|אידישער יאר]], ציילנדיג פון [[תשרי]], און דער [[12 (נומער)\|צוועלפטער]] חודש ציילנדיג פון [[ניסן]].		'''אדר''' איז דער [[6 (נומער)\|זעקסטער]] [[חודש]] אין דער [[אידישער לוח\|אידישער יאר]], ציילנדיג פון [[תשרי]], און דער [[12 (נומער)\|צוועלפטער]] חודש ציילנדיג פון [[ניסן]].

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 23:54, 5 נאוועמבער 2024
שורה 1:		שורה 1:
	{{דעסקריפציע\|זעקסטער חודש ציילנדיג פון תשרי, צוועלפטער ציילנדיג פון ניסן}}		{{דעסקריפציע\|זעקסטער חודש ציילנדיג פון תשרי, צוועלפטער ציילנדיג פון ניסן}}
	{{לוח חודשי עברי בחמש שנים\|6}}		<!--{{לוח חודשי עברי בחמש שנים\|6}}-->
	'''אדר''' איז דער [[6 (נומער)\|זעקסטער]] [[חודש]] אין דער [[אידישער לוח\|אידישער יאר]], ציילנדיג פון [[תשרי]], און דער [[12 (נומער)\|צוועלפטער]] חודש ציילנדיג פון [[ניסן]].		'''אדר''' איז דער [[6 (נומער)\|זעקסטער]] [[חודש]] אין דער [[אידישער לוח\|אידישער יאר]], ציילנדיג פון [[תשרי]], און דער [[12 (נומער)\|צוועלפטער]] חודש ציילנדיג פון [[ניסן]].

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 21:14, 8 אפריל 2024
שורה 40:		שורה 40:
	פון אנהייב אדר פארמערט מען מיט [[פרייד]] - "[[משנכנס אדר מרבין בשמחה]]"{{הערה\|שם=תענית}}. אין די מוסדות החינוך, בפרט, איז איינגעפירט צו באצייכענען ראש חודש אדר מיט געזאנג און טענץ און אריינברענגען דעם פורימ'דיגן אטמאספער, ווי מיט קרוינען א [[פורים רב]]. טייל פירן זיך צו הענגען טאוולען מיט די ווערטער אויף פראמינענטע ערטער אין שטיבער אדער בתי מדרשים{{הערה\|[[רבי דוד שפערבער]], '''שו"ת אפרקסתא דעניא''', אורח חיים חלק ב' סימן ל"ו; '''ילקוט אברהם''', סימן תרפ"ו; [[רבי יהושע מנחם עהרנבערג]], '''קונטרס שמחת יהושע'''.}}.		פון אנהייב אדר פארמערט מען מיט [[פרייד]] - "[[משנכנס אדר מרבין בשמחה]]"{{הערה\|שם=תענית}}. אין די מוסדות החינוך, בפרט, איז איינגעפירט צו באצייכענען ראש חודש אדר מיט געזאנג און טענץ און אריינברענגען דעם פורימ'דיגן אטמאספער, ווי מיט קרוינען א [[פורים רב]]. טייל פירן זיך צו הענגען טאוולען מיט די ווערטער אויף פראמינענטע ערטער אין שטיבער אדער בתי מדרשים{{הערה\|[[רבי דוד שפערבער]], '''שו"ת אפרקסתא דעניא''', אורח חיים חלק ב' סימן ל"ו; '''ילקוט אברהם''', סימן תרפ"ו; [[רבי יהושע מנחם עהרנבערג]], '''קונטרס שמחת יהושע'''.}}.

	ביי חסידים האט מען געזאגט, אז די שמחה פון אדר ברענגט פרייד אויף די גאנצע יאר{{הערה\|אוהב ישראל, פורים}}. [[רבי צבי הירש אייכנשטיין\|דער עטרת צבי]] האט זיך געפירט נישט צו זאגן [[תחנון]] דעם גאנצן חודש{{הערה\|יפרח בימיו צדיק, פרק ה'}}		ביי חסידים האט מען געזאגט, אז די שמחה פון אדר ברענגט פרייד אויף די גאנצע יאר{{הערה\|אוהב ישראל, פורים}}. [[רבי צבי הירש אייכנשטיין\|דער עטרת צבי]] האט זיך געפירט נישט צו זאגן [[תחנון]] דעם גאנצן חודש{{הערה\|יפרח בימיו צדיק, פרק ה'}}.

	טייל פירן זיך צו פראווען [[חתונה\|חתונות]] אויך אין סוף פון דעם חודש, אנדערש פון אנדערע חדשים{{הערה\|{{ערוך השולחן\|אבן העזר\|סד\|יג}}}}.		טייל פירן זיך צו פראווען [[חתונה\|חתונות]] אויך אין סוף פון דעם חודש, אנדערש פון אנדערע חדשים{{הערה\|{{ערוך השולחן\|אבן העזר\|סד\|יג}}}}.

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 14:25, 8 פעברואר 2024
שורה 21:		שורה 21:
	== סימבאלן און אייגנשאפטן ==		== סימבאלן און אייגנשאפטן ==
	[[טעקע:PiscesTzippori.jpg\|קליין\|לינקס\|דער מזל דגים פון חודש אדר, א טייל פון דעם מאזאאיק אין דער אלטער [[בית הכנסת]] אין [[ציפורי]]]]		[[טעקע:PiscesTzippori.jpg\|קליין\|לינקס\|דער מזל דגים פון חודש אדר, א טייל פון דעם מאזאאיק אין דער אלטער [[בית הכנסת]] אין [[ציפורי]]]]
			[[טעקע:Mishenichnas.jpg\|קליין\|לינקס\|טעקסט=משנכנס\|א "משנכנס אדר" טאוול פיגורירט אויף א וואנט.]]
			[[טעקע:MishloachManotChildren.JPG\|קליין\|לינקס\|פארשטעלטע קינדער טראגן [[משלוח מנות]] אין פורים.]]
	דער [[גלגל המזלות\|מזל]] פון דעם חודש איז [[מזל דגים]]{{הערה\|1=[[ספר יצירה]] [https://shitufta.org.il/Otzar_Midrashim,_Sefer_Yetzirah/5?selectedunittext=18 פרק ה' משנה י"ח]\|שם=יצירה}}, צוליב א שטערן גרופע וואס האט אמאל געדינט אלס הינטערגרונט צו די [[זון]] אין דעם חודש{{ביאור\|די נעמען פון די מזלות וואס ווערן דא דערמאנט, זענען געבארגטע טערמינען פאר פאזיציעס פון דער זון איבערן {{קישור שפה\|עברית\|מישור המילקה\|עקליפטיק}}, אבער די עצם שטערן גרופעס נאך וועמען זיי הייסן זענען שוין פון לאנג אפגערוקט{{הערה\|{{רמב"ם\|יסודי התורה\|ג\|ז}}}}.}}. דער מזל ווערט באצייכנט אין חז"ל, אין פארבינדונג מיט די ניסים וועלכע זענען געשען אין דעם חודש{{הערה\|{{מדרש רבה\|אסתר\|ז\|יא}}}}. אין די [[ים המלח מגילות]] פון דער כת פון קומראן איז [[מזל טלה]] דער מזל פון חודש אדר{{הערה\|[https://www.deadseascrolls.org.il/explore-the-archive/image/B-513184 בילד].}}.		דער [[גלגל המזלות\|מזל]] פון דעם חודש איז [[מזל דגים]]{{הערה\|1=[[ספר יצירה]] [https://shitufta.org.il/Otzar_Midrashim,_Sefer_Yetzirah/5?selectedunittext=18 פרק ה' משנה י"ח]\|שם=יצירה}}, צוליב א שטערן גרופע וואס האט אמאל געדינט אלס הינטערגרונט צו די [[זון]] אין דעם חודש{{ביאור\|די נעמען פון די מזלות וואס ווערן דא דערמאנט, זענען געבארגטע טערמינען פאר פאזיציעס פון דער זון איבערן {{קישור שפה\|עברית\|מישור המילקה\|עקליפטיק}}, אבער די עצם שטערן גרופעס נאך וועמען זיי הייסן זענען שוין פון לאנג אפגערוקט{{הערה\|{{רמב"ם\|יסודי התורה\|ג\|ז}}}}.}}. דער מזל ווערט באצייכנט אין חז"ל, אין פארבינדונג מיט די ניסים וועלכע זענען געשען אין דעם חודש{{הערה\|{{מדרש רבה\|אסתר\|ז\|יא}}}}. אין די [[ים המלח מגילות]] פון דער כת פון קומראן איז [[מזל טלה]] דער מזל פון חודש אדר{{הערה\|[https://www.deadseascrolls.org.il/explore-the-archive/image/B-513184 בילד].}}.

שורה 29:		שורה 31:
	דער צירוף פון [[שם הוי"ה]] אין דעם חודש איז ההי"ו{{הערה\|[[אר"י]], פרי עץ חיים, שער י"ט פרק ג'}}, וואס גייט ארויס פון פסוק {{ציטוטון\|עִירֹ'''ה''' וְלַשֹּׂרֵקָ'''ה''' בְּנִ'''י''' אֲתֹנ'''וֹ'''}}{{הערה\|{{תנ"ך\|בראשית\|מט\|יא}}ִ}}.		דער צירוף פון [[שם הוי"ה]] אין דעם חודש איז ההי"ו{{הערה\|[[אר"י]], פרי עץ חיים, שער י"ט פרק ג'}}, וואס גייט ארויס פון פסוק {{ציטוטון\|עִירֹ'''ה''' וְלַשֹּׂרֵקָ'''ה''' בְּנִ'''י''' אֲתֹנ'''וֹ'''}}{{הערה\|{{תנ"ך\|בראשית\|מט\|יא}}ִ}}.

	דער חודש ווערט פאררעכנט אלס א צייט מיט א גוטן מזל פאר אידן, און ווען א איד דארף גיין אין [[געריכט]] מיט א גוי איז ראטזאם ער זאל עס באשטימען אויף אדר{{הערה\|שם=תענית\|{{בבלי\|תענית\|כט\|ב}}}}. ביי [[חסידות\|חסידים]] האט מען געזאגט, אז אין אדר האט דער בלויזער דיבור פון א איד א כח זיך צו שטארקן איבער קיטרוגים, אויך אן יחודים און כוונות{{הערה\|מאור ושמש, פרשת שקלים}}.		דער חודש ווערט פאררעכנט אלס א צייט מיט א גוטן מזל פאר אידן, און ווען א איד דארף גיין אין [[געריכט]] מיט א גוי איז ראטזאם ער זאל עס באשטימען אויף אדר{{הערה\|שם=תענית\|{{בבלי\|תענית\|כט\|ב}}}}. לויט א מקור איז דער חודש באזונדער מסוגל אויף צו געבן ברכות{{הערה\|מגלה עמוקות, אופן מ"ב}}. ביי [[חסידות\|חסידים]] האט מען געזאגט, אז אין אדר האט דער בלויזער דיבור פון א איד א כח זיך צו שטארקן איבער קיטרוגים, אויך אן יחודים און כוונות{{הערה\|מאור ושמש, פרשת שקלים; ארץ צבי, פורים תרפ"ז}}; און אז דער חודש איז מסוגל זוכה צו זיין צו ביידע וועלטן, תורה וגדולה במקום אחד{{הערה\|עטרת ישועה, חודש אדר}}, און אויף האבן קינדער{{הערה\|פוקד עקרים, עמוד ל"ו}}.

	חודש אדר איז דער עיקר צייט פון "קור" וואס ווערט דערמאנט אין פסוק{{הערה\|{{תנ"ך\|בראשית\|ח\|כב}}}} {{ציטוטון\|זֶרַע וְקָצִיר וְקֹר וָחֹם וְקַיִץ וָחֹרֶף וְיוֹם וָלַיְלָה לֹא יִשְׁבֹּתוּ}}{{הערה\|{{בבלי\|בבא מציעא\|קו\|ב}}}}. דער חודש ווערט כאראקטעריזירט מיט שארפע טוישונגען אין [[וועטער]], ווען אינדערפרי קען זיין קאלט און מיטאג הייס{{הערה\|{{בבלי\|סנהדרין\|יח\|ב}}}}.		חודש אדר איז דער עיקר צייט פון "קור" וואס ווערט דערמאנט אין פסוק{{הערה\|{{תנ"ך\|בראשית\|ח\|כב}}}} {{ציטוטון\|זֶרַע וְקָצִיר וְקֹר וָחֹם וְקַיִץ וָחֹרֶף וְיוֹם וָלַיְלָה לֹא יִשְׁבֹּתוּ}}{{הערה\|{{בבלי\|בבא מציעא\|קו\|ב}}}}. דער חודש ווערט כאראקטעריזירט מיט שארפע טוישונגען אין [[וועטער]], ווען אינדערפרי קען זיין קאלט און מיטאג הייס{{הערה\|{{בבלי\|סנהדרין\|יח\|ב}}}}.

	די חדשים פון אדר און [[אלול]] פלעגן זיין די "[[ירחי כלה]]" אין די [[ישיבות בבל\|ישיבות אין בבל]] דורכאויס די תקופות פון די [[אמוראים]] און [[גאונים]], ווען אלע בני הישיבה און דרויסנדיגע מענטשן פלעגן זיך צוזאמזאמלען צו לערנען און מכריע זיין די ספיקות אין [[הלכה]].		די חדשים פון אדר און [[אלול]] פלעגן זיין די "[[ירחי כלה]]" אין די [[ישיבות בבל\|ישיבות אין בבל]] דורכאויס די תקופות פון די [[אמוראים]] און [[גאונים]], ווען אלע בני הישיבה און דרויסנדיגע מענטשן פלעגן זיך צוזאמזאמלען צו לערנען און מכריע זיין די ספיקות אין [[הלכה]]{{הערה\|{{תנחומא\|נח\|ג}}}}.

	== דינים און מנהגים ==		== דינים און מנהגים ==
	~~[[טעקע:Mishenichnas.jpg\|קליין\|לינקס\|טעקסט=משנכנס\|א "משנכנס אדר" טאוול פיגורירט אויף א וואנט.]]~~
	פון אנהייב אדר פארמערט מען מיט [[פרייד]] - "[[משנכנס אדר מרבין בשמחה]]"{{הערה\|שם=תענית}}. אין די מוסדות החינוך, בפרט, איז איינגעפירט צו באצייכענען ראש חודש אדר מיט געזאנג און טענץ און אריינברענגען דעם פורימ'דיגן אטמאספער, ווי מיט קרוינען א [[פורים רב]]. טייל פירן זיך צו הענגען טאוולען מיט די ווערטער אויף פראמינענטע ערטער אין שטיבער אדער בתי מדרשים{{הערה\|[[רבי דוד שפערבער]], '''שו"ת אפרקסתא דעניא''', אורח חיים חלק ב' סימן ל"ו; '''ילקוט אברהם''', סימן תרפ"ו; [[רבי יהושע מנחם עהרנבערג]], '''קונטרס שמחת יהושע'''.}}.		פון אנהייב אדר פארמערט מען מיט [[פרייד]] - "[[משנכנס אדר מרבין בשמחה]]"{{הערה\|שם=תענית}}. אין די מוסדות החינוך, בפרט, איז איינגעפירט צו באצייכענען ראש חודש אדר מיט געזאנג און טענץ און אריינברענגען דעם פורימ'דיגן אטמאספער, ווי מיט קרוינען א [[פורים רב]]. טייל פירן זיך צו הענגען טאוולען מיט די ווערטער אויף פראמינענטע ערטער אין שטיבער אדער בתי מדרשים{{הערה\|[[רבי דוד שפערבער]], '''שו"ת אפרקסתא דעניא''', אורח חיים חלק ב' סימן ל"ו; '''ילקוט אברהם''', סימן תרפ"ו; [[רבי יהושע מנחם עהרנבערג]], '''קונטרס שמחת יהושע'''.}}.

	ביי חסידים האט מען געזאגט, אז די שמחה פון אדר ברענגט פרייד אויף די גאנצע יאר{{הערה\|~~תורת אמת~~, ~~סוף פרשת תצוה~~}}.		ביי חסידים האט מען געזאגט, אז די שמחה פון אדר ברענגט פרייד אויף די גאנצע יאר{{הערה\|אוהב ישראל, פורים}}. [[רבי צבי הירש אייכנשטיין\|דער עטרת צבי]] האט זיך געפירט נישט צו זאגן [[תחנון]] דעם גאנצן חודש{{הערה\|יפרח בימיו צדיק, פרק ה'}}

	טייל פירן זיך צו פראווען [[חתונה\|חתונות]] אויך אין סוף פון דעם חודש, אנדערש פון אנדערע חדשים{{הערה\|{{ערוך השולחן\|אבן העזר\|סד\|יג}}}}.		טייל פירן זיך צו פראווען [[חתונה\|חתונות]] אויך אין סוף פון דעם חודש, אנדערש פון אנדערע חדשים{{הערה\|{{ערוך השולחן\|אבן העזר\|סד\|יג}}}}.

→ עלטערע ווערסיע		רעוויזיע פון 13:50, 8 פעברואר 2024
שורה 29:		שורה 29:
	דער צירוף פון [[שם הוי"ה]] אין דעם חודש איז ההי"ו{{הערה\|[[אר"י]], פרי עץ חיים, שער י"ט פרק ג'}}, וואס גייט ארויס פון פסוק {{ציטוטון\|עִירֹ'''ה''' וְלַשֹּׂרֵקָ'''ה''' בְּנִ'''י''' אֲתֹנ'''וֹ'''}}{{הערה\|{{תנ"ך\|בראשית\|מט\|יא}}ִ}}.		דער צירוף פון [[שם הוי"ה]] אין דעם חודש איז ההי"ו{{הערה\|[[אר"י]], פרי עץ חיים, שער י"ט פרק ג'}}, וואס גייט ארויס פון פסוק {{ציטוטון\|עִירֹ'''ה''' וְלַשֹּׂרֵקָ'''ה''' בְּנִ'''י''' אֲתֹנ'''וֹ'''}}{{הערה\|{{תנ"ך\|בראשית\|מט\|יא}}ִ}}.

	דער חודש ווערט פאררעכנט אלס א צייט מיט א גוטן מזל פאר אידן, און ווען א איד דארף גיין אין [[געריכט]] מיט א גוי איז ראטזאם ער זאל עס באשטימען אויף אדר{{הערה\|שם=תענית\|{{בבלי\|תענית\|כט\|ב}}}}.		דער חודש ווערט פאררעכנט אלס א צייט מיט א גוטן מזל פאר אידן, און ווען א איד דארף גיין אין [[געריכט]] מיט א גוי איז ראטזאם ער זאל עס באשטימען אויף אדר{{הערה\|שם=תענית\|{{בבלי\|תענית\|כט\|ב}}}}. ביי [[חסידות\|חסידים]] האט מען געזאגט, אז אין אדר האט דער בלויזער דיבור פון א איד א כח זיך צו שטארקן איבער קיטרוגים, אויך אן יחודים און כוונות{{הערה\|מאור ושמש, פרשת שקלים}}.

	חודש אדר איז דער עיקר צייט פון "קור" וואס ווערט דערמאנט אין פסוק{{הערה\|{{תנ"ך\|בראשית\|ח\|כב}}}} {{ציטוטון\|זֶרַע וְקָצִיר וְקֹר וָחֹם וְקַיִץ וָחֹרֶף וְיוֹם וָלַיְלָה לֹא יִשְׁבֹּתוּ}}{{הערה\|{{בבלי\|בבא מציעא\|קו\|ב}}}}. דער חודש ווערט כאראקטעריזירט מיט שארפע טוישונגען אין [[וועטער]], ווען אינדערפרי קען זיין קאלט און מיטאג הייס{{הערה\|{{בבלי\|סנהדרין\|יח\|ב}}}}.		חודש אדר איז דער עיקר צייט פון "קור" וואס ווערט דערמאנט אין פסוק{{הערה\|{{תנ"ך\|בראשית\|ח\|כב}}}} {{ציטוטון\|זֶרַע וְקָצִיר וְקֹר וָחֹם וְקַיִץ וָחֹרֶף וְיוֹם וָלַיְלָה לֹא יִשְׁבֹּתוּ}}{{הערה\|{{בבלי\|בבא מציעא\|קו\|ב}}}}. דער חודש ווערט כאראקטעריזירט מיט שארפע טוישונגען אין [[וועטער]], ווען אינדערפרי קען זיין קאלט און מיטאג הייס{{הערה\|{{בבלי\|סנהדרין\|יח\|ב}}}}.

			די חדשים פון אדר און [[אלול]] פלעגן זיין די "[[ירחי כלה]]" אין די [[ישיבות בבל\|ישיבות אין בבל]] דורכאויס די תקופות פון די [[אמוראים]] און [[גאונים]], ווען אלע בני הישיבה און דרויסנדיגע מענטשן פלעגן זיך צוזאמזאמלען צו לערנען און מכריע זיין די ספיקות אין [[הלכה]].

	== דינים און מנהגים ==		== דינים און מנהגים ==
	פון אנהייב אדר פארמערט מען מיט [[פרייד]] - "[[משנכנס אדר מרבין בשמחה]]"{{הערה\|שם=תענית}}. אין די מוסדות החינוך, בפרט, איז איינגעפירט צו באצייכענען ראש חודש אדר מיט געזאנג און טענץ און אריינברענגען דעם פורימ'דיגן אטמאספער, ווי מיט קרוינען א [[פורים רב]].		[[טעקע:Mishenichnas.jpg\|קליין\|לינקס\|טעקסט=משנכנס\|א "משנכנס אדר" טאוול פיגורירט אויף א וואנט.]]
			פון אנהייב אדר פארמערט מען מיט [[פרייד]] - "[[משנכנס אדר מרבין בשמחה]]"{{הערה\|שם=תענית}}. אין די מוסדות החינוך, בפרט, איז איינגעפירט צו באצייכענען ראש חודש אדר מיט געזאנג און טענץ און אריינברענגען דעם פורימ'דיגן אטמאספער, ווי מיט קרוינען א [[פורים רב]]. טייל פירן זיך צו הענגען טאוולען מיט די ווערטער אויף פראמינענטע ערטער אין שטיבער אדער בתי מדרשים{{הערה\|[[רבי דוד שפערבער]], '''שו"ת אפרקסתא דעניא''', אורח חיים חלק ב' סימן ל"ו; '''ילקוט אברהם''', סימן תרפ"ו; [[רבי יהושע מנחם עהרנבערג]], '''קונטרס שמחת יהושע'''.}}.

			ביי חסידים האט מען געזאגט, אז די שמחה פון אדר ברענגט פרייד אויף די גאנצע יאר{{הערה\|תורת אמת, סוף פרשת תצוה}}.

			טייל פירן זיך צו פראווען [[חתונה\|חתונות]] אויך אין סוף פון דעם חודש, אנדערש פון אנדערע חדשים{{הערה\|{{ערוך השולחן\|אבן העזר\|סד\|יג}}}}.

			טייל פירן זיך צו בודק זיין די [[מזוזה\|מזוזות]] דורכאויס די חדשי אדר פון עיבור יארן{{הערה\|יוסף אומץ, אות תע"ט}}.

	~~ביי~~ [[~~חסידות\|חסידים~~]] ~~האט מען געזאגט, אז די שמחה~~ פון אדר ~~ברענגט פרייד אויף די גאנצע יאר~~{{הערה\|~~תורת אמת~~, ~~סוף פרשת תצוה~~}}.		לויט איין מקור, איז דער עיקר ענין פון געבן [[צדקה]] פאר ארעמעלייט פון [[ארץ ישראל]] אין חודש אדר{{הערה\|[[רבי נחמן מברסלב]], געברענגט אין ליקוטי הלכות אויף ד' פרשיות}}.

	==מועדים וזמנים==		==מועדים וזמנים==